Luận Văn Thạc Sĩ Về Giới Hạn Xét Xử Sơ Thẩm Trong Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự 2015

Chuyên đề nghiên cứu Giới Hạn Xét Xử Sơ Thẩm Theo Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự 2015, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia luật

• Tác giả: Vũ Tiến Thọ
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Độ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Giới Hạn Xét Xử Sơ Thẩm Theo Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ GIỚI HẠN XÉT XỬ SƠ THẨM TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 1.1. Khái niệm, mục đích, ý nghĩa của giới hạn xét xử
• 1.2. Mối quan hệ giữa giới hạn xét xử và một số nguyên tắc tố tụng hình sự
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ GIỚI HẠN XÉT XỬ
• 2.1. Khái quát quy định về giới hạn xét xử trong lịch sử pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam
• 2.2. Quy định về giới hạn xét xử của Bộ luật tố tụng hình sự 2015
• 2.2.1. Quy định về giới hạn xét xử theo Điều 298 Bộ luật tố tụng hình sự
• 2.2.2. Quy định về giới hạn xét xử theo Điều 298 Bộ luật tố tụng hình sự trong trường hợp nhất quyết đình truy tố tại phiên tòa
• 2.3. Giới hạn xét xử theo quy định pháp luật tố tụng hình sự một số nước trên thế giới
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN, YÊU CẦU VÀ CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC THI QUY ĐỊNH VỀ GIỚI HẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 3.1. Thực tiễn thực thi quy định về giới hạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• 3.2. Yêu cầu và các giải pháp bảo đảm thực thi pháp luật về giới hạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Khái niệm mục đích ý nghĩa của giới hạn xét xử

Giới hạn xét xử sơ thẩm trong tổ tụng hình sự là một khái niệm quan trọng, xác định phạm vi quyền hạn của Tòa án trong việc xét xử các vụ án hình sự. Được quy định rõ ràng trong Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, giới hạn này không chỉ giúp bảo đảm tính hợp pháp trong hoạt động xét xử mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Theo từ điển Luật học, xét xử được hiểu là hoạt động xem xét, đánh giá bản chất pháp lý của vụ việc nhằm đưa ra phán quyết. Điều này có nghĩa rằng Tòa án chỉ có quyền xét xử những vấn đề nằm trong phạm vi mà pháp luật quy định. Việc xác định rõ giới hạn xét xử không chỉ giúp Tòa án hoạt động hiệu quả mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, tránh tình trạng lạm dụng quyền lực. Mục đích của việc quy định giới hạn xét xử là nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch trong quá trình xét xử, đồng thời tạo ra một môi trường pháp lý ổn định cho các hoạt động tư pháp. Từ đó, giới hạn xét xử trở thành một yếu tố thiết yếu trong việc thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước.

II. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về giới hạn xét xử

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã đưa ra những quy định cụ thể về giới hạn xét xử sơ thẩm. Các quy định này được xây dựng trên cơ sở kế thừa và phát triển từ các bộ luật trước đó, nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và thực tiễn xét xử. Điều 298 của Bộ luật quy định rõ về quyền hạn của Tòa án trong việc xét xử các vụ án hình sự, xác định rõ các vấn đề mà Tòa án có quyền xem xét và quyết định. Điều này không chỉ giúp Tòa án hoạt động trong khuôn khổ pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi của những người bị buộc tội. Ngoài ra, việc quy định giới hạn xét xử còn giúp giảm thiểu tình trạng khiếu nại, tố cáo liên quan đến các quyết định của Tòa án. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều điểm chưa hợp lý trong các quy định này, cần có sự nghiên cứu và điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn. Việc xác định rõ giới hạn xét xử không chỉ là nhiệm vụ của Tòa án mà còn là trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

III. Thực tiễn yêu cầu và các giải pháp bảo đảm thực thi quy định về giới hạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

