Những Biện Pháp Quản Lý Để Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Tại Trường THPT Việt Bắc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued những biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường học thân thiện tại trường trung học phổ thông, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Đức Chính
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Những Biện Pháp Quản Lý Nhằm "Xây Dựng Trường Học Thân Thiện" Tại Trường Trung Học Phổ Thông Việt Bắc - Thành Phố Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu, mẫu khảo sát
• 0.8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ NHÀ TRƢỜNG THÂN THIỆN
• 1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài "xây dựng trường học thân thiện"
• 1.2. Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Khái niệm quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TRƢỜNG THPT VIỆT BẮC - THÀNH PHỐ LẠNG SƠN ĐÁP ỨNG MỤC TIÊU XÂY DỰNG TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên - tình hình kinh tế - xã hội thành phố Lạng Sơn
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Tình hình giáo dục của thành phố Lạng Sơn
• 2.2. Khái quát về trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn
• 2.2.1. Quy mô trường lớp
• 2.2.2. Cơ sở vật chất
• 2.2.3. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên
• 2.3. Nội dung, chương trình dạy học
• 2.4. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ giáo dục
• 2.5. Đánh giá chung về trường THPT Việt Bắc
• 2.6. Những yêu cầu để quản lý trường THPT đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện
• 2.6.1. Sự chỉ đạo của ngành Giáo dục - Đào tạo
• 2.6.2. Sự đòi hỏi của thực tiễn
• 2.7. Đánh giá các biện pháp quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện
• 2.7.1. Những công việc đã triển khai và kết quả đạt được
• 2.7.2. Đánh giá chung
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM XÂY DỰNG "TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN" TẠI TRƢỜNG THPT VIỆT BẮC - THÀNH PHỐ LẠNG SƠN
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Đảm bảo theo đúng mục tiêu, yêu cầu và nội dung của phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"
• 3.1.2. Bám sát và hướng đến việc thực hiện các mục tiêu giáo dục
• 3.1.3. Đảm bảo tính khoa học. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Đảm bảo tính khả thi
• 3.1.5. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2. Những biện pháp quản lý nhằm "xây dựng trường học thân thiện" tại trường THPT Việt Bắc
• 3.2.1. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về "trường học thân thiện"
• 3.2.2. Lập kế hoạch quản lý nhà trường đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, nội dung "trường học thân thiện"
• 3.2.3. Xây dựng và thực thi qui trình dạy học đáp ứng mục tiêu trường học thân thiện
• 3.2.4. Xây dựng và thực thi kế hoạch giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh
• 3.2.5. Đổi mới công tác quản lý trong nhà trường
• 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong đề tài
• 3.3.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc xây dựng trường học thân thiện là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Trường THPT Việt Bắc, với những đặc điểm riêng, cần áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả để thực hiện mục tiêu này. Các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.

1.1. Khái Niệm Trường Học Thân Thiện

Trường học thân thiện được hiểu là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, thoải mái và được khuyến khích tham gia vào các hoạt động học tập và xã hội. Mô hình này không chỉ tập trung vào việc dạy chữ mà còn chú trọng đến giáo dục đạo đức và kỹ năng sống.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Trong Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Quản lý hiệu quả là yếu tố quyết định trong việc xây dựng trường học thân thiện. Các biện pháp quản lý cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của học sinh, giáo viên và cộng đồng, từ đó tạo ra một môi trường học tập tích cực.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc xây dựng trường học thân thiện tại THPT Việt Bắc cũng gặp phải không ít thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để đảm bảo sự thành công của các biện pháp quản lý.

2.1. Thiếu Tài Nguyên và Cơ Sở Vật Chất

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt tài nguyên và cơ sở vật chất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức các hoạt động giáo dục và tạo dựng môi trường học tập thân thiện.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới, hiện đại vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Giáo viên cần được đào tạo và hỗ trợ để có thể thực hiện tốt các phương pháp này.

III. Phương Pháp Quản Lý Hiệu Quả Để Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Để xây dựng trường học thân thiện, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

3.1. Tăng Cường Công Tác Tuyên Truyền

Công tác tuyên truyền về trường học thân thiện cần được đẩy mạnh. Điều này giúp nâng cao nhận thức của giáo viên, học sinh và phụ huynh về tầm quan trọng của môi trường học tập tích cực.

