Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và năng suất giống khoai tây Atlantic

Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và năng suất giống khoai tây Atlantic, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân.

• Tác giả: Lê Minh Tuấn
• Người hướng dẫn: ThS. Phùng Thị Tuyết Mai
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Nông học
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Mật Độ Trồng Đến Năng Suất Khoai Tây Atlantic
• Loại tài liệu: báo cáo khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích và yêu cầu đề tài
• 1.3. Yêu cầu cần đạt
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai tây trên thế giới và Việt Nam
• 2.1.1. Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới
• 2.2. Đặc điểm sinh thái và nhu cầu dinh dưỡng của cây khoai tây
• 2.2.1. Đặc điểm sinh thái của khoai tây
• 2.2.2. Hoa - quả - hạt
• 2.2.3. Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng
• 3. PHẦN 3: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Thời gian, địa điểm
• 3.3.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.3.3. Các biện pháp kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm
• 3.3.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.3.5. Sâu bệnh hại
• 3.3.6. Các yếu tố cấu thành năng suất
• 3.3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trưởng của khoai tây Atlantic
• 4.2. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống khoai tây Atlantic
• 4.3. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến khả năng phát triển thân chính của giống khoai tây giống Atlantic
• 4.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến tình hình phát sinh phát triển sâu bệnh hại của giống khoai tây Atlantic
• 4.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống khoai tây Atlantic
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• PHẦN 6: TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất khoai tây Atlantic

Khoai tây Atlantic là một trong những giống khoai tây phổ biến tại Việt Nam. Nghiên cứu về mật độ trồng khoai tây có vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa năng suất. Việc xác định mật độ trồng phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng củ. Theo nghiên cứu của Lê Minh Tuấn (2018), việc điều chỉnh mật độ trồng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cây và năng suất thu hoạch.

1.1. Đặc điểm sinh thái của khoai tây Atlantic

Khoai tây Atlantic có thời gian sinh trưởng ngắn, từ 80 đến 85 ngày. Giống này yêu cầu điều kiện khí hậu mát mẻ và độ ẩm ổn định để phát triển tốt. Nghiên cứu cho thấy, đất trồng khoai tây cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo sự phát triển của rễ và củ.

1.2. Tầm quan trọng của mật độ trồng trong sản xuất

Mật độ trồng ảnh hưởng trực tiếp đến sự cạnh tranh giữa các cây, từ đó tác động đến năng suất. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng giúp nông dân tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xác định mật độ trồng khoai tây

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về năng suất khoai tây Atlantic, việc xác định mật độ trồng tối ưu vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như điều kiện khí hậu, loại đất và kỹ thuật canh tác đều ảnh hưởng đến kết quả. Nhiều nông dân vẫn chưa áp dụng đúng các kỹ thuật trồng, dẫn đến năng suất không đạt yêu cầu.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến mật độ trồng

Các yếu tố như độ ẩm, dinh dưỡng và sự phát triển của cây đều ảnh hưởng đến mật độ trồng. Nghiên cứu cho thấy, phân bón cho khoai tây cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa mật độ trồng.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng kỹ thuật trồng

Nhiều nông dân chưa nắm rõ các kỹ thuật trồng khoai tây hiện đại. Việc thiếu thông tin và kiến thức về kỹ thuật trồng khoai tây dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả, ảnh hưởng đến năng suất.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất

Nghiên cứu được thực hiện tại khu thực hành của Trường Đại học Hồng Đức, với mục tiêu xác định mật độ trồng phù hợp cho giống khoai tây Atlantic. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc bố trí thí nghiệm và theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng của cây. Kết quả sẽ giúp đưa ra khuyến cáo cho nông dân trong việc trồng khoai tây.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và phương pháp thu thập dữ liệu

Thí nghiệm được thiết kế với nhiều mật độ trồng khác nhau. Dữ liệu được thu thập từ các chỉ tiêu như tỷ lệ mọc mầm, chiều cao cây và năng suất củ. Phương pháp này giúp đánh giá chính xác ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất.

3.2. Phân tích số liệu và kết quả

Số liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê. Kết quả sẽ chỉ ra mật độ trồng nào mang lại năng suất cao nhất cho giống khoai tây Atlantic, từ đó đưa ra khuyến cáo cho nông dân.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất khoai tây

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mật độ trồng có ảnh hưởng rõ rệt đến năng suất của giống khoai tây Atlantic. Mật độ trồng tối ưu giúp cây phát triển tốt hơn, từ đó nâng cao năng suất thu hoạch. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc áp dụng đúng kỹ thuật trồng có thể giúp tăng năng suất lên đến 20 tấn/ha.