Thực tiễn áp dụng quy định về giới hạn xét xử sơ thẩm tại các Tòa án nhân dân cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các vụ án hình sự thường xuyên gặp phải tình trạng thiếu minh bạch trong quy trình xét xử, dẫn đến việc vi phạm quyền lợi của các bên liên quan. Việc xác định rõ ràng giới hạn xét xử sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Tòa án trong việc ra quyết định chính xác, kịp thời. Để nâng cao hiệu quả thực thi quy định này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp như Viện kiểm sát, Tòa án và cơ quan điều tra. Đồng thời, cần thiết phải tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ tư pháp về quy định và thực tiễn áp dụng giới hạn xét xử. Các giải pháp này không chỉ giúp bảo đảm tính công bằng trong xét xử mà còn nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống tư pháp Việt Nam. Việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy định về giới hạn xét xử sơ thẩm là cần thiết, nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giới hạn xét xử sơ thẩm trong tố tụng hình sự là một trong những vấn đề pháp lý trọng yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp hình sự tại Việt Nam. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015, giới hạn xét xử sơ thẩm được xác định dựa trên phạm vi tội danh và hành vi mà Viện kiểm sát (VKS) truy tố và Tòa án đã quyết định đưa vụ án ra xét xử. Từ năm 2015 đến 2020, việc áp dụng quy định này đã bộc lộ nhiều điểm bất cập, gây ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của các bên trong tố tụng, đặc biệt là quyền bảo vệ của bị cáo và nguyên tắc xét xử công minh, khách quan.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ các quy định pháp luật về giới hạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự theo BLTTHS năm 2015, đồng thời phân tích thực tiễn áp dụng tại các Tòa án nhân dân, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả xét xử, bảo đảm quyền con người và quyền công dân trong tố tụng hình sự. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật và thực tiễn xét xử sơ thẩm tại Việt Nam trong giai đoạn 2015-2020.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hình sự, nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan, đặc biệt là người bị buộc tội. Qua đó, nghiên cứu cũng hỗ trợ công tác cải cách tư pháp, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ và nghiêm minh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về chức năng và quyền hạn của các cơ quan tiến hành tố tụng trong tố tụng hình sự, và lý thuyết về nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự như nguyên tắc xét xử độc lập, nguyên tắc suy đoán vô tội, nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa và nguyên tắc tranh tụng công bằng.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm:

• Giới hạn xét xử sơ thẩm: phạm vi, mức độ thực hiện quyền xem xét, giải quyết và quyết định các vấn đề thuộc nội dung vụ án tại phiên tòa sơ thẩm theo quy định pháp luật.
• Nguyên tắc xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật: thẩm phán và hội thẩm xét xử không bị chi phối bởi các yếu tố bên ngoài, chỉ dựa trên pháp luật và chứng cứ tại phiên tòa để ra phán quyết.
• Nguyên tắc suy đoán vô tội: người bị buộc tội được coi là vô tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật.

Khung lý thuyết này giúp phân tích mối quan hệ giữa giới hạn xét xử và các nguyên tắc tố tụng hình sự, từ đó đánh giá tính hợp lý và hiệu quả của các quy định pháp luật hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Phân tích pháp lý: nghiên cứu các quy định của BLTTHS năm 2015, các văn bản pháp luật liên quan và các tài liệu học thuật để làm rõ khái niệm, nội dung và cơ sở pháp lý của giới hạn xét xử sơ thẩm.
• So sánh pháp luật: đối chiếu quy định của Việt Nam với một số nước trên thế giới nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phân tích thực tiễn: khảo sát, tổng hợp các bản án, quyết định của Tòa án nhân dân trong giai đoạn 2015-2020, đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia, tổ chức tọa đàm để đánh giá thực trạng áp dụng quy định về giới hạn xét xử.
• Phương pháp thống kê và điều tra xã hội học: thu thập số liệu về các vụ án hình sự sơ thẩm, tỷ lệ vụ án có thay đổi tội danh, tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung liên quan đến giới hạn xét xử.
• Suy luận logic: tổng hợp, phân tích các dữ liệu thu thập được để đưa ra kết luận và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm hàng trăm vụ án hình sự sơ thẩm được xét xử tại các Tòa án nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện trong khoảng thời gian 2015-2020. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giới hạn xét xử sơ thẩm được quy định rõ tại Điều 298 BLTTHS 2015, theo đó Tòa án chỉ xét xử những bị cáo và hành vi theo tội danh mà VKS truy tố và Tòa án đã quyết định đưa vụ án ra xét xử. Tuy nhiên, quy định này vẫn cho phép Tòa án xét xử bị cáo theo khoản khác trong cùng một điều luật hoặc tội danh khác bằng hoặc nhẹ hơn tội danh VKS truy tố. Tỷ lệ vụ án sơ thẩm có thay đổi tội danh nhẹ hơn chiếm khoảng 15-20% trong tổng số vụ án được khảo sát.

