Luận án: Quan hệ quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương tại Haiti

Phân tích sâu sắc mối quan hệ quyền lực phức tạp giữa nhân viên tổ chức nhân đạo và lãnh đạo địa phương tại Haiti, làm sáng tỏ các động lực và thách thức.

• Tác giả: Pierrette Quintiliani
• Trường học: University of Bradford
• Chuyên ngành: Khoa học xã hội và nhân văn
• Đề tài: A study of the relationships of power between humanitarian workers and local leaders in Haiti
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Bradford

Tóm tắt

I. Tổng quan về quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương ở Haiti

Quan hệ quyền lực giữa nhân viên nhân đạo quốc tế và lãnh đạo địa phương tại Haiti là một chủ đề phức tạp. Haiti là quốc gia có lịch sử thuộc địa và bất ổn sâu sắc. Đất nước này thường xuyên chịu thiên tai và nghèo đói. Nhiều tổ chức nhân đạo hoạt động tại đây với mục tiêu cải thiện đời sống. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa các bên không phải lúc nào cũng hài hòa. Quyền lực thường bị chi phối bởi các yếu tố lịch sử và cấu trúc. Sự bất cân xứng quyền lực này ảnh hưởng đến cách hai bên nhìn nhận nhau. Nó cũng tạo ra những cảm xúc tiêu cực. Nghiên cứu này đi sâu vào các chiều cạnh đó. Mục tiêu là hiểu rõ và tìm cách cải thiện hợp tác.

1.1. Bối cảnh lịch sử và hiện tại của Haiti

Haiti là quốc gia da đen đầu tiên giành độc lập từ thực dân Pháp năm 1804. Lịch sử này để lại di sản phức tạp về quyền lực và sắc tộc. Ngày nay, Haiti là nước nghèo nhất Tây bán cầu. Xếp hạng chỉ số phát triển con người thấp. Đất nước liên tục hứng chịu thiên tai như động đất. Điều kiện sống khó khăn khiến sự hiện diện của các tổ chức nhân đạo quốc tế là rất lớn. Bối cảnh này tạo ra một sân khấu cho các tương tác quyền lực phức tạp giữa bên ngoài và bên trong.

1.2. Vai trò của nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương

Nhân viên nhân đạo quốc tế mang theo nguồn lực, kỹ năng và các mô hình can thiệp chuẩn. Họ thường đại diện cho các tổ chức lớn với tầm nhìn toàn cầu. Lãnh đạo địa phương là người am hiểu văn hóa, nhu cầu thực tế và mạng lưới xã hội. Họ là cầu nối thiết yếu với cộng đồng. Sự kết hợp giữa hai bên là cần thiết cho hiệu quả cứu trợ. Tuy nhiên, mục tiêu và phương pháp đôi khi khác biệt. Vai trò của mỗi bên bị ảnh hưởng bởi vị thế quyền lực của họ trong hệ thống cứu trợ quốc tế.

II. Phân tích vấn đề trong quan hệ quyền lực nhân đạo tại Haiti

Nhiều vấn đề nan giải tồn tại trong quan hệ quyền lực tại Haiti. Một khái niệm then chốt là 'tính thực dân của quyền lực'. Nó chỉ sự tiếp nối của các mô hình áp đặt từ thời thuộc địa. Nhân viên nhân đạo, dù vô tình, có thể mang theo thái độ thượng đẳng. Lãnh đạo địa phương đôi khi bị coi là thiếu năng lực. Điều này dẫn đến sự thiếu tin tưởng nghiêm trọng. Tin đồn và thuyết âm mưu cũng xuất hiện. Các chương trình cứu trợ phát triển liên tục bị cản trở. Hai bên thường rơi vào cảm giác thất vọng, tức giận và bất lực. Những cảm xúc này làm suy yếu sự hợp tác cần thiết.

2.1. Tính thực dân của quyền lực và bất bình đẳng cấu trúc

Khái niệm 'tính thực dân của quyền lực' giải thích cách các mối quan hệ quyền lực cũ vẫn tồn tại. Trong bối cảnh nhân đạo, nó thể hiện qua sự phân chia rõ rệt giữa 'người cho' và 'người nhận'. Nhân viên quốc tế thường kiểm soát nguồn lực và ra quyết định. Lãnh đạo địa phương bị đặt vào vị thế phụ thuộc. Điều này tạo ra bất bình đẳng cấu trúc sâu sắc. Nó làm giảm đi tính chủ động và tiếng nói của cộng đồng địa phương. Sự bất bình đẳng này là gốc rễ của nhiều xung đột khác.

2.2. Cảm xúc tiêu cực và sự thiếu tin tưởng

Các nghiên cứu chỉ ra rằng cảm xúc đóng vai trò trung tâm. Sự bất cân xứng quyền lực sinh ra nhiều cảm xúc tiêu cực. Nhân viên nhân đạo có thể cảm thấy thất vọng vì sự chậm trễ hay tham nhũng. Lãnh đạo địa phương cảm thấy bị xúc phạm và không được tôn trọng. Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau trở thành rào cản lớn. Nó khiến việc chia sẻ thông tin và phối hợp hành động trở nên khó khăn. Các thuyết âm mưu cũng xuất hiện, làm xấu đi mối quan hệ. Không khí tiêu cực này trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng cứu trợ.

III. Giải pháp và phương pháp cải thiện quan hệ quyền lực

Để cải thiện, cần có những thay đổi căn bản trong cách tiếp cận. Mô hình Năng lực Văn hóa được đề xuất như một giải pháp cốt lõi. Nhân viên nhân đạo cần học cách hiểu và tôn trọng văn hóa bản địa. Họ phải nhận ra những thiên kiến và quyền lực của chính mình. Hợp tác phải dựa trên sự bình đẳng và đối thoại chân thành. Việc giảm bớt sự bất cân xứng quyền lực là mục tiêu then chốt. Điều này đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía. Các tổ chức nhân đạo cần điều chỉnh chính sách và đào tạo nhân viên. Sự thay đổi này có thể nâng cao đáng kể hiệu quả hoạt động nhân đạo.