4.1. Ảnh hưởng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trưởng

Mật độ trồng cao có thể làm giảm tỷ lệ mọc mầm và kéo dài thời gian sinh trưởng của cây. Điều này cho thấy, việc lựa chọn mật độ trồng phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo năng suất.

4.2. Kết quả năng suất và chất lượng củ

Nghiên cứu cho thấy, mật độ trồng tối ưu không chỉ tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng củ. Củ khoai tây đạt tiêu chuẩn về kích thước và hình dáng, phù hợp với yêu cầu chế biến công nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho nghiên cứu

Nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất khoai tây Atlantic đã chỉ ra rằng, việc xác định mật độ trồng phù hợp là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để phát triển các kỹ thuật trồng khoai tây hiệu quả hơn trong tương lai. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện năng suất

Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật trồng khoai tây hiện đại. Việc áp dụng các biện pháp cải thiện như phân bón cho khoai tây và tưới tiêu hợp lý sẽ giúp nâng cao năng suất.

5.2. Tương lai của nghiên cứu khoai tây tại Việt Nam

Nghiên cứu về khoai tây cần được tiếp tục mở rộng để tìm ra các giống mới và kỹ thuật trồng hiệu quả hơn. Điều này sẽ góp phần nâng cao vị thế của khoai tây trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây khoai tây (Solanum tuberosum L.) là loại cây nông nghiệp ngắn ngày lấy củ chứa tinh bột phổ biến trên thế giới, giữ vị trí thứ tư về sản lượng tươi toàn cầu (sau lúa nước, lúa mì và ngô). Củ khoai tây chứa hàm lượng lớn vitamin, khoáng chất (Ca, Fe, Mg, K), hàm lượng protein tương đương protein của trứng, cùng các axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được như lysine, methionine, threonin và tryptophan. Tại Việt Nam, khoai tây là cây trồng vụ đông chủ lực ở các tỉnh miền Bắc, được xếp vào nhóm thực phẩm nông sản hàng hóa giá trị.

Giống khoai tây Atlantic là giống có thời gian sinh trưởng ngắn (80 - 85 ngày), tiềm năng cho năng suất cao, khả năng chịu nhiệt tương đối tốt và đặc tính củ phù hợp cho công nghiệp chế biến. Tuy nhiên, việc canh tác giống này trên thực tế vẫn áp dụng quy trình kỹ thuật chung cho nhiều vùng sinh thái khác nhau, khiến năng suất thực thu chưa tương xứng với tiềm năng di truyền của giống. Việc nghiên cứu mật độ gieo trồng tối ưu kết hợp với hệ thống công nghệ tưới nhỏ giọt và cung cấp dinh dưỡng theo mục tiêu năng suất là giải pháp kỹ thuật cần thiết.

Đề tài "Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất giống khoai tây Atlantic trong điều kiện tưới nhỏ giọt trên nền phân bón theo mục tiêu năng suất 20 tấn/ha, vụ xuân 2018, tại khu thực hành thực tập trường Đại học Hồng Đức" do sinh viên Lê Minh Tuấn thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Phùng Thị Tuyết Mai, Khoa Nông Lâm Ngư nghiệp, Trường Đại học Hồng Đức nhằm giải quyết vấn đề này.

Mục tiêu của đề tài là xác định được mật độ trồng phù hợp cho giống khoai tây Atlantic trong điều kiện ứng dụng tưới nhỏ giọt trên nền phân bón định mức 20 tấn/ha tại địa bàn nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể qua ba yêu cầu:

1. Xác định ảnh hưởng của các mức mật độ trồng đến các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của giống khoai tây Atlantic.
2. Đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến mức độ phát sinh và gây hại của sâu bệnh trên đồng ruộng.
3. Đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu của giống.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cây khoai tây giống Atlantic (nguồn gốc nhập từ Học viện Nông nghiệp Hà Nội).
• Phạm vi không gian: Khu thực hành thực tập, Khoa Nông - Lâm - Ngư nghiệp, Trường Đại học Hồng Đức, tỉnh Thanh Hóa.
• Phạm vi thời gian: Vụ Xuân năm 2018 (triển khai từ tháng 01/2018 đến tháng 06/2018).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của đề tài dựa trên đặc điểm sinh thái học và nhu cầu sinh lý của cây khoai tây:

• Nhu cầu nhiệt độ: Tổng tích ôn cho cả chu kỳ sinh trưởng dao động 1600 - 1800°C; nhiệt độ nảy mầm thích hợp 18 - 20°C; phát triển thân lá 20 - 22°C; hình thành và lớn củ 16 - 18°C.
• Nhu cầu ánh sáng và nước: Cây yêu cầu ngày dài ở giai đoạn thân lá và ngày ngắn ở giai đoạn tạo củ; tổng nhu cầu nước từ 2800 - 2900 m³/ha, ẩm độ đất tối ưu cho giai đoạn làm củ là 80%.
• Dinh dưỡng khoáng: Để tạo 15 tấn củ/ha, cây lấy đi từ đất khoảng 88 kg N, 17 kg P₂O₅, 134 kg K₂O, 19 kg CaO và 16 kg MgO; tỷ lệ phối trộn N:P:K khuyến cáo là 1:0,5:1-1,25.

Quy chuẩn kỹ thuật áp dụng:

• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định của giống khoai tây (QCVN 01-69: 2011/BNNPTNT).
• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống khoai tây đối với sâu bệnh hại (QCVN 01-59: 2011/BNNPTNT).

Phương pháp bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm được thiết lập trên tổng diện tích 104 m², gồm 4 công thức mật độ không nhắc lại, diện tích mỗi ô thí nghiệm là 18 m² (kích thước 0,9 m x 20 m). Luống đôi có chiều rộng 90 cm, chiều cao 20 cm, phủ nilon đen ngày 10/01/2018 và đặt củ giống so le sâu 3 - 5 cm.

Các công thức thí nghiệm bao gồm:

• Công thức M1: Khoảng cách hàng cách hàng x cây cách cây là 50 cm x 40 cm; mật độ 5,0 khóm/m².
• Công thức M2 (Đối chứng): Khoảng cách 40 cm x 40 cm; mật độ 6,0 khóm/m².
• Công thức M3: Khoảng cách 30 cm x 50 cm; mật độ 7,0 khóm/m².
• Công thức M4: Khoảng cách 30 cm x 40 cm; mật độ 8,0 khóm/m².

Biện pháp kỹ thuật và nguồn dữ liệu:

• Bón lót: 10 tấn phân chuồng hoai mục + 500 kg phân NPK Việt Nhật cho 1 ha.
• Bón thúc và tưới nước: Phân bón và nước tưới được cung cấp trực tiếp qua hệ thống tưới nhỏ giọt theo chế độ tính toán từ phần mềm chuyên dụng Nutri.net (Haifa, Israel) với mục tiêu năng suất 20 tấn/ha.
• Phương pháp theo dõi: Theo dõi động thái chiều cao thân chính (10 ngày/lần, 10 cây/ô), động thái phát sinh thân chính, tỷ lệ mọc mầm, phân cấp sâu bệnh hại theo thang điểm chuẩn.
• Các chỉ tiêu năng suất: Thu thập mẫu 30 cây đại diện/ô để đo đếm số củ/khóm, khối lượng củ trung bình, tỷ lệ củ thương phẩm (> 20 g) và cân toàn bộ sản lượng ô thí nghiệm để xác định năng suất thực thu.
• Xử lý số liệu: Dữ liệu thực nghiệm được tính toán trên phần mềm Microsoft Excel và xử lý phân tích phương sai (Balanced ANOVA) bằng phần mềm IRRISTAT 5.0.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc nghiên cứu mật độ gieo trồng trên giống khoai tây Atlantic trong điều kiện ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân định mức tại Thanh Hóa; xác định mục đích, các yêu cầu cần đạt, ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của khóa luận.

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Chương này tổng hợp các số liệu thống kê của FAO (2018) về tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới giai đoạn 2007 - 2016 (diện tích năm 2016 đạt 19,25 triệu ha, sản lượng 376,83 triệu tấn, năng suất trung bình 19,58 tấn/ha) và tại Việt Nam giai đoạn 2012 - 2016 (diện tích năm 2016 đạt 21,17 nghìn ha, năng suất 14,27 tấn/ha). Tác giả phân tích chi tiết đặc điểm thực vật học (rễ chùm tầng 0 - 40 cm, thân củ ngầm, lá kép lẻ, hoa tự thụ), các yêu cầu sinh thái về nhiệt độ, ánh sáng, nước, đất và dinh dưỡng khoáng. Đồng thời, chương 2 tổng thuật các công trình nghiên cứu về khoảng cách và mật độ trồng trong nước và quốc tế (Endale Gebre & Gebremedhin, Trương Văn Hộ, Đường Hồng Dật), chỉ ra tương quan giữa khoảng cách gieo trồng với kích cỡ củ, tỷ lệ che phủ lá và năng suất quần thể.