2. Trường hợp xét xử tội danh nặng hơn tội danh VKS truy tố phải trả hồ sơ điều tra bổ sung, đồng thời thông báo rõ lý do cho bị cáo và người bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, thực tế có khoảng 10% vụ án bị trả hồ sơ nhưng VKS không thay đổi cáo trạng, gây khó khăn cho việc xét xử và tranh tụng tại phiên tòa.

3. Quyền xét xử độc lập của Tòa án bị hạn chế bởi giới hạn xét xử, đặc biệt khi Tòa án không được phép kết án bị cáo về tội danh chưa được VKS truy tố, dù có đủ chứng cứ tại phiên tòa. Điều này dẫn đến tình trạng bỏ lọt tội phạm hoặc không xử lý triệt để các hành vi phạm tội mới phát hiện trong quá trình xét xử.

4. Quyền bảo vệ của bị cáo và nguyên tắc suy đoán vô tội được bảo đảm tương đối, nhưng còn tồn tại những hạn chế trong việc tạo điều kiện cho bị cáo và người bào chữa chuẩn bị chứng cứ, nhất là khi có sự thay đổi tội danh trong quá trình xét xử.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ và thiếu rõ ràng trong quy định pháp luật về giới hạn xét xử sơ thẩm, cũng như sự phối hợp chưa hiệu quả giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. So với một số nước có hệ thống tố tụng hình sự tiên tiến, Việt Nam còn thiếu cơ chế linh hoạt cho phép Tòa án mở rộng phạm vi xét xử khi phát hiện hành vi phạm tội mới hoặc tội danh khác trong quá trình xét xử.

Việc giới hạn xét xử chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền của bị cáo, tránh việc xét xử tùy tiện, nhưng đồng thời cũng có thể làm giảm hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm. Các biểu đồ thống kê về tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung và thay đổi tội danh tại phiên tòa cho thấy xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, phản ánh sự phức tạp và đa dạng của các vụ án hình sự.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò trung tâm của Tòa án trong việc bảo đảm công lý, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện quy định pháp luật để cân bằng giữa quyền hạn của Tòa án và chức năng buộc tội của VKS, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia tố tụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về giới hạn xét xử sơ thẩm:

   • Sửa đổi Điều 298 BLTTHS để cho phép Tòa án có quyền xét xử các hành vi phạm tội mới phát hiện tại phiên tòa, không giới hạn chỉ trong phạm vi tội danh VKS truy tố, nhưng phải đảm bảo quyền bảo vệ của bị cáo.
   • Thời gian thực hiện: trong vòng 1-2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp, TANDTC.

2. Tăng cường phối hợp giữa Tòa án và Viện kiểm sát trong giai đoạn chuẩn bị xét xử:

   • Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, thống nhất quan điểm về tội danh trước khi mở phiên tòa để giảm thiểu việc trả hồ sơ điều tra bổ sung không cần thiết.
   • Thời gian thực hiện: ngay trong năm đầu tiên.
   • Chủ thể thực hiện: TAND, VKSND các cấp.

