Luận Văn Thạc Sĩ Về Lãnh Đạo Bảo Vệ Môi Trường Sinh Thái Từ Liêm (1996-2010)

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích ussh đảng bộ huyện từ liêm hà nội lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2010, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Xuân Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Cao Văn Liên
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Từ Liêm (Hà Nội) Lãnh Đạo Bảo Vệ Môi Trƣờng Sinh Thái Từ Năm 1996 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• Đóng góp của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) VỀ BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000
• 1.1. Khái quát chung
• 1.2. Khái quát về thực trạng môi trường thế giới và Việt Nam
• 1.3. Khái quát về lịch sử, thiên nhiên và con người huyện Từ Liêm. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện bảo vệ môi trường từ năm 1996 đến năm 2000
• 1.4. Thực trạng môi trường huyện Từ Liêm và thành phố Hà Nội hiện nay
• 1.5. Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái
• 1.6. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) LÃNH ĐẠO TĂNG CƢỜNG BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.2. Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.3. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến năm 2005
• 2.4. Chủ trương, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm về tăng cường thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.5. Chủ trương của Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.6. Đảng bộ huyện Từ Liêm lãnh đạo thực hiện tăng cường hơn nữa hoạt động bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.7. Tiểu kết chương
• 3. CHƯƠNG 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP
• 3.1. Một số bài học kinh nghiệm
• 3.2. Một số nhiệm vụ đặt ra
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Vệ Môi Trường Sinh Thái Từ Liêm 1996 2010

Bảo vệ môi trường sinh thái là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng bộ huyện Từ Liêm trong giai đoạn 1996-2010. Thời kỳ này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của huyện với nhiều chính sách và biện pháp nhằm bảo vệ môi trường. Sự phát triển kinh tế đi đôi với việc bảo vệ môi trường đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu. Đảng bộ huyện đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sinh thái trong bối cảnh phát triển bền vững.

1.1. Khái Quát Về Môi Trường Sinh Thái Từ Liêm

Môi trường sinh thái tại huyện Từ Liêm bao gồm các yếu tố tự nhiên và nhân tạo, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Sự phát triển đô thị hóa đã tạo ra nhiều thách thức cho môi trường, từ ô nhiễm không khí đến nguồn nước.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Bảo Vệ Môi Trường

Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường sinh thái là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Những Thách Thức Trong Bảo Vệ Môi Trường Từ Liêm 1996 2000

Trong giai đoạn 1996-2000, huyện Từ Liêm đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bảo vệ môi trường. Sự gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Các vấn đề như rác thải, ô nhiễm không khí và nước đã trở thành nỗi lo ngại lớn.

2.1. Tình Trạng Ô Nhiễm Môi Trường

Ô nhiễm không khí và nước là hai vấn đề chính mà huyện Từ Liêm phải đối mặt. Nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải từ các khu công nghiệp và sinh hoạt của người dân.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm môi trường đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân. Nhiều bệnh tật liên quan đến hô hấp và da đã gia tăng trong giai đoạn này.

III. Chính Sách Bảo Vệ Môi Trường Của Đảng Bộ Từ Liêm 2001 2005

Giai đoạn 2001-2005, Đảng bộ huyện Từ Liêm đã triển khai nhiều chính sách bảo vệ môi trường nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm. Các chương trình hành động cụ thể đã được thực hiện để nâng cao chất lượng môi trường sống.

3.1. Các Chương Trình Hành Động Chính

Đảng bộ đã phát động nhiều chương trình như 'Ngày môi trường thế giới' và các chiến dịch dọn dẹp vệ sinh môi trường nhằm nâng cao ý thức cộng đồng.

3.2. Hợp Tác Với Các Tổ Chức Quốc Tế

Huyện Từ Liêm đã hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế để triển khai các dự án bảo vệ môi trường, từ đó nhận được hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật.

IV. Kết Quả Đạt Được Trong Bảo Vệ Môi Trường Từ Liêm 2006 2010

Từ năm 2006 đến 2010, huyện Từ Liêm đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác bảo vệ môi trường. Các chỉ số về chất lượng môi trường đã có sự cải thiện đáng kể.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Không Khí

Chất lượng không khí đã được cải thiện nhờ vào việc kiểm soát ô nhiễm từ các nhà máy và phương tiện giao thông.

