CHƯƠNG 1 MOT SÓ VAN DE LY LUẬN VE PHƯƠNG THUC BAO VE QUYEN SỞ HỮU 1. Quyền sử hữu 1. Khái tiệm quyều sở hitn Van đề sở hữu xuất hiện kế từ khi cơn người biết chiếm giữ những vật chất có sẵn trong tự nhiên nhằm phuc vụ nhu cầu của bản thên. Khi xã hội cảng phát triển, qua quá trình khai thác, tao ra và nắm giữ của cải, vật chat dé dap ứng nhu cau cả về vật chất và tinh thân của minh, con người ngày càng có ý thức sâu sắc và coi trong tâm quan trong của sở hữu.
Khi Nhà nước re đời, pháp luật được sử dung như một công cụ pháp lý hữu hiệu để điều chỉnh các quan hệ sở hữu phát sinh trong quá trình: chiếm hữu của cải, vật chat bằng việc Nha nước trao và ghi nhận các quyền nang nhật đính cho người đang chiêm giữ của cải, vật chat đó. Từ đó, quyên sở hữu của các chủ thé có tai sẵn được hình thành Qua quá trình phát triển xã hội và hoàn thiện pháp luật, quyền sở hữu trở thành chế đính quan trong trong hệ thông pháp luật nói chưng, luật dân sự nói riêng nhằm bảo vệ quyên hợp pháp của chủ sở hữu tai sản, bảo đảm trật tự xã hôi Theo quan điểm pháp lý hiện đại, quyên sở hữu được hiểu như sau" Quyên sở hữu là toàn bộ các quy định pháp luật quy định về các loại quyên sở hữu tai sản và nội dung của từng loại quyên, về can cứ phát sinh, châm đứt các loại quyên do, nguyên tắc thực hién, bảo vệ, về các han chế ma người có quyền sở hữu phải tuân thủ khi thực hiện các quyền năng của mình Quyên sở hữu bao gồm ba quyên năng là quyền chiém hữu, sử dung và dinh đoạt của chủ sở hữu. Quyên sở hữu là loại quyên trung tâm, là quyên đối với tài sản đầu tiên và có tính tuyệt đối, trơn ven Chủ thé mang quyên sở hữu có toàn quyền đôi với tài sản của mình từ năm giũ, kiểm soát từ phương diện vat chất đến khai thác công năng kinh té và quyết định: số phận (vat chất, pháp ly) của tai sản đó ' Nguyễn Minh Oanh (chủ bền), Vật quyển trong pháp luật dân sic Việt Neon hiện det, NXB Công an nhân đân,2018 Như vậy, quyên sở hữu có thê được hiểu theo nghĩa rông là tổng hợp các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình chiêm hữu, sử dụng, định doat các tai sản trong xã hội. Hay cũng có thể biểu quyền sở hữu là những xử sự mà chủ sở hữu được phép thực hiện trong việc chiếm hữu, sử dung, định đoạt tài sản của minh.
Đặc điểm của quyén sở hữm Quyên sở hữu là mat trong các quyền đổi với tài sản trong hệ thông pháp luật dân sự. Do vậy, quyền sở hữu mang một số đặc điểm chung cơ bản của các quyên đôi với tài sản? và cũng mang một số đặc điểm riêng như sau: Thứ nhất, quyền chi phối trực tiếp đối với tài sản Chủ sở hữu được tác động trực tiếp hay chi phôi trực tiếp đối với tài sản đó thông qua quyền sở hữu. Quyên sở hữu thé hiện mối quan hệ trực tiếp giữa chủ sở hữu đổi với tai sản của mình Mi liên hệ trực tiếp này thé hiện thông qua việc chủ sở hữu trực tiép tác động lên tải sản của minh mà không cân vai trò của chủ thê khác thông qua những hành vi cụ thể như năm giữ, chi phối tải sản, tự mình khai thác công dung, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tải sản và quyết đính số phận của tai sản Qua đây cũng có thể thay rằng quyên sở hữu đem lại cho chủ sở hữu quyên lợi cao nhật trong việc chiêm hữu, sử dung và đính đoạt tài sản theo ý chi của minh’. Trừ những trường hop do pháp luật quy định nhằm bảo vệ quyên, lợi ích công công va trong chùng mực không trái với pháp luật, đạo đức xã hội, không một tô chức hay cá nhân nào có quyên han chế, can thiệp hay can trở chủ sở hữu thực hiên các quyền năng của mình.
