BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH ------- TRAÀN THÒ THU TRANG AÛNH HÖÔÛNG CUÛA PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO MÔÙI VEÀ CHAÁT ÑEÁN SÖÏ THOÛA MAÕN VAØ LOØNG TRUNG THAØNH CUÛA NHAÂN VIEÂN ÑOÁI VÔÙI TOÅ CHÖÙC LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2006 2 MUÏC LUÏC Lôøi caûm ôn Lôøi cam ñoan Muïc luïc Danh muïc caùc baûng Danh muïc caùc hình veõ, ñoà thò Danh muïc caùc phuï luïc LÔØI MÔÛ ÑAÀU. 8 CHÖÔNG 1: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN .1 PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO.1 Caùc khaùi nieäm .2 Phong caùch “Laõnh ñaïo nghieäp vuï” .3 Phong caùch “Laõnh ñaïo môùi veà chaát”.2 SÖÏ THOÛA MAÕN VAØ LOØNG TRUNG THAØNH CUÛA NHAÂN VIEÂN .1 Söï thoûa maõn cuûa nhaân vieân .2 Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc .3 Lôïi ích cuûa vieäc xaây döïng vaø duy trì söï thoaû maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc .3 MOÁI QUAN HEÄ GIÖÕA PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO MÔÙI VEÀ CHAÁT VÔÙI SÖÏ THOÛA MAÕN VAØ LOØNG TRUNG THAØNH CUÛA NHAÂN VIEÂN .4 MOÂ HÌNH NGHIEÂN CÖÙU .1 Caùc bieán nghieân cöùu .2 Caùc giaû thuyeát nghieân cöùu .3 Sô ñoà moâ hình nghieân cöùu .24 TOÙM TAÉT CHÖÔNG 1. 25 3 CHÖÔNG 2: KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU .1 QUI TRÌNH NGHIEÂN CÖÙU .2 PHÖÔNG PHAÙP XÖÛ LYÙ SOÁ LIEÄU .3 MOÂ TAÛ MAÃU ÑIEÀU TRA .4 ÑAÙNH GIAÙ SÔ BOÄ THANG ÑO .1 Thang ño phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát .2 Thang ño söï thoûa maõn cuûa nhaân vieân .3 Thang ño loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân .5 PHAÂN TÍCH NHAÂN TOÁ KHAÙM PHAÙ (EFA) .1 Phaân tích nhaân toá khaùm phaù thang ño Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát 33 2.2 Phaân tích nhaân toá khaùm phaù thang ño Söï thoûa maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân .6 MOÂ HÌNH NGHIEÂN CÖÙU RUÙT GOÏN .7 KEÁT QUAÛ ÑO LÖÔØNG VAØ PHAÂN TÍCH .1 Phaân tích hoài qui tuyeán tính .2 Keát quaû so saùnh (ANOVA & T-Test) theo ñaëc ñieåm caù nhaân .3 Keát quaû phaân tích thoáng keâ moâ taû .8 KEÁT QUAÛ KIEÅM ÑÒNH CAÙC GIAÛ THUYEÁT.
46 TOÙM TAÉT CHÖÔNG 2. 48 CHÖÔNG 3: ÑAÙNH GIAÙ CHUNG VAØ GIAÛI PHAÙP.1 ÑAÙNH GIAÙ CHUNG .1 Thöïc tieãn thöïc haønh phong caùch laõnh ñaïo taïi caùc doanh nghieäp .2 AÛnh höôûng cuûa phong caùch laõnh ñaïo ñeán söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân .2 GIAÛI PHAÙP VAØ KIEÁN NGHÒ .1 Uy tín laõnh ñaïo hay taàm aûnh höôûng lyù töôûng .2 Khuyeán khích vaän duïng naêng löïc trí tueä cuûa nhaân vieân.3 Ñoäng vieân tinh thaàn .4 Quan taâm ñeán caù nhaân .5 Caùc kieán nghò khaùc .56 TOÙM TAÉT CHÖÔNG 3. 60 Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc 5 DANH MUÏC CAÙC HÌNH Hình 1.1: Moâ hình nghieân cöùu moái quan heä giöõa Phong caùch Laõnh ñaïo môùi veà chaát vôùi Söï thoaû maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc Hình 2.1: Qui trình thöïc hieän nghieân cöùu Hình 2.2: Moâ taû maãu theo loaïi hình sôû höõu doanh nghieäp Hình 2.3: Moâ hình nghieân cöùu (ñieàu chænh) moái quan heä giöõa Phong caùch Laõnh ñaïo môùi veà chaát vôùi Söï thoaû maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc DANH MUÏC CAÙC BAÛNG 6 Baûng 2.1: Moâ taû maãu theo ñoä tuoåi nhaân vieân Baûng 2.2: Moâ taû maãu theo trình ñoä hoïc vaán cuûa nhaân