Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên đang theo học đại học ngành quản trị kinh doanh tại thành phố hồ chí minh

Trong bối cảnh hiện nay, việc mở rộng tri thức chuyên ngành là một yếu tố quan trọng đối với sinh viên… 144 trang · Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM · 2021.

• Tác giả: Lê Thị Mỹ Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Long
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mở Rộng Tri Thức Chuyên Ngành Của Sinh Viên Quản Trị Kinh Doanh Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu tổng quát
• 1.3. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu, đối tượng điều tra
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học
• 1.8. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.9. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Khái niệm tri thức
• 2.1.2. Khái niệm tri thức chuyên ngành
• 2.1.3. Khái niệm mở rộng tri thức chuyên ngành
• 2.1.4. Khái niệm ý định
• 2.1.5. Khái niệm ý định mở rộng tri thức chuyên ngành
• 2.2. Các mô hình lý thuyết có liên quan
• 2.2.1. Thuyết hành động hợp lý của Ajzen và Fishbein (1975) (TRA: Theory of Reasoned Action)
• 2.2.2. Mô hình lý thuyết hành vi hoạch định của Ajzen 1991 (TPB: The Theory of Planning Behaviour)
• 2.3. Các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan
• 2.3.1. Các nghiên cứu trong nước có liên quan
• 2.3.2. Các nghiên cứu nước ngoài có liên quan
• 2.4. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4.1. Lựa chọn các nhân tố độc lập cho mô hình nghiên cứu
• 2.4.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.4.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tổng quan về nghiên cứu và quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Tổng quan về nghiên cứu
• 3.1.2. Tiến trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.2.3. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Thiết kế bảng câu hỏi và xây dựng thang đo
• 3.3.1. Xây dựng thang đo
• 3.3.2. Thiết kế bảng câu hỏi chính thức
• 3.4. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.4.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
• 3.5. Phương pháp chọn mẫu và phương pháp điều tra khảo sát
• 3.5.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.5.2. Phương pháp điều tra khảo sát
• 3.6. Phương pháp xử lý thông tin
• 3.6.1. Phương pháp xử lý thông tin thứ cấp
• 3.6.2. Phương pháp xử lý thông tin sơ cấp
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Phân tích tổng quan môi trường
• 4.1.1. Tổng quan về Thành phố Hồ Chí Minh
• 4.1.2. Tổng quan chất lượng nguồn nhân lực ngành Quản trị kinh doanh
• 4.2. Phân tích dữ liệu khảo sát
• 4.2.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2.2. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha
• 4.2.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các yếu tố
• 4.2.4. Phân tích hệ số Pearson
• 4.2.5. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.2.6. Tính giá trị trung bình mean cho các biến quan sát của các yếu tố
• 4.2.7. Kiểm tra sự khác biệt trung bình của các yếu tố nhân khẩu học
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Đối sánh với các bài nghiên cứu có liên quan
• 5.2.1. Nghiên cứu của Đoàn Liêng Diễm và cộng sự (2021)
• 5.2.2. Nghiên cứu của Phạm Xuân Giang và Nguyễn Thị Phương Thảo (2019)
• 5.3. Đề xuất hàm ý quản trị
• 5.3.1. Hàm ý quản trị cho yếu tố Nhận thức lợi ích
• 5.3.2. Hàm ý quản trị cho yếu tố Thái độ
• 5.3.3. Hàm ý quản trị cho yếu tố Chuẩn chủ quan
• 5.3.4. Hàm ý quản trị cho yếu tố Nhận thức kiểm soát hành vi
• 5.4. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mở Rộng Tri Thức

Trong bối cảnh hiện nay, việc mở rộng tri thức chuyên ngành là một yếu tố quan trọng đối với sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Các yếu tố này không chỉ giúp sinh viên nâng cao năng lực cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế. Theo nghiên cứu của Lê Thị Mỹ Hạnh (2021), các yếu tố như nhận thức lợi ích, thái độ và chuẩn chủ quan có tác động lớn đến ý định này.

