Chương 1: Một sổ vấn dé Lý luận vé sự Ỗ trợ và giám sát ce tòa án đối Với trong tải thương mai quốc tế tei Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế = Chương 2: Pháp luật vi nyhỖ Mrợ và giám sắt của tòa đn đối với trong tải thương mei Ốc tế tại V iệt Nam. = Chuơng 3: Một sé giả pháp hoàn thiện pháp luật vé sự HỖ trợ và giám sát của tòa án đối với trong ti thương mại quốc tổ te Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế CHUONG 1. MỘT SO VAN BE LÝ LUẬN VE SỰ HỖ TRỢ VÀ GIAM SÁT CUATOA AN DOI VỚI TRỌNG TÀI THUONG MẠI QUOC TE TAI VIỆT NAM TRONG DIEU KIEN HỘI NHẬP QUOC TE LA. Sự cầnthiết của trong tai thương mại quốc t trong điều kiện hội nhập Thương msi quốc tí là hoạt động trao đổ, mua bin hàng hóa, cũng ứng địch va thương mai gin các thương nhân có quốc tic khác nhau hoặc có trụ sở thương, sei tạ các quốc gia khác nhau với mục đích nhằm ths lợi nhuận.
TMQT là tổng “hòa các hoạt động mâu dich đối ngoại của các nước “TMMQT là hoạt đông có tinh chất phúc tp, liên quan đến nhiều finh vực khác nhan (nhờ mua bán hàng hoe quốc tổ, thnh toán quốc bio hiển quốc t, đâu tr quốc t#. Hơn nữa, do có yêutổ “nước ngoài” nên các bên tham gia quan hệ nay thường là những chủ có quốc ich khác nhau cổ na cánh về đị lý khắc tiệt vi ngôn ngũ, văn hóa, pháp luật thiêu sợtin cây và hiểu bi nhau (thẳng gắng như so với bạn hing trong nước), Ngodi ra, đều kiện ngoai cảnh ð mỗi nước đều có thể trở thành nguyên nhân gây re khó khăn không thé lường trrớc, những sự lên bit khả kháng khiển cho mỗi bên không thực hiện được ngiĩa vụ ce minh theo hep đẳng (VD: Nước có quan hệ mua bán bi cém vận hoặc tinh bình chỉnh trị không én int), Bên cạnh đó, vide vi phạm thôn thuận cũng có thé vi lý đo chỗ quan xuất phát tiry thúc oda mỗi bên rong việc thục hiện hợp đẳng (VD: Người bản vi pham đều Xiện gieo hing nh giao chim, thiêu số lượng không ding ching loại, chất lương, "người mua châm thanh toán -) Do đó, tranh chấp là điều không tránh khôi rong quan hệ TMQT. Từ đến Luật học Black Glack’s Lew Dictionary) do West Pub Co xuất bản năm 1991 gi thich anh chip là "ny mâu thuẫn hay bit đông về các yêu cầu hay quyển lợi giữa các bên, sự đôi hôi về yêu cầu hay quyện lợi côn một bin bi đáp li bồi mốt yêu cầu hay lập loận trả ngược từ bên kia”. Như vậy, manh chấp TMỢT có thể là bững mâu thiẫn, bắt đẳng gần và ngiĩa vụ giữa các bên xã) ra trong quả trình thực hiện các hop đồng giao dich TMQT.
` NgyỄn Về Hong 3009), cit nad mi chấp ương mại giấc Mn ENGL ĐỂ gi quyết tranh chấp TMQT, các bên có thể lua chon phương thức thương lượng trung gawhde giải, trong ta, h toa én. Ngoài ra, cén có một số phương thúc gii quyết tranh chấp khác như phiên tae mini (Mini-bia) hoặc các phương thức mang tinh chất pha trên như phương thức trung gian — trong ti (aed art). VỀ cơ bản, phương thie giã quyết tranh chip hep đẳng TMQT có thể chia thành. Hai Lowi chính bao gm: () Phương thức xét xở tạ Toa án, và Gi) Các phương thúc giã quyết tranh chấp ngoài tòa án (Altemative Dispute Resolution — ADR), phố tiến là thương lương trung giay/hôn giã và trong tài.