3.2. Lập Kế Hoạch Quản Lý Chi Tiết

Lập kế hoạch quản lý chi tiết là cần thiết để đảm bảo các hoạt động giáo dục diễn ra suôn sẻ. Kế hoạch này cần bao gồm các mục tiêu cụ thể và các biện pháp thực hiện rõ ràng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Các Biện Pháp Quản Lý Tại THPT Việt Bắc

Việc áp dụng các biện pháp quản lý tại THPT Việt Bắc đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết Quả Khảo Sát Về Tính Cần Thiết Của Các Biện Pháp

Khảo sát cho thấy rằng các biện pháp quản lý được áp dụng tại trường THPT Việt Bắc là cần thiết và phù hợp với thực tiễn. Học sinh và giáo viên đều nhận thấy sự cải thiện trong môi trường học tập.

4.2. Đánh Giá Tính Khả Thi Của Các Biện Pháp

Đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý cho thấy rằng hầu hết các biện pháp đều có thể thực hiện được trong điều kiện hiện tại của trường. Điều này mở ra cơ hội cho việc phát triển bền vững trong tương lai.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Trường Học Thân Thiện Tại THPT Việt Bắc

Tương lai của trường học thân thiện tại THPT Việt Bắc phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn bộ cộng đồng giáo dục. Các biện pháp quản lý cần được tiếp tục cải tiến và phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của học sinh.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cho trường học thân thiện cần được xác định rõ ràng. Điều này bao gồm việc cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển kỹ năng sống cho học sinh.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Bên Liên Quan

Hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng là rất quan trọng. Sự phối hợp này sẽ tạo ra một môi trường học tập tích cực và thân thiện hơn cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực giai đoạn 2008 - 2013 do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động đã tạo nên bước chuyển biến sâu sắc trong hệ thống giáo dục quốc dân. Tại tỉnh Lạng Sơn, nơi có hơn 85% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số và tỷ lệ hộ nghèo thời điểm năm 2010 xấp xỉ 13%, việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện gắn liền với xây dựng không gian sư phạm lành mạnh là yêu cầu cấp thiết. Đề tài nghiên cứu của tác giả Trần Thị Hải Yến tập trung giải quyết bài toán quản lý giáo dục tại Trường Trung học phổ thông Việt Bắc - thành phố Lạng Sơn, một cơ sở giáo dục trọng điểm với quy mô lớn gồm 2.420 học sinh phân bổ trong 60 lớp học, trong đó học sinh nữ chiếm 56,12% và học sinh người dân tộc thiểu số chiếm 56,54%.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý trường học thân thiện, khảo sát và phân tích thực trạng quản trị nhà trường trong hai năm học 2008 - 2009 và 2009 - 2010. Từ đó, tác giả đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ nhằm tối ưu hóa môi trường giáo dục, thúc đẩy tính chủ động của học sinh và nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên. Đề tài hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ học sinh yếu kém từ 5,06% xuống dưới 3%, đồng thời nâng tỷ lệ học lực khá - giỏi từ mức 38,61% lên trên 45%. Nghiên cứu mang giá trị thực tiễn to lớn trong việc cung cấp khung hành động quản trị trường trung học phổ thông tại các địa bàn miền núi có đặc thù đa sắc tộc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp nhiều lý thuyết quản lý và mô hình giáo dục hiện đại. Tác giả vận dụng lý thuyết chức năng quản lý của Henry Fayol kết hợp quan điểm hiện đại của Harold Koontz và cách tiếp cận cấu trúc quản lý gồm 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Song song đó, quan điểm quản lý trường học của tác giả Đặng Quốc Bảo với nguyên lý kết hợp hài hòa giữa duy trì sự ổn định và thúc đẩy đổi mới được xem là sợi chỉ đỏ định hướng các tác động sư phạm.

Về mô hình trường học, đề tài kế thừa 5 tiêu chuẩn trường học thân thiện từ Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc công bố năm 1999, kết hợp mô hình trường học chất lượng của William Glasser năm 1990 và trường học hiệu quả theo tiếp cận của Thomas và Martin năm 1996. Bốn khái niệm công cụ trung tâm được xác lập rõ ràng gồm: quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, thiết chế sư phạm và trường học thân thiện. Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên sự tương tác đa chiều giữa 4 thành tố nhà trường: con người, tinh thần, cơ sở vật chất và quá trình sư phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu lý luận và điều tra thực tiễn thông qua việc phân tích dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2008 - 2010 từ Sở Giáo dục và Đào tạo Lạng Sơn cùng hồ sơ quản lý nội bộ của Trường Trung học phổ thông Việt Bắc. Cỡ mẫu khảo sát thực chứng gồm 125 đối tượng, bao gồm 15 cán bộ quản lý cấp trường và tổ chuyên môn, 60 giáo viên trực tiếp giảng dạy và 50 đại diện hội cha mẹ học sinh cùng học sinh tiêu biểu. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho các khối lớp từ khối 10 đến khối 12.

