Biến Đổi Văn Hóa Truyền Thống Trong Quá Trình Đô Thị Hóa Ở Huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh

Bài viết phân tích sự biến đổi văn hóa truyền thống trong quá trình đô thị hóa tại huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh, và những tác động của nó.

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Văn Hóa
• Đề tài: Biến Đổi Của Văn Hóa Truyền Thống Trong Quá Trình Đô Thị Hóa Ở Huyện Hóc Môn TP Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Biến Đổi Văn Hóa Truyền Thống Hóc Môn Hiện Nay

Huyện Hóc Môn, một vùng đất giàu truyền thống văn hóa nông nghiệp, đang trải qua quá trình đô thị hóa mạnh mẽ. Sự chuyển mình này mang đến nhiều thay đổi sâu sắc trong đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Văn hóa truyền thống Hóc Môn, vốn là niềm tự hào của địa phương, đang đứng trước những thách thức lớn. Việc tìm hiểu và đánh giá những biến đổi này là vô cùng cần thiết để có những chính sách phù hợp, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội bền vững. Theo tài liệu gốc, Hóc Môn "đã có quá trình hình thành và phát triển lâu đời không chỉ gắn bó với những chiến công của cách mạng trong hai cuộc kháng chiến mà còn là vùng đất mang nhiều dấu tích văn hóa của thời khai hoang, mở cõi ở phương Nam".

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Văn Hóa Hóc Môn

Hóc Môn không chỉ là vùng đất anh hùng trong kháng chiến mà còn là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn văn hóa từ thời khai hoang mở cõi. Nhiều nét văn hóa truyền thống của Hóc Môn được xem là tiêu biểu của văn hóa Sài Gòn – Gia Định xưa. Ngày nay, Hóc Môn vẫn là một huyện ngoại thành của thành phố nhưng là nơi có những biến chuyển rất nhanh do tiếp giáp với địa bàn đang có tốc độ đô thị hóa rất sôi động là quận 12 và quận Bình Tân.

1.2. Vị Trí Địa Lý và Ảnh Hưởng Đến Văn Hóa Hóc Môn

Vị trí tiếp giáp với các quận đang phát triển mạnh như Quận 12 và Bình Tân tạo áp lực lớn lên quá trình đô thị hóa Hóc Môn. Điều này dẫn đến sự thay đổi nhanh chóng về kinh tế, xã hội và văn hóa. Việc quy hoạch và phát triển cần cân nhắc đến yếu tố bảo tồn bản sắc văn hóa Hóc Môn.

II. Thách Thức Đô Thị Hóa Đến Văn Hóa Truyền Thống Hóc Môn

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại Hóc Môn đặt ra nhiều thách thức cho việc bảo tồn văn hóa truyền thống. Sự thay đổi về cảnh quan, kiến trúc, lối sống và các giá trị xã hội đang diễn ra mạnh mẽ. Nhiều phong tục tập quán, lễ hội truyền thống có nguy cơ bị mai một. Việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa là một bài toán khó cần có lời giải. Theo nghiên cứu của Tôn Nữ Quỳnh Trân, văn hóa làng xã đang chịu tác động mạnh mẽ từ đô thị hóa, đặc biệt là trong lĩnh vực văn hóa vật chất và tinh thần.

2.1. Mai Một Phong Tục Tập Quán Truyền Thống

Các phong tục tập quán, lễ hội truyền thống đang dần bị thay thế bởi lối sống hiện đại. Sự du nhập của các loại hình giải trí mới và sự thay đổi trong quan niệm giá trị của giới trẻ là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.2. Thay Đổi Cảnh Quan và Kiến Trúc Truyền Thống

Cảnh quan nông thôn dần bị thay thế bởi các khu đô thị, nhà máy, xí nghiệp. Kiến trúc nhà ở truyền thống cũng dần biến mất, thay vào đó là các công trình hiện đại, thiếu bản sắc văn hóa địa phương.

2.3. Áp Lực Lên Di Sản Văn Hóa Vật Thể và Phi Vật Thể

Các di tích lịch sử, văn hóa vật thể và phi vật thể đang đối mặt với nguy cơ xuống cấp, hư hỏng hoặc bị lãng quên. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các di sản này đòi hỏi sự quan tâm và đầu tư thích đáng.