vieân Baûng 2.3: Moâ taû maãu theo thaâm nieân coâng taùc cuûa nhaân vieân Baûng 2.4: Toång hôïp thang ño sô boä caùc heä soá tin caäy Cronbach’s Alpha Baûng 2.5: Keát quaû phaân tích nhaân toá khaùm phaù EFA veà phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát Baûng 2.6: Keát quaû phaân tích nhaân toá khaùm phaù EFA veà söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân Baûng 2.8: Keát quaû caùc giaù trò thoáng keâ veà taùc ñoäng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Söï thoûa maõn cuûa nhaân vieân – Model Sumarry Baûng 2.9: Keát quaû phaân tích hoài qui tuyeán tính veà taùc ñoäng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Söï thoûa maõn cuûa nhaân vieân – Coefficients (a) Baûng 2.10: Keát quaû caùc giaù trò thoáng keâ veà taùc ñoäng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân – Model Sumarry Baûng 2.11: Keát quaû phaân tích hoài qui tuyeán tính veà taùc ñoäng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân – Coefficients (a) Baûng 2.12: So saùnh theo loaïi hình sôû höõu – Anova Baûng 2.13: Keát quaû thoáng keâ moâ taû Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát theo loaïi hình sôû höõu doanh nghieäp Baûng 2.14: Keát quaû thoáng keâ moâ taû Söï thoûa maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân theo loaïi hình sôû höõu doanh nghieäp Baûng 2.15: Keát quaû kieåm ñònh caùc giaû thuyeát 7 DANH MUÏC PHUÏ LUÏC Phuï luïc 1: Baûng caâu hoûi nghieân cöùu ñònh löôïng Phuï luïc 2: Phaân tích ñoä tin caäy Cronbach ‘s Alpha Phuï luïc 3: Phaân tích nhaân toá khaùm phaù (EFA) Phuï luïc 4: Kieåm ñònh trung bình 2 maãu ñoäc laäp & Thoáng keâ moâ taû Phuï luïc 5: Daân soá vaø maät ñoä daân soá naêm 2005 phaân theo ñòa phöông Phuï luïc 6: Lao ñoäng ñang laøm vieäc taïi thôøi ñieåm 1/7 haøng naêm phaân theo thaønh phaàn kinh teá vaø phaân theo ngaønh kinh teá Phuï luïc 7: Soá doanh nghieäp ñang hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh taïi thôøi ñieåm 31/12 haøng naêm phaân theo loaïi hình doanh nghieäp Phuï luïc 8: Doanh thu thuaàn cuûa doanh nghieäp phaân theo loaïi hình doanh nghieäp Phuï luïc 9: Voán saûn xuaát kinh doanh haøng naêm cuûa caùc doanh nghieäp Phuï luïc 10: Tyû leä thaát nghieäp cuûa löïc löôûng lao ñoäng trong ñoä tuoåi ôû khu vöïc thaønh thò phaân theo vuøng 8 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI Nguoàn nhaân löïc laø taøi saûn quí giaù nhaát cuûa moïi doanh nghieäp, laø nguoàn goác cuûa moïi cuûa caûi, vaät chaát, cuûa moïi söï phaùt trieån.
Caùc nhaø quaûn trò doanh nghieäp luoân tìm moïi caùch ñeå thu huùt nguoàn nhaân löïc vöøa coù trình ñoä cao vöøa coù khaû naêng phaûn öùng linh hoaït, coù hieäu quaû vôùi nhöõng thay ñoåi beân ngoaøi; ñoàng thôøi, caùc nhaø quaûn trò cuõng phaûi quan taâm phaùt trieån vaø duy trì söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nguoàn nhaân löïc ñoù. Nhaø quaûn trò thöïc hieän nhöõng muïc tieâu nhaân söï naøy trong quaù trình thöïc hieän vai troø laõnh ñaïo cuûa mình trong toå chöùc. Vì vaäy, laõnh ñaïo vaø laõnh ñaïo thaønh coâng hôn luùc naøo heát trôû thaønh vaán ñeà mang tính soáng coøn. Ñaëc bieät trong neàn kinh teá Vieät Nam hieän nay, sau 20 naêm ñoåi môùi, nhöõng yeáu toá môùi veà vaán ñeà ñoäng vieân, veà phong caùch laõnh ñaïo ñaõ daàn daàn ñi vaøo ñôøi soáng kinh teá xaõ hoäi.
