------------ HàC-VIàN-HÀNH-CHÍNH-QUàC-GIA -----------KHOA-QUÀN-LÝ-XÃ-HÞI KHÓA-LUÀN-TÞT-NGHIâP BÀO-TàN-VÀ-PHÁT-HUY-GIÁ-TRæ-VN-HÓA-CĂA-KHU-DI- TÍCH-BÀ-TRIâU,-TäNH-THANH-HÓA Họ-và-tên-sinh-viên-:-Ph¿m-Thç-HuyÁn-Trang Lßp-:-Vn-hóa-du-lçch-20B Mã-sinh-viên-:-2005VDLB055 GiÁng-viên-h¤ßng-d¿n-:-TS.-Đặng-Thç-Háng-H¿nh Hà-Nßi---2024 LàI CÀM ¡N Để hoàn thián khóa luận tát nghiáp này tôi muán bày tß lòng biết ¡n sâu sắc đến TS. Đặng Thß Hồng H¿nh, ng°ßi đã h°ớng dẫn tôi trực tiếp suát thßi gian hoàn thành khóa luận. Ngoài ra tôi cũng xin gửi lßi cÁm tới các thầy cô trong khoa QuÁn lý Xã hội vì những ý kiến quý báu mà các thầy cô đã đóng góp, giúp bài khóa luận cāa tôi trá nên hoàn thián h¡n. Bên c¿nh đó, tôi cũng muán gửi lßi cÁm ¡n đến Ban lãnh đ¿o và Āy ban nhân dân làng Phú Điền, xã Triáu Lộc, huyán Hậu Lộc, Thanh Hóa, vì sự hỗ trợ, t¿o điều kián và cung cÃp các tài liáu quý báu giúp tôi hoàn thành tát bài khóa luận cāa mình.
Do còn nhiều h¿n chế về thßi gian, kiến thăc, kỹ nng và kinh nghiám chuyên môn, bài khóa luận cāa tôi không thể tránh khßi những thiếu sót. Tôi rÃt mong đ°ợc nhận những góp ý quý báu từ các thầy cô. LàI CAM ĐOAN Tôi cam đÁm rằng đề tài "BÁo tồn và Phát huy Giá trß Vn hóa cāa Khu Di tích Bà Triáu, Tỉnh Thanh Hóa" là một đề tài khóa luận nghiên cău độc lập đ°ợc thực hián d°ới sự h°ớng dẫn cāa giáo viên h°ớng dẫn, TS. Đặng Thß Hồng H¿nh.
Mái sá liáu và kết quÁ phân tích trong bài khóa luận tát nghiáp này đều là kết quÁ cāa quá trình tìm hiểu và phân tích cāa riêng tôi, có nguồn gác rõ ràng, trung thực và ch°a đ°ợc công bá d°ới bÃt kỳ hình thăc nào khác. Tôi hoàn toàn chßu trách nhiám về tính trung thực cāa thông tin sử dÿng trong dự án nghiên cău này. Hà Nội ngày 25 tháng 4 nm 2024 Tác giÁ cāa đề tài Ph¿m Thß Huyền Trang DANH MĀC VI¾T TÂT STT Kí hiãu chÿ vi¿t tÃt Vi¿t đÁy đă 1 KHCN Khoa hác công nghá 2 DTLS-VH Di tích lßch sử - vn hóa 3 DSVH Di sÁn vn hóa 4 DTLS-VH Di tích lßch sử - vn hóa 5 UBND Āy ban nhân dân 6 VH,TT&DL Vn hóa, thể thao và du lßch 7 QĐ/UBND Quyết đßnh āy ban nhân dân MĀC LĀC MỞ ĐÀU. Lý do chán đề tài.
Tổng quan tình hình nghiên cău. Đái t°ợng và ph¿m vi nghiên cău. Mÿc đích và nhiám vÿ nghiên cău. Ph°¡ng pháp nghiên cău.
6 CH£¡NG I : C¡ SỞ LÝ LUÀN VÀ THĀC TIàN VÀ BÀO TàN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRæ VN HÓA KHU DI TÍCH BÀ TRIâU, TäNH THANH HÓA .1 Một sá khái niám c¡ bÁn về bÁo tồn và phát huy giá trß di sÁn vn hóa. Khái niám di sÁn vn hóa. Khái niám di tích lßch sử - vn hóa. Khái niám Giá trß vn hóa .4 Quan niám về bÁo tồn.
Quan niám về phát huy. Khái quát về vùng đÃt Hậu Lộc - Thanh Hóa .1 Vß trí đßa lý và điều kián kinh tế - xã hội .2 Vn hóa truyền tháng .3 Tổng quan khu di tích Bà Triáu .Lßch sử hình thành di tích. Quá trình phát triển cāa khu di tích bà Triáu. 14 Tißu k¿t ch¤¢ng 1:.
