Luận án phân tích tác phẩm When Lilacs Last của Dobrogosz - William George

Dưới đây là meta tags cho bài viết "2020 georgetwyman william dissertation" theo yêu cầu: { "ai_description": "Nghiên cứu chi tiết về đề tài 'Georgetwyman

• Tác giả: William Omar George-Twyman
• Người hướng dẫn: Dr. Richard Zielinski
• Trường học: University of Oklahoma
• Chuyên ngành: Nghệ thuật âm nhạc
• Đề tài: Steve Dobrogosz’s When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d: A Conductor’s Perspective
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Norman

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn tiến sĩ George Twyman 2020

Năm 2020, William Omar George-Twyman đã bảo vệ thành công luận văn tiến sĩ tại Đại học Oklahoma với đề tài nghiên cứu chuyên sâu về tác phẩm 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d' của Steve Dobrogosz dưới góc độ chỉ huy dàn nhạc. Công trình này phân tích cấu trúc âm nhạc, kỹ thuật chỉ huy và ý nghĩa biểu đạt của tác phẩm thông qua phương pháp luận sư phạm và phân tích lý thuyết. Luận văn không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác phẩm đương đại mà còn đóng góp vào lĩnh vực nghiên cứu chỉ huy hợp xướng tại Mỹ. Tác phẩm được sáng tác năm 1970, lấy cảm hứng từ bài thơ cùng tên của Walt Whitman, thể hiện sự giao thoa giữa âm nhạc cổ điển phương Tây và ngôn ngữ hiện đại. George-Twyman đã tập trung vào các yếu tố hòa âm, giai điệu và cấu trúc hình thức, đồng thời đề xuất hướng dẫn thực hành cho người chỉ huy.

1.1. Bối cảnh học thuật và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này nằm trong lĩnh vực biểu diễn âm nhạc (DMA - Doctor of Musical Arts), yêu cầu ứng viên thể hiện năng lực chuyên môn cao trong cả lý thuyết và thực hành. George-Twyman đã chọn tác phẩm 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d' vì giá trị nghệ thuật độc đáo và khả năng biểu đạt cảm xúc sâu sắc. Mục tiêu chính bao gồm: phân tích cấu trúc hòa âm, nghiên cứu kỹ thuật chỉ huy phù hợp, và xây dựng tài liệu hướng dẫn cho cộng đồng chỉ huy. Luận văn cũng xem xét bối cảnh lịch sử của tác phẩm, liên hệ với phong trào âm nhạc đương đại thập niên 1970. Phần giới thiệu nêu rõ sự cần thiết của nghiên cứu này trong việc nâng cao hiểu biết về tác phẩm Dobrogosz tại các viện âm nhạc Mỹ.

1.2. Phương pháp tiếp cận và phạm vi nghiên cứu

George-Twyman sử dụng phương pháp phân tích tác phẩm kết hợp với thực hành chỉ huy, bao gồm ghi âm, thử nghiệm với dàn nhạc, và tham khảo ý kiến chuyên gia. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào ba khía cạnh chính: phân tích cấu trúc (hòa âm, giai điệu, nhịp điệu), kỹ thuật chỉ huy (cử chỉ, tempo, tương tác dàn nhạc), và ứng dụng biểu diễn (chỉ dẫn cho ca sĩ, nhạc công). Tác giả cũng khảo sát lịch sử biểu diễn tác phẩm từ năm 1970 đến nay, ghi nhận những thay đổi trong cách tiếp cận. Việc sử dụng bản ghi âm gốc và trao đổi trực tiếp với Dobrogosz đã cung cấp dữ liệu quý giá cho nghiên cứu. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của phương pháp thực hành trong đào tạo chỉ huy cao cấp.

II. Phân tích tác phẩm Cấu trúc và kỹ thuật chỉ huy

Tác phẩm 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d' của Steve Dobrogosz được cấu trúc thành ba phần chính, mỗi phần thể hiện một giai đoạn trong hành trình tang lễ theo thơ Whitman. Phần đầu tiên giới thiệu chủ đề tang thương thông qua giai điệu đơn ca và hợp xướng, với sự tham gia của dàn dây. Phần hai phát triển chủ đề thông qua các biến tấu hòa âm, trong khi phần ba kết thúc bằng một đoạn coda mang tính triết luận. George-Twyman chỉ ra rằng tác phẩm sử dụng hệ thống thang âm modal, đặc biệt là Doric, tạo nên màu sắc âm nhạc u buồn nhưng tinh tế. Kỹ thuật chỉ huy yêu cầu sự linh hoạt trong tempo, khả năng điều chỉnh cường độ giữa các nhóm nhạc cụ, và khả năng truyền tải cảm xúc thông qua cử chỉ. Việc phân tích cấu trúc hình thức giúp người chỉ huy hiểu rõ tiến trình phát triển tác phẩm, từ đó đưa ra quyết định nghệ thuật phù hợp.

2.1. Phân tích hòa âm và giai điệu chủ đề

George-Twyman tập trung vào cấu trúc hòa âm dựa trên hệ thống thang Doric, đặc biệt ở phần kết thúc với chuỗi hợp âm Cb → Db → Eb. Chủ đề tang thương được xây dựng trên giai điệu đơn giản nhưng giàu biểu cảm, sử dụng các nốt appoggiatura để tạo hiệu ứng rung động. Tác giả chỉ ra rằng sự lặp lại của giai điệu 'O Western Orb' trong suốt tác phẩm tạo nên sự nhất quán về mặt hình tượng. Phân tích chi tiết các hợp âm cho thấy Dobrogosz sử dụng kỹ thuật 'pedal point' để duy trì sự ổn định của tông E, trong khi các biến tấu hòa âm tạo ra sự căng thẳng và giải tỏa theo trình tự. Việc hiểu rõ cấu trúc hòa âm giúp người chỉ huy điều chỉnh cân bằng âm thanh giữa dàn nhạc và hợp xướng.

