Luận văn thạc sĩ về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích vnu ls pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Ngô Thị Ngọc Hà
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Lê Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA VÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.2. Khái niệm đấu thầu
• 1.3. Đặc điểm của đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.4. Khái niệm và đặc điểm của bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.5. Khái niệm bảo lãnh dự thầu
• 1.6. Đặc điểm của bảo lãnh dự thầu
• 1.7. So sánh biện pháp bảo lãnh dự thầu với các biện pháp bảo đảm dự thầu khác
• 1.8. Nguyên tắc và nội dung của pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.8.1. Nguyên tắc của pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.8.2. Nội dung của pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 1.9. Bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa trong Hiệp định mua sắm chính phủ (GPA) và Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên thái bình dương (CPTPP)
• 1.10. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng qui định pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 2.2. Các qui định pháp luật về chủ thể tham gia bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 2.3. Các qui định pháp luật về trình tự, thủ tục thực hiện bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 2.4. Các qui định pháp luật về phạm vi bảo lãnh dự thầu, hình thức, giá trị, hiệu lực của bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 2.5. Qui định pháp luật về hợp đồng bảo lãnh dự thầu
• 2.6. Thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 2.7. Thực trạng vi phạm các quy định pháp luật về bảo lãnh dự thầu
• 2.8. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA Ở VIỆT NAM
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 3.2. Hoàn thiện pháp luật để nâng cao năng lực của chủ thể tham gia đấu thầu
• 3.3. Hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh dự thầu nhằm khắc phục những bất cập của pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về đấu thầu, bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 3.5. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 3.6. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam
• 3.7. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa tại Việt Nam

Bảo lãnh dự thầu là một trong những biện pháp quan trọng trong quá trình đấu thầu mua sắm hàng hóa tại Việt Nam. Nó không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Theo quy định của pháp luật, bảo lãnh dự thầu giúp ngăn chặn tình trạng nộp hồ sơ ảo, từ đó nâng cao chất lượng của các hồ sơ dự thầu. Việc hiểu rõ về bảo lãnh dự thầu là cần thiết để các nhà thầu có thể tham gia một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo lãnh dự thầu

Bảo lãnh dự thầu là cam kết của bên bảo lãnh nhằm đảm bảo rằng bên dự thầu sẽ thực hiện đúng các nghĩa vụ của mình. Vai trò của bảo lãnh dự thầu là rất quan trọng trong việc tạo ra sự tin tưởng giữa các bên tham gia đấu thầu.

1.2. Các hình thức bảo lãnh dự thầu phổ biến

Có nhiều hình thức bảo lãnh dự thầu như bảo lãnh bằng tiền mặt, bảo lãnh ngân hàng và bảo lãnh bằng tài sản. Mỗi hình thức có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hình đấu thầu.

II. Những thách thức trong việc áp dụng bảo lãnh dự thầu tại Việt Nam

Mặc dù bảo lãnh dự thầu đã được quy định rõ ràng trong pháp luật, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc áp dụng. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quy trình đấu thầu, sự không đồng nhất trong việc thực hiện các quy định pháp luật là những yếu tố cản trở sự phát triển của bảo lãnh dự thầu.

2.1. Thiếu minh bạch trong quy trình đấu thầu

Nhiều trường hợp thông tin về đấu thầu không được công khai đầy đủ, dẫn đến sự nghi ngờ về tính công bằng trong lựa chọn nhà thầu. Điều này ảnh hưởng đến sự tin tưởng của các nhà thầu.

2.2. Sự không đồng nhất trong thực hiện quy định

Các cơ quan nhà nước có thể áp dụng các quy định khác nhau trong việc yêu cầu bảo lãnh dự thầu, gây khó khăn cho các nhà thầu trong việc chuẩn bị hồ sơ.

III. Phương pháp cải thiện quy định về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa

Để nâng cao hiệu quả của bảo lãnh dự thầu, cần có những cải cách trong quy định pháp luật. Việc hoàn thiện các quy định sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và công bằng trong đấu thầu.

3.1. Cải cách quy trình đấu thầu

Cần thiết lập một quy trình đấu thầu rõ ràng và minh bạch hơn, từ việc công khai thông tin đến việc đánh giá hồ sơ dự thầu.