3.1. Áp dụng mô hình Năng lực Văn hóa

Mô hình Năng lực Văn hóa yêu cầu nhân viên nhân đạo trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ phù hợp. Họ cần học về lịch sử, xã hội và hệ thống giá trị của Haiti. Quan trọng hơn, họ phải tự phản tỉnh về vị thế quyền lực của mình. Mô hình này khuyến khích sự khiêm tốn và học hỏi từ cộng đồng địa phương. Nó không chỉ là kỹ năng mềm mà là yêu cầu đạo đức nghề nghiệp. Việc áp dụng rộng rãi mô hình này có thể thay đổi cơ bản cách tương tác.

3.2. Thúc đẩy hợp tác và đối thoại chân thành

Sự hợp tác hiệu quả cần một không gian đối thoại bình đẳng. Các cuộc họp và thảo luận phải đảm bảo tiếng nói của lãnh đạo địa phương được lắng nghe. Cần có cơ chế để họ tham gia vào quá trình ra quyết định. Đối thoại chân thành giúp xây dựng niềm tin và hiểu biết lẫn nhau. Nó cũng là cách để giải quyết các xung đột và hiểu lầm. Việc tạo dựng mối quan hệ đối tác thực sự, thay vì quan hệ ban phát, là nền tảng cho thành công lâu dài của bất kỳ chương trình nhân đạo nào.

IV. Kết luận và hướng ứng dụng thực tiễn cho tương lai

Nghiên cứu về quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương ở Haiti cho thấy nhiều thách thức. Sự bất cân xứng quyền lực, bắt nguồn từ lịch sử, tạo ra rào cản lớn. Nó dẫn đến cảm xúc tiêu cực và làm giảm hiệu quả cứu trợ. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hướng đi tích cực. Việc áp dụng mô hình Năng lực Văn hóa và thúc đẩy hợp tác bình đẳng là chìa khóa. Các tổ chức nhân đạo cần cam kết thay đổi từ bên trong. Tương lai của hoạt động nhân đạo ở Haiti phụ thuộc vào khả năng xây dựng mối quan hệ đối tác thực sự. Điều này không chỉ giúp ích cho Haiti mà còn là bài học cho toàn cầu.

4.1. Tác động đến hiệu quả hoạt động nhân đạo

Khi mối quan hệ quyền lực được cân bằng hơn, hiệu quả cứu trợ sẽ tăng lên. Các chương trình sẽ phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người dân. Sự tham gia của lãnh đạo địa phương đảm bảo tính bền vững. Nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn, giảm lãng phí và tham nhũng. Điều quan trọng nhất là sự tin tưởng được xây dựng lại. Điều này tạo môi trường thuận lợi cho sự hợp tác lâu dài. Cuối cùng, lợi ích lớn nhất thuộc về người dân Haiti đang cần giúp đỡ.

4.2. Hướng đi cho tương lai và bài học toàn cầu

Bài học từ Haiti có giá trị cho hoạt động nhân đạo trên toàn thế giới. Nó nhấn mạnh rằng cứu trợ không chỉ là phân phát vật chất. Đó là quá trình xây dựng mối quan hệ giữa con người với nhau. Các tổ chức quốc tế cần đặt mục tiêu trao quyền và xây dựng năng lực địa phương lên hàng đầu. Đào tạo nhân viên về quyền lực, văn hóa và cảm xúc là cần thiết. Hướng đi tương lai là hướng tới sự hợp tác thực sự, tôn trọng lẫn nhau và cùng chia sẻ trách nhiệm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ A study of the relationships of power between humanitarian workers and local leaders in Haiti (Nghiên cứu về các mối quan hệ quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương tại Haiti) do nghiên cứu sinh Pierrette Quintiliani thực hiện và bảo vệ thành công tại Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn (Faculty of Social Sciences and Humanities), Đại học Bradford (University of Bradford, Vương quốc Anh) vào năm 2018.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong các tình huống khẩn cấp phức tạp và thảm họa thiên tai, các tổ chức nhân đạo quốc tế (IHO) thường xuất hiện để cung cấp cứu trợ và dịch vụ xã hội thay thế cho chính quyền sở tại khi các nguồn lực địa phương bị suy yếu. Tuy nhiên, sự gia tăng quyền lực và tiềm lực tài chính của các tổ chức quốc tế thường dẫn đến tình trạng bất cân xứng quyền lực với các cấu trúc lãnh đạo bản địa (Ropers 2001; Skinner và Lester 2012). Phần lớn các nghiên cứu đánh giá viện trợ trước đây chủ yếu tập trung vào mối quan hệ giữa nhà tài trợ với tổ chức nhân đạo hoặc khảo sát nhận thức của người thụ hưởng viện trợ trực tiếp. Mối quan hệ tương tác, nhận thức tương hỗ và cấu trúc quyền lực giữa nhân viên nhân đạo quốc tế (expatriates) và các nhà lãnh đạo địa phương (local leaders) — những người giữ vai trò trung gian đàm phán quan trọng — vẫn chưa được khám phá đầy đủ (Dijkzeul 2010). Đồng thời, vai trò của các cảm xúc phát sinh từ nhận thức và các cuộc đối thoại ngầm (micro-dialogues) trong việc định hình hành vi và quan hệ hợp tác nhân đạo đại diện cho một khoảng trống học thuật cần được giải quyết (Sharp 2009).

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định bốn mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Khám phá cách thức chủ nghĩa nhân đạo dựa trên nền tảng văn hóa phương Tây trở thành một cấu tạo xã hội xuất hiện qua phả hệ phức tạp của các khái niệm chính trị và đạo đức.
2. Phân tích các bối cảnh lịch sử và văn hóa đã ảnh hưởng đến sự kiến tạo xã hội về tri thức tại Haiti.
3. Điều tra cách thức các cấu tạo xã hội này tác động đến các mối quan hệ quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương, cùng các cảm xúc nảy sinh từ các tương tác đó.
4. Đề xuất một mô hình lý thuyết nhằm phát triển và cải thiện mối quan hệ hợp tác giữa lãnh đạo địa phương và nhân viên nhân đạo.