17 CH£¡NG 2: THĀC TR¾NG BÀO TàN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRæ VN HÓA KHU DI TÍCH BÀ TRIâU.1 Giá trß cāa khu di tích .1 Giá trß kiến trúc .3 Ý nghĩa và vai trò cāa khu di tích trong đßi sáng cộng đồng.2 Công tác quÁn lý khu di tích .Chăc nng, nhiám vÿ Ban quÁn lý khu di tích .Thực tr¿ng bÁo tồn giá trß vn hóa khu di tích .Công tác bÁo quÁn, trung tu, tôn t¿o di tích .2 Vai trò cāa cộng đồng trong công tác bÁo tồn giá trß trß vn hóa khu di tích.Thực tr¿ng công tác phát huy giá trß vn hóa khu di tích .Gắn với phát triển du lßch .Đánh giá chung. 44 Tißu k¿t ch¤¢ng 2. 46 CH£¡NG 3: GIÀI PHÁP NÂNG CAO HIâU QUÀ CÔNG TÁC BÀO TàN PHÁT HUY GIÁ TRæ VN HÓA CĂA KHU DI TÍCH BÀ TRIâU. GiÁi pháp về c¡ chế, chính sách và công tác lãnh đ¿o, chỉ đ¿o.
GiÁi pháp về quÁn lý và đào t¿o nhân sự. GiÁi pháp về bÁo quÁn tu bổ và phÿc hồi di tích. BÁo quÁn di tích. Tu bổ và phÿc hồi di tích.
GiÁi pháp khôi phÿc một sá nghi thăc lß hội truyền tháng. GiÁi pháp về công tác quy ho¿ch. GiÁi pháp phát huy giá trß di tích gắn với phát triển du lßch. GiÁi pháp nhằm đẩy m¿nh tuyên truyền, giáo dÿc ý thăc cho nhân dân về viác bÁo tồn và phát huy giá trß vn hóa khu di tích.
53 Tißu k¿t ch¤¢ng 3. 56 TÀI LIâU THAM KHÀO. Lý do chọn đÁ tài Trong suát h¡n một nghìn nm Bắc thuộc, đã dißn ra nhiều cuộc đÃu tranh để giÁi phóng con ng°ßi khßi ách nô lá và khẳng đßnh chā quyền cāa quác gia - dân tộc. Trong đó, cuộc khái nghĩa cāa Bà Triáu đ°ợc xem là một trong những sự nổi dậy có tầm Ánh h°áng vô cùng lớn đái với dân tộc ta, không chỉ làm lay động thành lũy đô hộ nhà Ngô, mà còn ghi dÃu sâu đậm trong lßch sử dựng n°ớc và giữ n°ớc cāa dân tộc, má ra một trang mới trong cuộc đÃu tranh vì độc lập và tự do.
Hián nay, nền kinh tế - xã hội ngày càng đ°ợc phát triển thì đßi sáng vật chÃt, tinh thần cāa ng°ßi dân ngày đ°ợc cÁi thián và ngày càng đ°ợc nâng cao h¡n. Điều này đã góp phần thúc đẩy nhu cầu khám phá và trÁi nghiám vn hóa, đặc biát là viác tìm hiểu, khám phá các di tích lßch sử - vn hóa liên quan đến đßa ph°¡ng mà há sinh sáng. Là một trong những di tích lßch sử quác gia đặc biát, khu di tích Bà Triáu (xã Triáu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa) nổi bật với những công trình kiến trúc có quy mô hoành tráng, đăng đầu trong há tháng các di tích thß Bà Triáu trên toàn quác. Với giá trß to lớn về nhiều mặt, n¡i đây đã trá thành đßa chỉ thiêng liêng, góp phần giáo dÿc truyền tháng; đồng thßi là nguồn tài nguyên vô giá để tỉnh Thanh Hóa khai thác, phát triển lo¿i hình du lßch vn hóa, tâm linh.
Từ những giá trß vn hóa vô cùng đặc sắc cāa khu di tích Bà Triáu, có thể thÃy rằng khu vực khu di tích Bà Triáu cần đ°ợc bÁo tồn và phát huy các giá trß vn hóa một cách m¿nh mẽ h¡n nữa để góp phần phát triển du lßch cāa tỉnh Thanh Hóa nói riêng, n°ớc ta nói chung. Do đó, tôi chán đề tài "Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của khu di tích Bà Triệu, tỉnh Thanh Hóa" làm đề tài nghiên cău cho khóa luận tát nghiáp chuyên ngành Vn hóa du lßch. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đây là một trong những đề tài hÃp dẫn và đầy ý nghĩa nên đã thu hút sự quan tâm đặc biát cāa nhiều nhà nghiên cău, trong đó có nhiều tác phẩm sách, bài báo, và Ãn phẩm đã đ°ợc viết về khu di tích Bà Triáu nh°: Trong cuán sách "Nữ t°ớng Viát Nam" xuÃt bÁn nm 1991 cāa tác giÁ T¿ Hữu Yên, đ°ợc phát hành bái Nxb Quân đội nhân dân Hà Nội, đã khắc háa cuộc đßi và sự nghiáp cāa Triáu Thß Trinh d°ới hình t°ợng cāa một t°ớng mẫu mực, tài nng với dÃu Ãn sâu sắc trong lßch sử với câu chuyán "nm 248 cÁ Giao Châu đều chÃn động". Cuộc khái nghĩa cāa Bà chỉ kéo dài trong hai nm (246- 248), nh°ng đã trá thành một biểu t°ợng cao cÁ trong thế kỷ II - III, tr°ớc Công Nguyên.