Thứ hai, tính tuyết đối Quyên sở hữu tài sản có hiệu lực đối với tật cả moi người và phải được mọi người tôn trong, Quyên sở hữu được bảo vệ một cách tuyệt đối, không bị xâm phạm: bởi bất kỳ chủ thé nào khác, dé đối kháng được với chủ thé xâm phạm thì điêu cân thiết là quyền sở hữu phải được chủ thể xâm pham nhận biết rõ rang. Khi quyền sở hữu có hiểu lực, moi người khác trong xã hồi đều phai có nghĩa vụ tôn trong chủ sở Nguyễn Li HÀ Giang (2018), Bao về qué sở hia và các quyển khác đối với tài scm theo pháp luật dâm su Điệt Nem , Luận vin thạc sĩ Luật học, Hà Nội,tr. * Lưu Quing Anh (2016), Các phương bước báo vệ quyển sỡ hit rong Bộ luật Dân sự năm 2015, Luận vin thạc sĩ Luật học, Hà Nội r8 hữu, không được xâm pham dén quyền sở hữu của họ Để bảo đâm. quyền của người có quyên sở hữu, pháp luật dân sự quy định cho chủ sở hữu được quyền tư minh sử dung mọi biên pháp không trái với quy định của pháp luật hoặc yêu câu cơ quan Nhà nước có thêm quyền nhằm bảo vệ quyền sở hữu của mình, chống lai hành vi xâm phạm của chủ thể khác.
Thứ ba, tính vô thời hạn Quyên sở hữu tôn tại vô thời han, tức là không bị giới hen trong mét khoảng thời gian cụ thé nào mà sự tén tại của nó gan liên vớisư tên tại của tài sản Chủ sở hữu có quyên sở hữu tài sản một cách lâu dai, thậm chí co thé dé lại thừa kê cho chủ thé khác, cho đến khi tài sản không còn tôn tại hoặc quyền sở hữu bị từ bd. Trong suốt quá trình tôn tại của tai sản, chủ sở hữu thường xuyên thực hiện các hành wi tác đông vào tài sản như sử dụng, làm thay đổi tài sản. nhưng điệu đó không làm mat & quyền sở hữu của chủ sở hữu. Nêu chủ sở hữu thực hiện chuyển giao quyền sở hữu cho chủ thể khác thông qua mua bán, tặng cho tải sản,.
thì quyên sở hữu sẽ tiếp tục tên tại với chủ thé được chuyển giao. Hay nói cách khác, quyền sở hữu không mất di ma chỉ được địch chuyển từ chủ thé nay sang chủ thể khác cho đến khi tài sản không còn nữa hoặc chính chủ thể đó từ bỏ quyền sở hữu của mình Thự tự, tính deo đuổi tài sản Khi nghiên cứu về tải sin trong luật Dân sự Viét Nam, PGS. NguyễnN goc Điện tùng có quan điểm: “Ƒật qryển cho phép người có quyền thực hiện quyển của mình đối với tài sản bat kế vật đang nằm trong tay bat kỳ người nào, trong bắt I> hoàn cảnh nào. Đặc tính néy được hiểu là người có quyên đỗi vat có thé thực hiện quyển của mình đối với tài sản, bat kế tài sản dang nằm trong tay người nào và trong bắt Ips hoàn cảnh nào”5.
