Bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam

Bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam là một vấn đề cấp thiết trong… 85 trang · Trường Đại học Luật Hà Nội · 2023.

• Người hướng dẫn: ThS. Vương Thanh Tháp
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM ĐIỆN ẢNH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
• 1.1. Khái niệm quyền tác giả
• 1.2. Khái niệm tác phẩm điện ảnh. Nguyên tắc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh
• 1.3. Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 1.3.1. Khái quát về không gian mạng
• 1.3.2. Định nghĩa bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 1.3.3. Ý nghĩa của việc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM ĐIỆN ẢNH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
• 2.1. Chủ thể của quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 2.1.1. Chủ sở hữu quyền tác giả
• 2.2. Nội dung bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 2.2.1. Quyền nhân thân
• 2.2.2. Quyền tài sản
• 2.3. Thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 2.4. Giải quyết tranh chấp trong việc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ KIẾN NGHỊ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VẤN ĐỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM ĐIỆN ẢNH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Thực trạng hiện nay
• 3.2. Nguyên nhân của việc xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 3.3. Hệ quả của việc xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 3.4. Kiến nghị một số giải pháp giúp hoàn thiện vấn đề bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng
• 3.4.1. Những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật
• 3.4.2. Những kiến nghị đối với việc nâng cao hiệu quả thực thi và bảo vệ
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: MẪU PHIẾU THU THẬP Ý KIẾN
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ XỬ LÝ PHIẾU THU THẬP Ý KIẾN

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh

Bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Quyền tác giả không chỉ bảo vệ lợi ích của tác giả mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp điện ảnh. Việc bảo vệ quyền tác giả giúp ngăn chặn các hành vi xâm phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều thách thức trong việc thực thi các quy định pháp luật về quyền tác giả trong môi trường số.

1.1. Khái niệm quyền tác giả và tác phẩm điện ảnh

Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu. Tác phẩm điện ảnh được định nghĩa là sản phẩm nghệ thuật kết hợp giữa hình ảnh và âm thanh, thể hiện ý tưởng, cảm xúc của tác giả. Việc hiểu rõ khái niệm này là cần thiết để áp dụng đúng các quy định pháp luật liên quan.

1.2. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền tác giả trên không gian mạng

Bảo vệ quyền tác giả trên không gian mạng không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của tác giả mà còn tạo ra môi trường sáng tạo lành mạnh. Điều này khuyến khích các tác giả tiếp tục sáng tạo và phát triển các tác phẩm mới, đồng thời nâng cao giá trị văn hóa nghệ thuật trong xã hội.

II. Thách thức trong việc bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về bảo vệ quyền tác giả, nhưng việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Các hành vi vi phạm bản quyền diễn ra phổ biến trên không gian mạng, từ việc phát tán trái phép đến việc sao chép tác phẩm mà không có sự cho phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của tác giả mà còn gây thiệt hại cho nền công nghiệp điện ảnh.

2.1. Các hành vi vi phạm bản quyền phổ biến

Các hành vi vi phạm bản quyền như phát tán phim lậu, sao chép tác phẩm mà không có sự đồng ý của tác giả đang diễn ra ngày càng nhiều. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho tác giả mà còn làm giảm giá trị của tác phẩm trong mắt công chúng.

2.2. Khó khăn trong việc thực thi pháp luật

Việc thực thi pháp luật về bảo vệ quyền tác giả gặp nhiều khó khăn do thiếu các biện pháp chế tài hiệu quả. Nhiều cơ quan chức năng chưa có đủ nguồn lực và công cụ để xử lý các vi phạm, dẫn đến tình trạng xâm phạm quyền tác giả diễn ra tràn lan.

III. Phương pháp bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh

Để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các biện pháp này không chỉ bao gồm việc nâng cao nhận thức của cộng đồng mà còn cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức liên quan.

3.1. Tăng cường giáo dục và tuyên truyền

Giáo dục và tuyên truyền về quyền tác giả là rất quan trọng. Cần tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo để nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền tác giả và tác hại của việc vi phạm bản quyền.

3.2. Cải cách pháp luật và chính sách

Cần cải cách các quy định pháp luật để phù hợp với thực tiễn hiện nay. Việc xây dựng các chính sách bảo vệ quyền tác giả hiệu quả sẽ giúp ngăn chặn các hành vi vi phạm và bảo vệ quyền lợi cho các tác giả.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong bảo vệ quyền tác giả

Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền tác giả trong thực tiễn đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều tác giả đã được bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời các cơ quan chức năng cũng đã có những bước tiến trong việc xử lý các vi phạm bản quyền.

4.1. Các trường hợp thành công trong bảo vệ quyền tác giả

Nhiều trường hợp đã thành công trong việc bảo vệ quyền tác giả, như việc xử lý các trang web phát tán phim lậu. Những thành công này không chỉ bảo vệ quyền lợi cho tác giả mà còn tạo ra tiền lệ cho các vụ việc sau này.