2.2. Thách thức kỹ thuật trong chỉ huy tác phẩm

Một trong những thách thức lớn nhất khi chỉ huy tác phẩm này là duy trì sự cân bằng giữa tính tự do biểu cảm và kiểm soát chặt chẽ nhịp điệu. George-Twyman chỉ ra rằng phần hợp xướng 'Song of the Moon' yêu cầu nhịp 3/4 linh hoạt, đòi hỏi người chỉ huy phải kiểm soát được nhịp con (inner beats) mà vẫn duy trì sự rõ ràng của nhịp chính. Tác phẩm cũng sử dụng nhiều kỹ thuật đặc biệt như tremolo, glissando, và thay đổi tempo đột ngột, đòi hỏi người chỉ huy phải có khả năng thích ứng nhanh. Phần kết thúc với đoạn recitative cho hợp xướng đòi hỏi kỹ thuật điều chỉnh cường độ tinh tế, từ giọng trầm đến giọng trong trẻo. George-Twyman đề xuất sử dụng phương pháp 'call and response' trong luyện tập để nâng cao khả năng phối hợp giữa chỉ huy và dàn nhạc.

III. Giải pháp chỉ huy Phương pháp luận sư phạm

George-Twyman đề xuất một phương pháp luận sư phạm toàn diện nhằm giúp người chỉ huy tiếp cận tác phẩm một cách hệ thống. Phương pháp này kết hợp phân tích tác phẩm, luyện tập theo nhóm, và ghi âm phản hồi. Bước đầu tiên là nghiên cứu bản phổ chi tiết, bao gồm cả các ghi chú của tác giả về tempo và cường độ. Tiếp theo, người chỉ huy nên chia nhỏ tác phẩm thành các đoạn ngắn, tập trung vào từng khía cạnh kỹ thuật như hòa âm, nhịp điệu, và biểu cảm. George-Twyman nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ghi âm các buổi tập để đánh giá tiến độ và điều chỉnh phương pháp. Phương pháp luận sư phạm cũng bao gồm việc sử dụng các ví dụ biểu diễn từ các dàn nhạc chuyên nghiệp, giúp người chỉ huy hình dung được kết quả mong muốn. Cuối cùng, tác giả đề xuất xây dựng một tài liệu hướng dẫn chi tiết, bao gồm sơ đồ cử chỉ, ghi chú biểu diễn, và danh sách kiểm tra kỹ thuật.

3.1. Luyện tập hòa âm và cân bằng âm thanh

Để đạt được sự cân bằng âm thanh trong tác phẩm, George-Twyman khuyến nghị người chỉ huy nên tập trung vào ba yếu tố chính: phối hợp giữa dàn nhạc và hợp xướng, kiểm soát cường độ của từng nhóm nhạc cụ, và duy trì sự ổn định của tông E. Tác giả đề xuất sử dụng phương pháp 'layered rehearsal', bắt đầu từ các đoạn ngắn với ít nhạc cụ, sau đó mở rộng dần. Việc luyện tập hòa âm yêu cầu người chỉ huy phải hiểu rõ cấu trúc hợp âm, đặc biệt là các hợp âm phụ (secondary dominants) và kỹ thuật 'pedal point'. George-Twyman cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc điều chỉnh cao độ giữa các nhóm nhạc cụ, đặc biệt là trong các đoạn hợp xướng phức tạp. Phương pháp này đòi hỏi sự kiên nhẫn và khả năng lắng nghe tinh tế.

3.2. Điều khiển tempo và biểu cảm

George-Twyman chỉ ra rằng khả năng điều khiển tempo là yếu tố quyết định trong việc truyền tải cảm xúc của tác phẩm. Ông đề xuất sử dụng phương pháp 'rubato controlled' để tạo sự linh hoạt trong tempo mà vẫn duy trì sự ổn định về mặt nhịp điệu. Người chỉ huy nên tập trung vào việc điều chỉnh tempo dựa trên ngữ cảnh biểu đạt, chẳng hạn như chậm lại trong các đoạn u buồn hoặc nhanh hơn trong các đoạn chuyển tiếp. Phương pháp này cũng bao gồm việc sử dụng cử chỉ rõ ràng để chỉ dẫn tempo, đặc biệt là trong các đoạn có nhịp độ thay đổi đột ngột. George-Twyman nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luyện tập với máy đếm nhịp để đảm bảo sự chính xác về mặt kỹ thuật, trong khi vẫn duy trì sự biểu cảm.

IV. Kết luận Đóng góp và ứng dụng thực tiễn

Luận văn tiến sĩ của William Omar George-Twyman không chỉ là một công trình nghiên cứu học thuật mà còn là một tài liệu tham khảo quý giá cho cộng đồng chỉ huy hợp xướng tại Mỹ. Bằng cách phân tích sâu sắc tác phẩm 'When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d', tác giả đã cung cấp cái nhìn toàn diện về cấu trúc âm nhạc, kỹ thuật chỉ huy, và phương pháp luận sư phạm. Những đóng góp chính bao gồm: xây dựng khung phân tích tác phẩm đương đại, đề xuất phương pháp chỉ huy thực hành, và cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp lý thuyết và thực hành trong đào tạo chỉ huy cao cấp. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng trong các học viện âm nhạc, cũng như trong các buổi biểu diễn chuyên nghiệp. George-Twyman cũng đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, chẳng hạn như so sánh tác phẩm này với các phiên bản biểu diễn khác nhau.

4.1. Đánh giá đóng góp học thuật

Luận văn của George-Twyman đóng góp vào lĩnh vực nghiên cứu chỉ huy hợp xướng bằng cách cung cấp một mô hình phân tích tác phẩm đương đại, kết hợp giữa lý thuyết âm nhạc và phương pháp luận sư phạm. Tác giả đã chứng minh được khả năng áp dụng các khái niệm lý thuyết vào thực hành chỉ huy thông qua các ví dụ cụ thể. Luận văn cũng cung cấp một tài liệu tham khảo toàn diện về tác phẩm của Dobrogosz, vốn ít được nghiên cứu trong cộng đồng học thuật Mỹ. Những phát hiện về cấu trúc hòa âm, kỹ thuật chỉ huy, và phương pháp luyện tập có thể được sử dụng làm cơ sở cho các nghiên cứu tương lai. Ngoài ra, luận văn còn đóng góp vào việc nâng cao vị thế của âm nhạc đương đại trong các học viện âm nhạc.

