Luận Văn Thạc Sĩ Về Tội Thiếu Trách Nhiệm Gây Thiệt Hại Đến Tài Sản Nhà Nước

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước cơ quan tổ chức doanh nghiệp trong bộ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Vu Quang Tung
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Thi Oanh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tổ tụng Hình sự
• Đề tài: Tội Thiếu Trách Nhiệm Gây Thiệt Hại Đến Tài Sản Nhà Nước Theo Bộ Luật Hình Sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• BẢNG TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC, CƠ QUAN, TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 1.2. Ý nghĩa của việc quy định tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 1.3. Khái quát lịch sử lập pháp về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 1.3.1. Giai đoạn trước khi Bộ luật Hình sự năm 1985 có hiệu lực thi hành
• 1.3.2. Giai đoạn Bộ luật Hình sự năm 1985 có hiệu lực thi hành
• 1.3.3. Giai đoạn từ Bộ luật Hình sự năm 1999 có hiệu lực thi hành
• 1.4. Quy định trong Bộ luật Hình sự của một số quốc gia trên thế giới về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 1.4.1. Quy định trong Bộ luật Hình sự Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
• 1.4.2. Quy định trong Bộ luật Hình sự Cộng hòa Séc
• 1.4.3. Quy định trong Bộ luật Hình sự Cộng hòa Azerbaijan
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC, CƠ QUAN, TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP
• 2.1. Khái quát về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong BLHS năm 2015
• 2.2. Dấu hiệu pháp lý của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 2.2.1. Khách thể của tội phạm
• 2.2.2. Chi tiết của tội phạm
• 2.2.3. Mặt khách quan của tội phạm
• 2.2.4. Mặt chủ quan của tội phạm
• 2.3. Hình phạt đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 2.3.1. Quy định về hành phạt ở mức cơ bản
• 2.3.2. Quy định về hành phạt ở khung tăng nặng thứ nhất
• 2.3.3. Quy định về hành phạt ở khung tăng nặng thứ hai
• 2.4. Phân biệt tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp với một số tội phạm khác
• 2.4.1. Phân biệt với tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản
• 2.4.2. Phân biệt với tội thiếu trách nhiệm gây hại nghiêm trọng
• 2.4.3. Phân biệt với tội tham ô tài sản
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC, CƠ QUAN, TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP
• 3.1. Thực tiễn áp dụng Bộ luật hình sự đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 3.2. Những hạn chế, thiếu sót trong việc áp dụng Bộ luật hình sự đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 3.3. Nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót trong việc áp dụng Bộ luật hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 3.4. Hoàn thiện quy định Bộ luật hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 3.5. Giải pháp bảo đảm hiệu quả áp dụng các quy định pháp luật về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
• 3.6. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước cơ quan tổ chức doanh nghiệp

Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015. Đây là một loại tội phạm đặc thù, liên quan đến hành vi thiếu trách nhiệm của các cá nhân có chức vụ, quyền hạn trong việc quản lý, sử dụng tài sản công. Đặc điểm nổi bật của tội này là việc xác định rõ ràng hành vi vi phạm, từ đó tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý. Theo đó, tội này có thể gây ra thiệt hại tài sản nghiêm trọng, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước và cộng đồng. Tội danh này không chỉ phản ánh sự thiếu sót trong quản lý mà còn thể hiện trách nhiệm của người giữ chức vụ trong việc bảo vệ tài sản công. Thực tế cho thấy, việc quy định rõ ràng về tội này trong pháp luật là cần thiết nhằm ngăn chặn và xử lý kịp thời những hành vi gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước.

II. Ý nghĩa của việc quy định tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước

Quy định về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước trong Bộ luật Hình sự 2015 không chỉ mang tính chất răn đe mà còn có ý nghĩa giáo dục. Việc quy định rõ các dấu hiệu của tội danh này giúp nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức trong việc quản lý tài sản công. Điều này cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Hơn nữa, quy định này còn thể hiện nguyên tắc trách nhiệm hình sự trong việc xử lý các hành vi vi phạm, tạo điều kiện cho việc thực thi công lý. Các cơ quan chức năng có thể dựa vào quy định này để tiến hành điều tra, xử lý các vụ án liên quan đến hành vi vi phạm, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quản lý tài sản công.