4.2. Hợp tác quốc tế trong bảo vệ quyền tác giả

Hợp tác quốc tế là một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ quyền tác giả. Việc tham gia vào các hiệp định quốc tế sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng bảo vệ quyền lợi cho các tác giả trong bối cảnh toàn cầu hóa.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo vệ quyền tác giả

Bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng là một vấn đề cần được quan tâm và giải quyết triệt để. Cần có những biện pháp đồng bộ và hiệu quả để bảo vệ quyền lợi cho các tác giả, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của quyền tác giả.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền tác giả

Việc bảo vệ quyền tác giả không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc bảo vệ quyền tác giả.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật về quyền tác giả. Đồng thời, cần có các chương trình hợp tác quốc tế để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung nghiên cứu cơ chế bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên môi trường số tại Việt Nam. Bối cảnh thực tiễn được tác giả đặt ra bắt nguồn từ tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: bên cạnh việc mở rộng cơ hội quảng bá tác phẩm đến công chúng, môi trường mạng làm gia tăng nhanh chóng các hành vi vi phạm bản quyền phim ảnh với tính chất tinh vi và quy mô rộng lớn. Các hiện tượng quay lén, phát trực tiếp (livestream) khi phim đang chiếu rạp hoặc sao chép, phát tán trái phép diễn ra liên tục đối với nhiều tác phẩm điện ảnh trong nước và quốc tế (điển hình như các phim Siêu nhân X, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Em là bà nội của anh năm 2015; Kong: Skull Island năm 2017; Cô Ba Sài Gòn, Tấm Cám: Chuyện chưa kể, Bố già, Em chưa 18). Tình trạng các trang web chiếu phim lậu (như phimmoi.net, dongphym.net) và các video cắt ghép review ngắn xuất hiện tràn lan nhằm thu lợi bất chính từ quảng cáo đang gây tổn hại lớn đến chủ sở hữu quyền tác giả. Về phương diện pháp lý, dù hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những sửa đổi, bổ sung (đặc biệt là Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thi hành), thực tiễn áp dụng vẫn tồn tại nhiều vướng mắc: thiếu định nghĩa và nguyên tắc thống nhất về bảo hộ tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng, thẩm quyền xử lý phân tán ở nhiều cơ quan, thiếu cơ chế chuyên trách và chưa có hướng dẫn rõ ràng về xác định thiệt hại hay áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Mục đích nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa và góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng.
2. Phân tích, bóc tách các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành điều chỉnh vấn đề này.
3. Đánh giá thực trạng vi phạm và thực trạng thực thi pháp luật trên thực tế.
4. Nghiên cứu nguyên nhân, hệ quả của các hành vi xâm phạm, từ đó đề xuất các định hướng hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả bảo hộ.

Nhiệm vụ nghiên cứu được phân định thành ba nội dung:

• Thứ nhất: Làm rõ các khái niệm, đặc điểm pháp lý liên quan đến quyền tác giả, tác phẩm điện ảnh, không gian mạng; xác định nội hàm và ý nghĩa của việc bảo hộ.
• Thứ hai: Phân tích, đánh giá các quy định pháp luật Việt Nam về chủ thể quyền, nội dung quyền, thời hạn bảo hộ và cơ chế giải quyết tranh chấp.
• Thứ ba: Đánh giá thực trạng vi phạm, công tác quản lý nhà nước; chỉ ra khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và hệ quả để kiến nghị giải pháp hoàn thiện.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các vấn đề lý luận, quy định pháp luật, chế định, số liệu thực tiễn và quan điểm khoa học liên quan đến bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu:

• Về nội dung pháp lý: Tập trung vào Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022), các nghị định hướng dẫn thi hành (như Nghị định 17/2023/NĐ-CP, Nghị định 21/2015/NĐ-CP, Nghị định 131/2013/NĐ-CP) và các văn bản liên quan (Hiến pháp năm 2013, Luật Điện ảnh năm 2022, Luật An ninh mạng năm 2018).
• Về không gian và thời gian: Khảo sát thực tiễn tại Việt Nam trong giai đoạn phát triển internet và công nghệ số đến thời điểm năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận pháp lý về sở hữu trí tuệ, quyền con người và trật tự quản lý thông tin truyền thông:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Tiếp cận quyền tác giả theo ba góc độ học thuật gồm góc độ khách quan (tổng hợp quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ sáng tạo, sử dụng tác phẩm), góc độ chủ quan (phạm vi quyền nhân thân và quyền tài sản) và góc độ quan hệ pháp luật dân sự; vận dụng cách phân loại quyền tác giả theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp; tiếp cận khái niệm không gian mạng từ lý thuyết của William Gibson (1982, 1984), định nghĩa của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ (US DoD), Chiến lược an ninh mạng của Anh (UK Cyber Security Strategy) và khoản 3 Điều 2 Luật An ninh mạng năm 2018.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở tham chiếu:
  • Hiến pháp năm 2013 (Điều 16 về bình đẳng trước pháp luật, Điều 40 về quyền tự do sáng tạo);
  • Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022);
  • Luật Điện ảnh năm 2022 (khoản 2 Điều 3);
  • Luật An ninh mạng năm 2018;
  • Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan;
  • Nghị định số 21/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định về nhuận bút, thù lao đối với tác phẩm điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác;
  • Nghị định số 131/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan;
  • Điều ước quốc tế: Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật, các hiệp định thuộc khuôn khổ WTO.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp phân tích: Triển khai theo hai hướng chính là nghiên cứu chuyên sâu từng khía cạnh bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh từ các học thuyết, quan điểm pháp lý khác nhau; tổng hợp ý kiến từ bài báo khoa học, tạp chí chuyên ngành để chuẩn hóa khái niệm và đề xuất giải pháp.
• Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi (an-két): Thu thập dữ liệu gián tiếp thông qua phiếu hỏi soạn sẵn với dung lượng mẫu $n = 50$ phiếu nhằm ghi nhận tỷ lệ và thói quen tiêu dùng phim ảnh của công chúng trên môi trường mạng.
• Phương pháp logic và phương pháp quy nạp: Phân tích các trường hợp sai phạm cụ thể trong thực tế để rút ra nhận định chung về bất cập của pháp luật và lỗ hổng thực thi.