Phần 3: Vật liệu, nội dung, phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết nguồn gốc vật liệu giống khoai tây Atlantic, quy mô mặt bằng tại khu thực hành thực tập Trường Đại học Hồng Đức, thông số 4 công thức thí nghiệm mật độ (5,0; 6,0; 7,0; 8,0 khóm/m²), quy trình làm đất, lắp đặt đường ống tưới nhỏ giọt, bón lót phân chuồng và NPK, che phủ nilon, cùng lịch trình bón thúc qua phần mềm Nutri.net. Quy định phương pháp điều tra sâu bệnh theo QCVN 01-59:2011/BNNPTNT và chỉ tiêu sinh trưởng theo QCVN 01-69:2011/BNNPTNT.

Phần 4: Kết quả, thảo luận

Tập trung đánh giá thực nghiệm qua 5 nội dung chính:

• Tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trưởng: Giống Atlantic có thời gian sinh trưởng 85 ngày ở cả 4 công thức; tỷ lệ mọc mầm dao động từ 90% đến 97%, thời gian đạt 90% mọc mầm từ 18 đến 25 ngày sau trồng.
• Động thái tăng trưởng chiều cao thân chính: Chiều cao tăng nhanh ở giai đoạn 30 - 60 ngày sau trồng và đạt kích thước tối đa ở 80 ngày sau trồng (55,20 - 55,43 cm), đến khi thu hoạch đạt 59,12 - 59,47 cm; sai khác giữa các công thức không có ý nghĩa thống kê lớn.
• Động thái phát sinh thân chính: Số thân chính/khóm khi thu hoạch đạt 4,43 - 4,50 thân/khóm; số thân chính trên đơn vị diện tích tăng thuận theo mật độ (từ 22,15 thân/m² ở M1 lên 37,02 thân/m² ở M4).
• Tình hình sâu bệnh hại: Sâu xám xuất hiện với mật độ 0,1 - 0,7 con/m² (cao nhất ở công thức M4); bệnh héo xanh vi khuẩn gây hại từ 0,3% đến 0,8%; bệnh mốc sương và virus xuất hiện ở mức nhẹ (điểm 1); không ghi nhận rệp gốc, bọ trĩ và nhện trắng.
• Yếu tố cấu thành năng suất và năng suất: Khối lượng củ trung bình cao nhất ở công thức M2 đạt 114,07 g/củ; năng suất thực thu đạt cao nhất ở công thức M2 (20,00 tấn/ha), vượt công thức M1 (17,80 tấn/ha), M3 (18,50 tấn/ha) và M4 (19,00 tấn/ha).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khái quát các kết luận khoa học rút ra từ thí nghiệm, khẳng định công thức M2 (mật độ 6,0 khóm/m²) là tối ưu cho sản xuất khoai thương phẩm; đồng thời kiến nghị mở rộng thử nghiệm trên các vùng sinh thái và thời vụ khác nhau.

Phần 6: Tài liệu tham khảo

Liệt kê 24 danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành bằng tiếng Việt và tiếng Anh liên quan đến cây khoai tây và kỹ thuật canh tác thâm canh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã thu thập và xử lý hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về các chỉ tiêu sinh trưởng, sâu bệnh và năng suất của giống khoai tây Atlantic tại Thanh Hóa theo bảng tổng hợp dưới đây:

Chỉ tiêu theo dõi	Công thức M1 (5,0 khóm/m²)	Công thức M2 (6,0 khóm/m²)	Công thức M3 (7,0 khóm/m²)	Công thức M4 (8,0 khóm/m²)	Sai số (LSD / CV%)
Tỷ lệ mọc mầm (%)	93,0	90,0	90,0	97,0	-
Thời gian mọc 90% (ngày)	20	18	19	25	-
Thời gian sinh trưởng (ngày)	85	85	85	85	-
Chiều cao cây lúc thu hoạch (cm)	59,23	59,47	59,13	59,12	LSD: 1,8 / CV: 1,5%
Số thân chính lúc thu hoạch (thân/khóm)	4,43	4,50	4,47	4,46	LSD: 0,2 / CV: 2,4%
Số thân chính trên m² (thân/m²)	22,15	28,35	29,95	37,02	-
Mật độ sâu xám (con/m²)	0,1	0,3	0,4	0,7	-
Tỷ lệ bệnh héo xanh (%)	0,8	0,3	0,6	0,7	-
Điểm bệnh mốc sương / Vi rút	1 / 1	1 / 1	1 / 1	1 / 1	-
Số củ trung bình trên khóm (củ/khóm)	6,20	5,47	6,53	6,00	LSD: 1,2 / CV: 10,0%
Khối lượng củ trung bình (g/củ)	88,38	114,07	97,09	98,33	LSD: 0,2 / CV: 18,1%
Năng suất lý thuyết (tấn/ha)	27,40	39,31	42,48	48,97	LSD: 13,1 / CV: 18,3%
Năng suất thực thu (tấn/ha)	17,80	20,00	18,50	19,00	LSD: 5,4 / CV: 12,6%