3. Nâng cao năng lực và nhận thức cho thẩm phán, kiểm sát viên về giới hạn xét xử và quyền bảo vệ của bị cáo:

   • Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu về pháp luật tố tụng hình sự và kỹ năng xét xử tranh tụng.
   • Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Trường Đại học Luật, TANDTC, VKSNDTC.

4. Xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá việc áp dụng giới hạn xét xử sơ thẩm:

   • Thiết lập bộ chỉ số đánh giá hiệu quả xét xử, bao gồm tỷ lệ vụ án trả hồ sơ, thay đổi tội danh, khiếu nại về xét xử vượt giới hạn.
   • Thời gian thực hiện: trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, TANDTC.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Thẩm phán và cán bộ Tòa án nhân dân:

   • Giúp hiểu rõ hơn về phạm vi quyền hạn trong xét xử sơ thẩm, nâng cao chất lượng phán quyết và bảo đảm quyền lợi các bên.

2. Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân:

   • Hỗ trợ trong việc xây dựng cáo trạng phù hợp, phối hợp hiệu quả với Tòa án trong quá trình xét xử.

3. Luật sư và người bảo vệ quyền lợi của bị cáo:

   • Cung cấp cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi khách hàng, đặc biệt trong các trường hợp thay đổi tội danh và giới hạn xét xử.

4. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật:

   • Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về tố tụng hình sự và cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Giới hạn xét xử sơ thẩm là gì?
   Giới hạn xét xử sơ thẩm là phạm vi mà Tòa án cấp sơ thẩm được phép xem xét, giải quyết các vấn đề của vụ án hình sự dựa trên tội danh và hành vi mà Viện kiểm sát đã truy tố và Tòa án đã quyết định đưa vụ án ra xét xử. Ví dụ, Tòa án không được phép xét xử các hành vi chưa được VKS truy tố.

2. Tòa án có được xét xử tội danh khác với cáo trạng không?
   Theo BLTTHS 2015, Tòa án có thể xét xử bị cáo theo khoản khác trong cùng một điều luật hoặc tội danh khác bằng hoặc nhẹ hơn tội danh VKS truy tố, nhưng nếu xét xử tội danh nặng hơn thì phải trả hồ sơ điều tra bổ sung và được VKS đồng ý.

3. Quyền bảo vệ của bị cáo được đảm bảo như thế nào trong giới hạn xét xử?
   Bị cáo có quyền được biết rõ tội danh, hành vi bị truy tố để chuẩn bị bào chữa. Giới hạn xét xử giúp bảo vệ quyền này bằng cách không cho phép Tòa án xét xử ngoài phạm vi tội danh đã truy tố, tránh việc bị cáo bị xét xử bất ngờ.

4. Tại sao có trường hợp Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung?
   Khi Tòa án phát hiện cần xét xử tội danh nặng hơn hoặc có hành vi phạm tội mới chưa được VKS truy tố, Tòa án phải trả hồ sơ để VKS điều tra bổ sung, nhằm đảm bảo tính khách quan và đầy đủ của vụ án.

5. Có thể thay đổi tội danh trong quá trình xét xử không?
   Việc thay đổi tội danh trong quá trình xét xử chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp lý rõ ràng và phải đảm bảo quyền bảo vệ của bị cáo, đồng thời phải thông báo cho bị cáo và người bảo vệ biết để chuẩn bị bào chữa.

Kết luận

• Giới hạn xét xử sơ thẩm là phạm vi pháp lý quan trọng xác định quyền hạn của Tòa án trong xét xử vụ án hình sự sơ thẩm, dựa trên tội danh và hành vi mà Viện kiểm sát truy tố.
• Quy định hiện hành tại BLTTHS năm 2015 đã có những bước tiến nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả xét xử và quyền lợi của các bên.
• Nghiên cứu đã làm rõ các cơ sở lý luận, thực tiễn áp dụng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm.
• Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện pháp luật, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tố tụng, nâng cao năng lực cán bộ và xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả.
• Đề nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai các kiến nghị để góp phần xây dựng nền tư pháp hình sự công minh, nghiêm minh và bảo vệ quyền con người.

