Chương 1: MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE BẢO HO QUYÈN SHCN DOI VỚI TEN THUONG MAI TAI VIET NAM 1. Khai quatve tên thương mại Các chủ thé lanh doanh đều có tên gọi riêng dé nhân biết và xưng danh trong hoạt động kinh doanh dé dé dang phân biệt và nhận biết. Dé được thừa nhận mỗi chủ thé kinh doanh đều có tên goi trên giây tờ dé chứng minh về mặt pháp lý, được ghi trong hồ sơ pháp lí của doanh nghiệp (bussiness name), tên công ty (corporation name/ name). Tên thương mai là một đối tượng quan trong của quyên SHCN va theo từ điển thuật ngữ luật hoc, tên thương mại là “J.
A name, style or symbol used to distingash a company, partnership or bussiness (as opposed to a product or services); trade name under which a bussiness operates. A trade name is a means of identifying a bussiness — or its products or services — to establish goodwill. If symbolizes the business ‘s reputation”, tam dich là “1. Một cái tên, phong cách hoặc biểu tượng được sử dung dé phân biệt một công ty, đối tác hoặc một công việc kinh doanh (không phải là một sản phẩm hoặc các dich vu); cái tên ma dưới nó là một công việc kinh doanh được tiên hành Tên thương mai là một phương tiên dé nhận.
đạng một công việc kinh doanh- hoặc là sản phẩm, dich vụ của nó - dé thiết lập sự thiện chi. Nó biểu tương hóa danh tiêng của công việc kinh doanh”. Tên thương mai (thuật ngữ tiếng anh ding là Trade name hoặc commercial name) là tên goi ma chủ thé kinh doanh (doanh nghiệp/ người kinh doanh) ding dé nhận biết và xưng danh trong hoạt động kinh doanh, để phân biệt chủ thé lanh doanh mang tên gợi đó với chủ thé kinh doanh khác trong cling lính vực và khu vực kinh doanh Tuy theo hình tiưức sử dụng trong thực tiễn kinh doanh, tên thương mai có thể chính là tên pháp lý (tên doanh nghiệp) được ghi nhận trong hồ sơ đăng ki kinh doanh, cũng có thé là tên gợi khác: tên riêng tên viết tắt. của doanh nghiệp.
? ‘ Black’s Lavy Dictiary — Second pocket edition - Editor n Chief Bryan A. Paul, MINN, 2001 2 Giáo trình Luật Sở hữu trí ệ/ Trường Đai học Luật Hà Nội, Vũ Thi Hii Yên chủ biện, 5 1. Khái niệm tén throug mai Tên thương mại được xuat hiện là mét đối tương SHTT duce quy định các điêu ước quốc tế về quyền SHTT. Tại Điều 2 của Công ước thành lập Tổ chức SHTT thé gici WIPO ký ngày 14/7/1967: “Sở hữu trí hiệ bao gồm các quyển liên quan đến các tác phẩm văn hoe, nghệ thuật và khoa hoc; các cuộc biểu điễn của nghệ sĩ biéu dién các bản ghi âm và các chương trình phát sóng: các sáng ché trong tat cả các lĩnh vực sáng tạo của cơn người; các khám phá khoa học; các kiểu đáng công nghiép; các nhãn hiệu hàng hóa nhãn hiểu dich vu và các tên thương mại; bảo hộ chéng lại sự cạnh tranh không lành manh.