1.1. Khái Niệm Về Tri Thức Chuyên Ngành

Tri thức chuyên ngành được định nghĩa là tập hợp các kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết cho một lĩnh vực cụ thể. Đối với sinh viên Quản trị kinh doanh, tri thức này bao gồm các kiến thức về quản lý, marketing, tài chính và nhân sự. Việc mở rộng tri thức chuyên ngành giúp sinh viên có thể thích ứng tốt hơn với môi trường làm việc thực tế.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Mở Rộng Tri Thức

Việc mở rộng tri thức chuyên ngành không chỉ giúp sinh viên nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động mà còn tạo ra cơ hội phát triển nghề nghiệp bền vững. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có ý định mở rộng tri thức thường có khả năng tìm kiếm việc làm tốt hơn và có mức thu nhập cao hơn.

II. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mở Rộng Tri Thức Chuyên Ngành

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên. Các yếu tố này bao gồm nhận thức lợi ích, thái độ đối với việc học tập, và chuẩn chủ quan từ gia đình và bạn bè. Những yếu tố này không chỉ tác động đến quyết định học tập mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển nghề nghiệp của sinh viên.

2.1. Nhận Thức Lợi Ích

Nhận thức lợi ích là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức. Sinh viên có nhận thức rõ ràng về lợi ích của việc học tập và mở rộng tri thức sẽ có động lực cao hơn để theo đuổi việc học. Theo nghiên cứu, yếu tố này có hệ số beta chuẩn hóa cao nhất, cho thấy tầm quan trọng của nó.

2.2. Thái Độ Đối Với Việc Học Tập

Thái độ tích cực đối với việc học tập cũng là một yếu tố quan trọng. Sinh viên có thái độ tốt thường có xu hướng tìm kiếm cơ hội học tập và phát triển bản thân nhiều hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng thái độ tích cực có thể được hình thành từ môi trường học tập và sự hỗ trợ từ gia đình.

2.3. Chuẩn Chủ Quan Từ Môi Trường Xung Quanh

Chuẩn chủ quan từ bạn bè và gia đình cũng ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức. Nếu sinh viên sống trong một môi trường khuyến khích học tập và phát triển, họ sẽ có xu hướng theo đuổi việc mở rộng tri thức nhiều hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng một môi trường học tập tích cực.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Để Xác Định Yếu Tố Ảnh Hưởng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức chuyên ngành. Qua khảo sát trực tuyến, 270 bảng câu hỏi được gửi đi và 221 bảng khảo sát hợp lệ đã được phân tích. Phương pháp phân tích hồi quy được sử dụng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố.

3.1. Phương Pháp Khảo Sát

Khảo sát trực tuyến được thực hiện để thu thập dữ liệu từ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh. Các câu hỏi được thiết kế để đánh giá nhận thức lợi ích, thái độ và chuẩn chủ quan của sinh viên. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố này và ý định mở rộng tri thức.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các công cụ thống kê như Cronbach’s alpha và phân tích hồi quy. Phân tích này giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến ý định mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ý Định Mở Rộng Tri Thức

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như nhận thức lợi ích, thái độ và chuẩn chủ quan có tác động đáng kể đến ý định mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên. Cụ thể, nhận thức lợi ích có hệ số beta chuẩn hóa cao nhất, cho thấy đây là yếu tố quyết định nhất trong việc thúc đẩy sinh viên tiếp tục học tập.

4.1. Tác Động Của Nhận Thức Lợi Ích

Nhận thức lợi ích được xác định là yếu tố có tác động lớn nhất đến ý định mở rộng tri thức. Sinh viên nhận thức rõ ràng về lợi ích của việc học tập sẽ có động lực cao hơn để theo đuổi việc mở rộng tri thức chuyên ngành.

4.2. Tác Động Của Thái Độ

Thái độ tích cực đối với việc học tập cũng có tác động đáng kể. Sinh viên có thái độ tốt thường có xu hướng tìm kiếm cơ hội học tập và phát triển bản thân nhiều hơn.

4.3. Tác Động Của Chuẩn Chủ Quan

Chuẩn chủ quan từ môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng đến ý định mở rộng tri thức. Môi trường học tập tích cực sẽ khuyến khích sinh viên theo đuổi việc học tập và phát triển.