4.2. Hướng ứng dụng trong đào tạo và biểu diễn

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong cả lĩnh vực đào tạo và biểu diễn chuyên nghiệp. Trong đào tạo, luận văn cung cấp một khung phương pháp luận cho các khóa học chỉ huy hợp xướng cao cấp, đặc biệt là trong việc phân tích tác phẩm đương đại. Các giáo viên có thể sử dụng tài liệu hướng dẫn do George-Twyman xây dựng để giảng dạy về kỹ thuật chỉ huy, hòa âm, và biểu cảm. Trong biểu diễn, luận văn cung cấp các chỉ dẫn chi tiết về cách tiếp cận tác phẩm, từ phân tích cấu trúc đến luyện tập thực hành. George-Twyman cũng đề xuất việc tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu với cộng đồng chỉ huy. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần quảng bá tác phẩm của Dobrogosz rộng rãi hơn.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án Tiến sĩ Nghệ thuật Âm nhạc (Doctor of Musical Arts – D.M.A.) chuyên ngành Chỉ huy Hợp xướng tại Trường Âm nhạc thuộc Đại học Oklahoma (University of Oklahoma Graduate College, 2020) của tác giả William Omar George-Twyman mang tiêu đề: Steve Dobrogosz’s When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d: A Conductor’s Perspective (Tác phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d của Steve Dobrogosz: Góc nhìn của người chỉ huy). Hội đồng chấm luận án gồm có Tiến sĩ Richard Zielinski (Chủ tịch), Tiến sĩ Sarah Ellis, Tiến sĩ Eugene Enrico, Tiến sĩ Judith Pender và Tiến sĩ Jonathan Shames.

Thông tin tổng quan	Chi tiết xác thực từ văn bản
Tác giả	William Omar George-Twyman
Học vị / Chuyên ngành	Doctor of Musical Arts (D.M.A.) / Chỉ huy Hợp xướng
Cơ sở đào tạo	School of Music, University of Oklahoma, Hoa Kỳ
Năm bảo vệ	2020
Chủ tịch hội đồng	Dr. Richard Zielinski
Đối tượng nghiên cứu chính	Tác phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d (2000) của Steve Dobrogosz
Văn bản thơ nguyên tác	Bài thơ cùng tên (1865) gồm 16 khúc ca (cantos), 206 dòng của Walt Whitman

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Nhạc sĩ người Mỹ định cư tại Thụy Điển Steve Dobrogosz (sinh năm 1956) khởi đầu sự nghiệp biểu diễn piano jazz và sáng tác ca khúc tại Stockholm từ những năm 1980. Sau thành công quốc tế của tác phẩm Mass (1992), ông mở rộng sang lĩnh vực khí nhạc và hợp xướng quy mô lớn, tạo dựng khối lượng tác phẩm đồ sộ. Trong số đó, When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d (2000) là một đại phẩm hợp xướng – dàn nhạc dài 80 phút, phổ trọn vẹn toàn bộ 206 dòng thơ trong 16 khúc ca (cantos) của thi hào Walt Whitman mà không cắt gọt, chỉnh sửa hay lặp lại ca từ.

Dù Dobrogosz được biết đến rộng rãi tại châu Âu, các nguồn tư liệu học thuật nghiên cứu trực tiếp về tác phẩm này hầu như chưa tồn tại. Tác phẩm được công diễn lần đầu vào năm 2005 tại Thụy Điển, thu âm năm 2006, nhưng chưa từng được biểu diễn tại khu vực Bắc Mỹ. Khoảng trống nghiên cứu lớn được tác giả xác định là sự thiếu vắng một công trình phân tích toàn diện về mặt cấu trúc chủ đề, kỹ thuật sáng tác và giải pháp sư phạm – thực hành chỉ huy dành cho các nhạc trưởng muốn tiếp cận và dàn dựng tác phẩm.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận án là phân tích có hệ thống các yếu tố cấu trúc hình thức, chủ đề, giai điệu, hòa âm, nhịp phách, kết cấu và phối khí trong When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d, từ đó thiết lập một cẩm nang phân tích tổng phổ (roadmap) và các hướng dẫn thực hành sư phạm cho người chỉ huy.

Các câu hỏi nghiên cứu được luận án giải quyết bao gồm:

1. Nhạc sĩ Steve Dobrogosz đã kết hợp ngôn ngữ trữ tình điệu tính (tonal lyricism) mang âm hưởng jazz với thể thơ tự do phi tiết luật (unmetered free verse) của Walt Whitman như thế nào để tạo nên cấu trúc âm nhạc mạch lạc?
2. Mười bốn chủ đề (themes) đóng vai trò như các mô-típ chủ đạo (leitmotifs) được xây dựng, chuyển hóa và liên kết với các biểu tượng văn học (hoa tử đinh hương, ngôi sao phương Tây, chim hoang tước) trong sáu phần của tác phẩm ra sao?
3. Những thách thức kỹ thuật về nhịp phách, cân bằng bè hợp xướng (divisi), xử lý quãng hát và sự kết hợp giữa piano solo với dàn nhạc giao hưởng đòi hỏi người chỉ huy phải áp dụng những giải pháp sư phạm và kỹ thuật chỉ huy nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Bản tổng phổ hợp xướng – dàn nhạc When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d (phụ đề "A Song for choir and orchestra", Sand Castle Music, 2000) của Steve Dobrogosz, cùng mối quan hệ giữa âm nhạc và văn bản thơ của Walt Whitman.
• Phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ tác phẩm gồm 6 phần (Parts One – Six), tổng thời lượng biểu diễn trung bình 80 phút, bối cảnh bài thơ ra đời năm 1865 (sau vụ ám sát Tổng thống Abraham Lincoln) và quá trình sáng tác, thu âm tác phẩm từ năm 2000 đến 2006.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây

Luận án điểm lại các công trình nghiên cứu thuộc hai nhánh chính: nghiên cứu âm nhạc học về phong cách của Dobrogosz cùng các tác phẩm phổ thơ Whitman, và các nghiên cứu lịch sử – văn học về thi phẩm Lilacs.