III. Dấu hiệu pháp lý của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản

Dấu hiệu pháp lý của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản được quy định rõ ràng trong Bộ luật Hình sự 2015. Đầu tiên, cần xác định khách thể của tội phạm là tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Tiếp theo, chủ thể của tội này là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc quản lý, sử dụng tài sản công. Hành vi vi phạm có thể được hiểu là việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy định pháp luật về quản lý tài sản, dẫn đến thiệt hại tài sản. Mặt khác, mặt chủ quan của tội phạm này thể hiện qua lỗi vô ý hoặc cố ý của người phạm tội. Việc xác định các dấu hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong việc định tội và quyết định hình phạt, đảm bảo tính chính xác và công bằng trong việc xử lý các vụ án liên quan đến tội danh này.

IV. Hình phạt đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản

Hình phạt đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước được quy định tại Điều 179 Bộ luật Hình sự 2015. Hình phạt có thể bao gồm phạt tiền, cải tạo không giam giữ, hoặc giam giữ tùy thuộc vào mức độ thiệt hại và tính chất của hành vi vi phạm. Việc áp dụng hình phạt cần phải cân nhắc kỹ lưỡng, đảm bảo tính công bằng và hợp lý. Các cơ quan chức năng cần phải xem xét các yếu tố như mức độ thiệt hại tài sản, vai trò của người phạm tội trong tổ chức, cũng như những hậu quả mà hành vi đó gây ra. Hình phạt không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn mang tính chất giáo dục, giúp nâng cao ý thức trách nhiệm của những người có chức vụ trong việc quản lý tài sản công.

V. Thực tiễn áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015

Thực tiễn áp dụng quy định về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước trong thời gian qua cho thấy nhiều khó khăn trong việc xác định hành vi vi phạm và mức độ thiệt hại. Các vụ án liên quan đến tội danh này thường gặp phải sự thiếu đồng bộ trong việc áp dụng pháp luật. Điều này dẫn đến sự bất công bằng trong xử lý các vụ án, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc thực thi công lý. Hơn nữa, việc thiếu sót trong quy định pháp luật cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Do đó, cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật trong việc xử lý các hành vi thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là một trong những loại tội phạm có tính chất phức tạp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự xã hội cũng như sự phát triển kinh tế của đất nước. Theo thống kê giai đoạn 2018-2021, số vụ án liên quan đến tội phạm này có xu hướng gia tăng, với thiệt hại tài sản ước tính từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Luận văn tập trung nghiên cứu quy định pháp luật về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản trong Bộ luật Hình sự năm 2015, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật tại các Tòa án sơ thẩm trên phạm vi cả nước trong giai đoạn 2018-2021.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội phạm, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật, chỉ ra những hạn chế, tồn tại trong công tác xét xử và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật, các vụ án xét xử sơ thẩm và các báo cáo thống kê liên quan đến tội phạm này trên toàn quốc trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến năm 2021.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, bảo vệ tài sản công và quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ các cơ quan tư pháp trong việc định tội danh, quyết định hình phạt chính xác, công bằng, góp phần xây dựng pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về trách nhiệm hình sự và mô hình cấu thành tội phạm trong pháp luật hình sự Việt Nam. Lý thuyết trách nhiệm hình sự nhấn mạnh vai trò của lỗi vô ý trong tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại, đồng thời phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm như chủ thể, khách thể, mặt khách quan và mặt chủ quan. Mô hình cấu thành tội phạm được áp dụng để làm rõ các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Thiếu trách nhiệm: hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao, gây hậu quả nghiêm trọng.
• Tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp: bao gồm tài sản công, tài sản thuộc sở hữu của các tổ chức, doanh nghiệp có vốn Nhà nước.
• Lỗi vô ý: người phạm tội nhận thức được hành vi có thể gây hậu quả nhưng cho rằng hậu quả sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được.
• Chủ thể đặc biệt: người có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý kết hợp với phương pháp phân tích thống kê thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Bộ luật Hình sự năm 2015 và các văn bản pháp luật liên quan.
• Báo cáo thống kê số liệu xét xử sơ thẩm các vụ án tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản giai đoạn 2018-2021.
• Các tài liệu nghiên cứu, bình luận khoa học về tội phạm và pháp luật hình sự.
• Kết quả giám định pháp y tâm thần và các hồ sơ vụ án điển hình.

Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp được áp dụng để đánh giá các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng. Phương pháp lịch sử được sử dụng để khảo sát quá trình hoàn thiện pháp luật về tội phạm này từ năm 1985 đến nay. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm hàng trăm vụ án được xét xử sơ thẩm trên toàn quốc trong giai đoạn nghiên cứu, được chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện và khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mở rộng phạm vi khách thể và chủ thể tội phạm
   Bộ luật Hình sự năm 2015 đã mở rộng phạm vi khách thể từ tài sản Nhà nước sang cả tài sản của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, phù hợp với thực tiễn quản lý tài sản công hiện nay. Chủ thể tội phạm được xác định là người có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài sản, bao gồm cả cán bộ, công chức và nhân viên chuyên môn như thủ kho, thủ quỹ, kế toán trưởng. Theo thống kê, khoảng 85% vụ án liên quan đến chủ thể là cán bộ quản lý trực tiếp tài sản.

2. Giá trị thiệt hại làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự tăng lên đáng kể
   Giá trị thiệt hại tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự được nâng từ 50 triệu đồng (BLHS 1999) lên 100 triệu đồng (BLHS 2015), với các khung hình phạt tương ứng được điều chỉnh giảm nhẹ ở khoản thấp và tăng ở khoản cao. Số liệu cho thấy, trong giai đoạn 2018-2021, hơn 70% vụ án có giá trị thiệt hại từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng, phù hợp với quy định mới.

3. Thực tiễn áp dụng pháp luật còn nhiều hạn chế và bất cập
   Qua phân tích các vụ án sơ thẩm, có khoảng 30% trường hợp gặp khó khăn trong việc xác định chính xác chủ thể và khách thể của tội phạm, dẫn đến việc định tội danh và quyết định hình phạt chưa thống nhất. Một số vụ án còn bị kéo dài do thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng về hành vi thiếu trách nhiệm và hậu quả thiệt hại.

4. Hình phạt bổ sung và các tình tiết tăng nặng chưa được áp dụng đồng bộ
   Mặc dù BLHS 2015 bổ sung hình phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, công việc nhất định, nhưng trong thực tế chỉ khoảng 15% vụ án áp dụng hình phạt này. Tình tiết tăng nặng như gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng hoặc tái phạm cũng chưa được áp dụng triệt để, ảnh hưởng đến hiệu quả răn đe.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ trong hệ thống pháp luật liên quan, thiếu hướng dẫn chi tiết về xác định chủ thể và khách thể tội phạm, cũng như năng lực và kinh nghiệm của một số cán bộ tư pháp trong việc áp dụng quy định mới. So sánh với các quốc gia như Trung Quốc, Cộng hòa Séc và Azerbaijan, Việt Nam đã có bước tiến trong việc mở rộng phạm vi bảo vệ tài sản và xác định lỗi vô ý, tuy nhiên vẫn cần hoàn thiện hơn về mặt quy định hình phạt và biện pháp xử lý bổ sung.

Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ phân bố giá trị thiệt hại và bảng thống kê số vụ án theo chủ thể sẽ giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và xu hướng tội phạm. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại, từ đó hỗ trợ công tác xét xử và hoàn thiện pháp luật.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về chủ thể và khách thể tội phạm
   Cần bổ sung hướng dẫn chi tiết về xác định người có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài sản, phân biệt rõ trách nhiệm trực tiếp và gián tiếp nhằm tránh nhầm lẫn trong xét xử. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao.

2. Xây dựng hướng dẫn áp dụng hình phạt bổ sung và tình tiết tăng nặng
   Ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về áp dụng hình phạt cấm đảm nhiệm chức vụ và các tình tiết tăng nặng để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong xử lý. Thời gian: 1 năm, chủ thể: Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao.

3. Nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp trong áp dụng pháp luật
   Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản, kỹ năng phân tích dấu hiệu pháp lý và áp dụng hình phạt. Thời gian: liên tục hàng năm, chủ thể: Bộ Tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội.

4. Tăng cường công tác giám định và thu thập chứng cứ thiệt hại tài sản
   Phát triển hệ thống giám định pháp y tài sản và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan điều tra, giám định để xác định chính xác thiệt hại, làm cơ sở cho truy cứu trách nhiệm hình sự. Thời gian: 2 năm, chủ thể: Bộ Công an, Viện Kiểm sát.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành tư pháp
   Giúp nâng cao hiểu biết về quy định pháp luật và thực tiễn xét xử tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản, hỗ trợ công tác điều tra, truy tố và xét xử chính xác, hiệu quả.

2. Giảng viên và sinh viên ngành Luật
   Cung cấp tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm và pháp luật hình sự, phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học.

3. Các nhà hoạch định chính sách pháp luật
   Hỗ trợ trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật liên quan đến phòng ngừa và xử lý tội phạm về tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

4. Doanh nghiệp và tổ chức quản lý tài sản công
   Nâng cao nhận thức về trách nhiệm quản lý tài sản, phòng ngừa rủi ro pháp lý và thiệt hại tài sản, từ đó xây dựng cơ chế quản lý hiệu quả, minh bạch.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản được quy định như thế nào trong Bộ luật Hình sự 2015?
   Theo Điều 179 BLHS 2015, người có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp vì thiếu trách nhiệm mà gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các mức hình phạt tương ứng theo giá trị thiệt hại.

2. Ai được coi là chủ thể của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản?
   Chủ thể là người có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản lý tài sản, bao gồm cán bộ, công chức, nhân viên như thủ kho, thủ quỹ, kế toán trưởng, có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm.

3. Lỗi vô ý trong tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản được hiểu như thế nào?
   Lỗi vô ý là khi người phạm tội nhận thức được hành vi có thể gây hậu quả nhưng cho rằng hậu quả sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được, tuy nhiên hậu quả vẫn xảy ra do sự thiếu trách nhiệm.

4. Giá trị thiệt hại tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự là bao nhiêu?
   Theo BLHS 2015, giá trị thiệt hại tối thiểu là 100 triệu đồng. Dưới mức này, hành vi có thể bị xử lý hành chính hoặc các biện pháp khác.

5. Các biện pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với tội này là gì?
   Bao gồm hoàn thiện quy định pháp luật, hướng dẫn áp dụng hình phạt, nâng cao năng lực cán bộ tư pháp, tăng cường giám định và thu thập chứng cứ, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm quản lý tài sản trong các cơ quan, tổ chức.

Kết luận

• Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là tội phạm đặc thù với chủ thể và khách thể được mở rộng theo BLHS 2015.
• Giá trị thiệt hại làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đã được nâng lên, phù hợp với thực tiễn quản lý tài sản công.
• Thực tiễn áp dụng pháp luật còn tồn tại nhiều hạn chế, đặc biệt trong xác định chủ thể, khách thể và áp dụng hình phạt bổ sung.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi, góp phần bảo vệ tài sản công và quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào xây dựng hướng dẫn áp dụng pháp luật, đào tạo cán bộ tư pháp và tăng cường công tác giám định thiệt hại tài sản.

