Quản Lý Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Đình Giàn Tại Phường Xuân Đỉnh, Quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý di tích lịch sử văn hóa đình giàn phường xuân đỉnh quận bắc từ liêm hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Trương Hùng Minh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lan Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Quản Lý Văn Hóa
• Đề tài: Quản Lý Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Đình Giàn Tại Phường Xuân Đỉnh, Quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Đình Giàn

Di tích lịch sử văn hóa là tài sản vô giá, phản ánh đặc trưng văn hóa, cội nguồn và truyền thống của dân tộc. Trong đó, Đình Giàn là một bộ phận không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng dân cư phường Xuân Đỉnh. Đình được xây dựng vào thời Lý, thờ tướng quân Lý Phục Man, người có công dẹp giặc. Quản lý di tích hiệu quả góp phần giữ gìn nét cổ kính, linh thiêng và tạo tâm lý thoải mái cho du khách. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý di tích Đình Giàn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi cần có giải pháp nâng cao hiệu quả.

1.1. Khái niệm Di sản văn hóa và Di tích lịch sử văn hóa

Văn hóa là tổng thể giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo. Di sản văn hóa là kết tinh những giá trị đó, được truyền lại cho thế hệ sau. UNESCO chia di sản văn hóa thành hai loại: vật thể và phi vật thể. Di tích lịch sử văn hóa là công trình, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Luật Di sản văn hóa quy định rõ về di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.

1.2. Giá trị lịch sử văn hóa và kiến trúc của Đình Giàn

Đình Giàn không chỉ là nơi thờ Thành Hoàng làng mà còn là nơi sinh hoạt văn hóa tinh thần của cả làng trong những ngày lễ tết, hội hè. Đình gắn liền với lịch sử dân tộc, thờ tướng quân Lý Phục Man. Kiến trúc đình mang đậm nét truyền thống của kiến trúc đình làng Bắc Bộ. Lễ hội Đình Giàn là một phần quan trọng của văn hóa làng xã, thể hiện tín ngưỡng dân gian và truyền thống lịch sử.

II. Thực Trạng Quản Lý Di Tích Đình Giàn Vấn Đề và Thách Thức

Công tác quản lý di tích Đình Giàn hiện nay đối mặt với nhiều thách thức. Đội ngũ cán bộ quản lý còn hạn chế về trình độ chuyên môn. Hoạt động tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị di tích chưa được đầu tư đúng mức. Nguồn lực đầu tư cho bảo tồn và tu bổ di tích còn hạn hẹp. Sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo tồn di tích chưa thực sự hiệu quả. Cần đánh giá đúng thực trạng để có giải pháp phù hợp.

2.1. Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ quản lý di tích

Hệ thống quản lý di tích bao gồm: Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Phòng Văn hóa - Thông tin quận Bắc Từ Liêm, Ban Văn hóa - Thông tin phường Xuân Đỉnh, và Tiểu ban quản lý di tích đình Giàn. Mỗi cấp có chức năng, nhiệm vụ riêng trong việc quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp để đảm bảo hiệu quả công tác.

2.2. Công tác tuyên truyền giáo dục và phát huy giá trị di tích

Công tác tuyên truyền, giáo dục về giá trị của Di tích lịch sử văn hóa Đình Giàn cần được đẩy mạnh. Cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giáo dục, phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau. Phát huy giá trị di tích thông qua các hoạt động văn hóa, du lịch, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn di sản.

2.3. Quản lý và sử dụng các nguồn lực đầu tư cho di tích

Nguồn lực đầu tư cho bảo tồn di tích còn hạn hẹp, chủ yếu từ ngân sách nhà nước và đóng góp của cộng đồng. Cần có cơ chế huy động các nguồn lực xã hội hóa, thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp, tổ chức. Quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đảm bảo tính minh bạch, công khai.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Di Tích Lịch Sử Đình Giàn

Để nâng cao hiệu quả quản lý di tích lịch sử văn hóa Đình Giàn, cần có giải pháp đồng bộ. Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý. Hoàn thiện cơ chế chính sách về quản lý di tích. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo tồn. Phát huy vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa gắn với di tích.

3.1. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý di tích

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý di tích. Cập nhật kiến thức về Luật Di sản văn hóa, các quy định về bảo tồn di tích. Tạo điều kiện cho cán bộ tham quan, học hỏi kinh nghiệm quản lý di tích ở các địa phương khác.

3.2. Hoàn thiện cơ chế chính sách về quản lý di tích

Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý di tích, đảm bảo tính đồng bộ, khả thi. Xây dựng quy chế phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác quản lý di tích. Ban hành chính sách ưu đãi đối với các tổ chức, cá nhân tham gia bảo tồn di tích.