3.2. Tăng cường đào tạo cho các bên liên quan

Đào tạo cho các nhà thầu và cơ quan nhà nước về quy định và quy trình bảo lãnh dự thầu sẽ giúp nâng cao nhận thức và khả năng thực hiện.

IV. Ứng dụng thực tiễn của bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa

Bảo lãnh dự thầu đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều dự án mua sắm hàng hóa tại Việt Nam. Các kết quả thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng bảo lãnh dự thầu đã giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng hồ sơ dự thầu.

4.1. Các dự án thành công nhờ bảo lãnh dự thầu

Nhiều dự án lớn đã thành công nhờ có sự tham gia của bảo lãnh dự thầu, giúp đảm bảo tính cạnh tranh và công bằng trong lựa chọn nhà thầu.

4.2. Bài học từ các vụ việc thất bại

Một số vụ việc thất bại trong đấu thầu đã chỉ ra rằng việc thiếu bảo lãnh dự thầu có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ dự án.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của bảo lãnh dự thầu tại Việt Nam

Bảo lãnh dự thầu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong đấu thầu mua sắm hàng hóa. Tương lai của bảo lãnh dự thầu tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc cải cách và hoàn thiện các quy định pháp luật.

5.1. Triển vọng phát triển của bảo lãnh dự thầu

Với sự phát triển của nền kinh tế và hội nhập quốc tế, bảo lãnh dự thầu sẽ ngày càng được chú trọng và hoàn thiện hơn.

5.2. Những khuyến nghị cho các nhà làm luật

Cần có những khuyến nghị cụ thể cho các nhà làm luật nhằm hoàn thiện quy định về bảo lãnh dự thầu, từ đó nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động mua sắm công tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 20% đến 30% tổng chi tiêu ngân sách Nhà nước hàng năm, đóng vai trò đòn bẩy then chốt đối với sự phát triển kinh tế và an sinh xã hội. Để quản lý nguồn vốn công hiệu quả và phòng ngừa thất thoát, Luật Đấu thầu năm 2013 đã thiết lập cơ chế bảo đảm dự thầu bắt buộc, trong đó bảo lãnh dự thầu qua ngân hàng chiếm trên 85% tổng số các biện pháp bảo đảm trong thực tế mua sắm hàng hóa. Tuy nhiên, tình trạng nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu ảo, vi phạm cam kết, rút lui sau khi mở thầu hoặc gian lận tính pháp lý của thư bảo lãnh diễn ra phức tạp, gây thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng và kéo dài thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu từ 30 đến 60 ngày cho mỗi dự án. Luận văn thạc sĩ luật học chuyên ngành Luật Kinh tế năm 2020 của tác giả Ngô Thị Ngọc Hà tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội đã giải quyết trực diện các bất cập lý luận và rào cản thực thi pháp luật về bảo lãnh dự thầu. Nghiên cứu tập trung đánh giá hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam trong giai đoạn 2013 - 2020, đối chiếu trực tiếp với các chuẩn mực quốc tế tại Hiệp định Mua sắm Chính phủ GPA của WTO và Hiệp định CPTPP. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn, hỗ trợ hoàn thiện thể chế đấu thầu, giúp các cơ quan quản lý giảm thiểu từ 40% đến 50% rủi ro tranh chấp phát sinh trong quan hệ bảo lãnh và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách Nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên 2 nền tảng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết về Quan hệ nghĩa vụ dân sự theo Bộ luật Dân sự năm 2015 và Lý thuyết Quản trị mua sắm công hiện đại gắn liền với các nguyên tắc tự do cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện cấu trúc quan hệ 3 bên gồm: Bên mời thầu (bên thụ hưởng), Bên dự thầu (bên được bảo lãnh) và Tổ chức tín dụng (bên bảo lãnh). Bốn khái niệm pháp lý trọng tâm được xác lập rõ ràng:

• Đấu thầu mua sắm hàng hóa: Quá trình chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và chi phí thấp nhất theo quy định tại Điều 4 Luật Đấu thầu năm 2013.
• Bảo lãnh dự thầu: Biện pháp bảo đảm đối nhân, trong đó tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài cam kết bằng văn bản thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho nhà thầu nếu vi phạm quy định dự thầu theo Điều 335 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 4 Luật Đấu thầu năm 2013.
• Đặt cọc: Biện pháp đối vật thông qua việc chuyển giao một khoản tiền hoặc séc vào tài khoản bên mời thầu theo Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Ký quỹ: Biện pháp phong tỏa tài sản tại một tổ chức tín dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ theo Điều 330 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của công trình được tổng hợp từ hơn 150 văn bản quy phạm pháp luật, điều ước quốc tế cùng các báo cáo tổng kết công tác đấu thầu toàn quốc giai đoạn 2013 - 2020. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 120 hồ sơ mời thầu mua sắm hàng hóa thuộc các dự án vốn ngân sách và 35 vụ việc tranh chấp bảo lãnh ngân hàng thực tế tại Tòa án nhân dân các cấp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích (purposive stratified sampling) được sử dụng để phân loại các nhóm gói thầu theo quy mô từ dưới 5 tỷ đồng trong chào hàng cạnh tranh đến các gói thầu phức tạp trên 100 tỷ đồng. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh luật học kết hợp định tính và định lượng là nhằm bóc tách sự tương thích giữa Luật Đấu thầu năm 2013, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 sửa đổi năm 2017 với các chuẩn mực Hiệp định GPA năm 2012 và Chương 15 Hiệp định CPTPP năm 2018, qua đó chỉ ra chính xác các khoảng trống pháp lý cần khắc phục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện căn bản trong thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo lãnh dự thầu mua sắm hàng hóa tại Việt Nam:

• Hình thức bảo lãnh dự thầu bằng thư bảo lãnh ngân hàng chiếm tỷ lệ áp đảo 88% trong các gói thầu mua sắm hàng hóa, trong khi ký quỹ và đặt cọc bằng séc chỉ chiếm khoảng 12% do các doanh nghiệp muốn bảo toàn thanh khoản lưu động.
• Tỷ lệ vi phạm nghĩa vụ dự thầu dẫn đến việc bên mời thầu yêu cầu tịch thu tiền bảo lãnh chiếm khoảng 15% tổng số vụ việc tranh chấp, chủ yếu tập trung vào hành vi tự ý rút hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu hoặc từ chối đối chiếu tài liệu và ký kết hợp đồng.
• Quy định về mức giá trị bảo lãnh dự thầu từ 1% đến 3% giá gói thầu và thời hạn hiệu lực bằng thời gian hiệu lực của hồ sơ dự thầu cộng thêm 30 ngày theo Điều 11 Luật Đấu thầu năm 2013 bộc lộ nhiều điểm bất hợp lý khi áp dụng cho quy trình chào hàng cạnh tranh rút gọn dưới 1 tỷ đồng.
• Việc triển khai bảo lãnh điện tử qua Hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia theo Thông tư 04/2017/TT-BKHĐT mới chỉ kết nối được với khoảng 35% ngân hàng thương mại, dẫn đến 65% trường hợp còn lại nhà thầu vẫn phải scan thư bảo lãnh giấy và nộp bản gốc, gây nguy cơ phát sinh chứng từ giả mạo và chậm trễ xét thầu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập trên bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ giữa pháp luật đấu thầu và pháp luật ngân hàng, đặc biệt là quy định về điều kiện giải tỏa nghĩa vụ bảo lãnh và cơ chế thanh toán vô điều kiện của ngân hàng khi có văn bản yêu cầu từ bên mời thầu. So sánh với chuẩn mực Hiệp định GPA năm 2012 và Chương 15 Hiệp định CPTPP, pháp luật quốc tế chú trọng đánh giá toàn diện năng lực nhà thầu và tối đa hóa việc ứng dụng các phương tiện điện tử để xóa bỏ rào cản thương mại. Trong phân tích thực chứng, dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa qua biểu đồ cơ cấu các biện pháp bảo đảm dự thầu và bảng ma trận so sánh rủi ro pháp lý giữa bảo lãnh truyền thống với bảo lãnh số hóa (e-guarantee). Qua bảng so sánh này, cơ chế bảo lãnh điện tử trực thông (STP) giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ làm giả chứng từ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục phát hành bảo lãnh từ 2 đến 3 ngày làm việc xuống chỉ còn dưới 15 phút.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thi hành chế định bảo lãnh dự thầu, luận văn kiến nghị 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Sửa đổi Điều 11 Luật Đấu thầu năm 2013 và Nghị định 63/2014/NĐ-CP theo hướng phân nhóm linh hoạt tỷ lệ bảo lãnh dự thầu từ 0.5% đến 1.5% đối với các gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng dưới 5 tỷ đồng trong giai đoạn 2021 - 2025, giúp giảm 50% gánh nặng chi phí vốn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Tích hợp bắt buộc 100% hệ thống cấp bảo lãnh của các ngân hàng thương mại đang hoạt động tại Việt Nam với Hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia trước năm 2024, chuẩn hóa mẫu thư bảo lãnh điện tử và thiết lập mã định danh duy nhất cho từng bảo lãnh nhằm tự động hóa quá trình xác thực dữ liệu.
• Nâng cao tiêu chuẩn nghiệp vụ đối với tổ chuyên gia và bên mời thầu theo Điều 116 Nghị định 63/2014/NĐ-CP, đặt mục tiêu 100% thành viên thẩm định hồ sơ phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu chuyên nghiệp và tối thiểu 3 năm kinh nghiệm thực tế về mua sắm hàng hóa công.
• Ban hành quy định chi tiết về thời hạn bắt buộc tổ chức tín dụng phải thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền bảo lãnh trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ vi phạm hợp lệ, đồng thời áp dụng chế tài cấm tham gia đấu thầu từ 1 đến 3 năm đối với các nhà thầu có hành vi gian lận hồ sơ bảo lãnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bên mời thầu và Chủ đầu tư dự án công: Nhận diện chính xác các kẽ hở pháp lý và tiêu chuẩn kiểm tra tính hợp lệ của thư bảo lãnh ngân hàng, bảo vệ 100% quyền lợi thụ hưởng ngân sách khi nhà thầu vi phạm nghĩa vụ.
• Nhà thầu và Doanh nghiệp cung ứng hàng hóa: Nắm vững quy trình phát hành bảo lãnh ngân hàng, kiểm soát các điều kiện hiệu lực của hồ sơ dự thầu và phòng tránh 90% các lỗi kỹ thuật dẫn đến việc bị tịch thu tiền bảo lãnh dự thầu.
• Ngân hàng thương mại và Tổ chức tín dụng: Chuẩn hóa quy trình cấp tín dụng bảo lãnh đấu thầu theo Thông tư 07/2015/TT-NHNN và Thông tư 13/2017/TT-NHNN, kiểm soát rủi ro pháp lý và nợ xấu phát sinh từ nghĩa vụ thanh toán bảo lãnh.
• Học viên cao học, Giảng viên và Nhà nghiên cứu Luật Kinh tế: Khai thác hệ thống luận cứ khoa học chuyên sâu, số liệu thực tiễn và khung so sánh quốc tế đối với các cam kết mua sắm chính phủ trong GPA và CPTPP.

Câu hỏi thường gặp

Bảo lãnh dự thầu khác gì so với đặt cọc và ký quỹ trong đấu thầu mua sắm hàng hóa? Bảo lãnh dự thầu là biện pháp bảo đảm đối nhân bằng uy tín và cam kết thanh toán của ngân hàng theo Điều 335 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ngược lại, đặt cọc theo Điều 328 và ký quỹ theo Điều 330 là các biện pháp đối vật, đòi hỏi nhà thầu phải giao nộp tiền hoặc tài sản phong tỏa, gây ứ đọng từ 1% đến 3% vốn lưu động trong suốt quá trình tham gia dự thầu.

Mức giá trị bảo lãnh dự thầu trong mua sắm hàng hóa được quy định như thế nào? Căn cứ Khoản 3 Điều 11 Luật Đấu thầu năm 2013, giá trị bảo đảm dự thầu được quy định trong hồ sơ mời thầu từ 1% đến 3% giá gói thầu. Đối với các gói thầu quy mô nhỏ có giá trị dưới 10 tỷ đồng hoặc áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh, tỷ lệ này thường được ấn định từ 1% đến 1.5% giá gói thầu nhằm khuyến khích cạnh tranh.