Để bảo vệ hiệu quả tài sản công và nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ trong việc hoàn thiện và thực thi pháp luật. Đề nghị các nhà nghiên cứu, cán bộ tư pháp và các tổ chức liên quan tiếp tục tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu này trong công tác chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE TỘI THIẾU TRÁCH NHIEM GAY THIET HẠI ĐẾN TAI SAN CUA NHÀ NƯỚC, CO QUAN, TO CHỨC, DOANH NGHIỆP. Khái niệm và đặc điểm của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sân của Nhà nước, cơ quan, t6 chức, doanh ngl LLL Khái niềm tôi thiêu trách nhiệm gây thiệt hai đến tài sẵn cũa Nhà nước, cơ quan tỗ chức, doanh nghiệp ‘Theo Từ điển pháp luật hình sự thì thiêu trách nhiệm la hanh vi có 16i không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao’, Thiếu trách nhiệm là bảnh vi nguy hiểm cho xã hội do người có trách nhiệm nhất định thực hiên Do được thực hiện với lỗi vô y nên hành vi thiêu trách nhiệm nói chung chỉ được quy đính là téi pham khi gây hâu quả nghiêm trọng. Hành vi thiếu trách nhiêm gây hậu quả nghiêm trong có thể cầu thành những tội khác nhau, tùy thuộc vào lĩnh vực trách nhiệm của chủ thể cũng như tính chất hậu quả gây ra. ‘Theo giải nghĩa vé thiệt hai trong tir điển Luật học của Viện Khoa hoc pháp lý, Bộ Tu pháp zruất ban năm 2006 thì thiết hai la tổn thất vẻ tính mang, sức khöe, danh du, nhân phẩm, uy tin, tai sẵn, quyền va lợi ich hợp pháp khác.

của cá nhân, tải sản, danh dự, uy tin của pháp nhân hoặc chủ thể khác được pháp luật bảo vệ. Nhu vậy, có thé phân loại thiệt hại thảnh thiệt hại về tinh than vả thiệt hại vé vật chất. Trong đó, thiệt hai tinh thân là tổn that về danh du, uy tin, nhân phẩm hoặc là những biểu hiện suy sụp về tam lý, tình cảm cá nhân ‘Thiét hại vé vat chất la tổn thất thực tế được tính thành tiền Thiệt hại về vật chất có thé bao gốm tai sản đó bị mắt, tai sẵn bị hủy hoại, tai sản bi hư hông, (G5 TS Ngyẫn Ngọc Hie, GS TS Li Thị Sm, Ti dda phíp hit ih nụ, Nv, Tư pháp Hi Nội, 2006- 230 “Viện thon học pháp ý, Tử đến Luật hoc, Ne. Bính Kon, H Nột, 2006 173 10 can phải có chi phi dé khắc phục, ngăn chan thiệt hai đó cùng những hoa loi, lợi tức không thu được mả đáng ra phải thu được.

Cấu thành tôi phạm tôi của tội thiêu trách nhiệm gây thiệt hai đến tải sản của Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được xác định là cầu thành. tôi phạm vật chất. Như vậy, trong cầu thành tội pham của tội nay phãi có dấu hiệu mô tả hầu quả của hanh vi phạm tôi — hậu qua ở đây là thiết hại về tai sản của Nha nước, cơ quan, tổ chức, đoanh nghiệp có xảy ra vả thiệt hai đó phải tính thánh tién thi mới có thể cầu thánh tội phạm này. ‘Tac giả Nguyễn Mai Bộ có quan điểm: “Tôi thiéu trách nhiệm gập thiệt hại đến tài sản của Nhà nước là hành vi thiêu trách nhiệm làm mắt mát, Ine Tông lãng phí gậy thiệt hat nghiêm trong đắn tài sản của Nhà nước thee hiện một cách vô ý"Ö.