3.3. Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo tồn di tích

Nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của di tích và trách nhiệm bảo vệ di sản. Khuyến khích cộng đồng tham gia vào các hoạt động bảo tồn, tu bổ di tích. Xây dựng hương ước, quy ước về bảo vệ di tích, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Phát Triển Du Lịch Văn Hóa Tại Đình Giàn

Phát triển du lịch văn hóa là một hướng đi quan trọng để phát huy giá trị di tích Đình Giàn. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc, hấp dẫn du khách. Kết nối di tích với các điểm du lịch khác trên địa bàn. Nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, đáp ứng nhu cầu của du khách. Đảm bảo tính bền vững trong phát triển du lịch.

4.1. Xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc

Tổ chức các tour du lịch khám phá lịch sử Đình Giàn, tìm hiểu về Thành Hoàng làng và các lễ hội truyền thống. Xây dựng các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian, giới thiệu hát chèo, hát văn và các trò chơi dân gian. Phát triển các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống, phục vụ du khách.

4.2. Kết nối di tích với các điểm du lịch khác

Xây dựng tuyến du lịch kết nối Đình Giàn với các di tích lịch sử văn hóa khác trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm và Hà Nội. Liên kết với các công ty du lịch để quảng bá, giới thiệu các tour du lịch văn hóa. Tạo điều kiện thuận lợi cho du khách di chuyển, tham quan.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Di Tích Đình Giàn

Quản lý di tích lịch sử văn hóa Đình Giàn có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Cần có sự quan tâm, đầu tư đúng mức từ các cấp, các ngành và cộng đồng. Nâng cao hiệu quả quản lý di tích góp phần phát huy giá trị văn hóa, lịch sử, giáo dục truyền thống và thúc đẩy phát triển du lịch.

5.1. Đánh giá tổng quan về công tác quản lý di tích

Công tác quản lý di tích Đình Giàn đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự đổi mới, sáng tạo trong công tác quản lý, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách về quản lý di tích. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo tồn. Phát huy vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Xây dựng Đình Giàn trở thành điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DI TÍCH VÀ TỔNG QUAN DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA ĐÌNH GIÀN, XUÂN ĐỈNH, BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI 1. Một số khái niệm 1. Di sản văn hóa Hiện nay, đa số học giả cho rằng, văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử. Văn hóa là thành quả lao động của nhân dân, là kết quả của những giao lưu, tiếp biến văn hóa, tiếp thu những tinh hoa của các nền văn minh trên thế giới để bồi đắp thêm bề dày văn hóa dân tộc và tạo nên những giá trị văn hóa mới.

Cho nên có thể hiểu di sản văn hóa là kết tinh những giá trị vật chất và tinh thần của cha ông đã để lại cho các thế hệ con cháu. "Di sản văn hóa Việt Nam là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta" [26, tr. Thống nhất với quan điểm trên, có thể hiểu di sản văn hóa cũng chính là những sản phẩm sáng tạo đó. Tuy nhiên, không phải bất cứ sản phẩm nào do con người sáng tạo ra trong quá trình phát triển của mình cũng được xem là di sản văn hóa.

Từ cách giải thích này, chúng ta có thể hình dung được DSVH được hiểu một cách đơn giản như sau: DSVH gồm DSVH phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. UNESCO chia DSVH thành hai loại: DSVH vật thể và DSVH phi vật thể (physical and nonphysical cuture). DSVH vật thể bao gồm các di tích, công trình lịch sử, đền đài, cung điện, sách cổ, mẫu vật 8 ở bảo tàng, công cụ sản xuất ở từng giai đoạn lịch sử, các di tích, danh thắng. DSVH phi vật thể bao gồm các loại hình văn học - nghệ thuật (âm nhạc, ca múa, sân khấu, ngôn ngữ, truyền thuyết, huyền thoại), các sinh hoạt và kinh nghiệm dân gian (lễ hội, phong tục, tập quán, nghi lễ, y học dân tộc, nghệ thuật nấu ăn, bí quyết trong sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ) [32, tr.

Nghiên cứu khái niệm trên có thể nhận định rằng DSVH Việt Nam chính là thành quả của hàng nghìn năm lịch sửa đấu tranh dựng nước và giữ nước của toàn dân tộc qua các thế hệ. DSVH nói chung phản ánh tiến trình phát triển, thành tựu và sức mạnh của dân tộc đó, đồng thời là bằng chứng sống động nhất, hấp dẫn nhất cho sự vận động, biến chuyển, giao thoa và sự phát triển toàn diện của đời sống xã hội. Như vậy, DSVH còn phản ánh những đặc trưng cơ bản nhất để phân biệt sự khác nhau tiêu biểu giữa các dân tộc, giữ các quốc gia.DSVH là tài sản quý giá, tài nguyên đặc biệt không thể tái sinh, không thể thay thế, nhưng rất dễ bị biến dạng trước những tác động của điều kiện tự nhiên và những hành vi của con người. Để gìn giữ kho tàng DSVH cho chúng ta hôm nay, biết bao thế hệ cha ông đã hy sinh xương máu, đổ bao mồ hôi nước mắt, công sức cất giữ rồi lưu truyền cho hậu thế.