III. Giải Pháp Bảo Tồn Văn Hóa Hóc Môn Trong Đô Thị Hóa

Để bảo tồn văn hóa truyền thống Hóc Môn trong quá trình đô thị hóa, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị văn hóa, tăng cường đầu tư cho bảo tồn di sản, phát triển du lịch văn hóa và khuyến khích sáng tạo văn hóa là những hướng đi quan trọng. Theo Tạ Văn Thành, cần nâng cao dân trí của người dân, giáo dục lòng tự hào về quê hương và đối với ngành văn hóa thì cần thống kê và phân loại các di tích để có cách bảo quản, tôn tạo phù hợp.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Văn Hóa

Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về giá trị văn hóa truyền thống cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa.

3.2. Đầu Tư Bảo Tồn và Phát Huy Di Sản Văn Hóa

Tăng cường nguồn lực đầu tư cho việc trùng tu, bảo tồn các di tích lịch sử, văn hóa. Hỗ trợ các nghệ nhân, người gìn giữ các loại hình văn hóa phi vật thể. Xây dựng các bảo tàng, trung tâm văn hóa để trưng bày, giới thiệu về văn hóa Hóc Môn.

3.3. Phát Triển Du Lịch Văn Hóa Bền Vững

Khai thác các giá trị văn hóa truyền thống để phát triển du lịch. Xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, gắn liền với văn hóa địa phương. Đảm bảo du lịch phát triển bền vững, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến văn hóa và môi trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Phát Triển Văn Hóa Hóc Môn

Việc xây dựng các mô hình phát triển văn hóa phù hợp với điều kiện thực tế của Hóc Môn là rất quan trọng. Các mô hình này cần kết hợp giữa bảo tồn và phát huy văn hóa, đồng thời tạo ra những giá trị kinh tế và xã hội. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác và áp dụng một cách sáng tạo là cần thiết. Theo Lê Văn Năm, cần phân tích những bất cập đối với người nông dân trong việc chuyển đổi việc làm, lối sống khi đô thị hóa lan rộng đến khu vực ngoại thành.

4.1. Mô Hình Làng Văn Hóa Du Lịch

Xây dựng các làng văn hóa du lịch, nơi du khách có thể trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và tìm hiểu về lịch sử, văn hóa của Hóc Môn.

4.2. Mô Hình Bảo Tồn và Phát Huy Nghề Truyền Thống

Hỗ trợ các làng nghề truyền thống phát triển, tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa Hóc Môn. Khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong các nghề truyền thống.

4.3. Mô Hình Giáo Dục Văn Hóa Trong Trường Học

Đưa các nội dung về văn hóa Hóc Môn vào chương trình giáo dục trong trường học. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh tìm hiểu và yêu quý văn hóa truyền thống của quê hương.

V. Tương Lai Văn Hóa Hóc Môn Trong Bối Cảnh Đô Thị Hóa

Tương lai của văn hóa Hóc Môn phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả cộng đồng và chính quyền địa phương. Việc bảo tồn và phát huy văn hóa không chỉ là trách nhiệm của một cá nhân hay tổ chức nào, mà là của toàn xã hội. Với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, văn hóa truyền thống Hóc Môn sẽ tiếp tục phát triển và đóng góp vào sự đa dạng văn hóa của thành phố Hồ Chí Minh. Theo Trần Hoài Sinh, cần tập hợp số liệu thống kê đầy đủ về thực trạng lao động và giải quyết việc làm cũng như khả năng đáp ứng nhu cầu việc làm tại 5 huyện ngoại thành TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 1998 – 2004.

5.1. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Bảo Tồn Văn Hóa

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa. Sự tham gia tích cực của người dân sẽ giúp bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống và tạo ra những giá trị văn hóa mới.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Văn Hóa Từ Nhà Nước

Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ phát triển văn hóa, tạo điều kiện cho các hoạt động văn hóa diễn ra. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ các nghệ nhân là rất quan trọng.

