CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHÂT LƯỢNG ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN TẠI DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về quản trị nhân lực trong doanh nghiệp 1. Khái niệm quản trị nhân lực Quản trị nhân lực là tổng hợp những hoạt động quản trị liên quan tới việc tạo ra, duy trì, phát triển và sử dụng có hiệu quả yếu tố con người trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp. Từ khái niệm này có thể thấy: Một là, quản trị nhân lực là một lĩnh vực cụ thể của quản trị, vì vậy nó cần phải thực hiện thông qua các chức năng quản trị như hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát một cách đồng bộ và phối hợp chặt chẽ.
Hai là, QTNL thực hiện trong mối quan hệ chặt chẽ với các lĩnh vực quản trị khác như: quản trị chiến lược, quản trị bán hàng… với phương diện là hoạt động hỗ trợ, quản trị nhân lực phải phục vụ cho các hoạt động quản trị tác nghiệp khác, bởi các lĩnh vực quản trị này sẽ không thực hiện được nếu thiếu quản trị nhân lực. Ba là, trách nhiệm quả trị nhân lực liên quan đến mọi nhà quản trị trong DN. Bốn là, QTNL đòi hỏi mang tính nghệ thuật cao, nhà quản trị cần phải biết sáng tạo và quyền biến trong hành động và thực tiễn. Xét trên góc độ quản trị, việc khai thác và quản trị nhân lực lấy giá trị con người làm trọng tâm, vận dụng hoạt động khai thác và quản lý nhằm giải q uyết những tác động lẫn nhau giữa nhân viên với công việc, giữa nhân viên với nhân viên và giữa nhân viên với tổ chức.
Khai thác và quản trị nhân lực cần đạt được hiệu quả nâng cao hiệu suất của tổ chức, nâng cao sức cạnh tranh. Mặt khác, phải nâng cao đời sống của nhân viên làm cho họ cảm thấy thoải mái và gắn bó với công việc. Song dù xét từ góc độ nào thì quản trị nhân lực vẫn là tất cả các hoạt động của một tổ chức để thu hút , xây dựng phát triển, sử dụng đánh giá, bảo toàn và giữ gìn một lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu công việc của tổ chức cả về mặt số lượng và chất lượng. Mục tiêu cơ bản của bất kỳ tổ chức nào cũng là sử dụng một 11 cách có hiệu quả nguồn nhân lực để đạt được mục tiêu của tổ chức đó.
Quản trị nhân lực là nhằm củng cố, duy trì đầy đủ số lượng và chất lượng lao động để đạt được mục tiêu mà tổ chức đặt ra. Hoạt động quản trị nhân lực bao gồm 4 hoạt động cơ bản: Tuyển dụng nhân lực, bố trí và sử dụng, đào tạo và phát triển nhân lực, đãi ngộ nhân lực. Các hoạt động này có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau trong một khối thống nhất.2 Nội dung quản trị nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Tuyển dụng nhân lực Tuyển dụng là công tác xúc tiến các hoạt động nhằm tìm kiếm, thu hút và tuyển chọn được nhân sự thích hợp cho tổ chức. Các yêu cầu về sự công bằng và dân chủ trong việc lựa chọn các ứng viên ngày càng được chú trọng, làm cho quy trình tuyển chọn nhân viên ngày càng trở lên chặt chẽ, hợp lý.
Quá trình lựa chọn được thực hiện theo trình tự sau: xác định nhu cầu các vị trí mới và xác định những kỹ năng nào cần thiết để thực hiện công việc hữu hiệu nhằm đưa ra các chiến lược tuyển dụng từ đó xem xét và đánh giá để lựa chọn ứng viên phù hợp với yêu cầu công việc.2 Tổ chức và định mức lao động Tổ chức và định mức lao động là việc sắp xếp, điều chỉnh và đào tạo ra sự hội nhập của từng nhân lực vào bộ máy hoạt động chung của doanh nghiệp, đảm bảo đúng người đúng việc nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ lao động của doanh nghiệp. Căn cứ vào ngành nghề đào tạo của ứng viên như bằng cấp, chứng chỉ có trong hồ sơ xin việc. Căn cứ vào năng lực, sở trường của người lao động, căn cứ vào định mức lao động. Do đặc thù của ngành nên nhu cầu sử dụng lao động giữa các thời điểm khác nhau trong năm cũng như trong ngày thường không ổn định.
Do vậy việc bố trí và sử dụng nhân viên sao cho hợp lý và hiệu quả càng trở nên quan trọng và phức tạp.3 Đánh giá nhân lực Đánh giá nhân lực là quá trình phân tích, đánh giá nhằm đưa ra những nhận định về khả năng của nhân viên, mức độ hoàn thành công việc trong từng thời kỳ nhất định. Thông qua đánh giá từng cá nhân có thể xác định được nỗ lực của bản thân họ đối với công việc được giao, trên cơ sở đó có những chính sách đãi ngộ 12 hợp lý do vậy yêu cầu của việc đánh giá nhân viên phải khách quan, công bằng và chính xác. Việc đánh giá nhân viên không chỉ áp dụng một chiều mà phải được kết hợp đánh giá từ nhiều góc độ và khía cạnh khách nhau với các tiêu thức phù hợp.4 Đào tạo và phát triển Đào tạo và phát triển nhằm bổ sung kiến thức kỹ năng nghiệp vụ giúp cho người lao động thực hiện công việc tốt hơn, chuẩn bị đội ngũ quản lý kế cận và thỏa mãn nhu cầu phát triển của nhân viên. Phát triển nhân sự chú trọng đến bồi dưỡng ở độ sâu rộng các kiến thức kỹ năng, phẩm chất, đây là hoạt động gắn liền với chiến lược phát triển doanh nghiệp.
