Chương 1. Một sô van đề lý luận và quy định của pháp luật hiện hành về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơn khi cha mẹ ly hôn. Thực tiễn thực hiện pháp luật về bão vệ quyên và lợi ich hop pháp của cơn khi cha me ly hôn và kiên nghị hoàn thiện. to NỘI DUNG CHUONG I.
MỘT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT HIEN HANH VE BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHAP CUA CON KHI CHA MẸ LY HÔN 1. Một số vấn đề lý luận về bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của con khi cha me ly hôn Sư phát triển của người cơn có vai trò quan trọng đối với xã hội. Vì vây, việc bảo vê quyên và loi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn phải được đặc biệt quan tâm Trong trường hợp cha mẹ ly hôn, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con được đặt ra đôi với con chưa thành niên, con đã thành niên mắt năng lực hành vi dan sự, không có kha năng lao động và không có tai sản dé tư nuôi mình. Bởi lế khi cha me ly hôn, những người con đã thành niên đá phát triển toàn diện về nhận thức va nhân cách, đồng thời ho cũng có đủ khả năng lao động dé tự nuôi sống bản thân nên bi ảnh hưởng nhiêu do việc ly hôn của cha me.
Ngược lại những người chưa thành niên chưa phát triển toàn điện về mặt nhận thức và nhân cách dé bi chân động tâm ly khiến chúng bi phát triển lệc lạc về nhân cách đạo đức. Những người đã thanh niên bị tan tật, mắt năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao đông vả không có tai sản chính dé tư nuôi minh sé không thé tên tại nếu không có sự hỗ tro của bó mẹ Chính vì vậy những đối tượng nay cần được quan tâm va bảo vệ khi cha mẹ ly hôn. Khái niệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng thi “bdo vệ” có nghĩa là “che chở, giữ gìn” Bảo vệ quyền va lợi ích hợp pháp của con khi cha me ly hôn chính 1a việc che chở, giữ gìn, ngăn ngừa, hạn chế hoặc chỗng lại những hành vi xâm phạm các quyển của con đặc biệt trong hoan cảnh cha mẹ ly hôn. Suy rộng ra, bảo vê quyên loi của con khi cha mẹ ly hôn thể hiện qua ba yếu tố: đảm bão quyên và lợi ích hợp pháp của con được thực hiện tốt trên thực tế, ngăn ngừa mọi hành vị xâm phạm, han chế hoặc tác động xấu đến quyên lợi của con; va xử lý kíp thời những hành vi xâm phạm đến quyên lợi của con, nhằm giáo đục, ràng buộc các bên có liên quan.
Việc bảo vệ quyên va lợi ích hợp pháp của con chỉ được thực hiện tốt nhất khi có cơ chế, cách thức, biện pháp toản điện, đông bộ. Như vây, có thể hiểu “Báo vệ quyên và lợi ích hop pháp của con khi cha mẹ ly hôn là hệ thông các biện pháp, cơ chế, cách thức theo quy định của pháp luật nhằm Gain bảo thực liên hiệu quả các quyền, lợi ích hợp pháp của con trên thực tế và hạn chế, đãm bảo cho các quyền, loi ich đó của con không bị xâm phạm hoặc bi ảnh hưởng xdu do việc ly hôn của cha me gây ra. cũng như xử If nghiêm Nhắc, kip thời những hành vi vi pham xâm hại tới quyền và lời ich của con khi cha me ly hôn ”. Đặc điểm bảo vệ quyên vả lợi ich hợp pháp của con khi cha me ly hôn: Thứ nhất, đối tượng được bảo vệ la con chưa thành niên, con đã thành niên bi tan tật, mat năng lực hanh vi dân sự, không có khả năng lao động vả không có tai sản để tu nuôi sông mình.
Thứ hai, khi cha mẹ ly hôn, con chỉ được một bên cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục. Thứ ba, việc thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giao dục của người không trực tiếp nuôi dưỡng con 1a không thường xuyên, không liên tục Thứ tư, cả cha và mẹ déu phải thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi đưỡng, giáo duc cơn chưa thành niên, con đã thành niên bị tan tật, mat năng lực hành vị dân sự, không có kha năng lao động và không có tai sản để tự nuôi minh khi họ ly hôn. Thứ năm, cách thức thực hiện việc bảo vệ quyền vả lợi ích hợp pháp của con khi cha me ly hôn phụ thuộc chủ yếu vào sự tự nguyên, tư giác của cha, mẹ. Bên cạnh đó cần có sự kiểm tra, giám sát, hỗ trợ va can thiệp của các cơ quan Nha nước có thâm quyên 1.
Ý nghĩa của việc điều chỉnh bằng pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi của con khi cha me ly hôn Thứ nhất, việc quy định quyên, nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con sau khi ly hôn có ý nghĩa to lớn về mặt pháp lý. Trước hết, nó dam bảo việc thực hiện quyên, đồng thời cũng quy đính các nghĩa vụ tương ứng với quyên ma cha, mẹ phải thực hiện. Bên cạnh đó, còn dé nâng cao tinh thân trách nhiém của người lam cha, lam me, lam cơ sở để họ thực hiện quyên va nghĩa vụ của mình đôi với con sau khi đã ly hôn. Bên cạnh đó, dé bảo vệ quyên lợi của con thì pháp luật đã quy định nuôi dưỡng, chăm sóc con không chỉ là quyền ma còn 1a nghĩa vu của cha, mẹ.