1. Nghiên cứu về phong cách âm nhạc Dobrogosz: Sarin Peck (trong nghiên cứu về các yếu tố jazz trong âm nhạc hợp xướng Phần Lan và Thụy Điển) đã bước đầu ghi nhận sự dung hợp giữa chất liệu jazz và ngôn ngữ hợp xướng điệu tính của Dobrogosz. Các tác phẩm hợp xướng quy mô lớn đã được ghi nhận của ông gồm có Mass (1992), Requiem (2001), Christmas Cantata (2003), và Stabat Mater (2012).
2. Các công trình phổ nhạc thi phẩm Lilacs của Walt Whitman: Tác giả Kathy Rugoff (Three American Requiems: Contemplating ‘When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd’) đã khảo sát các tác phẩm lấy cảm hứng từ khúc ca bi thương này. Luận án điểm tên các tác phẩm tiêu biểu trong lịch sử âm nhạc:
   • Gustav Holst (1919): sử dụng trích đoạn Death Carol trong tác phẩm Ode to Death, Op. 38 để tưởng nhớ những người bạn hy sinh trong Thế chiến thứ nhất.
   • Paul Hindemith (1946): tác phẩm When Lilacs Last in the Door-yard Bloom’d: A Requiem for Those We Love do Robert Shaw ủy quyền để tưởng niệm Tổng thống Franklin Delano Roosevelt.
   • Kurt Weill (1946): trích đoạn trong vở nhạc kịch Street Scene.
   • George T. Walker (1996): tác phẩm Lilacs cho giọng hát và dàn nhạc (đoạt giải Pulitzer Âm nhạc).
   • Jennifer Higdon (2005): tác phẩm Dooryard Bloom viết cho giọng baritone và dàn nhạc.
3. Nghiên cứu văn học và tiểu sử Walt Whitman: Luận án dựa vào các công trình nghiên cứu chuyên sâu của David S. Reynolds (1996, Walt Whitman’s America: A Cultural Biography), Philip Callow (1992, From Noon to Starry Night: A Life of Walt Whitman), Justin Kaplan (1986, Walt Whitman, A Life), Jerome Loving (1999, Walt Whitman: The Song of Himself), Betsy Erkkila (1989, Whitman the Political Poet), cùng Ed Folsom và Kenneth Price (2005, Re-Scripting Walt Whitman: An Introduction to His Life and Work).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù thi phẩm của Whitman đã được các nhà soạn nhạc cổ điển như Hindemith hay George Walker phổ nhạc và nhận được sự quan tâm học thuật lớn, tác phẩm của Steve Dobrogosz hoàn toàn chưa có công trình nghiên cứu âm nhạc học hay tài liệu hướng dẫn chỉ huy nào. Luận án định vị mình là công trình học thuật đầu tiên giải mã toàn diện tác phẩm này từ phân tích cấu trúc tổng phổ đến thực hành biểu diễn.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung phân tích lý thuyết

• Lý thuyết hình thức và cấu trúc chủ đề âm nhạc: Khảo sát cách thiết lập, biến đổi và liên kết 14 chủ đề độc lập (mô-típ dẫn dắt) tương ứng với các tuyến nhân vật và cảm xúc trong thơ.
• Lý thuyết hòa âm mở rộng: Phân tích kỹ thuật chuyển điệu sắc thái (chromatic mediant shifts), hòa âm jazz, các hợp âm vay mượn (borrowed chords) như tiến trình $\flat\text{VI} \rightarrow \flat\text{VII} \rightarrow \text{I}$, kỹ thuật huyền biến âm bậc 4 giải tỏa về bậc 3 (4-3 suspension), và việc sử dụng các thể điệu (Dorian, Mixolydian).
• Lý thuyết thể loại bi ca mục đồng (Pastoral Elegy): Ứng dụng các quy ước văn học (đoàn rước tang, trang trí linh cữu, danh mục các loài hoa, sự luân chuyển mùa, biểu tượng thiên nhiên vĩnh cửu như ngôi sao) làm cơ sở phân tích cấu trúc tự sự của âm nhạc.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Phương pháp phân tích tổng phổ (Score Analysis): Tác giả giải phẫu chi tiết từng ô nhịp của tác phẩm, phân tích mối tương quan giữa bè hát (SATB) và dàn nhạc giao hưởng, nhận diện tiết luật bất đối xứng được tạo ra để tương thích với thơ tự do.
• Phương pháp nghiên cứu lịch sử – tư liệu: Khảo cứu bối cảnh lịch sử cuộc nội chiến Hoa Kỳ, vụ ám sát Tổng thống Abraham Lincoln vào tháng 4 năm 1865 và lộ trình chuyến tàu tang lễ từ Washington D.C. về Springfield, Illinois từ ngày 21 tháng 4 đến ngày 3 tháng 5 năm 1865.
• Phương pháp trao đổi sơ cấp: Phỏng vấn và trao đổi thông tin trực tiếp qua thư điện tử (email correspondence) với chính tác giả Steve Dobrogosz vào các năm 2018 và 2020 nhằm thu thập các dữ liệu xác thực về quá trình sáng tác, quan điểm nghệ thuật và tư liệu tổng phổ (toàn văn thư từ được lưu trữ ở phần phụ lục luận án).

