Chương 1.MOT SÓ VAN DE CHUNG VE CÁC HÌNH PHAT ĐƯỢC ÁP DUNG DOI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUÔI PHAM TOI THEO QUY ĐỊNH CUA BO LUAT HÌNH SỰ NĂM 2015 Người đưới 18 tuổi là nhóm đối tương có đắc điểm tâm - sinh lý tương đối khác biệt so với người trên 18 tuổi, vi vậy việc nghiên cứu các vấn đề thực tiễn. trong việc quyết định và áp đụng hình phạt đối với đối tượng nay càng trở nên quan trong hon. Khái niệm, đặc điểm, mục dich của các hình phạt áp dụng đối với người dưới 18 tuôip hạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 1. Khái niệm hình phạt đối với người đưới 18 tuôiphạm tội Trước tiên, trong khoa học pháp luật hình sự Việt Nam, nhiêu nhà nghiên cứu đã xây dựng những định ng†ĩa khác nhau vệ bình phạt.
Chẳng hen: Theo PGS. TS Trinh Quốc Toản: “Hinh Phat là biện pháp cưỡng chế nghiém khắc nhất của Nhà nước được luật quy đình, do Tòa an dp ding đối với người bị kết án và được thé hiện ở sự tước bỏ hoặc hạn ché quyên, loi ích của ho nhằm giáo duc, cải tạo họ và phòng ngừa tôi phạm, bảo dam cho luật hình sự thực hiện được nhiệm vụ bảo vệ và đắu tranh phòng chống tôi pham. TS Nguyễn Ngọc Hòa: “Hình phạt là biên pháp cưỡng chế nhà nước nghiém khắc nhất được quy đình trong luật hình sự do Téa án dp ding cho chính người đã thực hiển tội phạm, nhằm trừng trị và giáo duc ho, gop phần vào việc đâu tranh phòng và chống tôi phạm, bảo về chế độ và trật tự xã hội cũng nur các quyền và lợi ích hop pháp công dan”? Theo GS.TSKH Lê Văn Cam: “Hinh phạt — Biên pháp cưỡng chế nghiém khắc nhất của Nhà nước được dp dụng trong bản án kết tôi có hiệu lực pháp luật của Tòa ám theo các guy đình của BLHS nhằm tước bỏ hoặc han chế quyén và tự do Ì Tinh Quốc Toản (2018), Giáo minh Luật hinh sự Việt Nem (Phan chúng), Nxb Daihoc Quốc gia Hà Nội, Hi Nội tr. * Trường Đại học Luật Hi Nội (2018), Giáo pink Luật hinh su Việt Nem (Phin clang), Nxb Công ăn nhân.
din, Hà Nội,tr. 282 7 của cá nhấn bikết án cing nhưư lợi ich của pháp nhân bi kết an? Hình phạt đối với người dưới 18 tuổi pham tội có day đủ các đặc trung của bình phat. Tuy nhién, đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, việc chưa hình thành day đủ tâm sinh lý, chưa đủ nhận thức hành vị,. Do đó hình phạt áp dụng đổi với người dudi 18 tuổi pham tôi thường thiên về giáo duc, khoan hồng nhân đao, it ngluêm khắc hơn.
Trên bình điện pháp lý, chưa có quy đính pháp luật cu thé nào đính ng†ĩa về bình phạt áp dụng đối với người đưới 18 tuổi phạm tội tuy nhiên trên bình diện lý luận và khoa học, khái niệm này được nhiều nghiên cứu, thông nhật và xây dụng định nghia xuất phát từ khái niém “N gười đưới 18 tudi phạm tôi”. Vì vậy, trước khi phân tích, định ngiữa vé hình phat áp dung đổi với người dưới 18 tuổi phạm tôi, thi trước tiên nên làm 16 hiểu về khái niém “Nguoi đưới 18 tuổi phạm tôi”. Khái niệm người đưới 18 tudipham tội Trong Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bô sung năm 2017, không có quy định cụ thể người dưới 18 tuổi phạm tôi. Nên “Người dudi 18 tuổi phạm tdi” là một thuật ngữ luật học khá mới mẻ đối với pháp luật hình sự ở nhiéu quốc gia trên thé giới.