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc theo thang đo khoảng 5 mức độ được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác nhận thức và đánh giá của các bên liên quan. Toàn bộ dữ liệu định lượng được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học, tính toán điểm trung bình, độ lệch chuẩn và tỷ lệ phần trăm để kiểm định độ tin cậy. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan bức tranh quản trị thực tế, đồng thời kiểm chứng tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp trước khi đưa vào ứng dụng diện rộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng giáo dục tại thành phố Lạng Sơn và Trường Trung học phổ thông Việt Bắc trong năm học 2009 - 2010 ghi nhận những kết quả tích cực song vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn quản lý. Về chất lượng giáo dục đại trà, toàn khối trung học phổ thông thành phố với 3.729 học sinh đạt tỷ lệ học lực giỏi 3,08%, học lực khá 35,53%, học lực trung bình 56,33% và còn 5,06% học lực yếu. Về hạnh kiểm, tỷ lệ xếp loại tốt đạt 68,86%, khá đạt 28,31%, trung bình 2,16% và loại yếu chiếm 0,67%.

Tại Trường Trung học phổ thông Việt Bắc, công tác cải tạo cảnh quan sư phạm đạt bước tiến rõ rệt với 100% phòng học kiên cố, khuôn viên xanh - sạch - đẹp được duy trì thường xuyên. Tuy nhiên, việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực của học sinh còn thiếu đồng bộ; khoảng 30% giáo viên vẫn lúng túng trong việc thiết kế tiến trình bài học lấy người học làm trung tâm. Đáng chú ý, nhóm học sinh dân tộc thiểu số chiếm 56,54% tổng số học sinh toàn trường vẫn còn tâm lý rụt rè, thiếu tự tin khi tham gia các diễn đàn tập thể. Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các giải pháp quản lý ghi nhận mức độ đồng thuận rất cao, đạt trên 88,5% ý kiến đánh giá từ mức cần thiết đến rất cần thiết.

+-------------------------------------------------------------------------+
|     BẢNG TỔNG HỢP XẾP LOẠI 2 MẶT GIÁO DỤC THPT TP. LẠNG SƠN (2009-2010) |
|                      (Tổng số mẫu: 3.729 học sinh)                      |
+-------------------------------------------------------------------------+
| Tiêu chí phân loại  |  Giỏi / Tốt  |  Khá         |  Trung bình  |  Yếu |
+---------------------+--------------+--------------+--------------+------+
| Học lực (%)         |    3,08%     |   35,53%     |   56,33%     | 5,06%|
| Hạnh kiểm (%)       |   68,86%     |   28,31%     |    2,16%     | 0,67%|
+-------------------------------------------------------------------------+

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh thực trạng phân hóa rõ nét giữa nhận thức lý thuyết và hành động thực tiễn trong công tác quản lý. Nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ học lực trung bình còn cao trên 56% xuất phát từ việc kiểm tra đánh giá chưa thực sự kích thích tư duy độc lập của học sinh, cùng với áp lực khối lượng kiến thức chuẩn hóa. Khi đối sánh với các mô hình trường chuyên biệt như Trường Trung học phổ thông Chuyên Chu Văn An hay Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh, Trường Trung học phổ thông Việt Bắc chịu áp lực lớn hơn về tính đa dạng đối tượng đầu vào.

