CHƯƠNG 1. NHUNG VAN DE CHUNG VE TOI CHUA CHAP VIỆC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHAT MA TUY Trong lich sử phát triển của pháp luật hình sự Việt Nam, nhóm các tô phạm về ma tủy được điều chỉnh từ những quy định đầu tiên trong Bộ luật hình sự (BLHS) năm 1985. Qua đó, cho thấy đối với các nhóm tôi phạm khác, ma tủy được xem là những tôi phạm quan trọng cẩn thiết được điều chỉnh Không những xuất phát từ các tác hai lâu dài của ma túy, ngoài ra với góc độ quản lý nha nước và 28 hồi thi hành vi sử dung, van chuyển hay mua bán trái phép chất ma túy déu mang lại những tác đông tiêu cực cho xã hội. BLHS năm 2015, sửa đổi bd sung năm 2017 (sau đây gọi tắt la BLHS năm 2015) quy định vẻ tội phạm ma túy tại Chương XX với 13 điển luật, trong đó tội chứa chấp việc sử dung trai phép chất ma tủy được quy định tại Điều 256 BLHS năm 2015 11.KI i niệm, ý nghĩa cia tội chứa chấp việc sử dung trái phép chất ma tay 1.
Khái niệm tội clưra chấp việc sứdung trái phép chất ma tiy Song hành củng với điều kiên phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, trong những năm gin đây, tôi pham ma túy xuất hiện với tính chất và mức đô ngày, cảng nghiêm trọng, nó không chỉ gia tăng về số lượngvụ phạm tôi ma còn gia tăng cả số người tham gia trong một vụ pham tôi. Ở Việt Nam hay các quốc gia khác trên thể giới, qua từng giai đoạn phat triển khác nhau của đất nước thi nội hẻm vẻ khái niệm “ma túy" có những thay đổi nhất định vẻ cách tiếp cân cũng như về số lượng hình thức phan loại ma túy khác nhau, tuy nhiên có thể điểm qua các khái niệm về ma túy với nhiêu góc độ tiếp cận sau: Tint nhất. ma tủy là tên gọi chung các chất co tác dung gây trang trải ngây ngất, đờ ., dùng quen thành nghiên” Thứ hai, ma tủy là chat hóa học có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tao, khi xâm nhập vảo cơ thé con người sẽ có tác dụng lam thay đổi tâm trạng, ý thức trí tué của con người, lim cho người bi 1é thuộc vào các chất đó, gây nên. những tốn thương cho từng cá nhân va cộng đẳng.
Do vậy, việc sản xuất, van chuyển, buôn bản, sử dụng các chất đỏ phải được quy định chặt chế trong các văn ban pháp luật va chịu sự kiểm soát của cơ quan bảo vệ pháp luật ` Thứ ba theo quy định của Luật Phòng, chống ma tủy năm 2008 của 'Việt Nam thi “Chất ma tủy 1a các chat gây nghiện, chất hướng than được quy đính trong các danh mục do Chính phủ ban hảnh” ? ‘Nhu vậy, chất ma tủy được sác định và có tên goi riêng trong khoa. Danh mục các chất ma tủy, tiên chất vả các chất hóa học dùng dé điều chế các chất ma túy (bao gồm danh mục quy định trong Công ước 1961, 1971, 1988 của Liên Hiệp quốc vẻ kiểm soát ma túy) gồm 225 chất ma túy và 22 tiến chất. Dé xác định có phải la chất ma tủy hay không, hay lả chat ma túy. thi phải trưng câu giám định.
Từ quy định của Liên Hiệp quốc va pháp luật Việt Nam, chúng ta có thể hiểu: “Ma túy la các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vao cơ thé con người nó có tác dung lam thay đổi trang thái ý thức va sinh lý của người đó, nêu lạm dung ma túy, con người sẽ lệ thuộc vào nó, khi đó gây tin thương vả nguy hại cho người sử dụng va công đồng”. Các chat ma tủy được phân chia thành nhiều loại dua theo những căn cứ khác nhau như nguồn gốc, mục dich sử dung, mức đô tác động lên hệ thân kinh,. Tuy nhiền, việc phân loại nảy cũng chỉ mang tính chất tương đổi “eo đến ing Vt G84 mắtbn Di Nẵng, Tong im từ đẾnọc 1696, ing 583 “so nh ngõ rũ Tổ đức Lin Hp qui l_ Thoản ĐỀ? Tủ hông đóng mà na 200 sia 05 amg 2008 trong bồi cảnh việc sử dụng các chất ma tủy luôn biến đổi khôn lường, Có thể liệt kế sự phân loạt như sau: - Về nguồn gốc: bao gồm ma tủy tự nhiên, ma túy bán tổng hợp vả ma túy tổng hợp. Trong đó ma tủy tự nhiên lả sản phẩm của các cây trồng tự nhiên và các chế phẩm của chúng như thuốc phiên, can sa, cocain.