Việc phân định tên thương mại thuộc trong các đối tượng của quyền SHCN Mặc dù việc bảo hộ quyên SHCN đối với tên thương mai được hau hết các quốc gia trên thé giới chú trong nhưng van chưa có văn bản pháp lý nao trên thê giới đưa ra được khái niém chung cho tên thương mai. Văn ban pháp ly đa phương duy nhất dé cập đền việc bảo hô quyền SHCN đổi với tận thương mai quy định tai Điều § Công ước Paris. “Tén thương mại được bảo hé ở tất cả các nước thành viên của Liên minh mà không bị bắt buộc phải nộp don hoặc đăng ký, bắt kế tên thương mai dé có hay không là một phần của nhãn hiểu hàng hoa" Theo Hiệp đính TRIPs không có quy định nao về tên thương mại nhưng cơ quan phúc thâm của WTO, trong vụ US - Section 211 APPropriation Act có đề cập đến các nước thành viên có nghĩa vụ bảo hộ quyền SHCN đối với tên thương mai theo Điều §, Công ước Paris (1967) do quy đính này đã được truyền tải vào Điều 2, Hiệp định TRIPs. Ở các nước khác trên thé giới, việc xác lập quyên đối với tên thương mai được hành thành trên những cơ sở pháp lý khác nhau: Sử đụng tên thương mai (đa số các nướo, đăng ky bat buộc (ở một số nước xã hội chủ nghia cũ khu vực Trung Mỹ.), sử dụng hoặc đăng ký tên thương mại, trong đó hình thúc đăng ký được khuyên khích (ở một số nước như Thuy Dién, Srilanca, Tây Ban Nha).
Hau hệt khái niém tên thương mai theo quy định của các quốc gia trên thé giới và theo điều ước quốc tê có nội dung cơ bản bao gồm: - Tận thương mai là một tên gọi của doanh nghiệp, do doanh nghiép tu đất tên. và sử đụng, - Tận thương mai được các doanh nghiệp sử dung vào mục dich kính doanh tuy thuôc vào hoạt đông của doanh nghiệp do và phù hop với pháp luật của quốc gia đó quy định. - Tên thương mai có tác dụng phân biệt một chủ thê mang tên thương mại với một chủ thể kinh doanh khác trong pham vi hoạt động nhất đính Pham vi hoạt đông của doanh nghiệp sẽ tuy vào pháp luật của mỗi quốc gia quy định. Tên thương mại tại Việt Nam lả khái niém không qua xa le đối với quyền SHTT và các quyên khác có liên quan Xét từ góc độ chủ quan: Tên thương mại là quy ước của các chủ thể kinh doanh dang các từ ngữ dé chỉ chính minh trong quan hệ x4 hôi, phân biệt minh với các chủ thé khác Xét về bản chất: Tên thương mai là các chữ cái có thé kẻm theo chữ số, phát âm được.
Tên thương mại có thể gồm thành phần mô tả và thành phân riêng biệt Thành phần mô tả phén ánh được những đặc điểm bản chất của một chủ thê kinh doanh nh loại hình tô chức doanh nghiệp, liên quan dén lĩnh vực ngành nghệ kinh doanh về sản xuất hay lam dich vụ hay phân biệt với các chủ thê kinh doanh khác hoạt đông trong cing một lính vực. Khái niệm tên thương mại theo quy định của pháp luật Việt Nam được quy định tại Luật SHTT hiện hành: “Tển thương mại là tên gọi của tô chức, cá nhân ding trong hoạt động kinh doanh dé phân biết chủ thé kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thé linh doanh khác trong cimg lĩnh vực và khu vực kinh doanh Khu vực kinh doanh quy định tại khoản này là lửu vực dia lý nơi chủ thé kinh doanh có bạn hang khách hàng hoặc có danh tiếng "3 Theo định nghia trên tên thương mại phải là tên gọi hợp pháp của chủ thé kinh doanh Các chủ thé khi tham gia hoạt đông kinh doanh cân đăng ký gay phép kinh: doanh trên đó có thé hiện tên doanh nghiệp. Tên doanh nghiệp dé phân biệt chủ thé đó với các chủ thé kinh doanh khác. Theo quy đính tại điểm b khoản3 Điều6 Luật SHTT “quyển SHCN đối với tên thương mai được xác lập dua trên cơ sở sử ding * Khoản 21 Điều4 Luật Sở hữu trí tui hiện hành (ska đối, bố smg năm 2009 2019 2022).
