phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, Luâ ̣n văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng tiểu học. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng tiểu học Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng tiểu học Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.
Lịch sử vấn đề nghiên cứu Nhiều công trình nghiên cứu đã đề cập đến các khía cạch khác nhau của HĐGDNGLL nhƣ vai trò, biện pháp quản lý, hình thức tổ chức, trong nhà trƣờng và ngoài nhà trƣờng ở các bậc học khác nhau: Giáo dục Mầm non, giáo dục Tiểu học, giáo dục THCS, giáo dục THPT, giáo dục Đại học. Đó là: - Đặng Vũ Hoạt - Hà Nhật Thăng trong cuốn “Thực hành tổ chức hoạt động giáo dục” [21] cũng đã đề cập đến sự cần thiết, mục tiêu, nội dung, một số nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục, hệ thống kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục và phƣơng pháp tổ chức hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm (GVCN). - Trong sách “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” [5] Hà Nhật Thăng (Tổng chủ biên kiêm chủ biên) - Sách giáo viên lớp 6, 7, 8, 9 cũng đã nêu lên mục tiêu, nội dung chƣơng trình HĐGDNGLL, phƣơng tiện, trang thiết bị cho việc tổ chức HĐGDNGLL, đánh giá kết quả tổ chức HĐGDNGLL của HS, đồng thời hƣớng dẫn thực hiện cụ thể các chủ điểm giáo dục. - Trong sách “Hƣớng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” cho học sinh các lớp 1; 2; 3; 4, 5, Lƣu Thu Thủy (Chủ biên) [41] đã nêu lên đƣợc vai trò của HĐGDNGLL trong việc hình thành nhân cách phát triển toàn diện cho HS; mục tiêu của HĐGDNGL ở tiểu học; nội dung và các hình thức tổ chức HĐGDNGLL cho HS tiểu học; quy trình thiết kế và tổ chức các HĐGDNGLL; các điệu kiện tổ chức HĐGDNGLL, đồng thời hƣớng dẫn tổ chức các HĐGDNGLL cho HS tiểu học.
- Các bài viết của tác giả Nguyễn Dục Quang đã đề cập đến vấn đề đổi mới nội dung, phƣơng pháp và hình thức tổ chức HĐGDNGLL, giáo dục quốc tế cho học sinh qua các HĐGDNGLL [34,35]. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngoài ra còn có một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn đề này ở các khía cạnh khác nhau. Đó là: - Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng Trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, Hà Nội”, luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục, năm 2010 [19]. Qua nghiên cứu đặc điểm tình hình và thực trạng kết quả HĐGDNGLL ở trƣờng Trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, Thanh Trì, Hà Nội, tác giả đã đề xuất 7 biện pháp quản lý HĐGDNGLL.
Các biện pháp đều có những vị trí riêng, song cùng phát triển trong mối tổng hòa nhằm nâng cao chất lƣợng HĐGDNGLL ở trƣờng THPT Ngô Thì Nhậm, Thanh Trì, Hà Nội. - Nguyễn Thị Huyền, với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng Trung học phổ thông Hoài Đức B, Hà Nội”, luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục, năm 2012 [24]. Qua nghiên cứu thực trạng kết quả HĐGDNGLL ở trƣờng THPT Hoài Đức B, tác giả đã khẳng định HĐGDNGLL là hoạt động gắn kết nhà trƣờng với cuộc sống xã hội hƣớng cho học sinh tạo lập năng lực thích ứng cao, hình thành kỹ năng sống, rèn luyện kỹ năng mềm trong xử lý tình huống để chuẩn bị bƣớc vào cuộc sống đầy biến động. Từ đó đề xuất 7 biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng các HĐGDNGLL ở trƣờng THPT Hoài Đức B, Hà Nội.