Nguồn dữ liệu sử dụng:

• Dữ liệu sơ cấp: Kết quả xử lý từ 50 phiếu khảo sát do tác giả trực tiếp thực hiện (chi tiết tại Phụ lục 1 và Phụ lục 2).
• Dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê từ hội thảo của Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPAA), Ansinh Group và IPCom Vietnam; báo cáo của Media Partners Asia (2022); thông tin, phóng sự từ VTV24; bài viết trên các tạp chí chuyên ngành (Tạp chí Luật học); dữ liệu từ cơ quan chức năng và các đơn vị truyền hình (Truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình K+).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về quyền tác giả và bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng

Chương này làm rõ nền tảng lý luận về đối tượng và cơ chế bảo hộ tác phẩm điện ảnh:

• Khái niệm quyền tác giả: Phân tích định nghĩa tại Giáo trình Luật Sở hữu trí tuệ của Trường Đại học Luật Hà Nội và khoản 2 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ. Khái quát hóa quyền tác giả dưới ba góc độ (khách quan, chủ quan, quan hệ pháp luật dân sự) cùng cách tiếp cận theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Tác giả đề xuất định nghĩa: quyền tác giả là một bộ phận thuộc quyền sở hữu trí tuệ, là quyền của cá nhân, tổ chức đối với tác phẩm mình sáng tạo ra bằng bất kỳ phương thức nào hoặc là chủ sở hữu tác phẩm, bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản được pháp luật thừa nhận, bảo hộ.
• Khái niệm và đặc điểm tác phẩm điện ảnh: Đối chiếu khoản 2 Điều 3 Luật Điện ảnh năm 2022, điểm e khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ và khoản 6 Điều 6 Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Tác phẩm điện ảnh được tạo ra từ sự kết hợp nghệ thuật, biểu hiện bằng hình ảnh động liên tiếp hoặc hình ảnh do thiết bị công nghệ tạo ra, có hoặc không có âm thanh theo ngôn ngữ điện ảnh, ghi trên chất liệu hoặc kỹ thuật số, bao gồm phim truyện, tài liệu, khoa học, hoạt hình. Hình ảnh tĩnh trích từ phim được coi là một phần của tác phẩm. Văn bản loại trừ các sản phẩm ghi hình tin tức truyền hình, trò chơi điện tử, chương trình biểu diễn thực tế.
• Ba nguyên tắc bảo hộ: (1) Bảo đảm quyền tự do sáng tạo của cá nhân (căn cứ Điều 40 Hiến pháp 2013, gắn với nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết của luật dân sự); (2) Bảo đảm quyền bình đẳng, tự định đoạt của các chủ thể (Điều 16 Hiến pháp 2013); (3) Bảo đảm không trùng lặp tác phẩm (xuất phát từ tính vô hình của tài sản trí tuệ; đòi hỏi tính độc lập sáng tạo, bản gốc, và bảo toàn tính toàn vẹn của tác phẩm).
• Bảo hộ trên không gian mạng: Tổng hợp khái niệm không gian mạng từ tác phẩm văn học viễn tưởng (Burning Chrome, Neuromancer của William Gibson), định nghĩa kỹ thuật của Bộ Quốc phòng Mỹ, Chiến lược an ninh mạng của Anh và khoản 3 Điều 2 Luật An ninh mạng năm 2018. Tác giả kết luận: bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng là tổng hợp chế định pháp lý nhằm bảo hộ bằng pháp luật quyền, lợi ích của tác giả, chủ sở hữu đối với một phần hoặc toàn bộ tác phẩm. Việc bảo hộ mang lại 5 nhóm ý nghĩa: tạo động lực sáng tạo, bảo vệ quyền công dân theo Hiến pháp, giữ gìn uy tín quản lý xã hội của Đảng và Nhà nước, thu hút đầu tư điện ảnh và nâng cao nhận thức tôn trọng sở hữu trí tuệ trong xã hội.

Chương 2: Pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng

Chương 2 phân tích chi tiết quy định pháp luật thực định điều chỉnh tác phẩm điện ảnh:

• Chủ thể quyền:
  • Tác giả (Điều 12a Luật Sở hữu trí tuệ): Phải là người trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ, phân biệt rõ với người chỉ hỗ trợ tài chính hay tư liệu. Tác giả gồm tác giả đơn nhất và đồng tác giả (hợp nhất hoặc theo phần). Theo khoản 1 Điều 21 Luật Sở hữu trí tuệ, chủ thể tham gia sáng tạo tác phẩm điện ảnh gồm: biên kịch, đạo diễn, quay phim, dựng phim, sáng tác âm nhạc, thiết kế mỹ thuật, thiết kế âm thanh, ánh sáng, kỹ xảo, diễn viên điện ảnh và những người sáng tạo khác.
  • Chủ sở hữu quyền tác giả (Điều 13 Luật Sở hữu trí tuệ): Phân thành nhóm chủ sở hữu đồng thời là tác giả và nhóm chủ sở hữu không đồng thời là tác giả (tổ chức, cá nhân giao nhiệm vụ hoặc ký hợp đồng sáng tạo, người thừa kế, người nhận chuyển giao quyền, hoặc Nhà nước theo Điều 42).
• Nội dung quyền bảo hộ:
  • Quyền nhân thân (Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ): Nhóm quyền không thể chuyển dịch được bảo hộ vô thời hạn gồm quyền đặt tên cho tác phẩm, quyền đứng tên (tên thật hoặc bút danh) và quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Nhóm quyền nhân thân có thể chuyển dịch là quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm (gắn với việc khai thác kinh tế).
  • Quyền tài sản: Độc quyền của chủ sở hữu quyền tác giả, gồm quyền làm tác phẩm phái sinh; biểu diễn tác phẩm trước công chúng; sao chép tác phẩm (khoản 10 Điều 4; giới hạn bởi các ngoại lệ sao chép công vụ, thư viện, nghiên cứu phi thương mại); phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao (Điều 25); phát sóng, truyền đạt tác phẩm đến công chúng (qua mạng viễn thông, internet); cho thuê bản gốc hoặc bản sao; hưởng nhuận bút, thù lao và nhuận bút khuyến khích theo Nghị định 21/2015/NĐ-CP; hưởng lợi ích vật chất khi tác phẩm được sử dụng dưới các hình thức khác; và quyền nhận giải thưởng.
• Thời hạn bảo hộ (Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ):
  • Quyền nhân thân không thể chuyển dịch: bảo hộ vô thời hạn.
  • Tác phẩm điện ảnh: bảo hộ có thời hạn 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu. Đối với tác phẩm chưa được công bố trong thời hạn 25 năm kể từ khi được định hình, thời hạn bảo hộ là 100 năm tính từ thời điểm định hình. Thời hạn bảo hộ chấm dứt vào 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn.
• Cơ chế giải quyết tranh chấp: Điều 62 Nghị định 17/2023/NĐ-CP liệt kê các dạng tranh chấp (phân chia quyền giữa đồng tác giả, tranh chấp giữa nhà đầu tư và nhóm sáng tạo về tiền bản quyền, tranh chấp về sao chép, sử dụng trái phép...). Thẩm quyền xử lý tranh chấp theo Điều 200 Luật Sở hữu trí tuệ phân bổ cho Tòa án (biện pháp dân sự, hình sự), Thanh tra, Quản lý thị trường, Công an, Ủy ban nhân dân các cấp (biện pháp hành chính) và cơ quan Hải quan (kiểm soát hàng hóa biên giới). Các phương thức giải quyết gồm thương lượng, hòa giải và khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự.

Chương 3: Thực trạng và kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện vấn đề bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng ở Việt Nam hiện nay

Chương này đánh giá thực tiễn vi phạm, công tác thực thi và chỉ rõ các vướng mắc:

• Ý thức người dùng và thói quen vi phạm: Tồn tại tâm lý "xem chùa", xem phim lậu thay vì trả phí. Tác giả dẫn chứng số liệu khảo sát tại hội thảo năm 2019 do Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ, Ansinh Group và IPCom Vietnam tổ chức cho thấy 85% người tham gia lựa chọn xem trên web phim lậu. Nghiên cứu của Media Partners Asia (2022) xếp Việt Nam đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á (sau Indonesia và Philippines) về vi phạm bản quyền số, nhưng đứng đầu tính theo tỷ lệ đầu người với khoảng 15,5 triệu người xem bất hợp pháp.
• Phương thức xâm phạm tinh vi: Xuất hiện dưới dạng phát trực tiếp (livestream) trên Facebook, YouTube ngay khi phim chiếu rạp; streaming lậu; cắt ghép video làm clip "review phim" dài 5-7 phút lồng tiếng tràn lan trên TikTok, Facebook. Khi bị xử lý, các trang mạng đối phó bằng cách chuyển máy chủ ra nước ngoài hoặc liên tục thay đổi tên miền (điển hình như phimmoi.net đổi thành phimmoizz.net, phimmoi2.net...).
• Bất cập trong quản lý và thực thi: Dẫn nhận định của đại diện Đài Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long về 3 hình thức vi phạm chủ yếu (trên website/app OTT không phép; trên dịch vụ OTT của đơn vị có giấy phép; và việc sử dụng tư liệu phát sóng không xin phép). Quy trình tiếp nhận, xử lý khiếu nại tại Việt Nam kéo dài trung bình 3 tuần (trong khi chuẩn thế giới từ 1 tuần đến 10 ngày).
• Vướng mắc pháp lý qua vụ việc cụ thể: Vụ tố giác hình sự website phimmoi (do BHD và MPAA nộp đơn năm 2019, cơ quan công an khởi tố tháng 8/2021). Dù trang web này từng nằm trong top 20 website lớn nhất Việt Nam (khoảng 60 - 100 triệu lượt truy cập/tháng), vụ án gặp bế tắc sau gần 4 năm chưa xét xử do không thể xác định quy mô khoản thu nhập bất chính từ các hợp đồng quảng cáo với nhãn hàng nước ngoài (không có đại diện tại Việt Nam). Cơ chế xác định thiệt hại vật chất và tinh thần theo khoản 1 Điều 205 Luật Sở hữu trí tuệ chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể (Truyền hình K+ từng ước tính phimmoi thu gần 15 tỷ đồng/tháng từ quảng cáo dựa trên kho hàng chục nghìn phim, nhưng cách tính này chưa được pháp luật công nhận chính thức).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp hệ thống số liệu cụ thể phản ánh thực trạng xâm phạm bản quyền điện ảnh trên môi trường mạng tại Việt Nam:

Chỉ số / Nội dung thực tiễn	Giá trị / Số liệu ghi nhận	Nguồn dẫn chứng trong văn bản
Tỷ lệ người tham gia hội thảo chọn web phim lậu khi xem phim trên mạng	85%	Khảo sát ngày 23/04/2019 tại hội thảo của MPA, Ansinh Group và IPCom Vietnam (Báo Tuổi trẻ online)
Người dùng chọn xem phim qua mạng xã hội (Facebook, TikTok, YouTube)	92% ($n=50$)	Kết quả khảo sát thực tế của tác giả khóa luận
Người dùng chọn xem phim trên web phim lậu	88% ($n=50$)	Kết quả khảo sát thực tế của tác giả khóa luận
Người dùng chọn xem phim tại rạp	16% ($n=50$)	Kết quả khảo sát thực tế của tác giả khóa luận
Người dùng chọn xem trên kênh phim chính thống có trả phí	13% ($n=50$)	Kết quả khảo sát thực tế của tác giả khóa luận
Số lượng người xem phim bất hợp pháp tại Việt Nam năm 2022	Khoảng 15,5 triệu người (đứng đầu tính theo đầu người trong khu vực)	Báo cáo nghiên cứu của Media Partners Asia
Lượng truy cập của website phimmoi.net trước khi bị chặn	60 đến 100 triệu lượt truy cập/tháng (Top 20 website tại Việt Nam)	Dữ liệu cơ quan quản lý và truyền thông
Doanh thu bất chính ước tính của phimmoi theo tính toán của K+	Gần 15 tỷ đồng/tháng (ước tính mỗi phim gắn 3 quảng cáo trên kho hàng chục nghìn phim)	Tính toán thực tế của Truyền hình K+
Thời gian xử lý hồ sơ khiếu nại vi phạm bản quyền trung bình tại Việt Nam	Khoảng 3 tuần (thế giới từ 1 tuần đến 10 ngày)	Số liệu so sánh thực tiễn của tác giả

Các định hướng giải pháp và kiến nghị được tác giả đề xuất:

• Hoàn thiện hệ thống pháp luật: Ban hành quy định cụ thể hóa khái niệm, nguyên tắc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng; xây dựng văn bản hướng dẫn chi tiết phương pháp tính toán thiệt hại thực tế do hành vi xâm phạm gây ra; quy định cơ chế xác định nguồn thu bất chính từ quảng cáo xuyên biên giới để xử lý hình sự; bổ sung chế định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đặc thù trên môi trường mạng; tập trung thẩm quyền xử lý về một đầu mối cơ quan chuyên trách thay vì phân tán nhiều cơ quan.
• Nâng cao hiệu quả thực thi: Rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý hồ sơ khiếu nại vi phạm quyền tác giả bắt kịp tốc độ phát tán trên mạng; siết chặt cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Thông tin và Truyền thông, cơ quan Công an và các nhà mạng viễn thông để ngăn chặn kỹ thuật kịp thời (chặn truy cập, vô hiệu hóa tên miền thay thế); đẩy mạnh tuyên truyền thay đổi thói quen tôn trọng bản quyền của người dùng internet.

Đóng góp tự nêu của tác giả:

• Bổ sung công trình nghiên cứu chuyên sâu trực tiếp vào phân khúc tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng tại Việt Nam, khắc phục khoảng trống của các đề tài trước đây (vốn chỉ nghiên cứu quyền tác giả nói chung, nghiên cứu môi trường kỹ thuật số trên nền tảng luật cũ, hoặc giới hạn phạm vi tại một công ty truyền thông đơn lẻ).
• Kết hợp đánh giá lý luận pháp lý với dữ liệu thực tế từ khảo sát độc lập ($n=50$) và các vụ việc điển hình chưa được giải quyết dứt điểm trên thực tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số điểm giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi khảo sát thực tế còn ở quy mô nhỏ với cỡ mẫu 50 phiếu hỏi, chủ yếu phản ánh thói quen và nhận thức của một nhóm đối tượng người dùng internet nhất định mà chưa mở rộng trên diện rộng toàn quốc.
• Các phân tích về mức thu nhập bất chính và thiệt hại kinh tế của chủ sở hữu quyền tác giả (như trường hợp vụ án phimmoi và ước tính của Truyền hình K+) mới dừng lại ở việc phản ánh số liệu từ một bên đương sự và thông tin báo chí, do văn bản pháp luật hiện hành và cơ quan tố tụng chưa có hướng dẫn chính thức để xác thực.
• Hướng mở nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi diễn biến xét xử của các vụ án hình sự về xâm phạm quyền tác giả trên internet khi có phán quyết cuối cùng của Tòa án; nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hợp tác tư pháp quốc tế trong việc xử lý các máy chủ, dòng tiền quảng cáo và tên miền xuyên biên giới vi phạm bản quyền phim.