4.2. Tăng Cường Ý Thức Cộng Đồng

Người dân đã có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường, tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường do huyện tổ chức.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Trong Bảo Vệ Môi Trường Từ Liêm

Qua quá trình lãnh đạo bảo vệ môi trường, huyện Từ Liêm đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những kinh nghiệm này có thể áp dụng cho các địa phương khác trong cả nước.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Sự Lãnh Đạo

Sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ là yếu tố then chốt trong việc triển khai các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả.

5.2. Hợp Tác Giữa Các Cấp Chính Quyền

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng là rất cần thiết để đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường.

VI. Tương Lai Của Bảo Vệ Môi Trường Tại Từ Liêm

Trong tương lai, huyện Từ Liêm cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển bền vững. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế.

6.1. Định Hướng Chiến Lược Bảo Vệ Môi Trường

Cần xây dựng các chiến lược dài hạn nhằm bảo vệ môi trường sinh thái, đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện Từ Liêm.

6.2. Khuyến Khích Sáng Kiến Cộng Đồng

Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới và công nghiệp hóa đất nước, vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái trở thành một nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững. Theo các đánh giá quốc tế, chỉ số hiệu quả hoạt động môi trường của Việt Nam từng xếp ở vị trí 79 trên 132 quốc gia khảo sát, phản ánh sức ép rất lớn của quá trình phát triển kinh tế lên hệ sinh thái tự nhiên. Huyện Từ Liêm, một địa bàn cửa ngõ phía Tây Thủ đô Hà Nội với diện tích tự nhiên gần 7.563 ha và dân số hơn 55 vạn người trước khi điều chỉnh địa giới, là một trong những khu vực chịu tác động đô thị hóa nhanh và mạnh nhất trong giai đoạn 1996 - 2010.

Luận văn tập trung giải quyết vấn đề khoa học về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện Từ Liêm trong việc định hướng, tổ chức và thực hiện các chủ trương bảo vệ môi trường sinh thái trong bối cảnh địa phương chuyển dịch cơ cấu từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ quá trình ban hành chủ trương, đánh giá thực trạng triển khai, nhận diện những thành tựu cùng hạn chế, từ đó đúc kết các bài học lịch sử có giá trị thực tiễn. Phạm vi không gian nghiên cứu bao gồm 16 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn của huyện Từ Liêm trong khung thời gian từ Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XIX năm 1996 đến Đại hội lần thứ XXII năm 2010. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa hiệu quả chính sách qua việc xử lý 26 điểm nóng ô nhiễm môi trường, cung cấp cơ sở khoa học để các cấp ủy đảng và cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách sinh thái đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa con người, xã hội và giới tự nhiên. Tự nhiên được xem là thân thể vô cơ của con người, mọi hoạt động phát triển kinh tế nếu tách rời quy luật tự nhiên đều dẫn tới sự suy thoái sinh thái nghiêm trọng. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng lý thuyết phát triển bền vững được cộng đồng quốc tế khẳng định tại Hội nghị Rio 1992 và Tuyên bố Johannesburg năm 2002, kết hợp với các quan điểm chỉ đạo nòng cốt của Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua Chỉ thị số 36-CT/TW năm 1998 và Nghị quyết số 41-NQ/TW năm 2004 của Bộ Chính trị.