Theo quan điểm của tác giả Nguyễn Mai Bộ thi có thể thay là tác giả chi để cập đến nội dung đó 1a tai sản của Nha nước bị thiết hai do ‘hanh vi làm mất mát, hư hỏng, lam lãng phí, và được thực hiện với lỗi vô ý. Quan điểm này của tác giả nghiên cứu va đưa ra khi BLHS năm 1999 vấn còn có hiệu lực và khi đó pháp luật chỉ dé cập đến chủ thể lả Nha nước bị thiệt hại chứ chưa có dé cập đến việc các cơ quan, tổ chức hay các doanh nghiệp khác cũng bị thiệt hại Tác gả Dinh Văn Qué lại có quan điểm: “Tiếu trách nhiệm gay thiệt ai nghiềm trong đến tài sả của Nhà nước là hành vi Rhông làm hoặc làm không hết trách nhiệm nên đã đề mắt mát, ime hông, lãng phí gay thiệt hat nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước do mình trực tiếp quản iƒ"*. Theo quan điểm này, tác giã cho rằng hành vi được thực hiện dưới dạng hành động hoặc không hành đồng, tức hành vi đó lả hành vi không lâm theo những quy định của pháp luật hoặc có làm nhưng làm không hết nhiệm vụ ma minh được 'Nguyễn Mai Bộ (2010), Các ái tm plưm số Hữu trong BLES 1999 được sữa đãi bổ sing im 2009, Sách. ehupen Ho Nob Chih Quốc ga, TàNội, 349 Ê Nggễn Đức Mai (hủ biên), Nguyễn Ngọc Anh, Trần Vin Lavin, in Quing Tip, Ngoễn Mai Bộ, 'Ngyễn Vin Hin (2013), 2 lun Wet hee BLS nấm 1999 sửa đã bd ng nc 7009 Pn các ti ‘phe, Sob Chri Quốc ga - Srthit, a Nội t 309 " giao, lam thiệt hại đến tải sản do mình trực tiếp quan lý khi ma đang thực hiện nhiệm vụ ma Nha nước giao cho.

Tuy nhiên, tác giả Định Văn Qué không để cập dén lỗi của chủ thể thực hiện hành vi phạm tôi GS. Nguyễn Ngoc Hòa có quan điểm về tội nay như sau: “Tôi thiêu trách nhiệm gây thiệt hat đến tat sản của Nhà nước, cơ quan, 18 chức, doanh nghiệp là hành vi của người có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản Of tài sẵn của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiép và thiểu trách nhiệm mà gây thiệt hại cho tài sản từ 100 triệu đồng trở lên do đề tài sản mắt mát. Ine hỗng, sử dung lãng phí “”. Quan điểm của tác giả Nguyễn Ngoc Hòa được nghiên cửu va đưa ra khi mà BLHS năm 2015 được ban hành va có hiệu lực.

Quan điểm nảy đã nêu rõ được chủ thể phải chịu trách nhiệm do trong công tác quân lý tải sẵn Nhà nước, người có trách nhiệm nay đã gây thiệt hai và số tải sin đó được định lượng từ 100.000 đồng trở lên. Điều 179 BLHS năm 2015 (sửa đổi, bd sung năm 2017) quy định như. Người nào có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quấn I tài sẵn cha “Nhà nước, cơ quan tỗ chức, doanh nghiêp, vì thiễu trách nhiệm mà đỗ mat mát, ine hông, lãng phí gay thiệt hai cho tài sẵn của Nhà nước, cơ quan tỗ chute, doanh nghiệp từ 100 000 000 đông đến dưới 500 000 000 đông. Quan điểm trong cuốn Giáo trình Luật Hình su, quyển 1, phan các tôi pham của Trường Đại học Luật Hà Nội đưa ra khái niệm: "Tội thiểu trách nhiệm gay thiệt hat đồn tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là hành vi của người có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản If tài sẵn của.

“Nhà nước, cơ quan, tỗ chức, doanh nghiép vi thiếu trách nhiệm mà gây thiệt hai cho tài sẵn từ 100 triệu đồng trở lên do để tài sản bị mắt mát, me hông. sit dung lãng phi’. Quan điểm của các thay cô dang công tác, giảng dạy tai T5. TS Nguẫn Ngọc Hồn (1ã bie), Giáo wih Luật Hàn nụ Phin các tpt, quận 1, NW.