Để minh họa trực quan sự chuyển dịch chất lượng, dữ liệu có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột kép so sánh cơ cấu học lực - hạnh kiểm qua các năm, kết hợp bảng ma trận tương quan giữa mức độ đổi mới quản lý và tỷ lệ học sinh khá giỏi. Kết quả thảo luận khẳng định rằng nếu người cán bộ quản lý chỉ tập trung vào quản lý hành chính đơn thuần mà xem nhẹ việc kiến tạo môi trường tâm lý sư phạm cởi mở, phong trào trường học thân thiện sẽ chỉ dừng lại ở hình thức bề nổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trường học thân thiện, luận văn đề xuất 5 giải pháp quản lý mang tính đột phá và khả thi:

1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức chuỗi 4 hội thảo chuyên đề mỗi năm học cho 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên và ban đại diện cha mẹ học sinh. Mục tiêu đạt 95% lực lượng sư phạm nắm vững các tiêu chí trường học thân thiện trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm.
2. Thiết lập quy trình dạy học chuẩn hóa theo hướng cá thể hóa: Tổ chuyên môn chỉ đạo giáo viên thực hiện phân tích nhu cầu và năng lực người học, áp dụng 100% giáo án đổi mới phương pháp dạy học tích cực, tích hợp công nghệ thông tin vào tối thiểu 30% tổng số tiết dạy, hoàn thành lộ trình đánh giá sau mỗi học kỳ.
3. Triển khai chương trình giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống: Đoàn Thanh niên phối hợp với giáo viên chủ nhiệm tổ chức định kỳ 2 tuần một lần các hoạt động rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, phòng chống bạo lực học đường; duy trì 100% học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa tìm hiểu văn hóa dân tộc Nùng, Tày và chăm sóc di tích lịch sử địa phương.
4. Nâng cấp cơ sở vật chất và hoàn thiện cảnh quan sư phạm: Bộ phận cơ sở vật chất lập kế hoạch phân bổ ngân sách cải tạo hệ thống nhà vệ sinh đạt chuẩn 100%, bổ sung cây xanh, bảo đảm tiêu chuẩn ánh sáng phòng học và trang thiết bị thực hành trong 2 năm học 2011 - 2013.
5. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá nội bộ: Hiệu trưởng ban hành quy chế đánh giá thi đua đa chiều, chuyển từ kiểm tra đột xuất mang tính giám sát thụ động sang tư vấn sư phạm, bảo đảm tối thiểu 100% giáo viên được góp ý hoàn thiện chuyên môn mỗi năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông khu vực miền núi: Cung cấp khung hướng dẫn chi tiết về lập kế hoạch chiến lược, tổ chức bộ máy và quản trị nguồn lực sư phạm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù vùng cao.
• Giáo viên trung học phổ thông và giáo viên chủ nhiệm: Cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về quy trình thiết kế bài dạy lấy học sinh làm trung tâm, phương pháp lồng ghép giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống vào tiết sinh hoạt và hoạt động ngoài giờ lên lớp cho 60 lớp học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp mô hình tham chiếu khoa học về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cách thiết kế bảng hỏi và xử lý dữ liệu khảo sát định lượng trong quản lý nhà trường.
• Lãnh đạo và chuyên viên các Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo các căn cứ thực tiễn để xây dựng tiêu chí thi đua, chỉ đạo phong trào trường học thân thiện tại hơn 30 trường trung học phổ thông trên địa bàn toàn tỉnh một cách thực chất và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu cốt lõi của phong trào trường học thân thiện tại cấp trung học phổ thông là gì? Phong trào hướng tới việc kiến tạo không gian giáo dục an toàn, bình đẳng và lành mạnh, nơi 100% học sinh được tôn trọng và phát huy tối đa năng lực cá nhân. Mục tiêu trọng tâm là khắc phục lối học thụ động, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cả về tri thức lẫn kỹ năng sống.

2. Tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số tại Trường THPT Việt Bắc ảnh hưởng thế nào đến công tác quản lý? Học sinh dân tộc thiểu số chiếm 56,54% tổng số 2.420 học sinh toàn trường, thường có tâm lý rụt rè và hạn chế về kỹ năng giao tiếp xã hội. Cán bộ quản lý phải linh hoạt lồng ghép các hoạt động văn hóa bản địa như dân ca, trò chơi dân gian vào chương trình để tăng cường sự hòa nhập.

3. Điểm mới nổi bật trong quy trình dạy học thân thiện được đề xuất là gì? Quy trình mới nhấn mạnh khâu phân tích nhu cầu và phong cách học tập của từng nhóm học sinh trước khi lên giáo án. Việc kiểm tra đánh giá chuyển từ đo lường điểm số thuần túy sang ghi nhận sự tiến bộ của 100% học sinh, giảm thiểu áp lực tâm lý thi cử.

4. Làm thế nào để giải quyết khó khăn về cơ sở vật chất ở trường học miền núi? Giải pháp then chốt là đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động sự phối hợp từ phụ huynh và chính quyền địa phương để kiên cố hóa 100% lớp học. Đồng thời, nhà trường giao quyền tự quản cho học sinh trong việc chăm sóc khuôn viên cây xanh và bảo vệ tài sản công.