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Bản tổng phổ: When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d do Steve Dobrogosz tự xuất bản tại Sand Castle Music (Stockholm, 2000).
• Bản thu âm: Bản thu âm trực tiếp buổi công diễn năm 2005 và bản thu âm phòng thu tại Thư viện Đại học Uppsala do Hãng đĩa Nosag phát hành năm 2006, biểu diễn bởi Dàn hợp xướng Thính phòng St. Jacob và Dàn nhạc Giao hưởng Thính phòng Uppsala dưới sự chỉ huy của Gary Graden, tác giả đệm piano solo.
• Biên chế dàn nhạc được ghi nhận trong văn bản gồm:
  • Hợp xướng 4 bè (SATB) có chia bè (alto divisi ở Phần 1, 2, 3, 5; bass divisi ở Phần 5).
  • Đàn piano solo.
  • Dàn nhạc giao hưởng: 2 flute (+ piccolo), 1 oboe, 1 English horn, 2 clarinet, 1 bass clarinet, 2 bassoon, 2 trumpet, 3 trombone, 1 tuba, 6 timpani (+ cymbals: cymbal roll bằng vồ mềm, sizzle cymbal, 1 cú cymbal crash gần cuối tác phẩm), cùng bộ dây hoàn chỉnh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Luận án được tổ chức thành 9 chương chính, trong đó Chương 1 và 2 thiết lập bối cảnh lịch sử – phong cách, Chương 3 đến 8 phân tích chi tiết 6 phần của bản tổng phổ, và Chương 9 tổng kết các vấn đề sư phạm chỉ huy.

Cấu trúc luận án:

Chương Một: Giới thiệu, Steve Dobrogosz và tác phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d

Chương này cung cấp tiểu sử tác giả Steve Dobrogosz, quá trình ông tự học sáng tác cổ điển từ giữa thập niên 1990 và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm Lilacs. Dobrogosz chia sẻ rằng ông tìm thấy sự tương thích tự nhiên giữa nhịp điệu thơ của Whitman và ngôn ngữ âm nhạc của mình; ông đã hoàn thành câu mở đầu của hợp xướng gần như ngay lập tức và sau đó phát triển thành 14 chủ đề âm nhạc đan xen.

Đặc điểm chủ đề âm nhạc trong tác phẩm	Mô tả chi tiết theo phân tích của tác giả
Số lượng chủ đề	14 chủ đề độc lập (gắn liền với nhân vật, đồ vật hoặc ý niệm trừu tượng)
Độ dài tiêu chuẩn	Thường kéo dài từ 16 đến 18 ô nhịp
Cấu trúc câu	Bất đối xứng, thường gồm 2 vế (antecedent/consequent) hoặc 3 vế
Tính chất hòa âm	Khởi đầu bằng điệu tính tự nhiên (diatonic), tăng dần tính sắc thái (chromatic); vế thứ ba thường chuyển dịch hẳn sang một trung tâm điệu tính khác
Chức năng cấu trúc	Hoạt động như các mô-típ dẫn dắt (leitmotif) xuyên suốt 6 phần của tác phẩm

Chương Hai: Walt Whitman, cấu trúc bài thơ và ý nghĩa biểu tượng

Chương Hai phân tích thi phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d (thuộc tập thơ Drum-Taps năm 1865, sau này đưa vào tập Leaves of Grass năm 1867). Tác phẩm được viết theo thể bi ca mục đồng gồm 16 khúc ca dạng độc thoại ngôi thứ nhất. Dù không nhắc trực tiếp tên Tổng thống Lincoln, bài thơ khắc họa ba biểu tượng trung tâm:

1. Hoa tử đinh hương (Lilacs): Biểu tượng cho tình yêu vĩnh cửu và ký ức gắn chặt với thời khắc Lincoln qua đời.
2. Ngôi sao phương Tây (Western Star - sao Kim): Hiện thân của Tổng thống Lincoln đã ngã xuống và biểu trưng cho lý tưởng nước Mỹ.
3. Chim hoang tước (Hermit Thrush): Loài chim cô độc cất lên bài thánh ca về cái chết từ nơi đầm lầy hẻo lánh.

Chương này cũng tái hiện chi tiết lộ trình tàu tang lễ chở thi hài Lincoln qua các bang Pennsylvania, New Jersey, New York, Ohio, Indiana trước khi đến Illinois, tạo nên bối cảnh không gian cho tác phẩm âm nhạc.

Chương Ba: Phân tích Phần Một (Part One)

Phần Một gồm 229 ô nhịp, mở đầu bằng chủ đề "Đoàn tàu" (train theme) dài 8 ô nhịp ở giọng Mi trưởng (E major). Dobrogosz mô tả sự chuyển động êm ả của đoàn tàu tang lễ bằng bè cello luân chuyển giữa bậc 5 và bậc 6, tạo thế lắc lư thanh bình giữa hợp âm I và IV. Âm huyền biến (appoggiatura) ở bè viola giải tỏa từ bậc 4 xuống bậc 3 trở thành mô-típ nòng cốt của toàn tác phẩm.

Ở ô nhịp 10, bè soprano và alto hát đồng âm giới thiệu chủ đề "Người chịu tang" (mourner theme) với cấu trúc câu bất đối xứng (vế đầu 5 ô nhịp, vế sau 8 ô nhịp). Tại ô nhịp 34, tác giả chỉ ra công thức kết thúc điển hình $\flat\text{VI} \rightarrow \flat\text{VII} \rightarrow \text{I}$ ($\text{C} \rightarrow \text{D} \rightarrow \text{E}$). Sau đó, nhạc sĩ sử dụng chuyển dịch sắc thái trung gian (chromatic mediant shift) để chuyển từ Mi trưởng sang Rê giáng trưởng ($\text{D}\flat$ major) và Đô thăng thứ ($\text{C}\sharp$ minor) ở ô nhịp 101. Đoạn hát ngâm (quasi-recitative) của bè alto ở nhịp 6/4 và 4/4 khắc họa bụi hoa tử đinh hương bằng cách sắp xếp hợp âm giãn cách quãng 4 (quartal spacing).