Giá trị tham khảo

Công trình nghiên cứu có giá trị thực tiễn đối với:

• Giảng viên, sinh viên ngành Luật học, Luật Sở hữu trí tuệ: Sử dụng làm tài liệu tham khảo trong việc phân tích các chế định về tác giả điện ảnh (khoản 1 Điều 21 Luật Sở hữu trí tuệ), quyền nhân thân, quyền tài sản và cơ chế xác định thời hạn bảo hộ tác phẩm điện ảnh theo quy định mới của Luật sửa đổi năm 2022 và Nghị định 17/2023/NĐ-CP.
• Các đơn vị sản xuất phim, hãng phát hành, đài truyền hình và doanh nghiệp kinh doanh nền tảng OTT: Tham khảo để xây dựng quy trình quản trị rủi ro pháp lý, bảo vệ bản quyền tác phẩm khi phân phối trên môi trường mạng xã hội và internet.
• Người làm nghiên cứu về sở hữu trí tuệ số: Kế thừa phần tổng quan tình hình nghiên cứu cùng hệ thống số liệu thực tiễn và bảng hỏi khảo sát về hành vi vi phạm bản quyền trên không gian số tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Ai được công nhận là tác giả của tác phẩm điện ảnh theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam được trích dẫn trong khóa luận? Theo khoản 1 Điều 21 Luật Sở hữu trí tuệ, những người trực tiếp sáng tạo và được hưởng quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh bao gồm: biên kịch, đạo diễn, quay phim, dựng phim, sáng tác âm nhạc, thiết kế mỹ thuật, thiết kế âm thanh, ánh sáng, kỹ xảo, diễn viên điện ảnh và những người thực hiện các công việc khác có tính sáng tạo đối với tác phẩm điện ảnh. Các cá nhân, tổ chức chỉ đóng vai trò hỗ trợ kinh phí, phương tiện hoặc tư liệu không được coi là tác giả hay đồng tác giả.

2. Thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh được quy định cụ thể ra sao? Theo điểm a và điểm c khoản 2 Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ, thời hạn bảo hộ đối với tác phẩm điện ảnh là 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Trường hợp tác phẩm điện ảnh chưa được công bố trong thời hạn 25 năm kể từ khi được định hình thì thời hạn bảo hộ là 100 năm tính từ thời điểm định hình. Thời hạn bảo hộ này chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn. Các quyền nhân thân không thể chuyển dịch được bảo hộ vô thời hạn.

3. Khảo sát thực tế 50 phiếu hỏi của tác giả khóa luận phản ánh thói quen xem phim của người dùng như thế nào? Kết quả xử lý phiếu khảo sát ghi nhận tỷ lệ người được hỏi tiếp cận phim qua các mạng xã hội (Facebook, TikTok, YouTube) lên tới 92%; 88% lựa chọn xem qua các trang web chiếu phim lậu; trong khi đó chỉ có 16% lựa chọn thưởng thức tại rạp chiếu phim và 13% sử dụng các kênh phim chính thống có trả phí.

4. Vụ việc khởi tố hình sự trang web phim lậu phimmoi.net gặp phải những khó khăn gì khiến việc xét xử bị kéo dài? Theo văn bản, vụ việc được BHD và MPAA nộp đơn tổ giác từ năm 2019 và được cơ quan chức năng khởi tố hình sự vào tháng 8/2021. Khó khăn lớn nhất nằm ở việc trang web không thu tiền của người xem mà kiếm tiền qua quảng cáo từ các nhãn hàng nước ngoài không có đại diện thương mại tại Việt Nam, dẫn đến việc không thể xác định chính xác quy mô thu nhập bất chính. Đồng thời, pháp luật hiện hành chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về phương pháp tính toán thiệt hại thực tế đối với phim phát hành trên mạng để làm căn cứ xử lý hình sự.

5. Thẩm quyền xử lý các hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh được phân định cho những cơ quan nào? Căn cứ Điều 200 Luật Sở hữu trí tuệ, thẩm quyền xử lý thuộc về: Tòa án (áp dụng biện pháp dân sự hoặc hình sự); cơ quan Thanh tra, Công an, Quản lý thị trường, Ủy ban nhân dân các cấp (áp dụng biện pháp hành chính); và cơ quan Hải quan (áp dụng biện pháp kiểm soát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Mai Lan Anh tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết và khuôn khổ pháp lý hiện hành của Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh trên không gian mạng. Bằng việc kết hợp phương pháp phân tích quy phạm với dữ liệu điều tra thực tế ($n=50$) và dẫn chứng các vụ việc thực tiễn (như vụ án phimmoi.net), công trình đã bóc tách rõ nét những khoảng trống pháp luật về tính toán thiệt hại và bất cập trong quy trình thực thi. Các kiến nghị hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật và giải pháp kỹ thuật, quản lý được đề xuất có giá trị thực tiễn đối với công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VAN BE LÝ LUẬN VE An TÁC GIÁ VÀ. BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIA DOI VỚI TÁC ĐIỆN ANH TREN KHONG GIAN MANG quyền tác giả Quyền tác giã (QTG) được giáo trình Luật Sé hữu tr tuệ của trường đại học Luật Ha Nội định ngiấa 1a pham vi các quyển (bao gồm quyển nhân thần. ‘va quyển tai sản) của chủ thé (bao gồm tác giã vả CSHQTG) đổi với tác phẩm. của ho được pháp luật ghi nhân và bão hô.