Khung nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nòng cốt:

1. Môi trường sinh thái: Mạng lưới chỉnh thể có mối liên hệ mật thiết giữa các yếu tố tự nhiên (đất, nước, không khí, sinh vật) và xã hội, bao quanh và phục vụ đời sống con người.
2. Quản lý môi trường đô thị: Hoạt động của hệ thống chính trị nhằm điều chỉnh các hành vi khai thác tài nguyên và xả thải chất thải theo đúng quy chuẩn pháp luật.
3. An ninh sinh thái: Trạng thái an toàn của hệ sinh thái trước các tác động ô nhiễm công nghiệp và xây dựng.
4. Phát triển bền vững: Quá trình kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo tồn tài nguyên cho các thế hệ tương lai.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm hơn 120 văn kiện, nghị quyết, chương trình hành động của Đảng bộ huyện Từ Liêm (tiêu biểu là Chương trình số 01-CTr/HU năm 1996, Chương trình số 29-CTr/HU năm 1998, Chương trình số 26-CTr/HU năm 2001), cùng 45 báo cáo quan trắc hiện trạng môi trường và thống kê y tế từ các cơ quan chuyên trách địa phương giai đoạn 1996 - 2010.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) theo 3 giai đoạn đại hội Đảng bộ (1996 - 2000, 2001 - 2005 và 2006 - 2010) nhằm bảo đảm tính đại diện và toàn diện của tư liệu lịch sử. Việc kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc là bắt buộc đối với chuyên ngành Lịch sử Đảng, cho phép tái hiện chân thực tiến trình chỉ đạo theo dòng thời gian, đồng thời khái quát hóa bản chất và quy luật vận động của chính sách. Ngoài ra, phương pháp thống kê so sánh đối chiếu định lượng được lựa chọn để đo lường cụ thể mức độ biến động diện tích đất đai, nồng độ ô nhiễm và cơ cấu bệnh tật của cư dân qua từng giai đoạn phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quá trình đô thị hóa ồ ạt đã làm suy thoái tài nguyên đất nghiêm trọng. Giai đoạn 1990 - 2005, diện tích đất nông nghiệp huyện Từ Liêm sụt giảm mạnh từ 2.800 ha xuống còn 1.400 ha (giảm 50%), trong khi đất thổ cư tăng lên hơn 2.350 ha. Đáng chú ý, diện tích đất bị hoang hóa do chờ quy hoạch dự án lên tới gần 3.000 ha vào năm 2005. Áp lực thi công hạ tầng tạo ra hơn 1.200 tấn chất thải xây dựng mỗi ngày tại khu vực, kéo theo tình trạng nồng độ bụi vượt quy chuẩn từ 5 đến 6 lần.

Thứ hai, ô nhiễm công nghiệp và làng nghề vượt tầm kiểm soát. Đến năm 2005, toàn huyện có hơn 350 doanh nghiệp sản xuất và hơn 40 làng nghề truyền thống, phát thải trên 4.000 m3 khí độc hại mỗi ngày. Đa số các cơ sở trong Cụm công nghiệp Từ Liêm không vận hành trạm xử lý nước thải đạt chuẩn (chỉ có 4 trên hàng chục doanh nghiệp có hệ thống riêng), xả thẳng ra lưu vực sông Nhuệ, biến con sông thành kênh thoát nước ô nhiễm nặng.

Thứ ba, sự gia tăng nhanh chóng của các ca bệnh liên quan tới môi trường. Theo thống kê y tế huyện, giai đoạn 2001 - 2005 ghi nhận 755 ca bệnh đường hô hấp, da liễu và tiêu hóa do ô nhiễm, tăng gấp 1,7 lần so với giai đoạn 1996 - 2000. Đồng thời, việc lạm dụng hơn 1,3 tấn thuốc bảo vệ thực vật và kích thích tăng trưởng riêng trong năm 2004 đã làm dư lượng hóa chất tồn đọng trong đất và nước ngầm ở mức nguy hại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên bắt nguồn từ sự mất cân đối giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế với năng lực quản lý hạ tầng. Lượng phương tiện giao thông gia tăng từ 12% đến 15% mỗi năm đã đưa nồng độ bụi PM10 tại các nút giao thông như Phạm Hùng, Cầu Diễn vượt tới 4 đến 7 lần mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Chế tài xử phạt hành chính trong giai đoạn này chưa đủ sức răn đe khiến các doanh nghiệp cố tình vi phạm để tối đa hóa lợi nhuận.

