Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE TOI VẬN CHUYỂN TRÁI PHÉP. Những vấn đề lý luận về tội vận chuyển trai phép chất ma tay LLL Khái niệm tội vin chayén trái pháp chất ma tity > Khái niệm về ma tiy ‘Ma tủy đã xuất hiện từ lâu trên thé giới. Từ thời cd đại, do nên y học còn hạn chế nên việc điểu trị bệnh chủ yêu bằng các loại cây cỗ và thảo mộc có trong tự nhiên Người ta đã tim ra ma túy ở nhiễu loại cây như thuốc phiện, cocaine, can sa để chữa một số bệnh. Tuy nhiên, loại “thần được” nay có thé bi lam dung, nêu sử dụng không đúng cach nó có thể làm cho con người bị mé hoặc, chat gây nghiện của các loại cây cd có thé tạo cho ho ao giác dé mẽ, tao cảm giác hưng phân va bay bồng dẫn đến mắt kiểm soát hảnh vi, vi phạm phap luật, di trái với chuẩn mực đạo đức của zã hội.
Căn cứ theo nguồn gốc, ma tủy có thé chia lam 03 loại: Ma túy tự nhiên, ma túy bán tổng hợp, ma túy tổng hợp. + Mã tủy tự nhiên là các chất ma túy có sẵn trong tự nhiên, 1a những, ancaloit của một số loài thực vật như cây thuốc phiên, cây coca, cây cần sa, Các chất ma túy loại này đã xuất hiện từ hàng ngàn năm trước Công nguyên ‘va vẫn còn tên tại cho đến bây giờ. Điển hình cho các chất ma tủy thuộc nhóm nay là. nhựa thuốc phiện, cẩn sa, v-v.
+ Ma túy bán tổng hợp: 1a các chất ma túy được điều chế từ ma tủy tự nhiên va một số chất phụ gia khác để thu được chất ma túy có tác dụng manh: hơn chất ma túy ban đầu. Ví du morphine là chất ma túy có nguồn gốc tử tự nhiền cho kết hợp với anhydric axetic là hóa chất được điều ch trong phòng thí nghiệm để thu được heroin là chất ma túy ban tổng hợp. " + Ma túy tổng hợp: lả các chất ma túy được điều chế bằng phương pháp tổng hợp hóa học toàn phan và nó có tac dụng nhanh và mạnh hơn loại ma tủy. ‘ban tổng hợp.
Ví dụ: Amphetamin, MDMA, ecstasy, ma túy đá. Hiện nay, có nhiêu định nghĩa khác nhau về ma túy va chưa có một định. nghĩa thống nhất nao về ma túy cả Năm 1988, Tổ chức Y tế thé giới (WHO) đã đưa ra định nghĩa: “Ma túy. Ja bat ky một dang chất nao, khi đưa vào cơ thé lam thay đổi trang thái ý thức.
‘va hành vi như là kết quả tác động của chất đó lên hoạt đông của não” ‘Theo Tổ chức Liên Hợp Quốc định nghĩa: “ Ma tủy là các chất có nguồn. gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể sé lam thay đổi trạng thái tâm sinh lý của người sử dung” Ở Việt Nam, theo từ điền tiếng Việt, ma túy 1a tên gọi chung các chất co tác dung gây trang thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thảnh nghiện" Thuật ngữ “ma tuý" lan đầu tiên được sit dụng chính thức tai Điều 203 Bộ luật Hình sự năm 1085. "Tôi tổ chức sit dụng ma túy" va sau nảy có một đạo luật riếng về ma túy đó là Luật phòng, chẳng ma túy được ban hanh năm 2000( sửa đổi, '°bổ sung năm 2008). ‘Theo khoăn 1 Điều 2 Luật Phòng, chong ma túy năm 2021, các chat ma túy được quy định như sau: “Chất ma túy lả các chất gây nghiên, chất hưởng.
thân được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hảnh”. Theo đó, “chất gây nghiện” l chất kích thích hoặc ức chế than kinh, dé gây tình trạng. nghiên đối với người sử đụng, “chất hướng thân" là chất kích thích, ức chế than kinh hoặc gây ao giác, néu sử dụng nhiêu lẫn có thé dẫn tới tinh trạng. nghiện với người sử dụng Các chất ma tủy được quy định trung các danh mục được Chính phủ Việt Nam ban hanh tại Nghị định số 73/2018/NĐ-CP "heo từ đồn tổng Vit,Neb Đã Nẵng Tong tim Từ Ễn học 1996, 583 n ngày 15/5/2018 quy định các danh mục chất ma túy va tiên chất.
Theo đó, ỡ 'Việt Nam hiện có 559 chất ma túy chia thành 03 danh mục theo mức đô độc ‘hai và yêu câu kiểm soát việc sử dụng các chất nay đó là: Danh mục 1: các chất ma túy tuyệt đổi cảm sử đụng trong y học va đời sống xã hội, việc sử dụng các chất nay trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, diéu tra tôi pham theo quy định đặc biệt cia cơ quan có thẩm quyền Danh mục 2: Các chất ma tủy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm. nghiêm, diéu tra tội pham, hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền. Danh mục 3: Các chat ma túy được ding trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, diéu tra tôi pham hoặc trong lĩnh vực y tễ, thú y theo quy định của cơ quan có thẩm quyên. ‘Tir những phân tích trên có thé tóm tắt đặc điểm của ma tủy như sau: Ma tủy là các chất có nguôn gốc tự nhiền hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thé con người, nó có tác dung lam thay đồi trang thái ý thức va sinh lý.