Di sản văn hóa vật thể Trong cuộc sống hàng ngày, để tạo nên lương thực, thực phẩm. đáp ứng nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại mà cha ông đã tạo nên những sản phẩm văn hóa. Những giá trị vật chất và tinh thần đó được kết tinh, trao truyền qua các thế hệ và trở thành những DSVH vật thể. Do đó, chúng ta có thể hiểu DSVH vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.

9 Trong đề tài DSVH vật thể chủ yếu đề cập đến di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có cả di vật và cổ vật. Điều này được quy định trong Luật Di sản hóa, cụ thể: Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, khoa học, có từ một trăm năm tuổi trở lên.

DSVH vật thể luôn hiện hữu quanh chúng ta. Những di sản đó chúng ta có thể nắm được, sờ được, nhìn được nên dễ nhận biết và dễ bảo tồn, khai thác hơn[26, tr. Di sản văn hóa phi vật thể DSVH phi vật thể là một bộ phận của di sản văn hóa và Điều 4 Luật Di sản văn hóa đã xác định rõ: Là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác, bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền miệng, diễn xướng dân gian, lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết về nghề thủ công truyền thống, tri thức về y, dược học cổ truyền, về văn hóa ẩm thực, về trang phục truyền thống dân tộc và những tri thức dân gian khác [26, tr. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật DSVH năm 2009 đã sửa đổi, bổ sung khái niệm và khái quát cô đọng hơn về DSVH hóa phi vật thể: Là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa 10 học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề và các hình thức khác [26, tr.

Khái niệm DSVH phi vật thể cũng đã được UNESCO nêu trong Công ước quốc tế về bảo vệ DSVH phi vật thể tại phiên họp lần thứ 32 ở Paris (năm 2003): DSVH phi vật thể được hiểu là các tập quán, các hình thức thể hiện, biểu đạt, tri thức, kỹ năng và kèm theo đó là những công cụ, đồ vật, đồ tạo tác và các không gian văn hóa có liên quan mà các cộng đồng, các nhóm và trong một số trường hợp là các cá nhân, công nhận là một phần DSVH của họ. Được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác, DSVH phi vật thể được các cộng đồng và các nhóm không ngừng tái tạo để thích nghi với môi trường và mối quan hệ qua lại giữa cộng đồng với tự nhiên và lịch sử của họ, đồng thời hình thành trong họ một ý thức về bản sắc và sự kế tục, qua đó khích lệ thêm sự tôn trọng đối với sự đa dạng văn hóa và tính sáng tạo của con người [32, tr. Di tích và di tích lịch sử văn hoá: Giáo trình Bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa của Trường Đại học Văn hóa đưa ra một khái niệm khoa học về di tích như sau: "Là những không gian vật chất cụ thể, khách quan, trong đó chứa đựng các giá trị điển hình lịch sử; do tập thể hoặc cá nhân con người hoạt động sáng tạo ra trong lịch sử để lại" [14, tr. Theo Luật Di sản Văn hóa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, di tích lịch sử - văn hóa được qui định: "Là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học" [26, tr.

Trong đó, Di vật được 11 hiểu là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học; Cổ vật được hiểu là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, khoa học, có từ 100 năm tuổi trở lên; Bảo vật quốc gia được hiểu là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quí hiếm tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học. Qua nghiên cứu khái niệm trên, có thể nhận định di tích LSVH là nơi lưu giữ giá trị văn hóa khảo cổ, những địa điểm ghi dấu tích về lịch sử dân tộc, những nơi diễn ra những sự kiện quan trọng, có ý nghĩa đối với lịch sử dân tộc, lịch sử địa phương, những địa điểm ghi dấu chiến công dựng nước và giữ nước của cha ông, đó còn là những nơi có giá trị lưu niệm về nhân vật lịch sử, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, những công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị. Mỗi di tích LSVH đều chứa đựng một giá trị văn hóa, lịch sử nhất định, phản ánh một chặng đường lịch sử của cộng đồng dân cư, quá trình hình thành và phát triển xã hội qua mỗi thời đại. Quản lý nhà nước về di tích lịch sử văn hoá 1.

Quản lý Các Mác cho rằng: “Quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động” [20, tr.29]; giải thích cho nội dung này, Các Mác viết: Tất cả mọi hoạt động trực tiếp hay mọi động cơ chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều đều cần đến sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng [21, tr. Theo Ăngghen cho rằng: “Quản lý là một động thái tất yếu phải có khi nhiều người cùng hoạt động chung với nhau khi có sự hiệp tác của một số đông người, khi có hoạt động phối hợp của nhiều người” [21, tr. 12 Quan điểm của Mai Hữu Khuê trong cuốn Lý luận quản lý nhà nước: Quản lý là hoạt động nhằm tác động có tổ chức của một chủ thể vào một đối tượng nhất định để điều chỉnh các quá trình xã hội và các hành vi con người, nhằm duy trì sự ổn định và sự phát triển của đối tượng theo những mục đích nhất định.

Đây có thể là khái niệm có ý nghĩa thông thường và phổ biến nhất về quản lý [18, tr.