Để phân tích sâu sắc bức tranh môi trường, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột kép thể hiện mối tương quan nghịch giữa sự suy giảm diện tích đất nông nghiệp và đà gia tăng của các cơ sở sản xuất công nghiệp. Đồng thời, một bảng đối chiếu chi tiết giữa lưu lượng xả thải của hơn 40 làng nghề với tỷ lệ mắc bệnh hô hấp tại địa phương sẽ làm nổi bật tính chất nghiêm trọng của vấn đề. Khi so sánh với các nghiên cứu tại lưu vực sông Cầu hay huyện Thanh Trì, Từ Liêm bộc lộ rõ nét đặc thù của một vùng ven đô chuyển đổi nóng, nơi sự lãnh đạo của cấp ủy dù có nhiều nỗ lực ban hành nghị quyết nhưng khâu tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở còn thiếu các nguồn lực kỹ thuật tương xứng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch và di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm: Ủy ban nhân dân huyện Từ Liêm phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành thanh tra 100% cơ sở công nghiệp, kiên quyết đình chỉ và hoàn thành di dời 100% nhà máy không có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn ra khỏi khu dân cư theo lộ trình giai đoạn 2011 - 2015.
2. Hiện đại hóa hệ thống hạ tầng xử lý chất thải tập trung: Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Công ty Môi trường Đô thị (URENCO) đầu tư xây dựng các trạm xử lý nước thải tập trung tại toàn bộ các cụm công nghiệp, nâng tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn từ mức 60% lên trên 90% trước năm 2013.
3. Kiểm soát hóa chất nông nghiệp và phục hồi đất thoái hóa: Phòng Kinh tế huyện cùng Hội Nông dân tổ chức tập huấn, ban hành chế tài cắt giảm 50% lượng phân bón vô cơ và thuốc trừ sâu hóa học, đồng thời triển khai đề án cải tạo 500 ha đất hoang hóa sang mô hình nông nghiệp sinh thái công nghệ cao trong giai đoạn 2011 - 2015.
4. Đổi mới công tác tuyên truyền và giám sát cộng đồng: Ban Tuyên giáo Huyện ủy chủ trì việc quán triệt sâu rộng Nghị quyết 41-NQ/TW, đưa tiêu chí bảo vệ môi trường vào đánh giá xếp loại tổ chức Đảng hàng năm; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện thiết lập mạng lưới thanh tra nhân dân tại 100% thôn, tổ dân phố nhằm giám sát xả thải từ năm 2011.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước và cấp ủy Đảng địa phương: Cung cấp bài học thực tiễn phong phú về sự chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện quy chế quản lý đô thị gắn liền với bảo vệ môi trường tại các khu vực ven đô đang trong quá trình tách nhập, nâng cấp đơn vị hành chính.
2. Nhà nghiên cứu Lịch sử Đảng và Khoa học Xã hội: Đóng vai trò là nguồn tài liệu lịch sử chuyên sâu, phản ánh chân thực quá trình chuyển biến nhận thức lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề sinh thái trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa.
3. Giảng viên, sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Môi trường và Quản trị Đô thị: Nguồn tư liệu tham khảo thực chứng giá trị về phương pháp khảo cứu dữ liệu thứ cấp, phân tích chính sách công và lượng hóa các tác động môi trường do đô thị hóa.
4. Doanh nghiệp và các tổ chức cộng đồng tại các khu đô thị mới: Giúp nâng cao ý thức tuân thủ quy chuẩn xả thải, nhận diện trách nhiệm xã hội và tăng cường vai trò của các phong trào quần chúng trong việc giữ gìn cảnh quan sống xanh, sạch, đẹp.

Câu hỏi thường gặp

1. Đảng bộ huyện Từ Liêm đã ban hành những chương trình hành động trọng tâm nào để bảo vệ môi trường trong giai đoạn 1996 - 2005? Đảng bộ huyện đã ban hành Chương trình số 01-CTr/HU năm 1996 về phát triển nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường, Chương trình số 29-CTr/HU năm 1998 quán triệt Chỉ thị 36-CT/TW, và Chương trình số 26-CTr/HU năm 2001 tập trung giải quyết các bức xúc môi trường tại 26 điểm nóng ô nhiễm trên địa bàn.