Õ Việt Nam, thuật ngữ nay xuất biện lên đầu tiên tại Bộ luật Hình sự năm 2016, sửa đổi bd sung năm 2017 với vai trò thuật ngữ “Người chưa thành miên phạm tội”. Thuật ngữ “ Người đưới 18 tuổi phạm tội” có nghĩa tường minh, để hiểu hơn và có tính chuyên môn cao hơn, phù hợp với quan điểm xác minh năng lực chịu trách nhiêm hình sự chủ yêu theo đô tuổi ở Việt Nam. Mặt khác, về lý luận, hai thuật ngữ này có ý ngiấa dong nhật với nhau, không làm thay đổi bản chất của nhau. Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, người dưới 18 tuổi phạm tôi phải là người đáp ứng đủ điều kiện về tuổi chịu trách nhiệm hình sự tại Điêu 12 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bỗ sung năm 2017: *1.
Người từ dit 16 hiỗi trở lên phải chiu trách nhiém hình sự vé moi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bồ luật này có guy đình khác. Người từ dit 14 tuổi trở lên nung chưa đi 16 tuổi chi phải chịu trách nhiệm * LE Căm (2018), Pháp luật hùnh: sự Vist Nem từ thể kỹ X đến nay - Lich sit và thực tại, Nab Daihoc Quốc Ha Nội,tr. a Ha Nội, § hình sự về tội phạm rat nghiêm trong. tôi phạm đặc biệt nghiêm trong quy đình tại một trong các điều 123, 134 14], 142, 143, 144 150 151, 168, 109 170 171, 173, 178, 248, 240 250 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289 290, 299, 303 và 304 của Bộ Như vay người từ đủ 14 tuổi đền dưới 16 tuổi chịu trách nhiém hinh sự với một số loai tội (28 tôi danh), người từ đủ 16 tuổi trở lên chịu trách nhiệm hình sự về moi tội phạm, trừ những tội phạm ma Bộ luật nay có quy dinh khác.
Vi dụ: Tôi “Giao câu” hoặc thực hiện hành vi quan hệ tinh duc khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thi chỉ người đủ 18 tuổi trở lên mới là chủ thé của tôi phạm nay. Cu thể, Điều 90 Chương XII Bộ luật hình sự 2015 về Những quy định đối với người đưới 18 tuổi phạm tội cũng xác định “Người từ đủ 14 trổi đến dưới 16 tudi phạm tội phải chiu trách nhiệm hình sự theo những quy dinh của Chương này.” Do đó, người dưới 14 tuổi phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự, không thuộc su điều chỉnh của pháp luật hình sự liên quan đến người đưới 18 tuổi phạm tội. Bộ luật hình sự 2015 loại trừ trách nhiém lành su của người dưới 14 tuôi khi ho thực hiện các hành vi nguy hiểm cho xã hội, đổi tượng này chưa đủ khả năng tự chủ khi hành động nên họ không bi coi là có lỗi về hành vi nguy hiểm cho xã hội mà họ thực hiện Mét hành vi được coi là không có lỗi cũng tức là không đủ yêu tô cầu thành tội phạm nên họ không phải chiu trách nhiệm hình su. Mat khác, người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi được coi là người chưa có day đủ nang lực trách nhiệm hình sự.