của người đó, Nêu lam dung ma túy, con người sẽ lê thuộc vào nó, khi đó gây tổn thương nguy hại cho người sử dung vả cộng đông Chat ma tủy được quy: định trong danh muc các chất ma tủy ban hành kèm theo Nghĩ định của Chính phủ % Khái niệm tội vân cimyễn trái phép chất ma tit Điều 250 BLHS năm 2015 không mô tả thé nảo la tôi vân chuyển trải phép chất ma túy cũng như không có khải niệm cụ thé nao vẻ tội phạm nay. 1 Tại Thông tư liên tịch số 08/VBHN-BCA? hướng dẫn về tội vận chuyển. ‘ai phép chất ma túy như sau: “Van chuyễn trái phép chất ma tíy ” là hành vì chuyển dich bat hợp pháp chat ma tủy từ nơi nay đến nơi khác dưới bat kỳ hình thức nao (có thé bang các phương tiên khác nhau như ô tô, tau bay, tau thủy; trên các tuyến đường khác nhau như đường bô, đường sắt, đường hàng không, đường thủy, đường bưu điện., có thể ong người như cho vao tủi áo, tii quan, nuốt vảo trong bụng, để trong hanh lý như vali, túi xách v.) ma không nhằm. mục dich mua bán, tang trữ hay sẵn xuất trái phép chất ma túy khác.
Người giữ hộ, hoặc vận chuyển trái phép chất ma tủy cho người khác, mà biết rõ mục dich mua bản trái phép chất ma tủy của người đó, thi bị truy cứu trách nhiệm hình sự vẻ tội mua bán trải phép chat ma túy với vai trò đồng phạm. ‘Theo giáo trình luật hình sự Việt Nam (tấp 2) của trường Đại học luật Ha Gi? thi định nghĩa “Hanh vi vận chuyển trái phép chất ma túy là hành vi đưa chat ma tủy từ địa điểm nay đền địa điểm khác ma không có giấy phép hợp lệ. ‘Hanh vi vận chuyển chất ma túy có thể được thực hiện đưới bat kì hình thức. ‘no như mang theo người, chuyển qua đường bưu điện, đường hang không.” "Như vậy, nhìn chung các nha khoa học va nhà lêm luật đã đưa ra nhiều.
quan điểm khác nhau về khái niệm tội vận chuyển trái phép chat ma túy song nhìn chung, các quan điểm đó van khá thông nhất trong việc nêu ra nội dung ‘va ban chất pháp lý của tội pham nảy. Tổng hợp tử những quan điểm của các Tri tên mặc 32 phn I Mag or lồn tị tal VBHN số O8/VBEN-BCA ngiy 31122015 hướng ấn áp ưng một sổ ảnh tì hương XVI "Các tộtpbam nà tạ” cân Bộ hột hàn sim 1999 ` Gio win Lode Hàn sự Vit Num Troing đi học Luật Hi Nội, Nob Công sn nhân din, HA Nội, 308 14 nhà khoa học, nha lam luất, tác giả đưa ra khái niêm tôi vận chuyển trải phép chất ma túy như sau: Tôi van ciuyén trải phép chất ma tiy là hành vì do người có năng lực "rách nhiêm hình sictìực hiện một cách cổÿ nhằmchuyén dich trái pháp chất ma túp từ nơi này đến nơi khác mà không nhằm muc đích sẵn xuất, mua bám, tang trit trat phép chất ma túy. Ý nghĩa của việc quy định tội vận chuyén trái phép chất ma tity trong “Bộ luật hình sự năm 2015 Tội pham về ma tủy có au hướng ngày cảng tăng trong xã hội hiện tại Tình trạng người nghiện hút ngày cảng nhiều. Vi vậy việc quy định tội vận chuyển trái phép chất ma túy trong BLHS năm 2015 có y nghĩa vô cùng quan trong, được thể hiện đưới nhiều góc độ khác nhau, cụ thể: Y nghĩa chính tri - xã hội: Việc quy định tôi van chuyển trái phép chất sma túy trong BLHS năm 2015 gop phân cụ thé hia các quy định của pháp luật về việc bao vệ chế đô độc quyền quản lý các chất ma túy của Nha nước, giữ vững an ninh quốc gia, trất tự an toàn xã hồi, bảo vệ tai sản của zã hội, tính.
mạng, sức khoẻ, danh dự, phẩm gia của mọi người dân BLHS năm 2015 lả văn bên pháp luật hiện hành có vi trí va vai trò rắt quan trọng trong hệ thing pháp luật Việt Nam. Đây lả một trong những công cụ sắc bén, hữu hiệu để đầu tranh phòng ngừa vả chống tôi pham, góp phẩn đắc lực vào việc bao vệ độc lập chủ quyền, thống nhất vả toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ lợi ích của nha nước, quyển và lợi ich hợp pháp cia công dn, duy trì trật tự xã hội, mang tính nhân vẫn cao. Quy định tôi van chuyển trải phép chất ma túy trong BLHS năm 2015 là cơ sỡ pháp ly giúp các cơ quan có thẩm quyên căn cứ để tiến hành trong việc diéu tra, truy tổ, xét xử: Gop phan dim bão việc xét xử đúng người, đúng tôi, đúng pháp luât, không bé lot tôi phạm và xử oan người 15 vô tôi. Tir đó góp phin nâng cao uy tin, chất lượng hoạt động của các cơ quan có thẩm quyển cũng như hỗ trợ cho việc cũng cô va tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa ¥ nghĩa thực tiến: Viếc quy đình tội vận chuyển trái phép chất ma tủy với các hình phạt áp dụng đối với người phạm tôi tương ứng với các mức độ pham tôi khác nhau.
Việc này không chỉ nhằm trừng tri ma còn giáo duc người pham tội trở thành người có ích cho 2 hội, có ý thức tuân thủ pháp luật và các quy tắc của cuộc sống zã hội chủ ngiĩa, ngăn ngừa họ phạm tôi mới.