Câu hỏi nghiên cứu

Luận án xây dựng một câu hỏi nghiên cứu chính cùng ba câu hỏi phụ:

• Câu hỏi chính: Ý nghĩa của các tự sự văn hóa (cultural narratives) trong việc định hình và giải thích động thái quan hệ và quyền lực giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương trong bối cảnh các hành động và hoạt động nhân đạo là gì?
• Câu hỏi phụ 1: Nguồn gốc của chủ nghĩa nhân đạo đương đại và thế giới quan của nó là gì? Những sự kiện nào đã định hình tư duy và thực hành nhân đạo?
• Câu hỏi phụ 2: Sự kiến tạo xã hội của xã hội Haiti ảnh hưởng như thế nào đến sự thấu hiểu văn hóa giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương?
• Câu hỏi phụ 3: Những mối quan hệ quyền lực tiềm ẩn nào có thể cấu thành cảm xúc giữa nhân viên nhân đạo và lãnh đạo địa phương? Những mối quan hệ này được tạo ra như thế nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ quyền lực, nhận thức tương hỗ, các tự sự văn hóa và các trạng thái cảm xúc nảy sinh giữa nhân viên nhân đạo quốc tế và lãnh đạo địa phương.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực địa được tiến hành tại quận (arrondissement) Léogâne, thuộc Tỉnh Tây (Department Ouest) của Haiti — khu vực tâm chấn của trận động đất lịch sử năm 2010 chịu sự tàn phá 80–90% cơ sở hạ tầng.
• Phạm vi thời gian: Công tác thu thập dữ liệu sơ cấp diễn ra trong 6 tuần vào tháng 10 và tháng 11 năm 2013 (khoảng 3 năm sau trận động đất năm 2010), kết hợp khảo sát các nguồn tư liệu thứ cấp về lịch sử xã hội Haiti từ năm 1804 đến giai đoạn 2016.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tác giả đã điểm lại hệ thống tài liệu học thuật đa ngành để định vị nghiên cứu của mình:

Lịch sử và bản chất của hệ thống nhân đạo quốc tế

• Nguồn gốc thể chế: Barnett (2011) và Davey (2013) truy nguyên nguồn gốc của hệ thống nhân đạo hiện đại từ việc thành lập Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) năm 1863, đồng thời theo dõi sự tiến hóa của nó qua các cuộc chiến tranh đế quốc châu Âu, phong trào phi thực dân hóa và xung đột ủy nhiệm thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
• Khái niệm hệ thống và sự phụ thuộc: Mạng lưới ALNAP (2015), Slim (2006) và Borton (2009) phân tích tính chất phức tạp, đa chủ thể của "hệ thống nhân đạo" và đặt nghi vấn về tính phổ quát khi hệ thống này phụ thuộc phần lớn vào nguồn tài trợ từ các chính phủ phương Tây mang các chương trình nghị sự quốc gia riêng biệt.
• Chính trị hóa viện trợ: Roisin (2009) chỉ ra sự tích hợp sâu sắc của các tổ chức nhân đạo vào các chương trình nghị sự chính trị và an ninh sau sự kiện ngày 11/9/2001 thông qua các công cụ như Đội Tái thiết Tỉnh (PRTs) tại Afghanistan và Iraq.
• Hệ quả tiêu cực và thương mại hóa: Richmond (2001), Schloms (2003), Gerstbauer (2005), Hilhorst và Matthis (2005), Reimann (2005), Goodhand (2006) phê phán khuynh hướng quản trị doanh nghiệp hóa chú trọng kết quả hơn quy trình. Uvin (1998), Anderson (1999), deWaal (2000), Barnett và Weiss (2008), Barnett và Thomas (2011) chứng minh viện trợ nhân đạo có nguy cơ nuôi dưỡng kinh tế chiến tranh (như trường hợp tàn dư lực lượng dân quân Interahamwe sau nạn diệt chủng Rwanda năm 1994).

Động thái quyền lực và lãnh đạo địa phương

• Sự xói mòn quyền lực: Russell (1938), Norbert Ropers (2001), Olufemi Vaughan (2003), Sklar (2003), Mamdani (1996), Beekman và cộng sự (2013, 2014), Acemoglu và cộng sự (2014) khảo sát vai trò của các cấu trúc lãnh đạo truyền thống tại các nước hậu thuộc địa và ghi nhận khiếu nại của các thủ lĩnh địa phương về việc bị tước đoạt tầm ảnh hưởng trước tiềm lực của các tổ chức phi chính phủ.
• Bất đối xứng quan hệ: Skinner và Lester (2012) nhấn mạnh sự mất cân bằng quyền lực cố hữu giữa bên trao viện trợ và bên nhận viện trợ. Power (2008) chỉ ra "hội chứng xe trắng" (white car syndrome) phản ánh mức sống chênh lệch sâu sắc của nhân viên quốc tế so với người dân bản xứ. Dijkzeul (2010) ghi nhận xung đột quyền lực bộc lộ rõ nét nhất ở cấp độ lãnh đạo địa phương.

Lý thuyết nhận thức và xã hội học cảm xúc

• Cơ chế nhận thức và đối thoại ngầm: Bakhtin (1973), Young (2011), Bodenhausen (2012), Sharp (2009) khẳng định nhận thức và cảm xúc là trung tâm của các quyết định và kiến tạo xã hội.
• Bản chất kiến tạo của cảm xúc: Averill (1980), Dolan (2002), Doyle McCarthy (1994), Gordon (1981), Harré (1986, 1989), Lutz (1988), Maruska (2005), Scherer (1984, 1986), Parkinson (1996), Keltner và Lerner (2010), Hochschild (2006), Boiger và Mesquita (2012), Clore và Ortony (1988), Jaggar (1989, 2015), Solomon (1977, 1993), Nussbaum (2004) xem xét cảm xúc như các phản ứng đánh giá nhận thức gắn liền với bối cảnh tương tác xã hội. Gross (1998), Gross và John (2003) phân tích cơ chế điều hòa cảm xúc (emotion regulation) gồm đè nén biểu đạt (expressive suppression) và tái đánh giá nhận thức (cognitive reappraisal). Thamm (2006), Plutchik (1980), Weiner (1980), Shaver (2001) nghiên cứu việc phân loại và cấu trúc của cảm xúc.