QTG la quyền của tổ chức, cá nhân đổi với tác phẩm do minh sáng tạo ra hoặc sở hữu. Khoản 2 Điêu 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi, bổ sung năm. “Ouyản tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra Hoặc sở Hữu”. Theo đó, về học thuật, QTG thường được xem sét theo ba gúc đô sau: Về góc đô Rhách quan: QTG là ting hợp các quy phạm pháp luật do Nha nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ phát sinh từ việc tao ra và sử dung các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, qua đó zác nhận các quyên của tác giả, CSHQTG, xác định ngiĩa vụ của các chủ thé trong việc sing tao và sit dung các tác phẩm văn hoc, nghệ thuật, khoa hoc, đồng thời quy định trình tự.

‘va phương thức bão hộ các quyền đó khi có hảnh vi xâm phạm. Về góc đô chủ quan: QTG là phạm wi các quyền nhân thân và quyền tải sản của tác gia, chủ sở hữu QTG đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học do họ tạo ra hoặc được sở hữu. Ve góc độ là một quan hé pháp luật dân swe QTG là quan hệ xã hội giữa tác gia, chủ sở hữu QTG với các chủ thé khác trong 2 hội liên quan đến tác phẩm vả được diéu chỉnh bởi các quy phạm pháp luật về QTG. Mỗi quan hệ nay thể hiện chỉ có tác giả, chủ sở hữu QTG mới có các quyền đối với tác phẩm.

vả các chủ thể khác đều có nghĩa vụ tôn trọng các quyền của tac gia, chủ sở , thể, khách thé va nội dung Theo quan điểm được trình bảy tại luân văn thạc sỹ luật học của Hứa Hai Linh với để tài: “Quyền tác gid đối với tác phẩm phái sinh ở Việt Nam- Thực trang và giải pháp ” thi tác giã có đưa ra khải niệm với hai góc đô: Dưới góc đô nghĩa rộng, QTG lả một trong các bộ phân của quyển sở hữu tri tuê (SHTT), theo đó bão hộ các sing tạo trí tué bao gồm cả quyển liên quan đến QTG. tác giả lả quyền của cá nhân, tổ chức (bao gồm tác giả, CSHQTG, người biểu điển, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng) đổi với các sản. phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật va khoa học. Theo đó, tác giả của tác phẩm được trao quyền đối với tác phẩm của họ trong một thời hạn nhật định, tác giã được kiểm soát việc sử dụng tác phẩm của minh và nhận được tiên thủ lao qua quyển tải sin vả quyển nhân thân.

Ở góc độ nghia hẹp, “QTG ia quyén của các cá nhân, tổ chức đối với các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa Inge do ho sáng tao ra hoặc là chủ sở Hữu”. Theo đó, các tác giã, chủ sỡ hữu. được pháp luật SHTT công nhận va trao các quyển đổi với các tac phẩm do mình sing tác hoặc sở hữu như căn cứ ghi nhân va xác lập quyền tác giã, quy định vẻ bão hộ , quyền nhân thân, quyền tai sản, các quyển va nghĩa vụ khác. liên quan đến tác phẩm cũng như các biện pháp bảo vệ quyển tác giã.

thời, QTG phát sinh ngay khi sản phẩm được sáng tạo và được thể hiện ra bằng. hình thức nhất định” 3 Do đó, dù ở góc đô nao thì QTG đều có những điểm chung về chủ thể, kháchthéva nội dung. Trong đó, chủ thể của QTG là tác giả và CSHQTG. Khách của QTG là các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa hoc do tác giã sang tạo ra bằng lao đông trí tuê.

Nội dung của QTG lả các quyền nhân thân và quyền tai sản của tác giả, CSHQTG đối với tácpl 2 Tru»ng Đạthc Luật HA Nội 031), Giáo orn Lu Shei nd, ND Tự Phi ` Hứa Has Lath (2020), Qupén tức gta với tế phim phí si ở Öệt Em: The mg và gi pháp Luận. ‘vin Tac sỹ Luật học, tương Đạt học Tuậ Hà Nội T5 Vương The Thy hướng din 10 Tir những góc nhìn trên, em xin đưa ra định nghĩa vé quyền tác giả như. sau: "QTG là một bộ phân thude quyền sở Hữu trí ne, là quyên của các cả nhân, tỗ chức đối với tác phẩm minh sáng tao va với bắt kỳ phương thie nào ode là ch sẽ hữu của những tác phẩm đỏ. Quyền tác gid bao gém quyền nhân hân và gu tài sẵn được pháp luật thừa nhận và bảo hô.

Khái niệm tác phẩm điện ảnh Theo Công ước Beme, tác phẩm điện ảnh 1a thé loại tác phẩm đặc biệt với đặc trưng sảng tạo quan trọng nhất là sự kết hợp một cách nghệ thuật các tác phẩm khác nhau thành một tác phẩm nghệ thuật thống nhất và duy nhất. Khodn 2 Điều 3 Luật Điện ảnh năm 2022 có nêu rõ: “ Phra la tác phẩm điện ảnh có nội dung được biéu hiện bằng hình ảnh động liên tiếp hoặc hình ảnh do các thit bị Xỹ thuật, công nghệ tao ra; có hoặc không cô âm thanh và các "hiệu tg khác theo nguyên tắc của ngôn ngĩt điện ảnh; được ghi trên các chất liệu, bằng if thuật số hoặc phương tiện iF thuật khác và được phd biến đến người xem, bao gém các loại hình phim truyện, phim tài liệu, phim khoa học, phim hoạt hình và phim két hop nhiều loại hinh: Phim Rhông bao gồm sản phẩm ghi hình nhằm me dich phổ biễn tin tức trên dich vụ phát thanh, truyền hình, không gian mạng; chương trình biểu diễn nghệ thuật, trò chơi điện tứ; sản phẩm ght hình về hoạt động của một hoặc du người, mô tả các sự kiện, tình hồng hoặc chương trình thực tế Co thé thay Luật Điện ảnh đã định nghĩa rat rõ như thể nao 1a một tác phẩm điện ảnh, va có đưa ra những liệt kê vẻ các trường hop dé nhằm lẫn la một tác phẩm điện ảnh Và căn cứ quy định tại điểm e khoản 1 Điển 14 Luật SHTT, thì tác phẩm điện ảnh được xác định là một trong số những loại hình tác. phẩm được bảo hộ quyên tac giả. Cùng với đó, khoăn 6 Điều 6 Nghị định.