Mỗi phương thúc gai quyết tranh chip đều có những đặc đẫm riêng và wu nhược nhất định, các đương sự. cũng như luật n của ho sẽ hidu rõ phương thức nào phủ hop nhất dé hơn chọn trong tang và việc cụ thé Đổi với trong tú, diy là phương thúc giãi quyết ranh chip rất phd biển và được nhiều nuớc rên thể giới ep dụng. “Theo Hiệp hội trong tài Mỹ (AAA): "Trọng từ là cách thức giả quyết ranh: chấp bằng cách để trình vụ tranh chấp cho một số người khách quan xem xét giả anyét và ho sẽ đầm ra quyết Ảnh củỖi cũng có giá trị bắt buộc các bên tranh chấp phải thi hành". Điều 2 Luật Mẫu UNCITRAL lại quy dinky “Trong tài là mot hình thức rong tài mà việc tổ chức được giao hoặc không được giao cho mốt thất chế trong tài thường tre”? Theo quy đính pháp luật Việt Nam, cụ thé tại Khoản1 Điều 3 Luật Trong tải thương mai 2010 thi "Trong tar ương max là phương thức giã anyét tranh chấp áo các bên thoả thiên và được tién hành theo quy inh cũa Luật Nhờ viy, rong tủ thương mai là phương thức gai quyét tranh chấp thương sei, theo đó các bên thôa thuận giao vụ việc tranh chấp cho trọng ti xát xổ và ra qt ảnh cuối cing Quyết đnh này có tín răng bude đổi với các bên tranh chập Vé cơ bản, đây là phương thúc gui quyết tranh chip ngoài khuôn khổ tòa án Dù, tién hành theo tinh bự thi tục và những nguyên ắc nhất định song tổ tung trong ti có nhiễu điểm khác biệt so với tổ hạng tạ toe án.
Trong tii TMQT khác với trong tả thương mai ở yêu tổ "quốc te" Điều 13 Luật Mẫu UNCITRAL quy dink: 13 Trong tả là quốc tế nẫu (@)_ Các bên thơm gia thôa than trong tà, tủ thời đm lệ Tắt tha tuân trong tà đó, có tru số lanh doanh ở các nước khúc nhai: hoặc (©) Một trong những địa diém sơn đập được đấtở ngoài qiắc gia mà các bên cổ trụ sở hin doanh: (Not hỗn hành trong tài nếu được xác din rong hoặc theo théa thuận trọng tài (i) Not màphẩn chủ yêu của các ngÌấa vụ trong quan hệ thương mai được thực hiện hoặc nơi mà nội dong tranh chấp có quan hệ mất thất nhất, (©)_ Các bên đã thỏa tuân tổ rằng vẫn để chỉ yẫu cũa thên tiên trong tà Tiên quan din nhẫu nước” G Việt an, đ hệ thing php lit không có văn bản gh nhận chính thúc về Khổ niện “trong tả q ÉP nhưng thut ng này được sở dụng khá phổ biển để chi rong tả giã quyất các tranh chấp quốc titrant chấp có yêu tổ mide ngoàỄ. TNhữ vậy, có thi đúc kế ei cách hiểu về trong tải TMQT như atx Trong tải Thương mai Quốc té 1a một phương thức giã quyết tranh, chip ma sự bit đều của nó du rên ar thôn thuần của các bên tham gia tranh chấp nhằm gai quyết các tranh chip thương mai có yêu tổ quốc tế (hay yêu tố nước ngoà) giữa các thương nhân với nhau bối một Hội đẳng Trong ti gồm mét hoặc nhiều Trọng it viên tên cơ ở tỉnh tự thủ toc do các bin tranh chip théa thuận chon ra Tính qude ổ của trọng tài được quyết dinh dựa trên hai yếu tổ, hoặc được sử dụng riêng rể hoặc được kết hợp với nhau đó là tinh chất quốc tổ của tranh chấp ` Tường Đại học Init HA Nội (2017), Giáo nh Điệp uted giã quất ni chấp Hương met quất lý, hò. Tưplup Dũ Nội tr 251 Gaternational Nature of the dispute) và đặc điển của chủ thể them gia tranh chấp (dentity ofthe parties) * Phân biệt trong tà quốc t8 trong tài rue ngoa, trong tà trong nước Nhờ đã nêu rên, trong ti quốc té có thể hiễu đơn giản là trong tà giã quyết các ranh chấp có yêu tổ quốc tế (hay yêu tổ nước ngoi), theo đó trong ti quốc tế có thể 1a mốt tỔ chúc trong tải thánh lập tei Việt Nam hoặc một t8 chúc trong tài thánh lập ở nước ngoài giả quyết các tranh chấp có yêu tổ "quốc tỉ". Trong khi đó, trong tai nước ngoài được hiểu chung la t8 chúc trong tài thành lập ở nước ngoài theo quy dink cia pháp luật nước ngoài.