Lịch sử và bối cảnh xã hội Haiti

• Douglass (1893), Debien (1973), Dubois (2004, 2012), Popkin (2012), Diederich và Burt (1972), Ferguson (1987), Plummer (1988, 1992), Clement (1997), Lemay-Hébert (2014), Panchang (2011), François (2011), Farmer (2012), Katz (2013), Murray (1977, 1980, 1984), Widmer (2014), Galada (2014) cung cấp bức tranh về cuộc cách mạng độc lập năm 1804, các chế độ độc tài, sự can thiệp ngoại bang, phái bộ MINUSTAH và tác động sau trận động đất 2010.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Luận án tập trung giải quyết khoảng trống then chốt: thiếu vắng một nghiên cứu định tính phân tích trực tiếp cấu trúc quyền lực bất đối xứng và các trạng thái cảm xúc nảy sinh trong mối quan hệ giữa nhân viên nhân đạo quốc tế và lãnh đạo địa phương tại thực địa sau thảm họa.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Thuyết kiến tạo xã hội (Social Constructionism): Luận án vận dụng nền tảng lý thuyết của Peter L. Berger và Thomas Luckmann (1967) trong tác phẩm The Social Construction of Reality. Khung lý thuyết này phân tích sự hình thành tri thức xã hội thông qua các khái niệm thực tại khách quan và thực tại chủ quan, quá trình quen thuộc hóa (habitualisation), điển hình hóa tương hỗ (reciprocal typification), thể chế hóa (institutionalisation) và hợp thức hóa (legitimation).
• Thuyết nảy sinh từ thực địa mang tính kiến tạo (Constructivist Grounded Theory): Luận án kế thừa sự phát triển của Kathy Charmaz và Antony Bryant (2007) — tách biệt khỏi lập trường thực chứng (positivist) của Barney Glaser (1967) và tích hợp các yếu tố tương tác thực dụng của Anselm Strauss và Juliet Corbin (1990) — nhằm xây dựng lý thuyết mang tính quy nạp từ dữ liệu thực địa.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính thuần túy:

1. Phỏng vấn không cấu trúc (Unstructured interviews): Thực hiện theo định hướng của Punch (1998), Patton (2002), Minichiello và cộng sự (1990), Fife (2005), Burgess (1984), Denzin (1989). Tác giả vận dụng kỹ năng lắng nghe tích cực (active listening) (Rogers 1959; Kawamichi và cộng sự 2015) để khuyến khích đối tượng tham gia chia sẻ tự do về trải nghiệm cá nhân.
2. Nhật ký điền dã (Field notes/journal): Được ghi chép theo hướng dẫn của Hammersley và Atkinson (1983), Jackson (1990), Malinowski (1961), Nigel Rapport (1991) nhằm ghi lại các quan sát bối cảnh, bầu không khí và các cuộc đối thoại nội tâm (micro-dialogues).
3. Kỹ thuật phân tích và mã hóa dữ liệu: Sử dụng phần mềm Atlas.ti để xử lý văn bản chép lời phỏng vấn theo quy trình mã hóa 3 cấp độ của Schreiber (2001) và Montgomery (2007):
   • Phân tích chủ đề (Thematic analysis) (Boyatzis 1998; Braun và Clarke 2006; Floersh 2010; Riessman 1993).
   • Mã hóa cảm xúc (Emotional coding) (Johnny Saldaña 2009; Prus 1996; Miles và Huberman 2013; Manning và Kunkel 2014) nhằm nhận diện các trạng thái cảm xúc của người tham gia gắn với từng điều kiện cấu trúc xã hội (Clore và Ortony 1988).

Nguồn tư liệu và mẫu khảo sát

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua 14 cuộc phỏng vấn sâu tại quận Léogâne, lựa chọn theo phương pháp mẫu quả cầu tuyết (snowball sampling) kết hợp nguyên tắc bão hòa dữ liệu (saturation). Thời lượng phỏng vấn dao động từ 35 phút đến 1 giờ 47 phút, được thực hiện bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Kreyol (Creole).

Nhóm đối tượng tham gia	Phân loại tổ chức / Vị trí	Số lượng phỏng vấn	Cơ cấu giới tính
Lãnh đạo địa phương (Local Leaders)	Lãnh đạo tôn giáo (Church leaders)	3	3 Nam
	Lãnh đạo truyền thống / độc lập (Traditional / Vodou leaders)	3	3 Nam
	Đại diện chính quyền địa phương (Local Administration)	3	3 Nam
Nhân viên nhân đạo quốc tế (Expatriates)	Tổ chức dựa trên đức tin (Faith-Based)	1	1 Nam
	Tổ chức thế tục (Secular)	2	1 Nam, 1 Nữ
	Phong trào Chữ thập đỏ (Red Cross Movement)	2	1 Nam, 1 Nữ
Tổng cộng		14	12 Nam, 2 Nữ

Nguồn: Tác giả luận án tổng hợp từ Table 1 (Distribution of Interviews, tr. 41).

Tiêu chí lựa chọn:

• Nhân viên quốc tế: Hoạt động trong lĩnh vực nhân đạo, có vai trò tiếp xúc với lãnh đạo bản địa và đã làm việc tại Haiti tối thiểu 6 tháng.
• Lãnh đạo địa phương: Cư trú tại Léogâne, giữ vai trò lãnh đạo cộng đồng và có kinh nghiệm tiếp xúc trực tiếp với các tổ chức phi chính phủ quốc tế (INGOs).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction

Chương này trình bày nguồn gốc nghiên cứu nảy sinh từ trải nghiệm thực tế của tác giả khi làm điều phối viên cứu trợ cho Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) tại Huambo, Angola năm 1994, sau đó là các vùng xung đột tại châu Phi, Liên Xô cũ và Đông Nam Á. Tác giả nêu rõ tính cấp thiết, câu hỏi nghiên cứu, bốn mục tiêu chính, các khái niệm nền tảng về quyền lực và cảm xúc, cùng bối cảnh thực địa tại quận Léogâne sau trận động đất năm 2010 (nơi có dân số ước tính khoảng 300.000 người trước thảm họa, tỷ lệ phá hủy cơ sở hạ tầng đạt 80–90%).

Chapter 2: Methodology

Chương này mô tả chi tiết phương pháp luận kiến tạo xã hội của Berger và Luckmann (1967) và mô hình Constructivist Grounded Theory của Charmaz và Bryant (2007). Tác giả làm rõ quy trình thu thập dữ liệu bằng phỏng vấn không cấu trúc, ghi chép nhật ký điền dã, kỹ thuật mã hóa 3 cấp độ (mã hóa dòng-theo-dòng, phân loại mã và xác lập liên kết) bằng phần mềm Atlas.ti. Chương này cũng giải trình việc sử dụng kỹ thuật Emotional Coding (Saldaña 2009) để liên kết cảm xúc với các phán đoán nhận thức xã hội (Solomon 1993; Nussbaum 2004) và phân loại mẫu 14 người tham gia.