2. Tình trạng ô nhiễm môi trường nổi cộm nhất tại huyện Từ Liêm trong thời kỳ nghiên cứu là gì? Ô nhiễm nguồn nước mặt tại sông Nhuệ và ô nhiễm bụi không khí là hai vấn đề nghiêm trọng nhất. Hàng ngày có hơn 4.000 m3 khí thải từ hơn 350 doanh nghiệp xả ra môi trường, nồng độ bụi PM10 tại các công trường vượt từ 4 đến 7 lần tiêu chuẩn an toàn.

3. Đô thị hóa nhanh đã tác động như thế nào đến tài nguyên đất đai của địa phương? Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp một nửa, từ 2.800 ha xuống còn 1.400 ha vào năm 2005. Quá trình giải phóng mặt bằng kéo dài tạo ra gần 3.000 ha đất hoang hóa, đồng thời việc lạm dụng 1,3 tấn hóa chất nông nghiệp năm 2004 đã làm thoái hóa môi trường đất.

4. Đâu là hạn chế lớn nhất trong công tác lãnh đạo bảo vệ môi trường của huyện Từ Liêm? Hạn chế lớn nhất là khâu kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm chưa nghiêm minh. Cấp ủy và chính quyền cơ sở đôi lúc ưu tiên tăng trưởng kinh tế cục bộ, nguồn lực đầu tư cho xử lý rác thải còn thấp, dẫn đến việc chỉ có 4 doanh nghiệp tại cụm công nghiệp vận hành hệ thống xử lý nước thải.

5. Luận văn đem lại bài học kinh nghiệm gì cho công tác quy hoạch đô thị sinh thái hiện nay? Bài học cốt lõi là việc phát triển kinh tế phải đi đôi với quy hoạch hạ tầng bảo vệ môi trường đồng bộ ngay từ đầu. Phát huy sức mạnh giám sát của nhân dân, ứng dụng khoa học kỹ thuật và xử lý triệt để các nguồn thải công nghiệp là điều kiện tiên quyết để xây dựng đô thị bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ sự lãnh đạo toàn diện, đúng đắn của Đảng bộ huyện Từ Liêm trong công tác bảo vệ môi trường sinh thái giai đoạn 1996 - 2010.
• Đánh giá khách quan những thành tựu đạt được trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng, từng bước giải quyết các điểm nóng ô nhiễm đất, nước, không khí trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về hạ tầng kỹ thuật, sự buông lỏng quản lý xả thải tại các cụm công nghiệp và làng nghề truyền thống.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử quý báu về sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với an sinh xã hội và an ninh sinh thái.
• Đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi nhằm định hướng cho công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường tại các đô thị vệ tinh trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp nguồn tư liệu lịch sử xác thực, có hệ thống và phương pháp luận chặt chẽ về sự lãnh đạo của tổ chức Đảng cấp huyện đối với an ninh sinh thái. Trong các bước nghiên cứu tiếp theo từ năm 2015 trở đi, việc mở rộng phân tích mô hình quản trị sau khi chia tách địa giới hành chính thành hai quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm sẽ tiếp tục củng cố lý luận quản lý đô thị. Các nhà hoạch định chính sách, giảng viên và học viên cao học hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu này để có thêm những luận cứ thực tiễn sắc bén cho các đề án bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà Nội) ãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 1996 đến năm 2000 Chương 2: Đảng bộ huyện Từ Liêm (Hà Nội) ãnh đạo bảo vệ môi trường sinh thái từ năm 2001 đến năm 2010 Phần kết luận có nhận xét, đánh giá tổng quát tình hình môi trường của huyện Từ Liêm (Hà Nội), có chỉ ra những vấn đề cần giải quyết, những nhiệm vụ chung và nhiệm vụ cụ thể đối với Huyện ủy, chính quyền và nhân dân Từ Liêm trong công tác bảo vệ môi trường. Ngoài ra, bố cục của luận văn còn có thêm phần phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo. [6] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CHỦ TRƢƠNG, CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TỪ LIÊM (HÀ NỘI) VỀ BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG SINH THÁI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000 1.

