BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- NGUYỄN THỊ CẨM TÚ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 10 NĂM 2012 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ CẨM TÚ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế tài chính- Ngân hàng Mã số: 60.201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS Trần Ngọc Thơ TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2012 123doc TÓM TẮT. Tổng Quan về các nghiên cứu trước đây.1 Nghiên cứu về chính sách cổ tức ở các nước phát triển:………………………4 2.2 Nghiên cứu về chính sách cổ tức ở các nước đang phát triển:……………. Lựa chọn các biến giải thích và giả thiết: ……………………………………….1 Yếu tố quy mô:…………………………………………………………….2 Yếu tố khả năng sinh lời…………………………………………………….3 Yếu tố rủi ro ……………………………………………………………….
Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………….1 Dữ liệu nghiên cứu và mẫu nghiên cứu: …………………………………….2 Công cụ và kỹ thuật nghiên cứu:……………………………………………26 4.3 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu…. Phân tích và kết quả.1 Ma trận tương quan .2 Kết quả hồi quy. 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 46 123doc LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Trần Ngọc Thơ đã tận tình chỉ bảo, góp ý và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này.
Nhân đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô, những người đã tận tình truyền đạt kiến thức cho tôi trong cả khóa học vừa qua. Cảm ơn các đồng nghiệp tại Ngân hàng Á Châu-CN Kỳ Hòa và Ngân hàng Xuất Nhập Khẩu Việt Nam-CN Sài Gòn -PGD Thảo Điền đã tận tình giúp đỡ, khuyến khích động viên tôi trong suốt quá trình làm luận văn cũng như trong cả thời gian học cao học vừa qua. Những lời cảm ơn sau cùng con xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này. Nguyễn Thị Cẩm Tú 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Thầy hướng dẫn là GS.TS Trần Ngọc Thơ.
Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.HCM, ngày tháng năm 2012 Tác giả Nguyễn Thị Cẩm Tú 123doc TÓM TẮT Chính sách cổ tức là một vấn đề đáng quan tâm trong các nghiên cứu tài chính kể từ khi công ty cổ phần ra đời.
Vì vậy đã có rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này được thực hiện bởi các nhà kinh tế trên thế giới ở nhiều quốc gia trong nhiều giai đoạn khác nhau. Thời gian vừa qua, cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, chính sách cổ tức của doanh nghiệp ngày càng đóng một vai trò quan trọng. Bài nghiên cứu này điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong các lĩnh vực bất động sản, lĩnh vực xây dựng, lĩnh vực công nghệ thông tin, y tế và thực phẩm (trừ ngân hàng và ngành liên quan đến đầu tư) được liệt kê trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian 5 năm kể từ năm 2007 đến năm 2011. Bài nghiên cứu này đưa ra bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định thanh toán cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bài nghiên cứu phân tích một loạt các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam: khả năng sinh lời, rủi ro, thanh khoản, quy mô và đòn bẩy của công ty. Ma trận tương quan và nhiều kỹ thuật phân tích hồi quy đã được áp dụng để tìm ra các biến quan trọng nhất được sử dụng bởi các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng rằng yếu tố rủi ro và quy mô là những yếu tố quan trọng nhất trong quyết định chi trả cổ tức của 1 123doc các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2007-2011. Giới Thiệu Chính sách cổ tức là một trong những chủ đề gây tranh cãi nhất trong các lĩnh vực nghiên cứu tài chính doanh nghiệp.
Cho dù chính sách chi trả cổ tức ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp? các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác định chính sách cổ tức là gì?, có vẻ như chưa được giải quyết. Các yếu tố quyết định chính sách cổ tức đã được ghi nhận và nghiên cứu ở các nước phát triển (Mỹ, Canada, Anh, Đức, Pháp, Nhật Bản…) và thị trường châu Âu (Lintner 1956, Modigliani và Miller 1961, Fama và French 2001, David Denis and Igor Osobov 2007…). Một vài nghiên cứu thực nghiệm đã được thực hiện ở thị trường mới nổi, các nước đang phát triển. Tuy nhiên, việc nghiên cứu rất hạn chế ở thị trường chứng khoán Việt Nam.