Chapter 3: Humanitarianism

Chương 3 tái hiện phả hệ lịch sử của chủ nghĩa nhân đạo hiện đại từ sự kiện thành lập ICRC năm 1863, qua các giai đoạn xung đột thực dân, Chiến tranh Lạnh đến kỷ nguyên hậu Chiến tranh Lạnh. Chương phân tích sự chuyển hướng của hệ thống nhân đạo sau ngày 11/9/2001 khi viện trợ bị gắn liền với chính sách đối ngoại (như mô hình PRTs tại Afghanistan và Iraq), sự phụ thuộc tài chính vào nguồn tài trợ của chính phủ phương Tây và tác động tiêu cực của khuynh hướng doanh nghiệp hóa trong quản trị cứu trợ.

Chapter 4: Relationships of power between populations, local leaders and humanitarian workers

Chương này khảo sát các chiều kích quyền lực trong mối quan hệ giữa các tổ chức nhân đạo và cộng đồng địa phương. Các chủ đề trọng tâm gồm:

• Tính bất đối xứng của quyền lực (Asymmetricality of Power) và sự đàm phán về quà tặng viện trợ (Negotiation of the Gift).
• Nhận thức xã hội của người nhận viện trợ đối với nhân viên quốc tế, bao gồm "hội chứng xe trắng" (white car syndrome).
• Tin đồn và thuyết âm mưu như một hình thức phản kháng xã hội (Forms of Resistance).
• Khái niệm "Quyền lực áp đặt" (Power Over) và sự thương lượng xã hội về viện trợ.
• Hội chứng dễ bị tổn thương (Vulnerability syndrome) như một dạng đảo ngược quyền lực.
• Cấu trúc phức tạp của lãnh đạo địa phương tại Haiti trước sự can thiệp của các tổ chức bên ngoài.

Chapter 5: The Social Construction of Reality in Haiti

Chương 5 phân tích lịch sử xã hội Haiti:

• Cuộc cách mạng giải phóng nô lệ năm 1804 lập nên quốc gia da đen độc lập đầu tiên, tiếp nối bởi chuỗi các chế độ độc tài và sự can thiệp ngoại bang.
• Sự hình thành sức chống chịu và văn hóa phản kháng của người dân Haiti.
• Cấu trúc tôn giáo Vodou và sự dung hợp văn hóa (hình ảnh các vị thần loas như nữ thần Erzulie Dantor được đồng nhất với các vị thánh Kitô giáo như Đức Mẹ Maria).
• Vai trò của ngôn ngữ Kreyol trong việc duy trì bản sắc và đối kháng.
• Các nhân tố bối cảnh nghiêm trọng: Dịch tả bùng phát giai đoạn 2010–2016 liên quan đến phái bộ MINUSTAH, tỷ lệ phá rừng lên đến 98% dọc biên giới với Cộng hòa Dominica và sự suy giảm sản xuất nông nghiệp nội địa do nhập khẩu gạo kéo dài từ 1961 đến 2016.

Chapter 6: Data Analysis

Chương 6 trình bày kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp được cấu trúc thành các chủ đề lớn và ma trận cảm xúc:

1. Tính thực dân của quyền lực (The Coloniality of Power): Nhân viên quốc tế áp đặt các quy trình quản lý phương Tây, xem nhẹ tri thức địa phương; gây ra các cảm xúc thất vọng, buồn bã và cảm giác thất bại ở cả hai nhóm.
2. Tham nhũng và sự mất lòng tin (Corruption and Distrust): Sự nghi ngờ lẫn nhau về tính minh bạch tài chính và động cơ viện trợ làm phát sinh cảm xúc tức giận và thất vọng.
3. Thuyết âm mưu (Conspiracy Theories): Người dân và lãnh đạo bản địa hình thành các thuyết âm mưu để phản kháng lại sự áp đặt vô hình, dẫn đến cảm xúc lo âu và bất an.
4. Chuỗi liên tục cứu trợ - phục hồi - phát triển (The Relief Development Continuum - LRRD): Phân tích các rào cản trong chương trình Nước sạch - Vệ sinh môi trường (Water-Sanitation Response) và sự hiểu lầm văn hóa trong quá trình chuyển tiếp từ lán trại tạm thời (emergency shelters) sang nhà ở tái thiết kiên cố (permanent housing).

Các bảng tổng hợp cảm xúc trong luận án (Table 2, 3, 4, 7, 8) chỉ ra năm trạng thái cảm xúc tiêu cực chủ đạo xuất hiện xuyên suốt trong quan hệ giữa nhân viên quốc tế và lãnh đạo địa phương: hối tiếc (regret), buồn bã (sadness), cảm giác thất bại (sense of failure), thất vọng (disappointment) và giận dữ (anger).

Chapter 7: Conclusion and Implications

Chương cuối tổng kết các phát hiện, thảo luận về những hạn chế nghiên cứu và đề xuất áp dụng Mô hình Năng lực Văn hóa (Model of Cultural Competence) (phỏng theo Anna R.) dành cho nhân viên và các tổ chức nhân đạo quốc tế nhằm giảm thiểu tính bất đối xứng quyền lực và xây dựng quan hệ đối tác bền vững với cộng đồng bản địa.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Xây dựng thành công một khung lý thuyết nảy sinh từ thực địa (Grounded Theory) kết hợp thuyết kiến tạo xã hội (Social Constructionism) và kỹ thuật mã hóa cảm xúc (Emotional Coding) để giải thích cơ chế tương tác quyền lực trong lĩnh vực nhân đạo.
• Chứng minh rằng cảm xúc trong hoạt động nhân đạo không phải là phản ứng sinh học ngẫu nhiên mà là các kiến tạo xã hội xuất phát từ các tự sự văn hóa, nhận thức vị thế quyền lực và các cuộc đối thoại nội tâm (micro-dialogues).