Ho chỉ phải chiu trách nhiệm hình sự về một số tôi phạm nhật đính xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh du, nhén phẩm, xâm phạm sở hữu, xâm phạm trật tự quản lý hành chính, trật tự công công, tôi pham về ma túy và tôi pham xêm phạm an ninh quốc gia. Hơn nữa, người dưới 1§ tuổi phạm tội có đặc trưng chưa hoàn thiện về tâm sinh lý, con nhiều hạn chế chưa hoản thiện von kinh nghiém và hiệu biết xã hội còn it nên sự thông hiéu và chép hành các chuẩn mực hành vi, đạo đức x4 hội và pháp luật còn clrưa cao. Họ dễ bị kích động không kiêm chế được cảm xúc Như vậy, có thé rút ra khái tiệm: “Người đưới 18 tuổi phạm tội là người từ it 14 hiỗi đến đưới 18 tuôi tại thời điểm họ thực hiện hành vi phạm tôi, có năng lực trách nhiém hình sự chưa day đủ do hạn chế về đặc điểm tâm sinh lý, có lỗi trong 9 việc thực hiển hành vi trái pháp luật hình sự” 1. Đặc điểm hình phat đối với người dưới 18 tuổi phạm tội Thứ nhất, hành phạt bạn ché về phạm vi áp dụng, chủ thê áp dụng hình phạt đối với người đưới 18 tuổi phạm tôi chỉ có thể chỉ áp dung cho người từ đủ 14 đến dưới 18 tuổi phạm tội và không áp dụng cho người dưới 14 tuổi phạm tôi.
Day là chủ thể đặc biệt của pháp luật hinh sự Việt Nam có đặc trưng riêng về lứa tuổi vì bị han chế về mức độ nhận thức, hiểu biết xã hội, tâm sinh lý chưa phát triển day đủ, én định dẫn đến dé bị lôi kéo, sa đà vào các tệ nan xã hội. Nhưng ngược lại, các đối tượng có đặc trung lứa tuôi này có khả năng tiếp thu nhanh, dễ cảm hoá, dễ hoàn. lương và tái hòa nhập công đồng hơn so với người đủ 18 tuổi phạm tội. Pham vi chiu trách nhiệm hình sự của người dưới 18 tuổi phạm tôi cũng hẹp hơn so với người dưới 16 tuổi và từ đủ 16 đến đưới 18 tuổi.
Theo đó, việc áp dung loại và mức tình phat đổi với hai nhóm tuổi này cũng được phân hóa cụ thé Thứ hai, mức độ hình phạt áp dung nghiêm khắc thap hơn so với hình phat áp dung cho người đủ 18 tuổi. Hình phạt đối với người dưới 18 tuổi pham tôi là tiện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhật trong hệ thông các biện pháp cưỡng chế của Nhà nước áp dung cho người dưới 18 tuổi pham tôi. Tính nghiêm khắc thể hiệnở chỗ người đưới 18 tuổi bị kết án có thé bị tước bö hoặc han chê quyên tự do, quyên về tài sản, về chính tri. Tuy nhiên, theo pháp luật hình sự Viét Nam, người dưới 18 tuổi pham tội được đổi xử nhân đạo, khoan hông hơn với người đủ 1§ tudi pham tdi.
Mức hình phat cao nhất áp dung không quá 18 nam tù (không bị tước di quyên được sông) hoặc không bi áp dụng hình phạt chung thân Việc áp đụng các hình phạt đô: với người dưới 18 tuổi chỉ được coi là biện pháp trùng trị cuối cùng khi cơ quan chức năng đã thực hiện hệt các biên pháp khác nhưng không đảm bảo tinh rn de, trùng trị Thứ ba, hành phạt đôi với người dưới 18 tuổi là công cụ dé trùng tri, ran de, han chế một số quyền, tuy nhiên hình phạt còn mang tính giáo dục, bôi dưỡng giúp đỡ người pham tôi tái hòa nhập cộng đông được đất lên hàng đầu. Bởi lế, người dưới 18 tuổi phạm tôi là đổi tượng dễ bị tác động cũng như dé bị cảm hoá, uốn nắn khả năng tái hòa nhập công đồng cao. Do đó, nhằm hướng tới mục tiêu lâu đài của công tác dau tranh và phòng chồng tôi pham, thi luôn ưu tiên áp dung các hinh phạt 10 nhe như cảnh cáo, phạt tiền, cai tạo không giam giữ để thé hiện được các chính sách nhân đạo ma không mat di được tinh kỷ luật răn đe. Hướng đến giúp đỡ người pham tội stra chữa sai lâm, tái hòa nhập công dong 1.