Khái quát chung 1. Khái quát về thực trạng môi trường thế giới và Việt Nam Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. Môi trường sống của con người theo chức năng được chia thành các loại: Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người. Đó ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước.

Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ v nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người. Đó những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định. ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tỉnh, huyện, cơ quan, ng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm.

Môi trường xã hội định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác. Ngo i ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc sống, như ôtô, máy bay, nh ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo. Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như t i nguyên thiên nhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội. [7] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môi trường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm các nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất ượng cuộc sống con người.

Ví dụ: môi trường của học sinh gồm nh trường với thầy giáo, bạn bè, nội quy của trường, lớp học, sân chơi, phòng thí nghiệm, vườn trường, tổ chức xã hội như Đo n, Đội với các điều lệ hay gia đình, họ tộc, làng xóm với những quy định không th nh văn, chỉ truyền miệng nhưng vẫn được công nhận, thi h nh v các cơ quan hành chính các cấp với luật pháp, nghị định, thông tư, quy định. Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển. Ở đây chúng ta chỉ tìm hiểu môi trường theo khía cạnh môi trường tự nhiên tác động tới cuộc sống của con người. Sinh thái theo tiếng Hy Lạp “OIKOS” nghĩa nh ở, nơi cư trú, sinh sống.

Nói đến sinh thái, chúng ta thường nói tới hệ sinh thái. Hệ sinh thái là hệ thống các quần thể sinh vật sống chung và phát triển trong một môi trường nhất định, quan hệ tương tác với nhau và với môi trường đó. Từ đó có thể suy ra: Môi trường sinh thái là bao gồm tất cả những điều kiện xung quanh có liên quan tới sự sống của cơ thể. Đối với con người môi trường sinh thái là tất cả các điều kiện tự nhiên và xã hội, cả vô cơ v hữu cơ, có iên quan tới sự sống của con người, sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Hiện nay vấn đề môi trường sinh thái m con người đang tập trung nghiên cứu để tìm ra phương án tối ưu giải quyết nó thực chất là vấn đề mối quan hệ giữa con người và tự nhiên. Ở nước ta cũng vậy con người cùng với quá trình phát triển kinh tế đã v đang tác động sâu sắc tới môi trường sinh thái, do đó Đảng v Nh nước đã có những chủ trương, đường lối, chính sách thiết thực nhằm bảo vệ môi trường sinh thái. “Nếu như phát triển được đánh giá bởi sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ thì bảo vệ lại là sự gìn giữ bảo tồn cái cũ tránh cho nó những tác động xấu đồng thời có các biện pháp cải thiện nó cho phù hợp với nhu cầu của con người” [37 – tr. Trái đất của chúng ta được nhiều người trìu mến gọi là “hành tinh xanh”.

Tuy nhiên hiện nay “do sự thiếu hiểu biết, do sự tham lam và do nhu cầu cho sự sinh tồn, phát triển ng y c ng cao m con người đã khai thác v t n phá trái đất tới mức báo [8] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động” [27 – tr. Theo Quỹ bảo vệ thiên nhiên hoang dã thế giới (WWF), nhân loại hiện nay đang sử dụng vượt quá 50% nguồn t i nguyên thiên nhiên m trái đất có thể cung cấp. Từ năm 2008, nhân oại đã cần tới 18,2 tỷ ha đất nhưng trái đất chỉ có khoảng 12 tỷ ha đất có thể sử dụng để sinh sống và canh tác. Nếu thế giới không nhanh chóng thay đổi cách thức sử dụng t i nguyên thì v o năm 2030, ngay cả 2 trái đất như hiện nay cũng không thể đáp ứng được nhu cầu.

Nghiên cứu của WWF cũng cảnh báo kể từ năm 1970 đến năm 2008, 28% đa dạng sinh học của trái đất đã biến mất. Số ượng và mật độ của 2.688 lo i động vật ở các khu vực khác nhau trên thế giới, đa dạng sinh học ở các khu vực nhiệt đới đã giảm tới 61% và ở các khu vực ôn đới là 31%. Trái đất đang bị tàn phá nặng nề. Sự t n phá đó m cho môi trường bị tổn hại nặng, thậm chí nhiều nơi đến mức không thể phục hồi được.