Thời hạn hiệu lực của bảo lãnh dự thầu được xác định ra sao? Theo Điều 11 Luật Đấu thầu năm 2013, thời gian có hiệu lực của bảo lãnh dự thầu được quy định bằng thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu cộng thêm 30 ngày. Khoảng thời gian bổ sung 30 ngày này là điều kiện pháp lý bắt buộc để bên mời thầu thực hiện các thủ tục đánh giá hồ sơ, phê duyệt kết quả và hoàn thiện hợp đồng.

Nhà thầu không được nhận lại tiền bảo lãnh dự thầu trong những trường hợp nào? Căn cứ Khoản 8 Điều 11 Luật Đấu thầu năm 2013, nhà thầu bị tịch thu tiền bảo lãnh nếu rút hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu, vi phạm các hành vi bị cấm theo Điều 89, hoặc không tiến hành đối chiếu tài liệu, từ chối hoàn thiện và ký kết hợp đồng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận thông báo trúng thầu.

Bảo lãnh dự thầu điện tử qua mạng có giá trị pháp lý như thế nào? Theo Thông tư 04/2017/TT-BKHĐT và Thông tư 07/2016/TT-BKHĐT, thư bảo lãnh điện tử phát hành trực tiếp qua Hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia có giá trị pháp lý đầy đủ như văn bản gốc, giúp cắt giảm 100% thời gian luân chuyển chứng từ giấy và ngăn chặn nguy cơ làm giả hồ sơ bảo lãnh.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn thi hành pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa tại Việt Nam giai đoạn 2013 - 2020.
• Làm rõ cấu trúc quan hệ 3 bên giữa Bên mời thầu, Bên dự thầu và Tổ chức tín dụng, chỉ ra các điểm xung đột giữa pháp luật đấu thầu và pháp luật ngân hàng.
• Phân tích sâu sắc các tiêu chuẩn mua sắm công quốc tế tại Hiệp định GPA của WTO và Hiệp định CPTPP, tạo cơ sở đối chiếu cho tiến trình hội nhập thương mại.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện khung pháp luật, chuẩn hóa bảo lãnh điện tử, nâng cao năng lực tổ chuyên gia và hoàn thiện chế tài thu hồi tiền bảo lãnh.
• Lộ trình thực thi đồng bộ các kiến nghị trong giai đoạn 2021 - 2025 sẽ nâng cao tính minh bạch và tiết kiệm từ 10% đến 15% chi phí mua sắm công trên phạm vi cả nước.

Độc giả hãy tra cứu và tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ luật học của tác giả Ngô Thị Ngọc Hà để tiếp cận chi tiết hệ thống luận cứ, các bảng biểu phân tích thực chứng và mô hình pháp lý chuyên sâu về bảo lãnh dự thầu tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa; - Chương 2: Thực trạng pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam; - Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh dự thầu trong đầu thầu mua sắm hàng hóa ở Việt Nam. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA VÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH DỰ THẦU TRONG ĐẤU THẦU MUA SẮM HÀNG HÓA 1. Khái niệm, đặc điểm của đấu thầu mua sắm hàng hóa 1. Khái niệm đấu thầu Thuật ngữ “đấu thầu” có nguồn gốc tiếng Anh là "Procurement" (nghĩa là mua sắm).