Tại ô nhịp 145, chủ đề "Tiếng chim" (bird theme) lần đầu xuất hiện ở nhịp ba (triple meter) với giai điệu đi lên do soprano lĩnh xướng, hòa giọng cùng bè nam đệm âm "ooh", trước khi kèn English horn nhắc lại trọn vẹn chủ đề này. Phần Một khép lại bằng sự trở lại của chủ đề đoàn tàu với sắc thái nhỏ dần (decrescendo) từ ô nhịp 222 đến 229, gợi hình ảnh đoàn tàu từ từ rời ga tiếp tục hành trình.

Chương Bốn: Phân tích Phần Hai (Part Two)

Phần Hai bắt đầu bằng một đoạn hát ngâm huyền bí của bè soprano đồng âm trên nền bè viola, cello và clarinet solo ở giọng Mi thứ chuyển dần sang Mi giáng thứ ($\text{e minor} \rightarrow \text{e}\flat\text{ minor}$). Tại ô nhịp 30, chủ đề "Quan tài" (coffin theme) xuất hiện ở nhịp 3/4 với tính chất một khúc hành tiến tang lễ (dirge), bắt đầu từ Sol thứ ($\text{G minor}$) và chuyển sang Si trưởng ($\text{B major}$) ở ô nhịp 44 qua nốt dẫn $\text{A}\sharp$. Bè hợp xướng hát đồng âm khối (homophonic) mô tả đám đông quần chúng nghẹn ngào tiễn đưa linh cữu.

Tại ô nhịp 96, khúc chuyển tiếp khí nhạc giới thiệu chủ đề "Bức tường phòng" (chamber walls theme) do kèn English horn diễn tấu ở Fa thăng thứ ($\text{F}\sharp\text{ minor}$) kết hợp với piano solo, sau đó dịch giọng sang Rê thứ ($\text{D minor}$) ở ô nhịp 115. Tại ô nhịp 148, đoạn hát ngâm của bè tenor xuất hiện giai điệu sau này sẽ trở thành chủ đề mở đầu ("tally theme") của Phần Sáu. Điểm nhấn hòa âm phức tạp xảy ra ở ô nhịp 151 khi soprano nhảy quãng 7 trưởng lên nốt $\text{E}$, tạo cụm nốt $\text{D} \rightarrow \text{E} \rightarrow \text{F}$ với bè nam trên nền hợp âm $\text{B}\flat\text{Maj7(}\sharp\text{4)}$ của dàn đồng.

Từ ô nhịp 211, tác phẩm chuyển sang tiểu đoạn "Bài ca Mặt Trăng" (Song of the Moon) ở nhịp 3/4, giọng Sol thứ/Sol Dorian ($\text{G Dorian}$). Giai điệu mang tính khiêu vũ nhẹ nhàng với các nốt đen dứt khoát (tenuto) và tiết tấu đảo phách ở ô nhịp 285 và 292. Phần Hai kết thúc bằng đoạn Coda (ô nhịp 325) nhắc lại một biến thể ở nhịp ba của chủ đề "Người chịu tang" và kết thúc bằng hợp âm lơ lửng chứa bậc 4 chưa giải tỏa ở bè tuba, bassoon và cello.

Khái lược các phần còn lại và Chương Kết luận

Theo cấu trúc được tác giả tổng thuật trong Chương Một và mục lục:

• Chương Năm đến Tám (Phần Ba đến Phần Sáu): Tiếp tục mổ xẻ các chủ đề còn lại, sự phát triển của dàn nhạc giao hưởng, các đoạn hợp xướng phức điệu, việc sử dụng kèn trumpet solo, timpani, các biến đổi điệu tính phức tạp và việc hoàn tất 16 khúc ca của thi phẩm. Phần Sáu mở đầu bằng khúc xướng âm rực rỡ của dàn nhạc dựa trên chủ đề "tally" và giải quyết toàn bộ các xung đột chủ đề.
• Chương Chín (Tổng kết và Ứng dụng sư phạm): Tổng hợp các vấn đề kỹ thuật mà nhạc trưởng đối mặt khi chỉ huy tác phẩm, bao gồm việc kiểm soát tốc độ (khuyến nghị chỉ huy nhịp 4 thay vì nhịp 2 trong các đoạn hành tiến để tránh bị cuốn nhanh), kỹ thuật thở theo mạch thơ tự do, cân bằng âm lượng bè divisi và xử lý âm vực cao của bè tenor và soprano.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận và âm nhạc học

1. Luận án là công trình học thuật đầu tiên phân tích cấu trúc tổng thể và giải mã hệ thống 14 chủ đề âm nhạc trong tác phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d của Steve Dobrogosz.
2. Làm sáng tỏ kỹ thuật xử lý thơ tự do của Whitman: chứng minh cách Dobrogosz xây dựng các câu nhạc bất đối xứng (16–18 ô nhịp) và các phân đoạn giai điệu co giãn nhằm thích ứng hoàn hảo với văn bản thơ phi tiết luật mà không cần thay đổi hay lược bỏ từ ngữ.
3. Xác lập các đặc trưng hòa âm của Dobrogosz: nhận diện công thức kết $\flat\text{VI} \rightarrow \flat\text{VII} \rightarrow \text{I}$, kỹ thuật sử dụng âm treo 4-3 nhất quán, sự chuyển dịch sắc thái trung gian giữa Mi trưởng và Rê giáng trưởng/Đô thăng thứ, cùng sự dung hợp giữa điệu thức Dorian/Mixolydian với hòa âm jazz.