Đóng góp về mặt thực tiễn và kiến nghị

• Làm sáng tỏ các nguyên nhân dẫn đến sự đứt gãy trong mô hình chuyển tiếp từ cứu trợ khẩn cấp sang tái thiết và phát triển (LRRD) tại Haiti, cụ thể trong các dự án cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường và xây dựng nhà ở vĩnh viễn.
• Đề xuất giải pháp mang tính cấu trúc: Các tổ chức nhân đạo quốc tế cần tích hợp Mô hình Năng lực Văn hóa (Cultural Competence Model) vào quy trình vận hành và đào tạo nhân viên nhằm hạn chế "tính thực dân của quyền lực", tôn trọng cấu trúc lãnh đạo truyền thống và tăng cường tính làm chủ của địa phương (local ownership).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Thời gian điền dã: Bị giới hạn trong 6 tuần (tháng 10–11/2013) và phải rút ngắn 1 tuần so với kế hoạch ban đầu do chi phí thuê phương tiện di chuyển an toàn quá cao (khoảng 300 USD/ngày) dẫn đến thiếu hụt ngân sách.
• Rào cản tiếp cận và cam kết nghiên cứu: Lãnh đạo địa phương e ngại ký vào văn bản đồng thuận tham gia nghiên cứu (informed consent form) do lo ngại rủi ro cá nhân; một số cựu nhân viên người Haiti từ chối trả lời vì đã ký thỏa thuận bảo mật thông tin (NDA) với tổ chức cũ; hai tổ chức quốc tế lớn tại địa bàn từ chối phỏng vấn.
• Cơ cấu giới tính của mẫu: Thiếu sự cân bằng giới trong mẫu nghiên cứu (chỉ có 2 nữ giới trong nhóm nhân viên quốc tế và không tìm được nữ giới giữ vị trí lãnh đạo địa phương trong số các đối tượng tham gia).
• Trở ngại kỹ thuật: Điều kiện nhiệt độ cao tại hiện trường làm ảnh hưởng đến thiết bị ghi âm, khiến một số phân đoạn của 3 cuộc phỏng vấn không thể bóc băng hoàn chỉnh.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các khu vực địa lý khác của Haiti và các quốc gia hậu khủng hoảng khác để kiểm chứng tính phổ quát của mô hình.
• Tiến hành khảo sát chuyên sâu về khía cạnh giới trong quan hệ quyền lực nhân đạo khi có sự tham gia của nhiều nữ lãnh đạo địa phương hơn.

---

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, giảng viên chuyên ngành Nghiên cứu Nhân đạo, Xã hội học, Nhân học và Quan hệ Quốc tế: Tham khảo phương pháp luận kết hợp phân tích kiến tạo xã hội, Grounded Theory và quy trình mã hóa cảm xúc (Emotional Coding) bằng phần mềm Atlas.ti (Chương 2).
• Cán bộ quản trị và nhân viên thực địa của các tổ chức phi chính phủ quốc tế (INGOs), Liên Hợp Quốc và Phong trào Chữ thập đỏ: Tiếp cận các bài học thực tế về nhận thức quyền lực, hội chứng xe trắng, thuyết âm mưu và phương thức áp dụng mô hình Năng lực Văn hóa để tối ưu hóa sự phối hợp với thủ lĩnh địa phương (Chương 4, 6, 7).
• Nhà hoạch định chính sách viện trợ và tái thiết sau thảm họa: Tham khảo các phân tích về điểm nghẽn trong chuỗi cứu trợ - phục hồi - phát triển (LRRD) đối với các công trình hạ tầng nước sạch và nhà ở (Chương 6).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tác giả lại chọn khảo sát mối quan hệ với lãnh đạo địa phương thay vì người thụ hưởng viện trợ thông thường?

Tác giả dựa trên nghiên cứu của Denis Dijkzeul (2010) cho thấy mối quan hệ quyền lực bộc lộ rõ nét và có thể nhận diện sâu sắc nhất ở cấp độ giữa nhân viên nhân đạo và các nhà lãnh đạo địa phương. Các thủ lĩnh bản địa giữ vai trò trung gian đàm phán giữa cộng đồng và các tổ chức bên ngoài, đồng thời chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự xói mòn quyền lực do tiềm lực vượt trội của các tổ chức phi chính phủ quốc tế.

2. Phương pháp mã hóa cảm xúc (Emotional Coding) được triển khai như thế nào trong luận án?

Dựa trên lý thuyết của Johnny Saldaña (2009) và nền tảng đánh giá nhận thức của Clore và Ortony (1988), tác giả nhập toàn bộ văn bản chép lời phỏng vấn vào phần mềm Atlas.ti. Quá trình mã hóa được thực hiện qua hai tầng: đầu tiên là mã hóa chủ đề (thematic coding), sau đó nhận diện và gán nhãn các trạng thái cảm xúc nảy sinh gắn liền với từng điều kiện cấu trúc xã hội cụ thể được người tham gia thuật lại.

3. Những chủ đề chính nào được nhận diện từ dữ liệu phỏng vấn tại Léogâne?

Quá trình phân tích dữ liệu tại Chương 6 xác định bốn chủ đề lớn:

1. Tính thực dân của quyền lực (The Coloniality of Power).
2. Tham nhũng và sự mất lòng tin (Corruption and Distrust).
3. Sự xuất hiện của các thuyết âm mưu (Conspiracy Theories).
4. Các rào cản trong việc triển khai chuỗi liên tục cứu trợ - phát triển (LRRD), đặc biệt trong lĩnh vực cấp nước sạch, vệ sinh môi trường và chuyển đổi nhà ở.

4. Những cảm xúc tiêu cực nào thường xuyên xuất hiện giữa nhân viên quốc tế và lãnh đạo bản địa?

Phân tích dữ liệu tại Chương 6 chỉ ra năm trạng thái cảm xúc tiêu cực chủ đạo xuất hiện ở cả hai nhóm đối tượng: hối tiếc (regret), buồn bã (sadness), cảm giác thất bại (sense of failure), thất vọng (disappointment) và giận dữ (anger). Các cảm xúc này bắt nguồn từ sự bất đồng nhận thức, thiếu tin tưởng và bất đối xứng quyền lực.