Vì vậy, bài nghiên cứu kiểm tra các yếu tố quyết định ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các yếu tố quan trọng không phải là khó khăn để xác định, nhưng sự tương tác giữa những yếu tố này rất phức tạp, không có câu trả lời dễ dàng và chính xác. Ngay cả bây giờ, các nhà kinh tế đã cố gắng giải quyết các “ẩn số” về chính sách cổ tức, kết quả là có một số lượng lớn các giả thuyết, lý thuyết để giải thích những xung đột, cũng có nhiều tranh cãi về chính sách cổ tức trong thế giới thực nơi không có sự hoàn hảo của thị trường. Một lượng lớn các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm đã được đưa ra để xác định những yếu tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức của công ty.
Tùy theo loại công ty và đặc điểm thị trường mà có thể ảnh hưởng đến chính sách cổ tức trong thực tế. 2 123doc Vì những lý do trên mà tác giả mong muốn đạt được các mục tiêu nghiên cứu: xác định những nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007- 2011, tìm hiểu mối quan hệ của quyết định cổ tức và những nhân tố ảnh hưởng ở các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, kiểm định mô hình về sự tác động của các những nhân tố: quy mô, rủi ro, thanh khoản, khả năng sinh lời, đòn bẩy lên quyết định chính sách cổ tức công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhằm trả lời các câu hỏi: Chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam có bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nào sau đây: rủi ro, quy mô, khả năng sinh lời, đòn bẩy hay khả năng thanh toán? Nhân tố nào đóng vai trò quan trọng trong hành vi chi trả cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam? Để trả lời cho các câu hỏi này, tác giả đã thực hiện nghiên cứu: Các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007-2011 Bài nghiên cứu được trình bày thành các phần sau đây. Phần 2 tổng quan các nghiên cứu trước đây, mà đã chia các nghiên cứu khác nhau được thực hiện ở các nước phát triển và các nước đang phát triển.
Phần 3 Lựa chọn các biến nghiên cứu và giả thuyết. Phần 4 mô tả phương pháp nghiên cứu, thảo luận về dữ liệu, phạm vi, cỡ mẫu và phương pháp luận của nghiên cứu. Nó cũng chứa các yếu tố quyết định khác nhau của chính sách cổ tức được sử dụng trong nghiên cứu. Phần 5 trình bày phát hiện của các nghiên cứu thực nghiệm.
Phần 6 trình bày các kết luận đã được rút ra từ kết quả của nghiên cứu. Tổng Quan về các nghiên cứu trƣớc đây Có rất nhiều kết quả nghiên cứu về chính sách cổ tức ở các quốc gia và đã có những kết luận khác nhau do tại mỗi quốc gia có sự khác nhau trong giai đoạn tăng trưởng, khác nhau trong chính sách thuế, khác nhau trong kiểm soát doanh nghiệp….sau đây là tổng quan về các nghiên cứu trước đây 2.1 Nghiên cứu về chính sách cổ tức ở các nƣớc phát triển: Nghiên cứu đầu tiên được thực hiện bởi John Lintner (1956) đã tiến hành nghiên cứu về các công ty ở Mỹ trong những năm 1950 của hơn 600 công ty. Qua các cuộc điều tra và đã khảo sát hàng loạt các quan điểm cổ điển của các giám đốc về chính sách phân phối cổ tức, sau đó sử dụng những kết quả điều tra để thiết lập một mô hình lý thuyết về hành vi cổ tức của công ty đồng thời nghiên cứu các yếu tố khác bao gồm quy mô công ty, thu nhập bình quân trên vốn đầu tư, tỷ lệ giá trên thu nhập bình quân, ổn định thu nhập, vốn,. Nghiên cứu kết luận rằng quyết định chia cổ tức là dựa trên lợi nhuận hiện tại và cổ tức của năm trước.
Năm 1961, Miller và Modigliani đã đưa lý thuyết cổ tức trong một thị trường hoàn hảo, không có thuế và chi phí giao dịch. MM lập luận rằng quyết định chia cổ tức không có ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp. Lợi nhuận đầu tư sẽ tương đương với cổ tức trong một thị trường hoàn hảo mà không cần xem xét thuế hoặc các chi phí giao dịch. Nhiều nhà nghiên cứu đã cố 4 123doc gắng tìm ra các yếu tố quyết định đến chính sách chi trả cổ tức và ảnh hưởng của nó trên giá trị của doanh nghiệp trong điều kiện thị trường không hoàn hảo.