VD: Trường hợp mốt phán quyết ce trọng tii tại Trang Quốc với các bản tranh chấp đều là các doanh nghiệp tei Trung Quốc không có dẫu hiệu nào thể hiện yêutổ “quốc t của tranh chấp thi trong tai trong, trường hop này không ph là trọng tải quốc tế, nhưng phán quyết đổ tei Việt Nam sẽ được xác nh là phán quyét của trong ti nước ngoài ‘Theo Khoản 11 Điều3 Luật TTTM 2010 cite Việt Nam thi: “Trong ii nước "ngoài là Treng tài được thành lập theo guy dinh của pháp luật trong ti nước ngoài cio các bên thôn thiên lưa chọn đễ tẳn hành giã quyt ranh chấp ở ngoài lãnh thể Tết Nem hoặc trong lãnh thd Tiét Nam’. Căn cứ thêm quy ảnh tri Khoản 3 Điền 424 Bộ luậtTTDS 2015 và Khoản 12 Điễu3 Luật TTTM 2010, pháp luật Việt Nam xác Ảnh một vụ ranh chấp ti họng tit được coi là “trong tai nước ngoài" và phán quyit do HDT ben hành được coi lá "hán quyết nước ngoài" khi thuộc mot trong các tuờng hop smu (bit ké địa điểm giã quyết tranh chấp ở trong hay ngoài lãnh thổ Việt Nam): @) Khi thủ tục tổ tạng trong ti được điều chỉnh bối phép luật trong tii nước ngoài, hoặc (i) Vu tranh chip được giã quyết tai một tổ chức trong ti "nước ngoài được hành lập theo pháp luật trong ti nước ngoài Từ đồ có thể rút ra ring, trong ti trong nước được xúc định kh địa đm giã quyết ranh chip bing trọng tử tei Việt Nam và do () một tổ chúc trong tải được ` Bần Minh Ngọc G005), Gi gắt nh chấp theme mã quấct ng tong từ & Fit N tong đu: "ni rd oi quốc , Thận a en sĩ Mặt học, Đạ học TaitHa Nội, Hà NÓ 10 thánh lập theo pháp luật Việt Nam tién hành va theo thủ tục tổ hạng trong ti trong Luật TTTM 2010; hoặc do (if) Trọng tai vụ việc tiễn hành theo Luật TTTM 20105 * 78 thin quyẫn của trong tài "Một nguyên tắc cơ bin và nền ting dé xác Ảnh thẫm quyên của trọng tả đó là Trong ti chi tiên hành khi có sựthôa thuận của các bên Hay nói cách khác, “không có thôa thuận gai quyét bing phương thúc trọng tà, không có tổ hạng rong tải"5 Trong tit giải quyết ranh chấp không phải rên cơ sở quyền lục nhà nước. Quyển lực của trong tải là “quyền lực hợp đồng” hay "quyền lực đại điên”, do các bên. "ranh chấp giao phó, ủy nhiệm, phán quyết của trong tài không mang tính quyền lực nhà nước ma mang tính đại diện cho ¥ chí của các bên tranh chấp”.
Nguyên tắc trên.