17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều va biện pháp thí hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyển tác giả, quyền liên quan cũng có hướng dẫn vẻ tác phẩm. Cụ thể, tác phẩm điện ảnh là tác phẩm được tạo ra theo phương pháp. " tương tự được hiểu la tác phẩm có nội dung, được biểu hiện bằng hình ảnh động. Tiên tiếp hoặc hình ảnh do các thiết bi kỹ thuật, công nghệ tạo ra, có hoặc không, có âmthanh va các hiệu ứng khác theo nguyéa tắc của ngôn ngữ điện ảnh.

Hình ảnh tinh được lây ra từ một tác phẩm điện ảnh la một phân của tác phẩm điện. Tuy nhiên, tác phẩm điện ảnh không bao gồm bản ghi hình nhằm mục đích phổ biển tin tức trên dich vụ phát thanh, truyền hình, không gian mạng, chương trình biểu diễn nghệ thuật, trò choi điền tử, bản ghi hình vẻ hoạt động của một hoặc nhiễu người, mô ta các sự kiện, tỉnh huồng hoặc chương trình thực tế Như vậy, tác phẩm điện ảnh có những đặc điểm sau: - Có nội dung, được biểu hiện bang hình ảnh đồng liên tiếp hoặc hình ảnh do các thiết bi kỹ thuật, công nghệ tao ra, ~ Có hoặc không có âm thanh và các hiệu ứng khác theo nguyên tắc của ngôn ngữ điện ảnh, - Được ghi trên các chất liệu, bằng kỹ thuật số hoặc phương tiện kỹ thuật khác va được phổ biển đến người xem, - Bao gồm các loại hình phim truyén, phim tài liệu, phim khoa học, phim hoạt hình va phim kết hợp nhiễu loại hình. Nguyên tắc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh Nguyên tắc bảo hộ quyền tác giã nói chung và nguyên tắc bảo hộ quyển tac gia đối với tác phẩm dién ảnh nói riêng, bao gồm 3 nguyên tắc chung như sau Thứ nhấn nguyên tắc bảo đâm quyền tự đo sáng tạo của cá nhân. Điều 40 Hiến pháp năm 2013 quy đính “Mot người có quyén nghiên cửu khoa học và công nghé, sáng tao văn hoc, nghệ thuật và tha hướng lợi ich Từ các hoat động đó”.Quy định này bao đảm quyền tự do sáng tạo của cá nhân.

trên cơ sở loại trữ các tác phẩm có nội dung phân động, đồi truy, mê tín, hũ tục ‘Nha nước đã tạo thé chủ động va ghi nhận quyền tu do sáng tao của cá nhân. 2 trong đạo luật cơ ban là Hiển pháp, ma các luật khác cũng phai đưa vào đó để cu thể hóa quy định của Hiền pháp. Cùng với đó thi tuân thủ những nguyên tắc chung của luật dân sự, đặc biệt la nguyên tắc “tu do, tự nguyên cam kết thöa thuận". Với quy định trên thi quyền tự do sáng tạo của cá nhân luôn được tôn.

trong va bao đảm thực hiện, khuyến khích tự do sảng tạo, cắm cân trở, hạn chế quyển tự do sảng tạo của cá nhân. Thứ hai, nguyên tắc bảo đâm quyền bình đẳng, tư định đoạt cũa các chi Nguyên tắc này lá tư tưởng chi đạo va định hướng cho tất cả các ngành luật khi ghỉ nhận va bao đảm quyên lợi chính đáng của cá nhân Khi Điều 16 của Hiển pháp năm 2013 quy định: “I. Mọi người đầu binh đẳng trước pháp Trật. Không at bị phân biệt đối xửtrong đời sống chỉnh tri, dân sự: kinh tế, văn hóa xã lôi ” Từ quy định ta thấy rõ pháp luật quy đính về quyền tác giả nói chung va quyền của người sing tác văn học, nghệ thuét, khoa học nói riêng, không phân biệt đô tuổi, trình đô văn hóa, giới tính, tinh trang tai sin, dia vị x hội và phương pháp tao ra tác phẩm.

Mọi cá nhân déu có quyển hoạt đông sáng tạo để tạo nên tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học kể cả cá nhân đó 1a người nước ngoi. Pháp luật vẻ quyên tác giã luôn bao đăm cho các chủ thể sử dụng, khai thác tác phẩm một cách hiệu qua nhát. Khi có hành vi xâm pham. én quyền tác giả thi cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ áp dung những biên pháp cưỡng chế Škhối phục lại tinh trang ban đâu như trước khí bi xêm phạm.