Các cơ quan lập pháp và tư pháp cần phối hợp rà soát, sửa đổi quy định pháp luật về giới hạn xét xử sơ thẩm, đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo và giám sát thực thi nhằm đảm bảo các quy định được áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về giới han xét xử sơ thẩm trong tô tụng hình sự. Chương 2: Quy định pháp luật tổ tung hình sư Việt Nam vé giới han xét xử sơ thâm. Chương 3: Thực tiễn, yêu cầu va các giải pháp bảo dim thực thi quy. định về giới hạn xét xử sơ thắm vụ an hình su.

LÝ LUẬN VE GIỚI HẠN XÉT XỬ SƠ THẲM TRONG TỔ TỤNG HÌNH SU 1. Khai niệm, mục đích, ý nghĩa cũa giới hạn xét xir LLL Khái niệm về giới han xét xứ: Tổ tung hình sự la toan bộ hoạt động của các cơ quan có thẩm quyển. tiến hành tổ tụng gém (CQBT, VKS, Tòa án và cơ quan khác có thẩm quyền tiến hành một số hoạt đồng điều tra), những người tiền hành tổ tụng (Chánh. án Tòa án, Phó chánh án Tòa án, Tham phan, Hội thẩm, Thư ký Tòa an, Viện.

trưởng VKS, Phó viện trưởng VKS, Kiểm sát viên, Thủ trưởng, Phó thủ trường CQĐT, Điều tra viên), những người tham gia tổ tung (Người bi tam giữ, bi can, bi cáo, bi hại, nguyên đơn dân sự, bi đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vu án, người làm chứng, người bao chữa.) tiền hành giải quyết vụ an hình sự theo một tình tự được pháp luật quy định Té tung hình sự lả một lĩnh vực hoạt đồng đặc thủ của Nha nước, dung cham đến nhiễu quyển cơ ban của quyển con người, quyên công dân, đặt biết 1à đối với người bị buộc tội. Hoat động Tổ tung hình sự được đặc trưng bởi các chức năng cơ bản Tổ tụng hình sự. chức năng buộc tôi, chức năng bảo chữa vả chức năng xét xử. Các chức năng nảy tuy độc lập với nhau nhưng giữa chúng có mỗi quan hệ mát thiết và không thé tách rời nhau.

Chức năng xét xử được giao cho một chủ thể nhất định thực hiện la Tòa án. được quy định tại khoản 1 Điều 102 Hiển phép nước công hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013: "Téa án là co quan xét xử của nước Công hòa XHCN Việt nam, thực hiên quyển tư pháp” Theo Từ điển Luật học, "Xet xử" được hiểu “La hoạt động xem xót, đánh giá bản chất pháp If của vụ việc nhằm dea ra một phán xét về th mức đô pháp I của vụ việc, từ ab nhân danh Nhà nước đưa ra một phán * Quốc hội C013), Hiển pháp, Ha Nội quyét tương ứng với ban chất mức độ trải hay không trải pháp luật của vụ việc ". Thông qua hoạt động xét mt, Hội đồng xét xử dựa trên kết quả điều tra công khai, khách quan, toàn diện tại phiên tòa các hoạt động điều tra, truy tổ, bảo chữa dé đưa ra phán quyết cũa minh về vụ án bằng một bản án nhân danh. "ước công hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Vì vây, Téa an lả cơ quan có vi ti trung tâm và hoạt động xét xử là hoạt đông trong tâm. Điều đó có ngiấa hoạt đông cia các cơ quan tô tụng khác phải phục vụ cho hoạt động của Tòa án Toa án lả cấp quyết định cuối củng, thâm chi có quyền xem xét tinh hợp pháp của các quyết định tổ tụng, các hành vi tổ tụng của CQĐT, VES Căn cứ vao tính chất và mức độ nguy hiểm cho 24 hội của tôi phạm, mỗi cấp Toa án có thẩm quyển xét xử nhất định đối với các vụ án hình sự. Trong vụ án thuộc thẩm quyền của minh, Tòa án cũng không có quyển xem xét và quyết định tất cả các vấn để có liên quan trong vụ án. của Tòa án chỉ được thực hiện trong một giới han nhất định và chỉ có thé xem xét va quyết định một số van để theo quy đính của pháp luật TTHS.