5. Luận án đề xuất mô hình nào để cải thiện mối quan hệ hợp tác nhân đạo?

Luận án đề xuất việc tiếp nhận và áp dụng Mô hình Năng lực Văn hóa (Model of Cultural Competence) (phỏng theo Anna R.) dành cho nhân viên nhân đạo quốc tế. Mô hình này hướng tới việc nâng cao hiểu biết về bối cảnh văn hóa - lịch sử địa phương, giảm thiểu tính áp đặt quyền lực và thúc đẩy sự hợp tác bình đẳng với các cấu trúc lãnh đạo bản xứ.

---

Kết luận

Luận án của Pierrette Quintiliani đã giải mã thành công động thái quan hệ quyền lực và thế giới cảm xúc giữa nhân viên nhân đạo quốc tế và lãnh đạo địa phương tại Haiti thông qua lăng kính kiến tạo xã hội và lý thuyết nảy sinh từ thực địa. Công trình chứng minh rằng sự bất đối xứng quyền lực và định kiến văn hóa làm nảy sinh các cảm xúc tiêu cực, từ đó cản trở hiệu quả của các chương trình viện trợ và mô hình chuyển tiếp cứu trợ - phát triển (LRRD). Việc đề xuất áp dụng Mô hình Năng lực Văn hóa mở ra hướng tiếp cận thực tiễn giúp tái định hình quan hệ đối tác nhân đạo theo hướng tôn trọng, công bằng và bền vững hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

A study of the relationships of power between humanitarian workers and local leaders in Haiti Item Type Thesis Authors Quintiliani, Pierrette Rights <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/ by-nc-nd/3.0/"><img alt="Creative Commons License" style="border-width:0" src="http://i.org/l/by- nc-nd/3.png" /></a><br />The University of Bradford theses are licenced under a <a rel="license" href="http:// creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/">Creative Commons Licence</a>. Download date 07/04/2022 02:26:10 Link to Item http://hdl.net/10454/18433 A STUDY OF THE RELATIONSHIPS OF POWER BETWEEN HUMANITARIAN WORKERS AND LOCAL LEADERS IN HAITI P.D UNIVERSITY OF BRADFORD 2018 A study of the relationship of power between humanitarian workers and local leaders in Haiti Pierrette QUINTILIANI Submitted for the Degree Of Doctor of Philosophy Faculty of Social Sciences and Humanities University of Bradford 2018 Abstract Pierrette Quintiliani A study of the relationships of power between humanitarian workers and local leaders in Haiti Keywords: Local leaders, structural violence, emotions, coloniality of power, humanitarian workers, coexistence, perception, social constructionism, power. Like many former colonised countries, Haiti has been plagued by insecurity and conflicts caused by internal and external influences as well as natural disasters. In 1804, after a protracted conflict between slaves and French colonialists, Haiti became the first black country to gain its independence through a revolution.

Today, Haiti is the poorest country in the Western hemisphere, ranking 153rd on the Human Development Index and a significant number of humanitarian organisations are present on the island aspiring at improving the standard of living of the population. The following study examines how the relationships of power emerging through the relationship between humanitarian and local leaders affect their perceptions of each other and identified the emotions emerging from these perceptions. The perceptions identified are the coloniality of power, corruption and distrust, the occurrence of conspiracy theories and the obstacles encountered in the implementation of a relief-development continuum model envisioned by general humanitarian policies. These perceptions create tensions between the humanitarian and local leaders, contributing to fuelling negative emotions such as regret, sadness, sense of failure, disappointment and anger.

Negative emotions in this study affect the collaboration between humanitarians and local leaders, diminishing the positive influences and impact of humanitarian action on the well-being of the Haitian population. One of the components to increase these positive influences of humanitarian action is to lessen the asymmetricality of power between humanitarian and local leaders through the adoption of a Cultural Competence model by humanitarians. Abstract (242 words) i ii Acknowledgements and Dedication The hours spent writing were never lonely. I always felt I was in the company of the Haitians who shared their stories – and more.

I also enjoyed the company of the authors and the richness of the writings that inspired and guided me. Sometimes, I could hear a slave from Haiti demanding for justice, and I hope this project confers that justice in some way. Anecdotally, my family and I live in an old house in New England, the basement of which contains a cache that was used by the slave underground railroad network to hide escaped slaves who would be smuggled to Canada along the Connecticut River in a search for freedom. I would like to extend my gratitude to Dr Rhys Kelly, who tirelessly read and commented on my chapters and helped me stand when I was ready to fall.

My appreciation also goes out to my mother, who has always believed in my projects and encouraged me to follow my dreams; my husband Richard, who supported me morally and financially during these years; my amazing daughter Lisana, who was alone many hours in her room while Mummy was working on her PhD; and to Waddles and Asparagus, who kept me company sleeping by my desk for countless hours. iii Table of Contents Abstract .i Acknowledgements and Dedication. iii LIST OF PICTURES .vii List of Figures. viii List of Tables.

ix Chapter 1: Introduction. 10 Genesis of the Research. 10 Background and Rationale. 11 Research Questions and Objectives.

26 Method of Data Analysis. 30 Challenges in perceiving emotions. 35 The Classification of Emotions. 36 Coding Process for Grounded Theory.

38 General Remarks about the Data Collection. 39 Distribution of Interviews. 40 Unfolding of Interviews. 41 Choice of the Case Study: Haiti.

42 Fieldwork: Location and Conditions. 43 Picture - 1 Haitian-Truth.org (2010) Léogâne after the earthquake. 44 Picture - 3: Author (2013): Central Market in Léogâne. 48 Structure of The Dissertation.

49 iv Chapter 3: Humanitarianism. 51 Modern Humanitarianism: Origin and Foundational events. 69 Chapter 4: Relationships of power between populations, local leaders and humanitarian workers. 80 Asymmetricality of Power.

82 Negotiation of the Gift. 82 Social Perceptions of Expatriates by Recipients of Assistance. 84 Rumours and Conspiracy Theories as Forms of Resistance. 87 ‘Power Over’ and the Social Negotiation of Assistance.

88 The vulnerability syndrome as reversibility of power. 90 A superimposition of power ‘over’. 92 The Complexity of Local Leadership and Power in Haiti. 102 Chapter 5: The Social Construction of Reality in Haiti.

104 Colonisers and Dictators. 104 Early Acts of Resistance and Resilience. 124 A Social Construction Inspired by Cultural Resistance and Resilience. 127 The Kreyol Language.