Ma tủy ban tổng hợp là các chất ma tủy được chế từ ma túy tự nhiên và một số phụ gia khác, có tác dụng mạnh hơn chất ma tủy ban đâu, ví dụ như heroin. hợp là các loại ma túy được điều chế bằng phương pháp tổng hợp hóa hoc toan phân từ hóa chất như thuốc lắc, ma túy đá. - Vẻ căn cử mức độ gây nghiên và khả năng bị lam dụng bao gồm ma túy có hiệu lực cao và ma túy có hiệu lực thập Trong đó ma túy có hiệu lực cao là các chất ma túy chỉ cần sử dụng với lượng nhỏ đã có thể thay đổi trạng thải tâm sinh lý của người sử dụng, và sử dung vai lẫn có thể gây nghiện Vi du như thuốc phiện, heroin, cocaine, thuốc lắc,. Ma túy có hiệu lực thấp là các chất ma túy phải sử dụng nhiều lân với một lương lớn thi mới lam thay đổ: được trang thải tâm sinh lý của người dùng và gây nghiện như thuốc lá, thuốc lao, - Về tác dung của chất ma túy đến hệ thân kinh trung wong: bao gồm thuốc an thân, ức chế hệ thân kinh trung ương như thuốc phién, thuốc ngũ, Nhóm các chất gây kích thích bao gồm amphetamine va các dẫn xuất của nó, có tác dung làm tăng sinh lực, gây hưng phan, tăng hoạt động của cơ thể ting nhịp tim, hô hấp,.
Nhóm các chất gây ao giác: điển hình gồm LSD hay con goi la ma tủy gây ao giác, ecstasy (thuốc lắc), Các tội phạm về ma túy được quy định trong BLHS đều có thể được người phạm tội thực hiện trong thực tế với tính chất và mức độ nguy hiểm. cho xã hội khác nhau. Déi với tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma 10 túy được quy đính tại Điều 256 BLHS năm 2015 cu thé như sau: Người nao các văn bản hướng dn thi bảnh BLHS thì cum từ chứa chấp được sắc dink là ‘hanh vi của người có địa điểm thuộc quyển chiếm hữu của mình hoặc do. minh quản lý biết người khác là đổi tương sử dụng trái phép chất ma túy, nhưng vẫn cho họ mươn hoặc thuê địa điểm đó để họ trực tiếp sử dụng trái phép chất ma tủy nhằm théa mãn nhu cầu của họ về sử đụng chất ma túy.
Hodc, có bắt kỷ hành vi nào khác chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy" la trường hợp người có địa điểm thuộc quyền chiếm hữu của minh hoặc do mình quan lý, biết người khác (không phải là ông, ba, cha, me, con, chau, anh chi em ruột, vợ hoặc chẳng cia minh) là đổi tương sử dung trai phép chất ma túy, tuy không cho ho thuê, mượn địa điểm, nhưng lại để mặc cho họ hai lên sử dung trai phép chất ma túy trở lên hoặc dé mặc cho nhiễu người sử dụng trái phép chất ma túy. Tom lại, tôi chứa chấp việc sử dung trái phép chất ma túy theo quy định tại Điều 198 BLHS năm 1999 hay Điều 256 BLHS năm 2015 được xäc định là cho thuê, cho mượn địa điểm hoặc có bat kỳ hành vi nao khác chứa chap việc sử dung trấi phép chất ma tuý. Hay hiểu một cách khác chứa chấp việc sử đụng trái phép chất ma túy được hiểu là hành vi của người có địa điểm. thuộc quyển chiếm hữu của mình hoặc do mình quản lý biết người khác là đổi tương sử dụng trái phép chất ma túy nhưng vẫn cho ho mượn hoặc thuê địa điểm đó để họ trực tiếp sử dụng trái phép chất ma túy nhằm thỏa mãn nhu câu.
ir của họ về sử dụng chất ma tủy hoặc có bat kỳ hành vi nảo khác chứa việc sử dung chất ma túy. Ý nghĩa của việc quy định tội chứa chấp việc sử dung trái phép chất ma tity Việc quy đính tội pham chứa chấp việc sử dung trải phép chất ma tủy trong Bộ luật hình sự có một số ý nghĩa sau đây: Ti nhất, việc quy định hanh vi chứa chap việc sử dung trái phép chất ma túy là tôi phạm và được quy đính tại Điểu 256 của BLHS năm 2015 đã gop phan cụ thé hóa các quy định của Nha nước về việc bão vệ chế độ độc. quyển quản ly, mua bán vả sử dụng các chất ma tủy, thông quá đó nhằm bảo vệ an ninh, chính trị va trật từ an toàn xã hội, cũng như bão vệ tính mang, sức khöe con người. Vi thé, tội chứa chấp việc sử dung trái phép chất ma tủy sâm.
pham đến các quy định cia Nha nước vẻ quản ly, sử dung chất ma tủy, ngoài a còn gián tiếp sâm phạm đến tính mang, sức khöe của người khác. ‘That hai: Việc quy định ảnh vi chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy va được quy định trong BLHS năm 2015 là co sở pháp lý cần thiết và thông nhất để các cơ quan tiên hảnh tô tụng, người tiên hành tô tung có căn cứ: thực hiện các hoạt động thuộc chức năng của minh như diéu tra, truy tô, xét xử các hảnh vi chứa chấp việc sử dung trái phép chất ma túy đúng người, đúng tôi, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không xử oan người vô tôi Thứ ba: Việc quy định tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy với các tinh tiết tăng năng định khung hình phạt tương ứng với các mức đô pham tội khác nhau không chỉ có mục đích trừng tri và giáo dục, cỗi tao chính bản thân người phạm tội để họ trở thành người lương thiện, không pham tôi mới trong tương lai, mả còn có mục đích răn đe, giáo đục, qua đó tuyến truyền cho mọi công dân ý thức tuân thủ pháp luật, chủ đông tham gia phòng ngừa va chông hảnh vi tổ chức việc sử dụng trái phép chất ma túy. Thứ te: Thông qua quy định nay đã tạo nên cơ sỡ pháp lý cu thể, rổ ràng cho các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong việc xác định chủ thể thực hiện hành vi phạm tôi, cũng như tao căn cứ sp dụng chế tai đôi với chủ thể của tôi phạm.