Trong cuốn “Mua sắm công: Nguyên tắc, phân loại và các hình thức”, tác giả Jorge Lynch định nghĩa “Đấu thầu là một quá trình bao gồm mọi hành động kể từ giai đoạn nhận diện và lên kế hoạch cho một nhu cầu mua sắm cho tới khi trao hợp đồng” 25. Theo quy định của Luật mẫu của Ủy ban Luật Thương mại quốc tế của Liên hiệp quốc (UNCITRAL) về đấu thầu hàng hóa, xây lắp và dịch vụ, đấu thầu được định nghĩa như sau: “Đấu thầu là tiến hành mua sắm hàng hóa, xây lắp và dịch vụ theo một cách nào đó”. Tương tự, Điều 33- Bộ Luật Công chính của Cộng hòa Pháp quy định: “Đấu thầu là thủ tục cơ quan nhà nước lựa chọn hồ sơ dự thầu thuận lợi nhất về mặt kinh tế mà không cần tiến hành đàm phán, căn cứ vào những tiêu chí khách quan đã được thông báo trước đó cho nhà thầu… Đấu thầu gồm đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế…. Theo quan điểm của Trung tâm mua sắm công của Hoa k thì khái niệm Đấu thầu được hiểu theo nghĩa “Đấu thầu cạnh tranh là quá trình lựa chọn ra một nhà thầu trúng thầu từ nhiều nhà thầu cùng tham gia cạnh tranh với nhau một cách công bằng, các nhà thầu đủ điều kiện đều có cơ hội tham gia dự thầu và sẽ có cơ hội trúng thầu công bằng với các nhà thầu khác.

Các nhà thầu sẽ đưa ra đề xuất tốt nhất của họ và cạnh tranh công bằng cho một dự án cụ thể. Đấu thầu cạnh tranh tạo ra một môi trường minh bạch, cởi mở và công bằng” [26]. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong Hiệp định mua sắm chính phủ (MSCP) của Tổ chức thương mại thế giới (Hiệp định GPA/WTO) và Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), đấu thầu được định nghĩa: Là quá trình một cơ quan mua sắm, được liệt kê trong Bản chào mở cửa thị trường, được quyền sử dụng hoặc được mua được hàng hóa và/hoặc dịch vụ vì mục đích công và không nhằm mục đích bán hay bán lại mang tính thương mại hoặc sử dụng trong việc sản xuất hoặc cung ứng hàng hóa hoặc dịch vụ vì mục đích bán hay bán lại mang tính thương mại [24]. Theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học xuất bản năm 1998 thì khái niệm đấu thầu được hiểu là việc "Đo độ công khai, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc được bán hàng (đây là một cách thức, phương pháp để lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án, công trình xây dựng).

Với quan điểm như vậy, thì đấu thầu được hiểu với ý nghĩa như là một sự ganh đua (cạnh tranh) để được thực hiện một công việc, một yêu cầu nào đó do bên mời thầu đưa ra. Việt Nam, theo Quy chế Đấu thầu (ban hành k m theo Nghị định số 88 1999 NĐ-CP ngày 01 09 1999 của Chính phủ) thì "đấu thầu" là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu (khoản 1 Điều 3). Trong Luật Đấu thầu số 61 2005 QH11 ban hành ngày 29/11/2005, đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án quy định tại Điều 1 của Luật này trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế (khoản 2 Điều 4). Trong Luật Đấu thầu số 43 2013 QH13 được ban hành ngày 26 11 2013, khái niệm đấu thầu được định nghĩa như sau: Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế [21,Điều 4, Khoản 12.

Như vậy, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội và quá trình hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về đấu thầu trên thế giới và Việt Nam, khái niệm đấu thầu đã dần được hoàn thiện, nội dung của khái niệm đấu thầu ngày càng rõ ràng, đầy đủ hơn, xác định rõ hơn nội hàm của khái niệm đấu thầu, đồng thời xác định phạm vi áp dụng đấu thầu (cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp) và đặc biệt có sự mở rộng đối tượng áp dụng đấu thầu đối với công tác lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất. Như vậy, có thể thấy đấu thầu mua sắm hàng hóa là quá trình chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của mình. Trong đó, bên mua sẽ tổ chức đấu thầu để bên bán (các nhà thầu) cạnh tranh nhau. Mục tiêu của bên mua là có được các hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu của mình về kĩ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhất.

Mục đích của nhà thầu là giành được quyền cung cấp hàng hóa, dịch vụ đó với giá đủ bù đắp các chi phí đầu vào và đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể. Đặc điểm của đấu thầu mua sắm hàng hóa - Đấu thầu là hoạt động thương mại, trong đó bên dự thầu là các thương nhân có đủ điều kiện và mục tiêu mà bên dự thầu hướng tới là lợi nhuận, còn bên mời thầu là xác lập được hợp đồng mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ với các điều kiện tốt nhất cho họ. - Đấu thầu là một giai đoạn tiền hợp đồng vì hoạt động đấu thầu luôn gắn với quan hệ mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. Trong nền kinh tế đấu thầu không diễn ra như một hoạt động độc lập, nó chỉ xuất hiện khi con người có nhu cầu mua sắm hàng hóa và sử dụng dịch vụ.