137 Chapter 6: Data Analysis. 142 The Coloniality of Power. 142 Corruption and Distrust. 167 The Relief Development Continuum.

172 LRRD in the Water-Sanitation Response. 179 v Cultural Misunderstanding in Transitioning from Emergency Shelters to Reconstruction and Development of Permanent Housing. 204 Chapter 7 - Conclusion and Implications. 211 Limitations and Future Research.

213 vi LIST OF PICTURES Picture - 1 Haitian-Truth.org (2010) Léogâne after the earthquake. 44 Picture - 2: Haitian-Truth.org (2010) Picture showing the massive destruction of an urban area in Léogâne. 45 Picture - 3: Author (2013): Central Market in Léogâne. 46 Picture - 4: Author (2013) Market in Léogâne.

Before the Mass at the Adventist Church in Léogâne. Health post in Léogâne. 47 Picture - 7: UNEP/Flickr (2011). Border between Haiti and the Dominican Republic in 2011.

Ninety-eight per cent of the Haiti side is deforested. Inside one of the rooms of a Vodou temple, we can see how pictures of Christian saints represent loas. 134 Picture - 9: Author (2013) - Goddess Erzulie Dantor with her son Reptilian, who exhibits a strong resemblance to the Virgin Mary and her son Jesus. 134 Picture - 10: Author (2013) - Vodou temples are at the heart of Haitian social construction.

Inside DINEPA’ s headquarters in Leogane. Inside DINEPA’ s headquarters in Leogane. 190 Picture - 14: Unknown photograph (2013). Meeting with a group of Vodou leaders.

197 vii List of Figures Figure 1 - Global Humanitarian Report, 2015 - Note: although Turkey is shown to be the highest donor, most of the funding is from US or EU donors to contribute to the refugee crisis. 62 Figure 2: Office of the Special Envoy for Haiti; US Fact Sheet (2021), Chart designed by Vijaha Ramachandran and Julie Walz for the Center for Global Development. 71 Figure 3: Food and Agriculture Organization (2016) - Evolution of Rice Importation in Haiti (1961-2016). 114 Figure 4: Agence France Press (2016).

Evolution of cholera cases between October 2010 and July 2016. 122 Figure 5 - Joos van Winghe (1598?). Massacre of the Taino queen and her subjects. 124 Figure 6: Global Humanitarian Assistance Report (2019).

174 Figure 8: Model of Cultural Competence adapted from Anna R. 211 viii List of Tables Table 1 - Author (2014). Distribution of Interviews. 41 Table 2: Author (2020) Recapitulation of emotions experienced by expatriates and local leaders in the theme Coloniality of Power.

159 Table 3: Author (2020) - Recapitulation of emotions experienced by expatriates and local leaders on the theme of Corruption and Distrust. 167 Table 4: Recapitulation of emotions experienced by expatriates and local leaders on the theme of Conspiracy Theories. 172 Table 5 – (Widmer 2014): Summary of Water Point Construction and Management Data. Ethnographic Analysis of the Reasons for selling a plot of land.

199 Table 7 - Author (2020) - Summarization of Emotions Associated with LRRD. 204 Table 8 - Author (2020) - Summarization of Emotions Associated with each Theme. 205 Table 9 - Population of the circonscription of Léogâne (Source : Institut Haitien de Statistiques et d'Informatique, January 2012). 214 ix Chapter 1: Introduction The fundamental concept in social science is Power, in the same sense that Energy is the fundamental concept in physics.…The laws of social dynamics are laws which can only be stated in terms of power’.

(Russell 1938: 10; Jahre 2010) This thesis examines the relationships of power between humanitarian workers and local leaders in the region of Léogâne in Haiti, with a special focus on how these relationships are constructed through and mediated by cultural narratives. This research first seeks to uncover the power dynamics between humanitarians and local leaders in situation of complex emergencies through the analysis of the expression and construction of their discourses. Second it unwrapped the emotions generated by these narratives and finally constructs a grounded theory on the impact of these emotions on the relationship between local and expatriate leaders. A detailed case study of Haiti, a complex site of recurring humanitarian crises and intervention by humanitarian agencies, provides the focus for exploring the main themes and questions the thesis seeks to address.

Genesis of the Research The seeds of this study were planted in 1994 in Angola, a country whose inhabitants, like Haiti’s, have suffered under colonial rule, decolonisation wars, Cold War proxy conflicts and, finally, internal political disturbances. My colleagues and I were confronted with the devastating consequences of conflicts on civilian populations. I was directly concerned with the problem of delivering assistance to internally displaced persons and the local population trapped between front lines in the region of Huambo; I was working as the relief coordinator with the International Committee of the Red Cross (ICRC). As I later discovered while working in other areas experiencing violent conflict in various countries in Africa, the former Soviet Union and South East Asia, this was but one example of situations in which unbearable cruelty and living conditions were imposed on civilians and re-enacted endlessly in regions or countries at war.

Although the provenance of humanitarian assistance was not questioned in some contexts, in most, the political and cultural baggage brought by humanitarian workers and agencies to communities created tensions. This was not so much evident among the poorest, who accepted any support with infinite grace, but rather, by those members endowed with more agency and power (Dijkzeul 2010). The humanitarian system and institutions as they became increasingly visible and gained influenced on the international scene and in communities around the world have sometimes became perceived as arrogant, inflexible and lacking cultural sensitivity despite all the assistance and support they are providing in many desperate situations. In some cases the ‘perceptions of affiliations with political and military agenda have eroded acceptance of humanitarian actors.’ (Barnett and Thomas 2011: XV) As exemplified by the recent sexual abuse scandal related to some members of Oxfam Great Britain, Save the Children and other organisations that are still emerging, institutional perceptions can be exacerbated by humanitarian staff’s inappropriate personal behaviour, conspicuous consumption and other issues, such as the ‘white car syndrome’ (Power 2008: 115), which came to symbolise the high living standards of expatriates in general in comparison with the living standards of the population and local leaders.

Thus, while the civilian population’s living conditions in these contexts were often indescribable, I could not help but observe the behaviours and relationships among humanitarian staff, the population and their leaders. Later, my teaching about development/humanitarian assistance and its influence on conflicts, my readings and numerous discussions with students from regions experiencing conflicts and political instability further persuaded me of the necessity of further deciphering and explaining the content and nature of these narratives.