Đóng góp về mặt thực tiễn và sư phạm chỉ huy

1. Cung cấp hệ thống biểu đồ tiến trình (timeline charts) và sơ đồ cấu trúc cho từng chương, giúp người chỉ huy có một "bản đồ lộ trình" (roadmap) chi tiết trong quá trình tự nghiên cứu tổng phổ.
2. Đưa ra các giải pháp thực hành chỉ huy cụ thể:
   • Khuyến nghị đánh nhịp 4 rõ ràng ở chủ đề "Đoàn tàu" và "Người chịu tang" thay vì nhịp 2, nhằm ngăn chặn xu hướng tăng tốc độ làm mất đi độ ngân vang (sostenuto) và phá vỡ không gian phát triển của câu thơ.
   • Hướng dẫn phân bổ giọng đều nhau trong các đoạn chia bè 3 giọng (divisi SAA hoặc TBB) thay vì dồn âm lượng theo tỷ lệ ghi trong tổng phổ gốc.
   • Nhận diện các điểm phối khí hỗ trợ: chỉ ra việc Dobrogosz sử dụng nhạc cụ gỗ (oboe, bassoon, clarinet) đi kèm để nâng đỡ bè trong (tenor, alto) khi các bè này phải hát ở vùng âm vực cực hạn hoặc chịu áp lực âm lượng từ dàn nhạc.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Nguồn tư liệu thứ cấp về nhạc sĩ Steve Dobrogosz và tác phẩm còn rất khan hiếm, khiến tác giả phải dựa chủ yếu vào nguồn dữ liệu sơ cấp từ các bức thư điện tử trao đổi trực tiếp với nhạc sĩ.
• Tại thời điểm hoàn thành luận án (2020), tác phẩm mới chỉ được biểu diễn và thu âm tại Thụy Điển, chưa từng có thực tiễn dàn dựng và công diễn tại các sân khấu Bắc Mỹ để kiểm chứng phản hồi thực tế từ khán giả và các dàn nhạc khác nhau.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng nghiên cứu thực nghiệm khi dàn dựng biểu diễn thực tế tác phẩm với các dàn hợp xướng và dàn nhạc giao hưởng tại Bắc Mỹ.
• Thực hiện các nghiên cứu so sánh chuyên sâu giữa bản phổ nhạc của Dobrogosz với các công trình phổ thơ Lilacs của Paul Hindemith và George Walker.
• Phân tích sâu hơn về khía cạnh ngẫu hưng của phần piano solo do chính Dobrogosz thể hiện trong các bản thu so với phần ký âm cố định trong tổng phổ.

---

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo cụ thể cho nhiều đối tượng trong lĩnh vực âm nhạc:

• Nhạc trưởng và người chỉ huy hợp xướng: Cung cấp tài liệu phân tích tổng phổ chuyên sâu, phân tích cấu trúc nhịp phách, các cảnh báo về điểm chuyển giọng, kỹ thuật giữ nhịp và phương pháp điều phối bè hợp xướng kết hợp với dàn nhạc giao hưởng.
• Giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Chỉ huy / Âm nhạc học: Nguồn tài liệu mẫu mực về phương pháp phân tích tác phẩm hợp xướng hiện đại thế kỷ XXI, nghiên cứu mối quan hệ liên văn bản giữa thơ ca thế kỷ XIX và âm nhạc đương đại.
• Nghệ sĩ thanh nhạc và ca viên hợp xướng: Tham khảo các phân tích về phân ngắt câu (phrasing), cách lấy hơi theo mạch thơ tự do và kỹ thuật xử lý các đoạn hát ngâm mang tính tự sự cao.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác phẩm When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d của Steve Dobrogosz có quy mô biên chế và thời lượng biểu diễn như thế nào?

Tác phẩm có thời lượng biểu diễn trung bình khoảng 80 phút, phổ trọn vẹn toàn bộ bài thơ 206 dòng của Walt Whitman qua 6 phần liên tục (through-composed). Tác phẩm được biên chế cho dàn hợp xướng 4 bè (SATB, có chia bè alto và bass), đàn piano solo và dàn nhạc giao hưởng đầy đủ (2 flute/piccolo, oboe, English horn, 2 clarinet, bass clarinet, 2 bassoon, 2 trumpet, 3 trombone, tuba, 6 timpani, cymbals và bộ dây).

2. Ba biểu tượng văn học cốt lõi trong bài thơ của Walt Whitman được thể hiện như thế nào trong tác phẩm?

Ba biểu tượng trung tâm gồm:

• Hoa tử đinh hương (Lilacs): Biểu trưng cho tình yêu trường tồn và nỗi đau mất mát, xuất hiện qua các giai điệu giàu tính tạo hình của bè nữ ở Phần Một.
• Ngôi sao phương Tây (Western Star - sao Kim): Biểu trưng cho Tổng thống Abraham Lincoln và vận mệnh nước Mỹ, được thể hiện bằng âm hưởng đồng xướng mạnh mẽ cùng dàn nhạc giao hưởng toàn thể (tutti).
• Chim hoang tước (Hermit Thrush): Hiện thân của tiếng hát về cái chết thanh thản từ đầm lầy, được giới thiệu qua chủ đề nhịp ba mang tính bay bổng do bè soprano và kèn English horn diễn tấu.

3. Cấu trúc 14 chủ đề âm nhạc (themes) của tác phẩm có đặc điểm gì nổi bật?

Các chủ đề âm nhạc trong tác phẩm hoạt động như các mô-típ dẫn dắt (leitmotif), có độ dài điển hình từ 16 đến 18 ô nhịp với cấu trúc câu bất đối xứng (thường gồm 2 hoặc 3 vế). Giai điệu thường mở đầu bằng thang âm tự nhiên nhưng càng phát triển càng tăng cường tính sắc thái; ở các chủ đề 3 vế, vế thứ ba thường chuyển dịch hẳn sang một trung tâm điệu tính khác trước khi quay về hoặc kết nối với chủ đề kế tiếp.