7 hợp pháp tên thương mại đó;” có ngiữa là quyền SHCN đôi với tên thương mại được hình thành trong quá trình doanh nghiệp sử dung tên đó trong các hoạt động kinh doanh của minh mà không cân đăng kí với cơ quan nhà nước có thâm quyền. Tên thương mại được sử dung vào mục đích kinh doanh dé xung danh thé hiện trên giây tờ giao dich, biểu hiệu, sản phẩm, bao bì hàng hoá va quảng cáo. Theo khái niêm về tên thương mai theo Điều 4 Luật SHTT hiện hành con nhắc đến khái niêm “du: vực kinh doanh”. Có thé thấy khu vực kinh doanh ở đây được xác định trên căn cứ dia lý, xác định nơi chủ thê kinh doanh theo quy định nay được xác định trên căn cứ dia lý, xác định là nơi chủ thể kinh doanh có sự hiện diện thương mại, nơi kinh doanh sản xuất mat hang hoặc là nơi cung cấp địch vụ Định ngiña trên nêu bật được bản chat của tên thương mai, phân biệt được các chủ thé kinh doanh khác nheu trong cùng lĩnh vực kính doanh déng thời bao quát cả điệu kiện bão hộ của tên thương mai.
Tuy nhiên, phạm vi của khu vực kính doanh đánh giá dựa trên tiêu chí “có ban hàng hoặc có danh tiếng” mang tinh mơ hồ. Nêu xác định phạm vi bảo hô quyên SHCN đối với tên thương mại là khu vực chủ thé kinh doanh sở hữu mặt hàng có bạn hang hoặc có danh tiếng thi phạm vi sẽ rat rộng, nhiều doanh nghiệp có chi nhánh khắp các dia ban trên cả nước thậm chi có luận điện trên các quéc gia khác, do đó nêu doanh nghiép muốn mở réng phạm vi kinh doanh thi tên thương mai dễ trùng với thành phân tên riêng của các doanh nghiệp trong khu vực khác. Nêu có tranh chap xảy ra thì việc xác định bảo hộ sẽ rất khó khăn So với quy đính của các nước trên thé giới về tên thương mai thì pháp luật của Mỹ, Canada, Nhật Bản. đều không giới hạn phạm vi của tên thương mại trên.
phạm vi địa ly. Bởi vì quy định phạm wi đối với tên thương mai nhằm mục đích phân biệt chủ thé kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thê kinh doanh khác, còn việc đưa ra khu vực kinh doanh đưa ra sé gây hạn chế cho việc bảo hộ quyền SHCN đổi với tên thương mai khi có tranh chấp. Đặc điểm cia têu thương mai Thứ nhất tên thương mai là tên gợi ma mét cá nhân, tô chức dùng trong kinh doanh để xưng danh, giao dịch với khách hàng đối tác. Tên của các chủ thể không hoạt động kinh doanh thì không được coi là đôi tượng bảo hộ của tên thương mai.
Do đó, tên thương mại luôn gắn liền với một tô chức, cá nhân và được xác lập thông qua hoạt đông kinh doanh. Thứ hai, tên thương mại có chức năng phân biệt các chủ thé kinh doanh Mục đích nhằm phân biệt chủ thể này với chủ thê khác cùng lĩnh vực kinh doanh và khu vực kinh doanh. Việc này nhằm tránh gây nhâm lẫn trong cùng lĩnh vực kinh doanh, từ đó giúp việc canh tranh trong kinh doanh lành manh và hiéu quả hơn, thông qua điêu kiện bảo hộ đã chỉ ra những tiêu chí để tên thương mai có thé bảo hộ được nhờ đó chi ra những hành vi như thé nào là xâm phạm tên thương mại với các chủ thể khác Nhén luệu với tên thương mại đều là chỉ dẫn thương mại sử dung trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tên thương mại của doanh nghiệp được xác định giống hoặc tương tự với nhãn hiéu ma doanh nghiệp đó sở hữu.