Vì vậy có thể nói đào tạo và phát triển có mối quan hệ khăng khít với nhau.5 Đãi ngộ nhân lực Đãi ngộ nhân lực và những hoạt động liên quan đến sự đối đãi, đối xử của doanh nghiệp đối với nhân lực nói chung và cả nhà quản trị đối với nhân lực nói riêng. Có hai hình thức đãi ngộ, đãi ngộ bằng vật chất và đãi ngộ phi vật chất nhưng dù ở hình thức nào đi nữa thì cũng là mục tiêu thu hút nhân viên có năng lực, duy trì nhân viên giỏi, kích thích, động viên nhân viên và đáp ứng nhu cầu của họ, đồng thời tuân thủ theo quy định của pháp luật. Nhà quản trị sử dụng chính sách đãi ngộ như một công cụ để cân bằng giữa lợi ích cá nhân người lao động và lợi ích chung của công ty. Khi người lao động cảm thấy lợi ích của mình được đáp ứng trong tổ chức thì họ sẽ yên tâm cống hiến sức sáng tạo và nỗ lực của bản thân cho sự phát triển chung của công ty.
Đây là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự thịnh vượng của doanh nghiệp.2 Đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm đào tạo nhân lực Một số khái niệm cho rằng” Đào tạo là quá trình cho phép con người tiếp thu các kiến thức học hỏi kỹ năng mới và thay đổi quan điểm hành vi và nâng cao khả năng thực hiện công tác của cá nhân” Đào tạo định hướng vào hiện tại, chú trọng vào công việc thực tế của cá nhân, nhằm vào kỹ năng thiếu hụt của người lao động, giúp người lao động có ngay những kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công việc. 13 Đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là việc trang bị kiến thức lý thuyết tổng hợp và kỹ năng thực hành về một nghề để người lao động có thể thực hiện được công việc, chức năng nhiệm vụ có hiệu quả hơn trong công tác của họ. Đào tạo là một mắt xích trong chu trình phát triển nguồn nhân lực. Nó phải đáp ứng yêu cầu cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội trong mọi lĩnh vực Đào tạo là một quá trình có hệ thống nhằm nuôi dưỡng sự tích lũy các kỹ năng, những quy tắc, khái niệm hay thái độ dẫn đến sự tương xứng giữa những đặc điểm của công nhân viên và những yêu cầu của công việc.
Đào tạo nhân viên là quá trình cung cấp các kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho người lao động trong doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của người lao động cả hiện tại và tương lai. Mục đích của đào tạo Trực tiếp giúp nhân viên thực hiện công việc tốt hơn, đặc biệt khi nhân viên thực hiện công việc không đáp ứng được các tiêu chuẩn mẫu, hoặc khi nhân viên nhận công việc mới. Cập nhật các kỹ năng, kiến thức mới cho nhân viên giúp họ có thể đáp ứng tốt các thay đổi công nghệ, kỹ thuật trong doanh nghiệp. Tránh tình trạng quản lý lỗi thời .các nhà quản trị cần áp dụng các phương pháp quản lý sao cho phù hợp được với những thay đổi về quy trình công nghệ, kỹ thuật và môi trường kinh doanh.
Giải quyết các vấn đề tổ chức. Đào tạo phát triển có thể giúp các nhà quản trị giải quyết mâu thuẫn, xung đột giữa các cá nhân và giữa công đoàn với các nhà quản trị, đề ra các chính sách về quản lý nguồn nhân lực của doanh nghiệp có hiệu quả. Hướng dẫn công việc cho nhân viên mới. Nhân viên mới thường gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ trong những ngày đầu làm việc trong tổ chức, doanh nghiệp, các chương trình định hướng công việc đối với nhân viên mới sẽ giúp họ mau chóng thích ứng với môi trường làm việc mới của doanh nghiệp.
14 Chuẩn bị đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên môn kế cận. Đào tạo và phát triển giúp cho nhân viên có được những kỹ năng cần thiết cho các cơ hội thăng tiến và thay thế cho các cán bộ quản lý, chuyên môn khi cần thiết. Thỏa mãn nhu cầu phát triển cho nhân viên.Được trang bị những kỹ năng chuyên môn cần thiết sẽ kích thích nhân viên thực hiện công việc tốt hơn, đạt được nhiều thành tích tốt hơn, muốn được trao những nhiệm vụ có tính thách thức cao hơn có nhiều cớ hội thăng tiến hơn. Vai trò của đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp Đào tạo nguồn nhân lực không chỉ có vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp mà còn đối với bản than mỗi nhân viên.
Nhân lực là yếu tố then chốt đối với sự phát triển của mỗi doanh nghiệp. Chính vì vậy các doanh nghiệp không tiếc công sức đầu tư cho công tác tuyển dụng với mong muốn xây dựng đội ngũ nhân sự trình độ cao. Chất lượng nguồn nhân lực trẻ hiện nay chưa đáp ứng được đòi hỏi của doanh nghiệp. Đào tạo giúp thu hút được nguồn nhân lực tiềm năng, doanh nghiệp biết cách tạo cơ hội học tập và phát triển cho nhân viên sẽ thu hút được những người trẻ đầu quân cho họ.
Đào tạo giúp bù đắp sự thiếu hụt về nhân lực.