[12] Bài <Nghiên cău và biên so¿n lßch sử Thanh Hóa= cāa Nhà xuÃt bÁn Khoa hác kĩ thuật nm 1994 trong cuán sách <Lßch sử Thanh Hóa tập II=, đã đi phân tích sâu về cuộc khái nghĩa cāa Bà Triáu, một trong những nữ t°ớng anh hùng nổi tiếng cāa lßch sử dân tộc Viát Nam. Đây là một nỗ lực biên so¿n và nghiên cău quan tráng, đ°a ra cái nhìn sâu rộng về vai trò và đóng góp cāa Bà Triáu trong lßch sử dân tộc. [1] Một sá tập sách trong 12 tập sách mang tiêu đề "Di tích và danh thắng Thanh Hóa" [8], [9], [10], [11] đã giới thiáu cho độc giÁ về các di tích trong khu vực liên quan đến Bà Triáu thông qua viác phác thÁo các giá trß, thực tr¿ng di tích và sự biến đổi theo thßi gian cāa từng di tích cÿ thể. Đề tài <Nghiên cău Di sÁn vn hoá truyền tháng Thanh Hóa lo¿i hình kiến trúc và điêu khắc= cāa Tr°ßng Cao đẳng Vn hoá - Nghá thuật Thanh Hóa1 đã tập trung vào viác khám phá, sắp xếp, đánh giá các giá trß cāa các di tích kiến trúc và điêu khắc truyền tháng t¿i tỉnh Thanh Hóa, với viác tập trung vào một sá điểm nổi bật trong khu vực di tích Bà Triáu nh° Đền Bà Triáu và Đình Phú Điền.
Một trong những nghiên cău nổi bật về di sÁn vn hóa cāa tỉnh Thanh Hóa là đề tài nghiên cău khoa hác cÃp tỉnh do tác giÁ Võ Hồng H¿nh thực hián Theo Quyết đßnh sá 499/KHCN ngày 01/11/2006 cāa Sá Khoa hác - Công nghá tỉnh Thanh Hóa 1 2 đã đ°ợc nghiám thu nm 2007 với tựa đề <Nghiên cău Di sÁn vn hóa truyền tháng Thanh Hóa, lo¿i hình tín ng°ỡng, phong tÿc, lß hội cổ truyền=. Trong đó, tác giÁ đã trình bày một cách toàn dián về dián m¿o cāa di sÁn vn hóa, đặc biát là các lo¿i hình tín ng°ỡng, phong tÿc và lß hội cổ truyền. Trong đó, lß hội đền Bà Triáu và tín ng°ỡng thß cúng đ°ợc đề cập đến. Tuy nhiên, nội dung chỉ dừng l¿i á viác tổng quát, không đi sâu vào bÁn chÃt và ý nghĩa cāa chúng.
[15] Cuán sách "Lßch sử Thanh Hóa tập II=, xuÃt bÁn bái Ban Nghiên cău và Biên so¿n lßch sử Thanh Hóa nm 1994 do Nhà xuÃt bÁn Khoa hác Xã hội phát hành, đã phân tích và trình bày khái quát về cuộc khái nghĩa cāa Bà Triáu, từ đó làm rõ vai trò vô cùng quan tráng cāa nữ t°ớng anh hùng trong lßch sử cāa Thanh Hóa.[1] Mai Thß Hoan (2008) với tác phẩm "Lß hội Bà V°¡ng và đền thß Bà Triáu", đ°ợc xuÃt bÁn bái Nhà xuÃt bÁn Thanh Hóa, trong đó đã trình bày một cách tổng quan về cuộc đßi và sự nghiáp cāa Bà Triáu, cũng nh° giới thiáu về kiến trúc và các lß hội truyền tháng t¿i Đền Bà Triáu. [9] Nhìn chung, những nghiên cău tr°ớc đó đã mang l¿i các góc nhìn đa d¿ng về quá trình nghiên cău và quÁn lý khu di tích Bà Triáu.