Ngöôøi lao ñoäng coù nhieàu löïa choïn hôn vaø trôû neân nhaïy caûm hôn ñoái vôùi phong caùch laõnh ñaïo cuûa toå chöùc. Vaäy, lieäu coù moái lieân heä naøo giöõa phong caùch laõnh ñaïo vôùi söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc? ÔÛ Vieät Nam, chöa coù nhieàu ñeà taøi nghieân cöùu veà phong caùch laõnh ñaïo cuõng nhö söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân. Vaán ñeà caáp thieát ñaët ra laø caàn thöïc hieän khaûo saùt xaùc ñònh möùc ñoä thöïc haønh phong caùch laõnh ñaïo vaø ñaùnh giaù möùc ñoä aûnh höôûng – neáu coù - cuûa phong caùch laõnh ñaïo ñoái vôùi Söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân. Vì lyù do ñoù, ñeà taøi “AÛnh höôûng cuûa phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc” ñöôïc choïn ñeå nghieân cöùu.
Hy voïng raèng keát quaû nghieân cöùu seõ giuùp cho caùc nhaø laõnh ñaïo coù söï quan taâm thích ñaùng hôn ñeán vieäc thöïc haønh phong caùch laõnh ñaïo cuõng nhö giuùp hoï coù ñöôïc 9 caùch tieáp caän hieäu quaû khi thöïc hieän laõnh ñaïo vì söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Vôùi muïc ñích nghieân cöùu aûnh höôûng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Söï thoûa maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân, luaän vaên ñöôïc thöïc hieän nhaèm giaûi quyeát caùc vaán ñeà sau: Ñieàu chænh thang ño Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát vaøo ñieàu kieän Vieät Nam. Phaân tích aûnh höôûng cuûa Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán Söï thoûa maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân Ñöa ra moät soá giaûi phaùp aùp duïng hieäu quaû vaø toaøn dieän phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeå naâng cao söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân trong ñieàu kieän caùc doanh nghieäp Vieät Nam. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU - Ñoái töôïng nghieân cöùu: caùc nhaân vieân coù trình ñoä toát nghieäp Ñaïi hoïc trôû leân, hieän ñang laøm vieäc taïi caùc doanh nghieäp treân ñòa baøn TP.
Hoà Chí Minh. - Phaïm vi nghieân cöùu: Veà maët ñòa lyù, nghieân cöùu giôùi haïn trong phaïm vi caùc doanh nghieäp hoaït ñoäng treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh. Veà maët khaùi nieäm nghieân cöùu, Söï thoûa maõn cuûa nhaân vieân laø moät khaùi nieäm raát roäng, nghieân cöùu söï thoûa maõn seõ ñöôïc giôùi haïn trong nhöõng vaán ñeà chung vaø nhöõng vaán ñeà coù lieân quan ñeán yeáu toá laõnh ñaïo.
PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU VAØ XÖÛ LYÙ SOÁ LIEÄU Nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän thoâng qua phöông phaùp nghieân cöùu ñònh löôïng vôùi kyõ thuaät phoûng vaán tröïc tieáp. Maãu ñieàu tra trong nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän baèng phöông phaùp laáy maãu thuaän tieän vôùi hôn 300 nhaân vieân cuûa caùc doanh nghieäp treân phaïm vi ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh. Vieäc kieåm ñònh thang ño vaø moâ hình lyù thuyeát cuøng vôùi caùc giaû thuyeát baèng heä soá tin caäy Cronbach Alpha; phaân tích nhaân toá khaùm phaù EFA, phaân tích töông quan hoài qui 10 tuyeán tính, so saùnh phöông sai ANOVA, kieåm ñònh trung bình T-Test,… döïa treân keát quaû xöû lyù soá lieäu thoáng keâ cuûa phaàn meàm SPSS 12.
YÙ NGHÓA CUÛA ÑEÀ TAØI - Ñoùng goùp veà lyù thuyeát: Giôùi thieäu, keát hôïp vaø ñieàu chænh thang ño Phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát vôùi thang ño Söï thoaû maõn vaø Loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân vaøo ñieàu kieän Vieät Nam. - Ñoùng goùp veà maët thöïc tieãn Nghieân cöùu ño löôøng taùc ñoäng cuûa phong caùch laõnh ñaïo môùi veà chaát ñeán möùc ñoä thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân ñoái vôùi toå chöùc trong phaïm vi caùc doanh nghieäp treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh. Nghieân cöùu seõ laø cô sôû khoa hoïc vaø khaùch quan giuùp cho caùc nhaø quaûn trò quan taâm hôn ñeán nhaân vieân vaø caùc taùc ñoäng cuûa phong caùch laõnh ñaïo ñeán söï thoûa maõn vaø loøng trung thaønh cuûa nhaân vieân.