Đóng góp thực tiễn và kết luận kỹ thuật:

• Mật độ gieo trồng không làm biến đổi thời gian sinh trưởng (85 ngày) và chiều cao thân chính cuối cùng (dao động 59,12 - 59,47 cm) của giống Atlantic.
• Mật độ trồng tỷ lệ thuận với số thân chính/m² (tăng từ 22,15 lên 37,02 thân/m²), dẫn đến độ che phủ tăng nhưng đồng thời làm tăng áp lực sâu hại (sâu xám tăng từ 0,1 lên 0,7 con/m²).
• Canh tác ở mật độ 6,0 khóm/m² (khoảng cách 40 cm x 40 cm) cho củ đồng đều, khối lượng củ đạt cao nhất (114,07 g/củ) và năng suất thực thu đạt 20,00 tấn/ha, hoàn thành mục tiêu năng suất đề ra cho khoai tây thương phẩm phục vụ ăn tươi và chế biến.
• Mật độ cao 8,0 khóm/m² (khoảng cách 30 cm x 40 cm) tạo ra năng suất lý thuyết cao (48,97 tấn/ha) và số lượng củ nhiều nhưng khối lượng củ giảm, tỷ lệ củ nhỏ cao, thích hợp định hướng sản xuất củ giống.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số giới hạn trong phạm vi nghiên cứu thực nghiệm:

• Thí nghiệm mới được triển khai trong phạm vi một vụ duy nhất (Vụ Xuân 2018) tại Khu thực hành thực tập Trường Đại học Hồng Đức.
• Quy mô bố trí các công thức ở dạng ô lớn không nhắc lại do điều kiện diện tích và hạ tầng tưới nhỏ giọt.
• Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng khảo nghiệm công thức mật độ trên các tiểu vùng sinh thái khác nhau tại Thanh Hóa và theo dõi qua các mùa vụ khác (như vụ Đông chính vụ) nhằm xây dựng quy trình canh tác hoàn chỉnh cho giống khoai tây Atlantic ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo cho các đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Nông học, Khoa học cây trồng và Trồng trọt tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng, quy chuẩn đánh giá sinh thái học và phương pháp điều tra sâu bệnh trên cây khoai tây.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên nông nghiệp tại các địa phương có nhu cầu ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân qua nước (fertigation) bằng phần mềm hỗ trợ tính toán dinh dưỡng (Nutri.net).
• Các cơ sở sản xuất khoai tây thương phẩm và khoai tây giống tham khảo số liệu khoảng cách gieo trồng cụ thể nhằm điều tiết kích cỡ củ theo mục đích sử dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Mật độ trồng nào cho năng suất thực thu và khối lượng củ thương phẩm cao nhất?
Công thức M2 với khoảng cách trồng 40 cm x 40 cm (mật độ 6,0 khóm/m²) cho khối lượng củ trung bình lớn nhất (114,07 g/củ) và đạt năng suất thực thu cao nhất trong thí nghiệm là 20,00 tấn/ha.

2. Chế độ bón phân và tưới nước trong nghiên cứu được quản lý như thế nào?
Toàn bộ thí nghiệm được bón lót 10 tấn phân chuồng hoai mục kết hợp 500 kg NPK Việt Nhật cho 1 ha. Chế độ tưới nước và bón thúc được tự động hóa qua hệ thống tưới nhỏ giọt theo định mức dinh dưỡng tính toán bằng phần mềm Nutri.net (Haifa, Israel) nhằm đạt mục tiêu năng suất 20 tấn/ha.

3. Mật độ trồng ảnh hưởng như thế nào đến mật độ thân chính và tình hình sâu bệnh?
Mật độ trồng tỷ lệ thuận với số thân chính trên đơn vị diện tích (M1 đạt 22,15 thân/m²; M4 đạt 37,02 thân/m²). Mật độ càng dày làm tăng áp lực sâu bệnh hại: mật độ sâu xám tăng từ 0,1 con/m² (ở M1) lên 0,7 con/m² (ở M4); tỷ lệ bệnh héo xanh vi khuẩn dao động từ 0,3% đến 0,8%.