CAND, HANG 16, 33 ˆ Trường Đại học Luật Hi Nội, Giáo tinh Luật Hàn sự Viết Nam, phần các tôiphamm, quyền 1, Nxb. CAND, Tà Nội 2020,0234 "Trường Đại học Luật Ha Nội là quan điểm được nhiễu tác giả khi nghiên cửu vẻ loại tội này sử dung dé tham khảo, bằng những kinh nghiệm lâu năm và trải qua thực tiến công tác, các thấy cô Trường Đại học Luật Ha Nội đã đưa ra khái niệm đáp ứng về mat ngôn ngữ lập pháp, phủ hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay và Bộ luật Hình sự hiện hảnh. Quan điểm này là toàn diện nêu lên được các vẫn để về chủ thể, lỗi cũng như các dâu hiệu phản ánh mất khách quan của tôi phạm này. ‘Tw những phân tích, bình luận trên, có thể hiểu khái miệm tội thiểu trách.

nhiệm gây thiết hai đến tai sản của Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp như sau: Tôi thiéu trách nhiệm gay tiệt hại dén tài sản của Nhà nước, cơ quan, 18 chức, doanh nghiệp là hành vì nguy hiém cho xã hội được quy đinh tại Điễu 179 BLHS do người cô năng lục trách nhiêm hành sue đi hiỗi chin trách nhiềm “nh sự được giao nhiệm vụ trực tiếp quản i tài sản của Nhà nước, cơ quan tổ. chute, doanh nghiệp, vì thiêu trách nhiệm mà để mắt mắt, ine hỏng, lãng phi gay hệt hai cho tài sân của Nhà mước, cơ quan 15 chúc, doanh nghiệp từ 100 000 000 đồng trở lên 112 Đặc điểm của tội thiểu trách nhiệm gây thiệt hại đền tài sản cha “Nhà nước, cơ quan tổ chức, doanh nghiệp ‘Tine nhất, chủ thé thực hiện tội phạm là người có trách nhiệm “rực tiếp quấn If”, tức là người này phải được giao nhiệm vụ quản lý trực tiếp đối với tải sản, có trách nhiệm duy trì su toản ven của tải sản Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp mà minh dim nhận quản lý loại tài sin đó. Đây chính la một đầu hiệu chủ thé đặc biết của tôi thiểu trách nhiệm gây thiệt hại đến tai sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Do đây lả dau hiệu, đặc.

điểm đầu tiên về chủ thể nên trong thực tiễn co thể thấy không phải trưởng. hợp nao gây thiệt hại đến tải sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh. nghiệp đều được xem là phạm tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hai đến tài sin l3 của Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ma cẩn phải có điều kiện "người trực tiếp quản lý tai sẵn đó. Thủ hai, hành vi thiêu trách nhiệm phải là do người có trách nhiệm quản lý đã không làm hoặc kam không ding nhiệm vụ của mảnh Theo từ điển Tiếng Việt thì “trách nhiệm” được hiểu là phn việc được giao cho một chủ thể nào đó hod coi như được giao cho, phải đảm bảo lam tron, nếu kết quả không tốt thi phải gánh chịu phan hậu quả nhất định đối với nội dung công.

việc ma minh đã được giao phó”. Như vậy, thiều trách nhiệm la hảnh vi không lâm hoặc lêm không hết yêu câu nhiệm vụ được giao. Thí ba, vé héu qua cia hành vi thiêu trách nhiệm gây ra thiệt hai nghiêm. trong đến tai sản của Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Người được. giao nhiệm vu đã không lam hết trách nhiệm được giao và đã gây ra thiết hai nghiêm trọng đến tài sản của Nha nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Tai sản ở đây sẽ được phân tích, làm rõ tai chương 2 của Luân văn.