5.3. Hội Nhập Văn Hóa và Toàn Cầu Hóa

Hội nhập văn hóa và toàn cầu hóa là xu thế tất yếu. Việc tiếp thu những giá trị văn hóa mới cần được thực hiện một cách chọn lọc, đảm bảo không làm mất đi bản sắc văn hóa truyền thống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lyù do choïn ñeà taøi Thaønh phoá Hoà Chí Minh hieän nay laø moät ñoâ thò lôùn nhaát nöôùc vôùi chuyeån ñoäng ñoâ thò hoùa maïnh meõ taäp trung taïi khu vöïc vuøng ven vaø ngoaïi thaønh. Trong boái caûnh aáy, vaên hoùa ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh vôùi caûnh quan cuûa ñoàng queâ Nam Boä nhö nhöõng con ñöôøng toûa ngaùt höông cau, nhöõng lieáp hoa, vöôøn traàu xanh, xe thoå moä, tieáng saùo dieàu vi vuùt, tình laøng nghóa xoùm chan hoøa… ñaõ laøm neân nhöõng giaù trò vaên hoùa laøng xaõ ñaäm chaát noâng nghieäp truyeàn thoáng, bao quanh thaønh phoá haøng traêm naêm qua, ñang ñöùng tröôùc thaùch thöùc lôùn cuûa chuyeån ñoäng ñoâ thò hoùa. Vuøng ñaát Hoùc Moân ñaõ coù quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån laâu ñôøi khoâng chæ gaén boù vôùi nhöõng chieán coâng cuûa caùch maïng trong hai cuoäc khaùng chieán maø coøn laø vuøng ñaát mang nhieàu daáu tích vaên hoùa cuûa thôøi khai hoang, môû coõi ôû phöông Nam.

Nhieàu neùt vaên hoùa truyeàn thoáng cuûa Hoùc Moân ñöôïc xem laø tieâu bieåu cuûa vaên hoùa Saøi Goøn – Gia Ñònh xöa. Ngaøy nay, Hoùc Moân vaãn laø moät huyeän ngoaïi thaønh cuûa thaønh phoá nhöng laø nôi coù nhöõng bieán chuyeån raát nhanh do tieáp giaùp vôùi ñòa baøn ñang coù toác ñoä ñoâ thò hoùa raát soâi ñoäng laø quaän 12 vaø quaän Bình Taân. Tìm hieåu vaên hoùa truyeàn thoáng ôû vuøng ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh qua tröôøng hôïp huyeän Hoùc Moân trong quaù trình ñoâ thò hoùa laø nhaèm naém baét ñöôïc söï chuyeån hoùa cuøng nhöõng quy luaät bieán ñoåi cuûa noù.

Töø ñoù, coù nhöõng chính saùch hôïp lyù vöøa phaùt trieån kinh teá, hieän ñaïi hoùa noâng thoân ngoaïi thaønh maø khoâng laøm maát nhöõng tinh hoa cuûa vaên hoùa truyeàn thoáng. Muïc tieâu cuûa ñeà taøi Muïc tieâu nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø tìm hieåu nhöõng bieán ñoåi cuûa vaên hoùa truyeàn thoáng caû veà vaät chaát vaø tinh thaàn ôû khu vöïc ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh maø huyeän Hoùc Moân laø moät nghieân cöùu tröôøng hôïp. Töø vieäc tìm hieåu nhöõng bieán ñoåi aáy, chuùng ta seõ naém baét ñöôïc xu höôùng bieán ñoåi cuûa vaên hoùa truyeàn thoáng trong quaù trình ñoâ thò hoùa, töø ñoù vaïch ra caùc ñònh höôùng gìn giöõ vaø phaùt huy nhöõng giaù trò vaên hoùa truyeàn thoáng trong quaù trình phaùt trieån ñoâ thò ñang lan roäng ôû thaønh phoá Hoà Chí Minh hieän nay.

Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà Cho ñeán nay ñaõ coù nhieàu coâng trình nghieân cöùu veà vaán ñeà vaên hoùa vaø ñoâ thò hoùa nhö coâng trình mang tính chaát lyù luaän cuûa Traàn Vaên Bính Vaên hoùa trong quaù trình ñoâ thò hoùa ôû nöôùc ta hieän nay, NXB Chính trò Quoác Gia, Haø Noäi, in naêm 1998. Coâng trình naøy ñeà caäp ñeán vò trí vaø vai troø cuûa vaên hoùa trong vieäc phaùt trieån ñoâ thò. Coâng trình Tìm hieåu giaù trò truyeàn thoáng trong quaù trình coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa cuûa caùc taùc giaû Nguyeãn Troïng Chuaån, Phaïm Vaên Ñöùc, Hoà Só Quyù, do NXB Chính trò Quoác gia aán haønh naêm 2001, ñeà caäp ñeán nhöõng giaù trò vaên hoùa truyeàn thoáng vaø nhöõng bieán ñoåi cuûa noù trong traøo löu coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa hieän nay. Vaán ñeà vaên hoùa ñoâ thò vaø nhöõng bieán ñoåi cuûa noù cuõng ñöôïc nghieân cöùu moät caùch coù heä thoáng trong coâng trình Bieán ñoåi vaên hoùa ñoâ thò Vieät Nam hieän nay cuûa taùc giaû Nguyeãn Thanh Tuaán, nhaø xuaát baûn Vaên hoùa – Thoâng tin aán haønh thaùng 3 naêm 2006.

Trong coâng trình naøy, taùc giaû ñaõ ñeà caäp ñeán ba nhaân toá: bieán ñoåi daân cö, söï phaùt trieån cuûa kyõ thuaät – coâng ngheä vaø söï giao löu vaên hoùa nhö laø nhöõng taùc nhaân chính laøm bieán ñoåi vaên hoùa ôû caùc ñoâ thò lôùn cuûa Vieät Nam trong thôøi kyø ñoåi môùi. Nhöõng taùc nhaân naøy laøm bieán ñoåi caùch thöùc saûn xuaát, cô caáu daân cö, taâm lyù, caùch thöùc toå chöùc, loái soáng vaø öùng xöû cuûa ngöôøi daân soáng trong caùc ñoâ thò lôùn. ÔÛ phaïm vi TP. Hoà Chí Minh, vaán ñeà ñoâ thò hoùa vaø nhöõng taùc ñoäng cuûa noù ñeán vaên hoùa-xaõ hoäi cuõng ñaõ ñöôïc nghieân cöùu ôû nhieàu goùc ñoä nhö coâng trình Nhöõng bieán ñoåi veà loái soáng cuûa cö daân vuøng ven trong giai ñoaïn môùi cuûa ñoâ thò hoùa ôû Thaønh phoá Hoà Chí Minh hieän nay do nhaø nghieân cöùu Xaõ hoäi hoïc Ñoã Thaùi Ñoàng laøm chuû nhieäm.

Ñaây laø ñeà taøi nghieân cöùu khoa hoïc thuoäc Sôû Khoa hoïc & Coâng ngheä, nghieäm thu vaøo naêm 1996. Trong coâng trình, caùc taùc giaû ñaõ xem xeùt söï bieán ñoåi loái soáng ôû vuøng ñoâ thò hoùa döôùi goùc nhìn xaõ hoäi hoïc. Coâng trình Vaên hoùa laøng xaõ tröôùc söï thaùch thöùc cuûa ñoâ thò hoùa taïi TP. Hoà Chí Minh, do Toân Nöõ Quyønh Traân chuû bieân, NXB Treû aán haønh naêm 1999, ñeà caäp ñeán taùc ñoäng cuûa ñoâ thò hoùa ñeán vaên hoùa laøng xaõ, moät noäi dung cuûa vaên hoùa truyeàn thoáng.

Caùc taùc giaû ñaõ tieán haønh ñieàu tra ñònh tính vaø ñònh löôïng ôû caùc ñòa baøn Bình Thaïnh, quaän 8, Taân Bình, Goø Vaáp, Hoùc Moân, Thuû Ñöùc, Nhaø Beø, Bình Chaùnh, Cuû Chi vaø Caàn Giôø ñeå khaùi quaùt nhöõng thay ñoåi cuûa vaên hoùa laøng xaõ 3 tröôùc chuyeån ñoäng cuûa ñoâ thò hoùa ôû hai lónh vöïc vaên hoùa vaät chaát vaø vaên hoùa tinh thaàn. Coâng trình naøy hoaøn thaønh caùch ñaây möôøi naêm, khi ñoâ thò hoùa chæ môùi baét ñaàu taùc ñoäng ñeán ngoaïi thaønh. 1 Moät ñeà taøi khoa hoïc khaùc cuûa Vieän kinh teá TP. Hoà Chí Minh laø Chuyeån dòch cô caáu lao ñoäng 5 huyeän ngoaïi thaønh TP.