4. Vì sao công thức M4 có năng suất lý thuyết cao nhất nhưng không được khuyến cáo cho sản xuất khoai thương phẩm?
Công thức M4 (mật độ 8,0 khóm/m²) có năng suất lý thuyết cao nhất (48,97 tấn/ha) do mật độ khóm và số củ trên đơn vị diện tích lớn. Tuy nhiên, năng suất thực thu chỉ đạt 19,00 tấn/ha do cạnh tranh dinh dưỡng và ánh sáng, dẫn đến tỷ lệ củ nhỏ (củ bi) cao và khối lượng củ giảm (98,33 g/củ), công thức này chỉ phù hợp cho mục đích sản xuất củ giống.

5. Thời gian sinh trưởng và động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống Atlantic trong thí nghiệm ra sao?
Giống khoai tây Atlantic có thời gian sinh trưởng 85 ngày ở tất cả các công thức. Chiều cao cây tăng nhanh nhất trong giai đoạn 30 - 60 ngày sau trồng, đạt đỉnh ở 80 ngày sau trồng và dao động từ 59,12 cm đến 59,47 cm khi thu hoạch; mật độ trồng không tạo ra sự sai khác lớn về chiều cao cây.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Minh Tuấn đã xác định rõ ảnh hưởng của 4 mức mật độ trồng đến sinh trưởng, mức độ phát sinh sâu bệnh và năng suất của giống khoai tây Atlantic trong điều kiện tưới nhỏ giọt tại Thanh Hóa vụ Xuân 2018. Kết quả nghiên cứu chứng minh mật độ 6,0 khóm/m² (khoảng cách 40 cm x 40 cm) là thông số tối ưu giúp cây sinh trưởng cân đối, hạn chế sâu bệnh, đạt khối lượng củ trung bình 114,07 g/củ và hiện thực hóa mục tiêu năng suất thực thu 20 tấn/ha củ thương phẩm. Công trình cung cấp cơ sở thực tiễn hữu ích cho việc hoàn thiện quy trình thâm canh khoai tây ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và yêu cầu đề tài. Yêu cầu cần đạt.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai tây trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới. Đặc điểm sinh thái và nhu cầu dinh dƣỡng của cây khoai tây. Đặc điểm sinh thái của khoai tây.

Hoa - quả - hạt. Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dƣỡng của khoai tây. Đất trồng và dinh dƣỡng. Kỹ thuật bón phân cho khoai tây.

Các kết quả nghiên cứu về ảnh hƣởng của khoảng cách trồng đến sinh trƣởng, phát triển, năng suất và phẩm chất của khoai tây .13 PHẦN 3: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Thời gian, địa điểm. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm .Các biện pháp kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm: .3Các chỉ tiêu theo dõi và phƣơng pháp theo dõi các chỉ tiêu. Sâu bệnh hại. Các yếu tố cấu thành năng suất.

Phƣơng pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trƣởng của khoai tây Atlantic. Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến động thái tăng trƣởng chiều cao cây của giống khoai tây Atlantic.

Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến khả năng phát triển thân chính của giống khoai tây giống Atlantic. Nghiên cứu ảnh hƣởng của mật độ trồngđến tình hình phát sinh phát triển sâu bệnh hại của giống khoai tây Atlantic. Nghiên cứu ảnh hƣởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống khoai tây Atlantic.27 PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .30 PHẦN 6: TÀI LIỆU THAM KHẢO .31 iii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới những năm gần đây.

Diện tích, năng suất và sản lƣợng khoai tây của các châu lục năm 2015 và 2016. Tình hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam những năm gần đây. Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến động thái tăng trƣởng chiều cao cây của giống khoai tây Atlantic(cm). Động thái phát sinh thân chính của giống khoai tây giống Atlantic.

Tình hình sâu bệnh hại của giống khoai tây Atlantic. Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất của giống khoai tây Atlantic. Ảnh hƣởng của mật độ trồng đến năng suất của giống khoai tây Atlantic. Tính cấp thiết của đề tài Cây khoai tây (Solanum tuberosum L,) là loài cây nông nghiệp ngắn ngày, trồng lấy củ chứa tinh bột.

Chúng là loại cây trồng lấy củ rộng rãi nhất thế giới và là loại cây trồng phổ biến thứ tƣ về mặt sản lƣợng tƣơi - xếp sau lúa, lúa mì và ngô và là cây trồng đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp ở nƣớc ta hiện nay. Theo nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong khoai tây có chứa một lƣợng lớn các vitamin và khoáng chất thiết yếu, tốt cho cơ thể con ngƣời. , Ca, Fe, Mg, K. Trong khoai tây chứa một lƣợng protein với giá trị gần tƣơng đƣơng nhƣ protein của trứng.