Nhƣ vậy đã có nhiều tác giả đề cập tới vấn đề HĐGDNGLL, các tác giả đã làm nổi rõ tầm quan trọng của các HĐGDNGLL và đƣa ra các hình thức tổ chức, các biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở trƣờng THPT, nhƣng các tác giả đều chƣa làm nổi bật vai trò thế mạnh của HĐGDNGLL trong việc hình thành nhân cách học sinh góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện trong giai đoạn hiện nay. Mặt khác cũng chƣa có tác giả nào nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở trƣờng tiểu học. Trong điều kiện và giới hạn nghiên cứu, luận văn này nêu rõ những biện pháp quản lý HĐGDNGLL phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh thực tế của trƣờng tiểu học Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Một số khái niệm công cụ 1.Quản lý Quản lý là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động lên từng thành tố trong hệ thống bằng những phƣơng pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ thống và cho từng thành tố của hệ thống. Quản lý là một khái niệm rộng, xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc đã đƣa ra nhiều cách giải thích khác nhau về quản lý. Đó là: Frederick Winslow Taylor (1856-1915) là ngƣời sáng lập ra thuyết quản lý theo khoa học, theo ông thì: “Quản lý là biết đƣợc chính xác điều bạn muốn ngƣời khác làm, và sau đó hiểu đƣợc rằng đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [12, tr. Henry Fayon (1845-1925), cha đẻ của thuyết quản lý hành chính lại cho rằng: “Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát.
Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát” [12, tr. Harold Koontz, đƣợc coi là ngƣời tiên phong của lý luận quản lý hiện đại viết: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt đƣợc các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi cá thể đạt đƣợc mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn của cá nhân ít nhất” [12, tr. Các nhà nghiên cứu trong nƣớc cũng đƣa ra những quan điểm khác nhau về quản lý: Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí thì quản lý là “tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích của tổ chức”[11, tr.
Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì cho rằng: “Quản lý là một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu. Quản lý một hệ thống là một quá trình tác 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com động đến hệ thống nhằm đạt đƣợc những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trƣng cho trạng thái mới của hệ thống mà ngƣời quản lý mong muốn” [32, tr. Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những ngƣời lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đã dự kiến” [36, tr.
Theo Nguyễn Văn Lê: “Quản lý là một hệ thống tác động khoa học nghệ thuật vào từng thành tố của hệ thống bằng phƣơng pháp thích hợp nhằm đạt đƣợc những mục tiêu đề ra của hệ thống và cho từng thành tố của hệ thống” [28, tr. Từ các nghiên cứu trên, tôi cho rằng khái niệm "quản lý" bao quát một số nội dung sau: + Một là, quản lý là một hoạt động thiết yếu nảy sinh khi con ngƣời lao động và sinh hoạt tập thể nhằm kiểm soát, điều khiển khách thể quản lý để thực hiện các mục tiêu mà chủ thể quản lý hay cộng đồng xã hội đặt ra. + Hai là, thực chất của hoạt động quản lý là xử lý mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý. + Ba là, hoạt động quản lý chỉ phát huy đƣợc nhân tố con ngƣời với tƣ cách là bộ phận quan trọng nhất của khách thể quản lý và đạt hiệu quả cao khi nó tạo ra đƣợc cái toàn thể - chỉnh thể từ nhiều cá nhân và các phƣơng tiện, điều kiện vật chất, tinh thần tƣơng ứng với mục tiêu quản lý.
+ Bốn là, quản lý là một nghề phức tạp. Để hoàn thành đƣợc chức trách của mình, những ngƣời quản lý phải có đầy đủ phẩm chất, năng lực phù hợp. Qua nội dung trên, có thể hiểu: Quản lý là một hoạt động thiết yếu nảy sinh khi có hoạt động chung, đó là sự tác động của chủ thể quản lý vào khách thể quản lý - trong đó, quan trọng nhất là nhân lực - nhằm thực hiện các mục tiêu và chức năng của chủ thể quản lý. Quá trình tác động này có thể thể hiện qua sơ đồ sau: 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Công cụ Chủ thể Khách thể Mục tiêu quản lý quản lý Phƣơng pháp Sơ đồ 1.1: Khái niệm về quản lý 1.
Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục là một bộ phận hết sức quan trọng của quản lý xã hội và cũng đã có một quá trình phát triển lâu dài. Theo các nhà nghiên cứu có nhiều khái niệm về quản lý giáo dục: */ Các tác giả nƣớc ngoài : - Theo M.Kondacốp: Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp tổ chức, phƣơng pháp cán bộ, kế hoạch hoá,. nhằm đảm bảo sự vận hành bình thƣờng của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lƣợng lẫn chất lƣợng [27, tr.Khuđôminxky: Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và có mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống giáo dục nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục Cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ [27]. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.