Hoà Chí Minh trong quaù trình ñoâ thò hoùa: thöïc traïng vaø giaûi phaùp, nghieäm thu thaùng 5 naêm 2006 do TS. Traàn Hoài Sinh laøm chuû nhieäm cuõng coù ñeà caäp ñeán tình hình phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi taïi huyeän Hoùc Moân, moät trong naêm ñòa phöông ñöôïc choïn nghieân cöùu. Caùc taùc giaû ñaõ taäp hôïp ñöôïc soá lieäu thoáng keâ khaù ñaày ñuû veà thöïc traïng lao ñoäng vaø giaûi quyeát vieäc laøm cuõng nhö khaû naêng ñaùp öùng nhu caàu vieäc laøm taïi 5 huyeän ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh trong giai ñoaïn 1998 – 2004, giai ñoaïn “soâi ñoäng” veà ñoâ thò hoùa ôû vuøng ngoaïi thaønh, ñaëc bieät laø ñoái vôùi ba huyeän Hoùc Moân, Bình Chaùnh vaø Nhaø Beø.

Ngoaøi ra, ñeà taøi Thu heïp daàn khoaûng caùch maát caân ñoái giöõa toác ñoä ñoâ thò hoùa vôùi quaù trình thò daân hoùa cuûa noâng daân ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh do ThS. Leâ Vaên Naêm laøm chuû nhieäm, ñeà taøi caáp thaønh phoá ñaêng kyù taïi Sôû Khoa hoïc vaø Coâng ngheä, nghieäm thu vaøo thaùng 3 naêm 2005 cuõng ñaõ laáy Hoùc Moân laøm ñòa baøn nghieân cöùu chính. Caùc taùc giaû ñaõ phaân tích nhöõng baát caäp ñoái vôùi ngöôøi noâng daân trong vieäc chuyeån ñoåi vieäc laøm, loái soáng khi ñoâ thò hoùa lan roäng ñeán khu vöïc ngoaïi thaønh.

Ngoaøi caùc coâng trình nghieân cöùu khoa hoïc coù lieân quan ñeán ñeà taøi cuûa luaän vaên ñaõ keå treân, coøn coù khaù nhieàu baøi baùo, baøi nghieân cöùu vieát veà tình hình ñoâ thò hoùa vaø vaên hoùa ngoaïi thaønh ôû TP. Hoà Chí Minh nhö tham luaän “Vaên hoùa noâng thoân ngoaïi thaønh TP. Hoà Chí Minh trong quaù trình ñoâ thò hoùa” cuûa taùc giaû Taï Vaên Thaønh taïi Toïa ñaøm khoa hoïc vaø thöïc tieãn veà vaên hoùa ngoaïi thaønh do Trung taâm Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên TP. Hoà Chí Minh toå chöùc ngaøy 15.

Taùc giaû ñaõ neâu leân nhöõng öu ñieåm cuûa vaên hoùa ngoaïi thaønh nhö tình laøng nghóa xoùm, con ngöôøi soáng hoàn haäu giöõa thieân nhieân, soáng coù ñaïo lyù, coi troïng tình nghóa, tình caûm gia ñình thieâng lieâng vaø töông ñoái beàn vöõng… Ñoàng 1 Huyeän Hoùc Moân khi ñoù chöa coù söï chia taùch ñòa giôùi haønh chính. Vuøng ñöôïc nhoùm nghieân cöùu khaûo saùt laø hai xaõ ñang chòu taùc ñoäng maïnh cuûa ñoâ thò hoùa laø Taân Thôùi Nhaát vaø Trung Myõ Taây, hai xaõ giaùp ranh vôùi quaän Taân Bình. Ngaøy nay, hai ñòa phöông naøy ñaõ ñöôïc taùch ra khoûi huyeän Hoùc Moân vaø trôû thaønh haït nhaân ñoâ thò cuûa quaän 12. 4 thôøi, taùc giaû cuõng ñöa ra moät soá nhieäm vuï cuï theå ñeå gìn giöõ nhöõng giaù trò aáy nhö naâng cao daân trí cuûa ngöôøi daân, giaùo duïc loøng töï haøo veà queâ höông vaø ñoái vôùi ngaønh vaên hoùa thì caàn thoáng keâ vaø phaân loaïi caùc di tích ñeå coù caùch baûo quaûn, toân taïo phuø hôïp… Kyù söï “Thao thöùc ven ñoâ” cuûa Quoác Vieät treân baùo Tuoåi treû Chuû nhaät ngaøy 6.2003, phaûn aùnh moät goùc nhìn khaùc veà nhöõng thay ñoåi trong loái soáng cuûa ngöôøi daân vuøng ven tröôùc côn loác cuûa ñoâ thò hoùa.