Trong củ còn chứa các a-xít amin mà cơ thể không tự tổng hợp đƣợc nhƣ lysine, methionine, threonin, tryptophan đóng vai trò quan trọng cho quá trình tăng trƣởng của trẻ em và có nguồn năng lƣợng thấp nên rất tốt cho ngƣời cần ăn k –. Atlantic là giống khoai tây có thời gian sinh trƣởng ngắn 80 - 85 ngày, tiềm năng năng suất cao các đặc tính hình thái và phẩm chất củ phù hợp với yêu cầu chế biến công nghiệp, chịu nhiệt tốt có năng suất, chất lƣợng cao đã đƣợc trồng ở nhiều vùng ở nƣớc ta. Tuy nhiên trên thực tế việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật cho giống khoai tây này vẫn chỉ là quy trình chung cho hầu khắp các vùng sinh thái, nên năng suất nhìn chung chƣa tƣơng xứng với tiềm năng của giống. Việc nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật phù hợp sẽ phát huy hết tiềm năng của giống đặc biệt là việc nghiên cứu mật độ trồng trong điều kiện có hệ thống tƣới nƣớc nhỏ giọt trên nền phân bón theo mục tiêu năng suất.

Xuất phát từ thực tiễn trên chúng tôi tiến hành :“Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất giống khoai tây Atlantic trong điều kiện tưới nhỏ giọt trên nền phân bón theo mục tiêu năng suất 20 tấn/ha, vụ xuân 2018, tại khu thực hành thực tập trường Đại học Hồng Đức” 1. Mục đích và yêu cầu đề tài 1.Mục đích Xác định đƣợc mật độ trồng phù hợp trong sản xuất giống khoai tây Atlantic trong điều kiện tƣới nhỏ giọt trên nền phân bón theo mục tiêu năng suất 20 tấn/ha, vụ xuân năm 2018 tại khu thực hành thực tập trƣờng ĐH Hồng Đức. Yêu cầu cần đạt - Xác định đƣợc ảnh hƣởng của mật độ trồng đến sinh trƣởng phát triển của giống khoai tây Atlantic. - Xác định đƣợc ảnh hƣởng của mật độ trồng đến tình hình phát sinh, phát triển sâu bệnh hại của giống khoai tây Atlantic.

- Xác định đƣợc ảnh hƣởng của mật độtrồng đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của giống khoai tây Atlantic. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học 2 tƣới nhỏ giọt trên nền phân bón theo mục tiêu năng suất 20 tấn/ha. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở phổ biến, khuyến cáo khoảng cách trồng thích hợp nhất cho giống khoai tây Atlantic trong điều kiện tƣới nhỏ giọt, góp phần tăng năng suất và phát triển cây khoai tây tại Thanh Hóa và các địa bàn khác có điều kiện tƣơng tự.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai tây trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới. Khoai tây đƣợc trồng rộng rãi ở 130 nƣớc trên tế giới từ 710 vĩ tuyến Bắc đến 400 vĩ tuyến Nam.

Do điều kiện sinh thái, mức độ thâm canh và trình độ sản xuất khác nhau nên năng suất khoai tây chênh lệch rất lớn từ 7-60 tấn/ha. Tính đến năm 2016 trên thế giới trồng đƣợc 19,25 triệu ha khoai tây, tổng sản lƣợng đạt 376,83 triệu tấn (FAO, 2018) [19]. Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới những năm gần đây. Diện tích Năng suất Sản lƣợng Năm (triệu ha) (tấn/ha) (triệu tấn) 2007 18,08 17,38 314,21 2008 18,30 18,00 329,40 2009 18,82 17,75 334,14 2010 18,69 17,80 332,51 2011 19,35 19,35 374,48 2012 19,45 18,98 369,07 2013 19,36 19,36 374,72 2014 18,96 20,09 380,97 2015 18,97 19,85 376,81 2016 19,25 19,58 376,83 (Nguồn FAO, 2018) [19] Qua bảng số liệu 2.1 cho thấy diện tích sản xuất khoai tây từ năm 2007 đến năm 2012 có xu hứng tăng nhẹ, năm 2007 tổng diện tích là 18,08 triệu ha đến năm 2012 là 19,45 triệu ha.