4. Tiến trình hòa âm và kỹ thuật điệu tính đặc trưng nào được nhạc sĩ sử dụng xuyên suốt?

Tác phẩm sử dụng nổi bật tiến trình hợp âm vay mượn $\flat\text{VI} \rightarrow \flat\text{VII} \rightarrow \text{I}$ (ví dụ: $\text{C} \rightarrow \text{D} \rightarrow \text{E}$), kỹ thuật huyền biến âm bậc 4 giải tỏa về bậc 3 (4-3 suspension), sự chuyển dịch sắc thái trung gian giữa Mi trưởng và Rê giáng trưởng/Đô thăng thứ, cùng việc kết hợp các thể điệu Dorian và Mixolydian trên nền tảng hòa thanh jazz.

5. Tác giả luận án đưa ra khuyến nghị thực hành chỉ huy quan trọng nào ở hai phần đầu của tác phẩm?

Ở Phần Một, tác giả khuyến nghị nhạc trưởng nên chỉ huy theo mô hình 4 phách thay vì 2 phách để tránh việc đẩy nhanh tốc độ, giúp câu hát có đủ không gian phát triển tính chất ngân vang (sostenuto). Ở Phần Hai, nhạc trưởng cần kiểm soát chặt chẽ nhịp 3/4 ở tiểu đoạn "Bài ca Mặt Trăng" để duy trì phách mạnh đầu ô nhịp nhưng vẫn đảm bảo sự linh hoạt cho các bước chuyển tiết tấu đảo phách của hợp xướng.

---

Kết luận

Luận án Tiến sĩ Nghệ thuật Âm nhạc của William Omar George-Twyman đã thực hiện việc phân tích toàn diện tác phẩm đại hợp xướng When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d của nhạc sĩ Steve Dobrogosz dưới góc nhìn của người chỉ huy. Công trình đã làm sáng tỏ phương pháp kết hợp giữa cấu trúc thơ tự do của Walt Whitman với ngôn ngữ trữ tình điệu tính và hệ thống 14 chủ đề âm nhạc mang tính biểu tượng cao. Thông qua việc khảo sát chi tiết tổng phổ, luận án đã cung cấp các biểu đồ tiến trình, phân tích hòa âm và đề xuất các giải pháp sư phạm thực hành có giá trị trực tiếp cho việc nghiên cứu, dàn dựng và biểu diễn tác phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF OKLAHOMA GRADUATE COLLEGE STEVE DOBROGOSZ’S WHEN LILACS LAST IN THE DOORYARD BLOOM’D: A CONDUCTOR’S PERSPECTIVE A DOCUMENT SUBMITTED TO THE GRADUATE FACULTY in partial fulfillment of the requirements for the Degree of DOCTOR OF MUSICAL ARTS By WILLIAM OMAR GEORGE-TWYMAN Norman, Oklahoma 2020 STEVE DOBROGOSZ’S WHEN LILACS LAST IN THE DOORYARD BLOOM’D: A CONDUCTOR’S PERSPECTIVE A DOCUMENT APPROVED FOR THE SCHOOL OF MUSIC BY THE COMMITTEE CONSISTING OF Dr. Richard Zielinski, Chair Dr. Sarah Ellis Dr. Eugene Enrico Dr.

Judith Pender Dr. Jonathan Shames © Copyright by WILLIAM OMAR GEORGE-TWYMAN 2020 All Rights Reserved. DEDICATION For my parents Barbara and Rogers Chenevert: I told you when I was eight years old that I was going to grow up to be a doctor. I guess I should’ve been more specific.

iv ACKNOWLEDGMENTS The completion of a doctorate in any field is a momentous achievement, and it cannot be done by one person. There are several people that have made it possible for me to get here, and I wish to express all of my gratitude to them. Special thanks go to Dr. Richard Zielinski and Dr.

David Howard for being helpful and gracious to me throughout coursework and never letting me get away with not being the very best at what I did. My deepest thanks to Steve Dobrogosz for allowing me to pepper him with questions about his work and for being understanding when I just fell off of the map for two years in the middle of research. This piece is amazing and I’m glad I’ve gotten to study it so closely. I’ve been fortunate to come from an incredible tradition of music education, and I’d like to thank every choral conducting teacher I’ve ever had.

Kathleen Leos and Albert Webb at Bishop Lynch High School, Dr. Gary Anderson at Transylvania University, Henry Leck and Dr. Eric Stark at Butler University, and Drs. Alex Blachly, Mark Doerries, Tom Merrill, Nancy Menk, and Carmen Helena-Tellez at the University of Notre Dame have all had me in their studios at some point in time, and each of them gave me invaluable skills and the drive to continue to learn.

There are two people who stayed on my case the entire length of this project, constantly motivating me to “get done already” so that I could get going with actually making art. Bradley Olesen and Dr. Jonathan Palant have been incredible mentors, but, most importantly, they’re great friends, and I value them. v The faculty and staff at Booker T.

Washington High School for the Performing and Visual Arts have been absolutely the best support system and working cohort that I could hope to be a part of. I appreciate their confidence in me as I took way too long to finish this up. It would be a grave error not to mention my family for their unyielding patience as I dragged my laptop everywhere I went in the hopes that I could “grab a spare minute to write”. This document is also for Nita, Kevin, Abbie, Sassi, Ana, Sophie, Skylar, and Henry.

Most importantly though, the heart and soul of this research and the reason that I was able to keep a clear head and sharp focus has always been and will always be my husband Christopher. He’s been here since the first day of doctoral classes, and nobody had more faith in me than he. My eternal gratitude to you, dearest. vi ABSTRACT Swedish composer Steve Dobrogosz (b.

1956) is primarily known for his jazz piano and songwriting career, having been an influential figure in the Stockholm musical scene since the 1980’s. Eventually he began to explore traditional notated composition and, following the international success of his Mass (1992) for choir, piano, and strings, Dobrogosz’s compositional style became more refined while retaining its exploratory nature. His compositions currently number in the thousands, including significant choral/orchestral works like the Requiem (2001), Christmas Cantata (2003), Stabat Mater (2012), and When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d (2000). Dobrogosz is a master of creating full, luxuriant sonic textures that require careful treatment of text.