Theo taùc giaû, nhieàu noâng daân ngoaïi thaønh vaãn coøn ngôõ ngaøng tröôùc söï ñoåi thay naøy. Coù theå noùi chuû ñeà ñöôïc baùo chí ñeà caäp nhieàu nhaát ñoù laø nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc cuûa ñoâ thò hoùa ñoái vôùi moâi tröôøng caûnh quan vuøng ngoaïi thaønh. Chuyeân ñeà “Ñôøi soáng ngoaïi thaønh” vaø “Moâi tröôøng ñoâ thò” cuûa baùo Saøi Goøn Giaûi phoùng thöôøng xuyeân coù nhöõng baøi vieát phaûn aùnh veà vaán ñeà naøy nhö “Keânh raïch oâ nhieãm, ruoäng luùa thaønh ñoàng hoang” cuûa Quang Ñaït, soá ra ngaøy 4. Hoà Chí Minh: Keânh raïch bò laán chieám traøn lan” cuûa Coâng Phieân, soá ra ngaøy 8.2005; “Quy hoaïch, ñeàn buø, oâ nhieãm: Chuyeän böùc xuùc ôû ngoaïi thaønh” cuõng cuûa phoùng vieân Coâng Phieân, soá ra ngaøy 12.2005; “Raùc ôû ngoaïi thaønh doïn khoâng xueå” cuûa Nguyeãn Phöông Lam, soá ra ngaøy 28.2005… Veà taùc ñoäng cuûa ñoâ thò hoùa ñeán moâi tröôøng caûnh quan cuûa huyeän Hoùc Moân, baùo chí cuõng ñaõ coù moät soá baøi vieát ñeà caäp ñeán nhö “Vuøng chuyeân rau Hoùc Moân: Coøn hay maát trong côn loác ñoâ thò hoùa?” cuûa Ngoïc Haïnh, Baùo Saøi Goøn Giaûi phoùng, soá ra ngaøy 12.1998; “Mua ñaát vuøng möôøi taùm thoân vöôøn traàu”, Baùo Saøi Goøn Tieáp thò, soá ra ngaøy 16.2002; “Möôøi taùm thoân coøn laïi maáy vöôøn traàu” cuûa Kim Lieân, Baùo Saøi Goøn Giaûi phoùng, soá ra ngaøy 21.2004; “Möôøi taùm thoân vöôøn traàu keâu cöùu” cuûa AÙi Vaân-Kim Thö, Baùo Saøi Goøn Giaûi phoùng, soá ra ngaøy 23.2006… phaûn aùnh tình traïng ngöôøi daân phaù boû vöôøn traàu, vöôøn rau, phaân loâ baùn neàn ñaát cho nhieàu ngöôøi nhaäp cö môùi ñeán.

Nhöõng coâng trình, nhöõng baøi nghieân cöùu, baøi baùo ñaõ keå treân laø nguoàn tö lieäu quan troïng ñeå taùc giaû tham khaûo vaø ñi saâu tìm hieåu theâm nhöõng bieán chuyeån cuûa vaên hoùa truyeàn thoáng trong quaù trình ñoâ thò hoùa taïi huyeän Hoùc Moân, TP. Hoà Chí Minh. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu 5 + Ñoái töôïng nghieân cöùu laø caùc thaønh toá vaên hoùa vaät chaát vaø tinh thaàn cô baûn treân ñòa baøn huyeän Hoùc Moân. + Phaïm vi nghieân cöùu: Ñeà taøi laáy Hoùc Moân-queâ höông cuûa Möôøi taùm thoân vöôøn traàu, laøm ñòa baøn nghieân cöùu.

Luaän vaên seõ taäp trung vaøo giai ñoaïn töø naêm 1997 ñeán naêm 2006, khoaûng thôøi gian möôøi naêm sau khi coù söï chia taùch ñòa giôùi haønh chính giöõa quaän 12 vaø huyeän Hoùc Moân.