Nếu Téa án thực hiện vượt ra ngoài giới hạn nảy, mọi quyết định về vụ án của Tủa án. sẽ trai pháp luật và không có gia tri pháp lý. Chính vi vây giới han xét xử sơ thẩm là một vấn đẻ rất quan trong, nó định ra phạm vi thực hiện quyển hạn. của Tòa án va có liên quan đến nhiễu chế định khác của luật Tổ tung hình sự.

Vay, giới hạn xét xử là gi? Theo tu điển Tiếng Việt. "Giới han ia phạm vi, mức độ nhất dinh không thé hoặc không được pháp vượt qua'Ê con "Pham vi là khoảng được giới hạn của một hoạt đông hay một cái gi"? Như vậy, khải niêm về "Giới han" và "Pham vi" có nội ham kha tương đồng nhau. 2 Từ điện Luật họp (2006), NXB Từ điễn bách khoa ~ NXB Twpháp, tr869.ST0 Trung tâm từ điền học (2005), Từ dién Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, 10 Trong từng giai đoạn của vu an, pháp luật TTHS chi liệt kê những việc. Toa an được quyền thực hiện ma chưa đưa ra khái niệm cu thé giới hạn xét xử sơ thẩm, đông thời ở các giai đoạn tổ tụng khác nhau lại sử dụng các thuật ngữ khác nhau như.

"Giới han xét xử sơ thẩm", "Phạm vi xét xử phúc thẩm", "Pham vi giám đốc thém". Sự khác nhau giữa hai khái niệm "Giới hạn xét xử" và “Pham vi sét ani" chưa có văn bản hướng dẫn giải thích. Chúng tôi cho rang, dua trên khái niện trong từ điển Tiếng Việt về "Giới han" và "Phạm vi", tuy có viếc sử đụng các thuật ngữ khác nhau nhưng không nhằm mục đích tao ra sự phân biết về ý nghĩa, cho nên vẻ cơ bản "Giới han xét xử sơ thẩm" hay “Pham vi xét xử sơ thẩm" được ding với ý nghĩa giống nhau. *Xét xử sơ thẩm” theo một quan điểm “Tà lẫn đầu tiên đưa vụ án ra xét xử tại một Tòa án có thẩm quyền"^.

Về "Két wit sơ thẫm vụ án hình sue’ có quan điểm cho rằng “Là một giai đoạn của quá trình tổ tung hình sự trong đó Toa án có thâm quyền sau kt xem xét HỖ sơ vụ án lần đầu tiền đưa vụ án ra xét xử nhằm xác ãmh có hay không cỏ hành vi phạm tôi và người thực hiện tôi pham, từ db ñwa ra bẩn án, gn t Ämh phù hop với tính ch của vụ ấn mài Viên im sát đã tray tổ"”. Cũng co quan điểm khác cho rằng: “Tốt xử sơ thẩm vụ án hình sự là giai đoạn tổ tung hình sự (tiếp sam giai đoạn truy tổ) trong dé Tòa én cắp sơ thẫm kiểm tra, đánh giá toàn bộ chứng cứ trên cơ sở 46 vấn dung đúng đắn phápluật về hình sue dé xác din’ một người có hành vi pham tội hay Không và buộc người pham tôi phẩt chịu một hình phat tương sting với hành vi đó"5. * Bộ tw pháp (2006), Từ didn Luật học, Nib Tử didn Bách khos-Nnb Từ pháp, Hà Nội, 1870 Nac Giang Chi (2006), Giáo tinh Lait tổ tng hinh sự, Truong Đại học Cin Thơ, Cin The, tll Vii Mạnh Thông (2009), Bình luận khoa học bộ luật TTHS, Nib Lao đông — xế hội, Hà Nội trì22 ul "Việc phân tích nội ham các khái niệm được nêu ra trong khoa học phap lý về xét xử sơ thẩm vụ án hình sự cho thấy các khái niêm đó tuy có chứa đựng day đủ các yêu tô về chủ thể, khách thể và nội dung của xét xử sơ thẩm, song xét một cách riêng lẻ mỗi một khải niệm cụ thé chỉ mang tính tương dai. Theo Luật Tổ chức Téa án nhân dân năm 2014 và BLTTHS năm 2015 thi: Toa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm la Tòa án nhân dân cấp quận, huyện, thuộc tỉnh, thành phô, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Toa án quân sự khu vực, Téa án quên sự cấp Quân khu.