Sau đó thì giảm xuống ở các năm 2014 và 2015, tổng diện tích năm 2015 là 18,97 triệu ha, vào năm 2016 thì diện tích trồng khoai tây trên thế giới tăng trở lại với tổng diện tích là 19,25 triệu ha. Tính đến năm 2016 diện tích trồng khoai tây tăng 1,17 triệu ha so với năm 2007. Nhìn chung về năng suất khoai tây tăng đều theo các năm ,thấp nhất là năm 2007 4 (17,38 tấn/ha) cao nhất là năm 2014 (20,09 tấn/ha), biến động về năng suất là không lớn. Diện tích, năng suất và sản lƣợng khoai tây của các châu lục năm 2015 và 2016 Năm 2015 Năm 2016 Châu lục Diện tích Năng suất Sản lƣợng Diện tích Năng suất Sản lƣợng (ha) (Kg/ha) (nghìn tấn) (ha) (Kg/ha) (nghìn tấn) Châu Phi 1.823 Nguồn : FAO, 2018 [19] Năm 2016, châu Âu và châu Á là hai châu lục có diện tích trồng khoai tây lớn nhất thế giới, chiếm đến hơn 80% sản lƣợng khoai tây toàn thế giới.

Diện tích trồng khoai tây ở châu Á là lớn nhất với tổng diện tích là 10,19 triệu ha(2016), sau theo đó là châu Âu với diện tích là 5,48 triệu ha (2016). Châu Úc là vùng có diện tích trồng thấp nhất 0.39 triệu ha, nhƣng lại là cùng có năng suất khoai tây lớn nhất với 41,26 tấn/ha (2015) và 42,27 Tấn/ha (2016) do trình độ thâm canh cao. Tình hình sản xuất khoai tây ở việt nam Cây khoai tây đƣợc du nhập vào Việt Nam từ năm 1890 và chủ yếu trồng ở vùng đồng bằng sông Hồng (Ho. Hiện nay khoai tây đƣợc coi là một trong những loại “thực phẩm sạch”, là một loại nông sản hàng hoá đƣợc lƣu thông rộng rãi (Ngô Văn Hải 1997) [7].

Với điều kiện khí hậu trong vụ đông ở miền Bắc Việt Nam thì cây khoai tây đƣợc xem là cây trồng lý tƣởng. Tuy nhiên, tình hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam luôn biến động và phát triển không tƣơng xứng với tiềm năng của nó. Tình hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam những năm gần đây Diện tích Năng suất Sản lƣợng Năm (ha) (tấn/ha) (nghìn tấn) 2012 27.76 14,62 318,32 Nguồn FAO, 2018 [19] Bảng 1.3 cho thấy, diện tích trồng khoai tây ở Việt Nam qua những năm gần đây có xu hƣớng giảm nhẹ, năm 2012 là 27,59 nghìn ha đến năm 2016 giảm còn 21,17 nghìn ha giảm 6,24 nghìn ha so với năm 2012. Tuy nhiên năng suất thì tƣơng đối ổn định không có biến đổi lớn năng suất năm 2016 đạt là 14,27 tấn/ha.

Thấp hơn so với năng suất trung bình của thế giới (19,58 tấn/ha năm 2016) thấp hơn 5,31 tấn/ha. Có rất nhiều nguyên nhân làm cho diện tích và năng suất khoai tây ở Việt Nam còn thấp so với thế giới, và vị thế cây khoai tây so với các cây trồng khác ở việt nam. Đó là những lý do nhƣ kỹ thuật trồng, trình độ thâm canh, giống hay bệnh khoai tây. Đặc điểm sinh thái và nhu cầu dinh dƣỡng của cây khoai tây 2.

Nguồn gốc và lich sử của khoai tây Cây khoai tây (Solanum tuberosum) là một trong những cây lƣơng thực chính của thế giới, xếp thứ 4 sau lúa mỳ, gạo và ngô. Khoai tây thuộc họ cà Solanaceae có nguồn gốc xuất xứ ở dãy núi Andes. Nơi khởi thuỷ của cây khoai tây trồng là ở quanh hồ Titicaca giáp ranh nƣớc Peru và Bolivia. Những di tích khảo cổ tìm thấy ở vùng này thấy cây khoai tây làm thức ăn cho ngƣời đã có từ thời đại 500 năm trƣớc công nguyên.

Những hóa thạch củ khoai tây khô và những đồ vật hình dáng khoai tây có khá nhiều ở thế kỷ thứ II sau công nguyên. Hiện nay ở dãy núi Andes còn có rất nhiều loài khoai tây dại, bán hoang dại, loài khoai tây trồng.