Mục đích cuối cùng của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đấu thầu là giúp bên mời thầu tìm ra chủ thể có khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ với chất lượng và giá cả tốt nhất. Sau khi quá trình đấu thầu hoàn tất, người trúng thầu sẽ cùng với người tổ chức đấu thầu đàm phán để kí hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ hay xây lắp công trình. - Chủ thể tham gia quan hệ đấu thầu hàng hóa, dịch vụ theo Luật đấu thầu 2013: Bên mời thầu với nhiều Bên dự thầu, nhưng có trường hợp chỉ có một bên dự thầu như trong trường hợp chỉ định thầu và bên thứ ba (bên bảo lãnh – Ngân hàng, các tổ chức tín dụng). - Hình thức pháp lí của quan hệ đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu.

Hồ sơ mời thầu là văn bản pháp lí do bên mời thầu lập, trong đó có đầy đủ những yêu cầu về kĩ thuật, tài chính và thương mại của hàng hóa cần mua sắm, dịch vụ cần sử dụng. Còn hồ sơ dự thầu thể hiện năng lực, mức độ đáp ứng của bên dự thầu trước các yêu cầu trong hồ sơ mời thầu. - Giá của gói thầu: Xét trên góc độ giá cả thì đấu thầu cần thiết phải có sự khống chế về giá, gọi là giá gói thầu hoặc dự toán được đưa ra bởi bên mời thầu theo khả năng tài chính của bên mời thầu. Bên dự thầu đưa ra giá cao hơn khả năng tài chính của bên mời thầu thì dù có tốt đến mấy cũng khó có thể thắng thầu, bên dự thầu nào đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu mà có giá càng thấp thì sẽ càng có cơ hội chiến thắng.

Khái niệm và đặc điểm của bảo lãnh dự thầu trong đấu thầu mua sắm hàng hóa 1. Khái niệm bảo lãnh dự thầu * Khái niệm Bảo lãnh Bảo lãnh là một biện pháp bảo đảm truyền thống, sớm được sử dụng rộng rãi. Khái niệm bảo lãnh dưới góc độ kinh tế xã hội và góc độ pháp lý được hiểu theo các cách khác nhau. Đồng thời, bảo lãnh theo quy định của 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp luật các nước khác nhau cũng có những điểm khác biệt.

Theo từ điển Tiếng Việt, bảo lãnh được hiểu theo hai nghĩa: “Một là: bảo lãnh là bảo đảm người khác thực hiện một nghĩa vụ và chịu trách nhiệm nếu người đó không thực hiện; Hai là: là việc dùng uy tín của mình để bảo đảm cho hành động, tư cách của người khác” 14]. Từ định nghĩa trên cho thấy, dưới góc độ kinh tế xã hội, bảo lãnh là việc một người đứng ra bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ của người khác. Trong trường hợp người có nghĩa vụ không thực hiện được thì người bảo lãnh phải chịu trách nhiệm cho việc không thực hiện đó. “Bảo lãnh” theo giải nghĩa của Từ điển tiếng Việt nêu trên vừa có thể là một hành vi pháp lý mang tính chất đối vật (bảo đảm bằng tài sản), vừa có thể là hành vi pháp lý mang tính chất đối nhân (bảo đảm bằng uy tín).

Tính chất đối vật của sự bảo lãnh thể hiện ở chỗ, người đứng ra bảo lãnh có thể cam kết dùng quyền của mình đối với các tài sản xác định để bảo đảm cho nghĩa vụ của một người khác. Còn tính chất đối nhân của sự bảo lãnh lại thể hiện ở chỗ, người đứng ra bảo lãnh có thể cam kết dùng tư cách, phẩm chất, uy tín của mình đối với người khác để bảo đảm cho hành động hay tư cách của người thứ ba.