Trong quyền sở hữu, tinh đeo đuôi vật được thể hiện qua việc chủ sở hữu tài sản có quyên được tác đông lên tài sản của mình dù cho tải sản đã được chuyên dịch hay thuộc sự kiểm soát của chủ thé khác. Ngoài ra, tính đeo đuôi vật con là quyên sở hữu tài sản không bi ảnh hưởng ké cả khi chủ sở hữu tai sản bị thay đổi tức là quyền sở hữu tai sn được dich chuyên từ chủ thé nay sang chủ thé khác. Theo đó, chủ sở hữu có quyên doi lại tài sản trong trường hop pháp luật cho Š Nguyễn Ngọc Điện (2000), Ngiiền cứu về tài con trong luật Dân sự Việt Nam, Nab Trề, TP. Hồ Chi Minh, tr124 phép bằng các phương thức khác nhau dé doi lai tài sản thuộc sở hữu hop pháp của minh, bat ké cho tài sản đó đã được chuyên giao qua những chủ thé nào.
Bảo vệ quyền sở hứu 1. Khái tiệm bao vệ quyền sở lien Theo từ điền Tiếng Việt, “Bao về là chỗng lại mọi sự hug? hoại, xâm phạm để giữ cho được nguyên vẹn”. Tức là, có thê liễu bảo vệ quyên sở hữu theo cách thức thông thường là sự chồng lại moi sự hủy hoại, xâm phạm đến tải sản dé chủ sở hữu được thực hiện một cách tron vẹn quyên sở hữu đôi với tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của mình Dưới góc đô pháp lý, pháp luật hiện hành không đưa ra khái niém bảo vệ quyền sở hữu nhưng theo một số nghiên cứu, bdo về quyển sở hitu là những biển pháp trong khuôn khổ pháp luật tác động đến hành vi xử sự của con người, nhằm phòng ngừa. ngăn chăn những hành vi xâm phạm đến quyển sở hin, khắc phục thiệt hai vật chất cho chit sở hữnŠ.
Cac biện pháp bảo vệ quyền sở hữu ở đây là các biện. pháp hình su, hành chính hay dân su được điều chỉnh bởi các ngành luật tương ứng Như vậy, có thé hiểu rằng bảo vệ quyên sở hữu là hoạt đông do chủ sở hữu hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện nhằm phòng ngừa, ngăn chăn những hành. vĩ xâm phạm quyên sở hữu co thể xây ra hoặc buộc chủ thể xâm pham phải hoàn trả, Đổi thường thiệt hại về tai sản ma minh đã gây ra cho chủ sở hữu. Đặc điểm cna bao vệ quyều sở hitn Trong pháp luật dân sự, bảo vệ quyên sở hữu mang một số đặc điểm cơ bản ny sau’: Thứ nhất, việc bão vệ quyền sở hữu có thé do nhiều chủ thé thực hiện đối với bat ky ai có hành vi xâm phạm.
Quyền sở hữu được bảo vệ bằng các biện pháp dân sự sẽ chịu sự điều chỉnh. của pháp luật đân sự nên việc bảo vệ được thực luận trên cơ sở tôn trong sự thỏa thuận, thương lương (tư bảo vệ), yêu câu cơ quan Nhà nước có thêm quyên bảo vệ theo quy đính pháp luật. Bởi vậy, có thê tự bảo vệ quyên sở hữu hoặc bao vệ thông ° Nguyễn Hữu Huyền- sre, Huy (2009), “Bo về quyển số him nin từ góc độ luật so scot”, khác i Giang C Tai vaccs ạpền Mie adi tới tài ic thao pháp luật dân sự Điệt Nem , Luận vin thạc sĩ Luật học, Hà Nội, tr 16. qua cơ quan Nhà nước như Toa án, cơ quan Nha tước khác có thêm quyên, tức là việc bảo vệ quyền sở hữu có thê do chủ sở hữu thực hiện hoặc cơ quan Nhà nước thực hiện khi chủ sở hữu có yêu câu.
Các phương thức bảo vệ được áp dung dé chồng lại hành vi xâm pham đến quyên sở hữu từ bat ky ai có hành vi đó.