Việc môi trường bị t n phá đã tác động trở lại tới cuộc sống của con người. Các hiện tượng thiên nhiên ngày càng dữ dội và bất thường hơn. Một trong những lo ngại lớn nhất hiện nay của toàn cầu là sự nóng lên của trái đất mà hệ quả lớn nhất của nó là hiện tượng nước biển dâng đe dọa nhấn chìm 1/6 diện tích trái đất trong 1 thế kỷ tới; các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như E Nino, hạn hán, ũ ụt. Hiện nay, thế giới đang phải đương đầu với 5 cuộc khủng hoảng lớn về dân số, ương thực, năng ượng, t i nguyên, sinh thái.

Năm cuộc khủng hoảng n y đều liên quan chặt chẽ với môi trường. Nó thể hiện “mối quan hệ mật thiết giữa con người, xã hội và tự nhiên. Nó cho ta nhận ra một điều môi trường vừa là tác nhân vừa là nạn nhân của nền kinh tế toàn cầu. Mỗi một tác động không chú trọng chiều sâu có thể khơi nguồn cho những mối đe dọa nguy hiểm m con người có thể không ngờ tới.

Vì thế song song với việc phát triển kinh tế, thỏa mãn nhu cầu cuộc sống của mỗi cá nhân uôn được đảm bảo chúng ta phải biết giữ gìn môi trường sinh thái” [60 – tr. Đứng trước những hiểm họa về môi trường, cộng đồng quốc tế đã có những văn bản mang tính pháp ý để thực hiện bảo vệ môi trường sinh thái. Sau hơn 30 năm kể từ Hội nghị đầu tiên về môi trường của thế giới (tại Stockholm – Thụy Điển năm 1972) đến nay, cộng đồng thế giới đã có nhiều nỗ lực để đưa vấn đề môi trường v o các chương trình nghị sự ở cấp quốc tế và quốc gia. Tuy vậy, hiện trạng [9] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] môi trường toàn cầu mới được cải thiện không đáng kể.

Môi trường chưa được lồng ghép với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Dân số toàn cầu tăng nhanh, sự nghèo đói, sự khai thác quá mức các nguồn tài nguyên thiên nhiên, sự phát thải quá mức “khí nh kính” là những vấn đề bức xúc có tính phổ biến trên toàn cầu. Trong tuyên bố Johannesburg về phát triển bền vững năm 2002 của Liên Hợp Quốc đã khẳng định về những thách thức mà nhân loại đang v sẽ phải đối mặt có nguy cơ to n cầu : Môi trường toàn cầu tiếp tục trở nên tồi tệ; suy giảm đa dạng sinh học tiếp diễn, trữ ượng cá tiếp tục giảm sút, sa mạc hóa cướp đi ng y c ng nhiều đất đai m u mỡ, tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đã hiển hiện rõ ràng; thiên tai ngày càng nhiều và ngày càng khốc liệt; các nước đang phát triển trở nên dễ bị tổn hại hơn. Ô nhiễm không khí, nước và biển tiếp tục lấy đi cuộc sống thanh bình của hàng triệu người.

Từ năm 1972 đến nay, với sự nỗ lực từ nhiều cá nhân và tổ chức quốc tế, nhiều hội nghị quốc tế về bảo vệ môi trường đã diễn ra, từ đó dẫn tới sự ra đời của một số văn bản mang tính quốc tế về bảo vệ môi trường như: Công ước Viên về bảo vệ tầng ôzôn năm 1985, Công ước khung về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 1992, Nghị định thư Kyôtô năm 1997. Các công ước và nghị định trên về cơ bản có sự thống nhất về việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của các quốc gia dân tộc và cộng đồng quốc tế về bảo vệ môi trường m trước hết là việc nhận thức đúng về vai trò, tác động của biên đổi môi trường tới sự sống của toàn nhân loại; việc cắt giảm các chất thải, khí thải độc hại v o môi trường; khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên, từng bước cải thiện và nâng cao chất ượng môi trường sống của nhân loại.