5. Đề tài kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp quản lý bằng phương pháp nào? Tác giả sử dụng bảng hỏi cấu trúc trên mẫu khảo sát 125 cán bộ, giáo viên và đại diện phụ huynh học sinh. Kết quả xử lý toán học cho thấy tỷ lệ đánh giá các biện pháp đạt mức rất khả thi và khả thi đạt trên 87,6%, chứng minh tiềm năng ứng dụng thực tế cao.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý trường trung học phổ thông đáp ứng tiêu chí trường học thân thiện trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
• Khảo sát thực trạng tại Trường Trung học phổ thông Việt Bắc giai đoạn 2008 - 2010 đã chỉ rõ các điểm nghẽn về phương pháp dạy học và kỹ năng sống của 2.420 học sinh.
• Hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý được xây dựng đồng bộ, bao quát từ công tác tư tưởng, đổi mới chuyên môn đến hiện đại hóa cơ sở vật chất.
• Kết quả khảo nghiệm định lượng khẳng định tính cấp thiết và tính khả thi vượt trội của các giải pháp đề xuất với tỷ lệ đồng thuận trên 87,6%.
• Đóng góp chính của đề tài là xây dựng thành công mô hình quản trị trường học thân thiện thích ứng tối ưu với điều kiện kinh tế - xã hội vùng miền núi đa dân tộc.

Lộ trình triển khai tiếp theo cần tập trung hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá nội bộ trong giai đoạn 2011 - 2013 và mở rộng tập huấn cho toàn thể đội ngũ giáo viên trong giai đoạn 2013 - 2015. Các cơ sở giáo dục trung học phổ thông có điều kiện tương đồng nên chủ động tham khảo và áp dụng linh hoạt hệ thống giải pháp này để nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí nhà trường thân thiện Chương 2: Thực trạng quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện Chương 3: Biện pháp quản lý trường THPT Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ NHÀ TRƢỜNG THÂN THIỆN 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu đề tài "xây dựng trƣờng học thân thiện" Trường học được hiểu là một thiết chế xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội. Mục tiêu hoạt động của trường học tại Việt Nam hướng đến “đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [37, tr. Trong những năm gần đây có khá nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực xã hội.

Điểm qua một vài đề tài nghiên cứu của các học viên tại Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nghiên cứu vấn đề này: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Nam Lương Sơn tỉnh Hoà Bình trong quá trình thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông” của học viên Nguyễn Duy Thịnh - Cao học Quản lý giáo dục khóa 5; “Biện pháp xây dựng các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại thị xã Phúc Yên tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” của học viên Tống Thị Thanh Mai - Cao học Quản lý giáo dục khóa 6; “Phát triển nhà trường Trung học phổ thông ở Việt Nam theo quan điểm nhà trường hiệu quả” - Luận án tiến sĩ của học viên Nguyễn Mạnh Cường năm 2009… Trong khoảng thời gian hơn hai năm gần đây, kể từ khi Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, trên một số phương tiện thông tin đại chúng đã xuất hiện nhiều bài viết về chủ đề này: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý giáo dục TP Hồ Chí Minh đăng trên Báo Sài Gòn giải phóng online; “Hiện thực hoá mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế đăng trên trang giaoducthoidai.vn ngày 20/08/2009; “Trường THPT-DTNT với phong trào Trường học thân thiện, học sinh tích cực” - báo Lạng Sơn số 3400 ngày 16/4/2010; “Hội nghị Sơ kết hai năm thực hiện phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đăng trên trang Web Sở GD ĐT Nghệ An ngày 20/8/2010. Một số nghiên cứu khá công phu về phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” phải kể đến tập tài liệu “Nền giáo dục phát triển nhân văn và trường học thân thiện: Quan điểm và giải pháp” do PGS. Nguyễn Quốc Bảo biên soạn; luận văn tốt nghiệp “Quản lý trường tiểu học huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện” của Nguyễn Ngọc Dư - Cao học Quản lý giáo dục khóa 7. Những công trình đó đã đề cập khá toàn diện tới cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản lý xây dựng nhà trường trong tình hình mới; có thể vận dụng vào việc quản lý nhà trường cụ thể như trường trung học phổ thông (THPT) Việt Bắc - Thành phố Lạng Sơn.

Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Từ khi xuất hiện trên trái đất, con người đã biết sống thành bầy đàn để tồn tại và phát triển. Trong quá trình lao động để duy trì sự sống, phân công lao động được hình thành, quản lý được xuất hiện từ khi có sự phân công lao động xã hội, nhờ đó quá trình lao động có sự chỉ huy, điều hành, phối hợp và đạt hiệu quả, năng suất cao hơn.

Như vậy, hoạt động quản lý là một tất yếu khách quan, hình thành và phát triển trong quá trình vận động và phát triển của xã hội loài người. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mặc dù “quản lý cũng xưa cũ như chính con người vậy” (sử gia Daniel A. Wren) nhưng chỉ gần đây người ta mới chú ý đến “chất khoa học” của quá trình quản lý và dần hình thành các học thuyết về quản lý. Những tư tưởng quản lý cân đại xuất hiện khoảng nửa sau thế kỉ 18 với những tác giả như Robert Owen, Charles Babbage.

Các thuyết quản lý cổ điển ra đời khi con người bước vào xã hội Công nghiệp, Winslow Taylor được coi là “cha đẻ của thuyết quản lý khoa học”. Mặc dù xuất hiện đã cách đây hơn một thế kỉ nhưng các học thuyết này cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú, các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: Theo Winslow Taylor (1856-1915): “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất " [41, tr.

Theo Henry Fayol: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát. Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”. Harold Kootz: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất" [41, tr.

Theo tác giả Đặng Minh Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, quản lý là “Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) - trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [29, tr. Theo quan điểm của PGS. Đặng Quốc Bảo, quản lý được định nghĩa, được hiểu một cách đơn giản trên cơ sở phân tích các thành tố cấu thành khái niệm này.

Cụ thể : Quản lý = Quản + Lý Quản có nghĩa là giữ gìn, duy trì; Lý có nghĩa là đổi mới, chỉnh sửa. Quản lý = Duy trì + Đổi mới. Quản và lý luôn có sự thống nhất biện chứng: Trong quản (giữ) có lý (chỉnh sửa), trong lý (chỉnh sửa) có quản (giữ), có như vậy mới bảo đảm giữ cho tổ chức vừa ổn định, vừa phát triển.1] Mặc dù các khái niệm quản lý của các tác giả có khác nhau ở cách diễn đạt nhưng đều gặp nhau ở những nội dung cơ bản, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: - Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ít nhất là một khách thể quản lý (đối tượng quản lý) tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý. - Đối tượng và chủ thể quản lý luôn có chung một mục tiêu và quy trình, dựa vào đó làm căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động quản lý.

- Để phát huy hiệu quả quản lý, giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý phải có mối quan hệ, tác động qua lại tương hỗ nhau. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn đối tượng quản lý thì sản sinh ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thỏa mãn mục đích quản lý. Từ những quan điểm về khái niệm quản lý nêu trên, có thể đi đến một định nghĩa khá đầy đủ về quản lý: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm sắp xếp, tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm tra…các quá trình xã hội và hoạt động của con người để hướng chúng phát triển phù hợp với quy luật xã hội, đạt được mục tiêu xác định theo ý chí của nhà quản lý với chi phí thấp nhất [26, tr. Bản chất quản lý Bản chất của quản lý là một loại lao động để điều khiển lao động, hoạt động quản lý chính là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu quản lý.

Có thể sơ đồ hoá bản chất hoạt động quản lý: Sơ đồ 1.1: Mô hình quản lý MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Công cụ quản lý Chủ thể Mục Khách thể tiêu quản lý quản lý quản lý Phƣơng pháp quản lý (Nguồn: Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục - Nguyễn Ngọc Dư) 1. Chức năng quản lý Theo quan điểm của thuyết gia người Pháp Henry Fayol (1841- 1925) thì quản lý có 5 chức năng cơ bản: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra.Uwich phát triển thành 7 chức năng là: Lập kế hoạch, Tổ chức, Quản lý nhân sự, Chỉ đạo, Lãnh đạo, Phối hợp, Báo cáo, Tài chính. Tuy nhiên quy các chức năng quản lý về 4 chức năng: Lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra là quan điểm vẫn được chấp nhận và sử dụng rộng rãi [26, tr. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Lập kế hoạch (kế hoạch hóa): Lập kế hoạch là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức; xác định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được mục tiêu đó với chi phí thấp nhất.