Con theo pháp luật TTHS hiện hành, thi Tòa án cấp sơ thẩm là Tòa án có thẩm. quyền xét xử sơ thẩm vụ an hình sự, sau khi nhân quyết định truy tổ cùng ho sơ vụ án hình sự do VKS nhân dan cùng cấp bản giao để thực hiên nhiệm vu xét sử vụ án theo quyết định cia bản cáo trang truy tổ Thẩm phản được phân công lam chủ tọa phiên tòa, trong giai đoan chuẩn bị xét xử sau khi nghiên cửu hỗ sơ, nếu xét thấy có đủ căn cứ thì quyết định đưa vụ án ra xét zử theo trình tự sơ thẩm. Căn cử vào các tai liệu, chứng cứ do cơ quan điều tra, VKS thu thập được trong quá trình điều tra va truy tô sẽ được xem xét, đánh giá một cach công khai tại phiên tòa, những người tiến hành tổ tung và người tham gia tổ tung trong vu án được đối đáp, tranh luôn những van dé cia vụ an mà tại cơ quan điều tra họ không có điều kiện thực hiện. Như vậy, xét zử sơ thấm được coi là trung tém của quyển lực tư pháp, bối vì tai phiên tủa HĐXOE phải đánh giá chứng cử một cách khách quan, thân trọng, trên cơ sở đó đưa ra mmt quyết định ding đắn có tính thuyết phục nhằm cải tao, giáo duc đổi với bị cáo, đẳng thời tuyên truyền va nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong x4 hội Quyết dink truy té của VKS hoặc quyết định của Téa an cấp phúc thẩm, giảm đốc thẩm, tai thẩm về việc hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại theo thủ tục chung lả cơ sé pháp lý làm phát sinh việc xét xử sơ thẩm vụ án hình.

sự Co sở pháp ly để xác định giới hạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự trong mọi trường hợp chính lả nội dung quyết định truy tổ của VKS. thẩm chỉ được xét xử vụ án hình sự trong phạm vi truy tổ của VKS. không có quyền xét xử đổi với những bi cáo và những hành vi mã VKS không truy tổ Ban vé giới han xét x, có quan điểm cho rằng. "Giới ham vét xửlà Tòa án chi xét xử về hình sự đổi với những bị cáo và những hành vi đã bi Viên kiểm sát truy tổ mà Tòa ăn đã quyết định dua ra xét xử", còn “Giới han của' việc xét xứ sơ thẩm vụ án hình sự có thé liễu id phạm vì những người, những hàmh vi mà Hội đồng xét xứsơ thẩm được xét xử tại phiên tòa.

Phạm vi đó không phải là vô hạn mà ngược iat nó được hạn chỗ bởi phạm vì những người, những hành vì mà Viện kiểm sát đã truy tổ trong cdo trang và trong quyét định đưa vụ án ra xét vie” Theo một quan điểm khác: "Giới hạn của. việc xét xứ hình sự là phạm vi Tòa án cấp sơ thẫm được xem xét và giải quyết về vu da”, Phân tích nội ham của khái niệm nêu trên có thé thấy đây lả một khái niệm mang tinh chung nhất, chưa thể hiện được các nội dung cụ thể của vấn để giới hạn xét xử sơ thẩm, bởi phạm vi mả Tòa án cấp sơ thẩm được.