Việc nuôi con sau 4 khi ly hôn là một trong những nghĩa vụ luật định nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm. của người làm cha, me đông thời là cơ sở pháp ly để bao đâm quyên lợi của con khi cha, mẹ không trực tiếp nuôi con. Thứ hai, việc dam bảo quyên vả lợi ích hợp pháp của con khi cha, me ly hôn là dam bảo tương lai của những đứa trẻ cũng như dam bảo an ninh xã hội. Khi tim hiểu tình trạng về tôi pham là trẻ em, những nghiên cửu xã hội đều đưa ra những kết luận khá thông nhất rang “phan iớn các em có bỗ me ly hôn.
ly thân hoặc giữa bỗ me cô quả nhiều xưng đột”. Nhà nước đã đưa ra nhiêu chủ trương, chính sách va nâng lên thành luật, nhiều quyên trẻ em được pháp luật bảo dam như được cha, me chăm sóc, nuôi đưỡng, được học hành, được vui chơi và phát triển toản điện,. trẻ em có cha, me ly hôn có hoàn cảnh đặc biệt hơn những đứa trẻ khác nhưng không phải vì thé ma vị trí và tương lai của chúng bị thay đổi. Việc dam bảo các quyên và lợi hop pháp của con khi cha, me ly hôn sé phan nào hạn chế được số lượng trẻ em rơi vào các tệ nan xã hội, thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gop phân đâm bảo an minh, trật tư xã hội Thứ ba, pháp luật về HN&GĐ quy định quyên, nghĩa vụ của cha, me đối với con sau khi ly hôn có ý nghĩa to lớn về mặt xã hôi.
Các quy định đó góp phân nâng cao trách nhiệm chăm sóc, quan tâm, giáo đục nuôi đưỡng người con khi cha mẹ ly hôn. Các quy định vẻ quyền, nghĩa vụ của cha me khi ly hôn nói chung, quy định về thăm nom, cấp dưỡng nuôi con nói riêng có đan xen với các quy tắc đạo đức, phong tục tập quán, truyền thống gia đình nó đã thâm sâu vào tư tưởng của người dân Việt Nam, góp phân tôn vinh giá trị đạo đức truyền thông của dan tôc ta, thé hiện tính nhân đạo trong pháp luật HN&GD. Việc ứng xử, lối sóng của cha, me là yếu tổ tiên quyết ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển, hình thành nhân cách của con. Bởi vậy, việc quy định quyên va nghĩa vụ của cha, mẹ đối với cơn sau ly hôn là can thiết nhằm dam bao quyén loi cho con, nâng cao trách nhiệm của cha, me đôi với con sau khi đã ly hôn 1.
Quy định cửa pháp luật hiện hành về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn Ly hôn là sự ly tán gia đình, vợ chong, con cái. Vì vây, khi giải quyết ly hôn, 5 điều quan trong lả phải tim hiểu kỹ nguyên nhân, bản chất của quan hệ thực trang hôn nhân với nhiêu yếu tô khác dé đảm bảo quyên lợi cho các thanh viên trong gia đình trong đó đối tượng cân được quan tâm hang đâu là người con trong cuôc, vì lợi ích của nha nước va của xã hôi 1. Người con được pháp luật bảo vệ khi cha mẹ ly hôn Khoản 1 Điều 81 Luật HN&GD năm 2014 quy định : ‘ ‘Sau kit ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo duc, con chưa thành niên, con đã thành niên bi tàn tật, mat năng lực hành vi dân sự hoặc không có kha năng lao động và không có tài sản đề tự nuôi mình''. Như vậy, đôi tượng con mà cha, me có nghĩa vụ nuôi đưỡng và được pháp luật bảo vệ quyên lợi khi cha, mẹ ly hôn gôm: Thứ nhất, trường hợp con chưa thành niên Theo pháp luật dân sự, người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi! Nhu vậy có thể nhận định rằng con chưa thành niên là đối tương chưa trưởng thành về thể chat, trí tuệ Họ chưa có đây đủ các quyên va nghĩa vụ hoàn chỉnh của một công dan, còn nhiều hạn chế về khả năng nhận thức va làm chủ hảnh vị vì vậy luôn cần được sự quan tâm chăm sóc từ phía cha, mẹ.
Hơn nữa, pháp luật cũng quy định đối tượng nay chưa có đủ quyền vả nghĩa vụ của một công dân độc lập, vi vậy Luat HN&GĐ ghi nhận con chưa thành niên là đối tượng can được cha, me có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi đưỡng, giáo dục khi ly hôn là hoàn toàn hợp lý va góp phản dam bảo quyền va loi ích hợp pháp của người con này Thứ hai, trường hep con đã thành niên bị tan tật, mật nang lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tải sản để tự nuôi mình Con thành niên là người phát triển day đủ mọi mặt vẻ thể chat cũng như tinh than, ho là người có năng lực hành vi dan sự đây đủ trừ trường hợp bi hạn chế năng lực hành vi hoặc bi mất năng lực hành vi dân sự.