V. Kết Luận Và Hàm Ý Quản Trị Đối Với Sinh Viên

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc mở rộng tri thức chuyên ngành là rất quan trọng đối với sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM. Các nhà quản lý giáo dục và doanh nghiệp cần chú trọng đến việc tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích sinh viên mở rộng tri thức. Điều này không chỉ giúp sinh viên phát triển bản thân mà còn góp phần vào sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Giáo Dục

Các nhà quản lý giáo dục cần xây dựng các chương trình đào tạo thực tiễn hơn, giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận với kiến thức và kỹ năng thực tế. Điều này sẽ giúp sinh viên nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

5.2. Khuyến Khích Sinh Viên Mở Rộng Tri Thức

Doanh nghiệp cũng nên khuyến khích nhân viên tham gia các khóa học và chương trình đào tạo để mở rộng tri thức chuyên ngành. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực của nhân viên mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và môi trường kinh doanh biến động nhanh chóng, tri thức được xác định là nguồn lực chiến lược quan trọng hàng đầu nhằm tạo dựng và duy trì lợi thế cạnh tranh của các tổ chức. Tại Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, đứng thứ 3 trong nhóm các đô thị năng động nhất Đông Nam Á theo báo cáo Chỉ số Thành phố năng động toàn cầu của Jones Lang LaSalle. Tính đến năm 2020, địa bàn thành phố có khoảng 400.000 doanh nghiệp với tổng vốn điều lệ đạt 5.861 nghìn tỷ đồng, chiếm 52% tổng số doanh nghiệp cả nước. Nơi đây tập trung mật độ cao các doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và là trung tâm giáo dục đại học lớn của khu vực.

Ngành Quản trị kinh doanh luôn nằm trong nhóm ngành thu hút lượng lớn người học. Thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn 2018–2021 cho thấy đây là ngành có số lượng hồ sơ đăng ký xét tuyển cao nhất, chiếm trên 10% tổng nguyện vọng mỗi năm. Mặc dù quy mô đào tạo lớn (năm học 2019–2020 cả nước có 263.179 sinh viên tốt nghiệp đại học), tình trạng cử nhân ra trường gặp khó khăn khi tham gia thị trường lao động vẫn diễn biến phức tạp. Điển hình vào quý I/2019, số người có trình độ đại học trở lên thất nghiệp lên tới 124.500 người. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chương trình đào tạo còn nặng tính lý thuyết, người học thiếu kỹ năng thực hành và kiến thức chuyên sâu đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Do đặc thù kiến thức quản trị mang tính tổng hợp, việc người học tiếp tục chủ động trau dồi, mở rộng tri thức chuyên môn sau khi ra trường trở thành đòi hỏi cấp thiết. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Mỹ Hạnh (Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, 2021) được thực hiện nhằm làm rõ các yếu tố chi phối ý định này.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên đang theo học đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các mục tiêu cụ thể được xác định gồm:

1. Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh;
2. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của nhóm đối tượng này;
3. Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm gia tăng ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành Quản trị kinh doanh.

Tương ứng với các mục tiêu trên, khóa luận đặt ra ba câu hỏi nghiên cứu:

1. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên đang theo học đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh?
2. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên như thế nào?
3. Các hàm ý quản trị nào cần được đề xuất nhằm thúc đẩy ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên sau khi tốt nghiệp?

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp. Đối tượng khảo sát là sinh viên đang theo học hệ đại học chính quy ngành Quản trị kinh doanh tại các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các yếu tố tâm lý xã hội và nhận thức thuộc mô hình hành vi tác động đến ý định mở rộng tri thức chuyên ngành;
• Phạm vi không gian: Khảo sát sinh viên tại các trường đại học có đào tạo ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh;
• Phạm vi thời gian: Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2018 đến năm 2021; dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát từ tháng 09/2021 đến tháng 12/2021.

Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học trong việc kiểm định khả năng áp dụng của các mô hình lý thuyết hành vi vào lĩnh vực phát triển tri thức cá nhân của sinh viên khối ngành kinh tế. Về mặt thực tiễn, đề tài cung cấp luận cứ cho các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong việc thiết kế chương trình đào tạo và chính sách phát triển nguồn nhân lực phù hợp với xu hướng tự học tập của người học.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên hai mô hình nền tảng trong tâm lý học hành vi:

• Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Fishbein và Ajzen (1975), xem xét ý định hành vi chịu sự chi phối trực tiếp của hai thành tố là Thái độ đối với hành vi và Chuẩn chủ quan.
• Thuyết hành vi hoạch định (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991), phát triển từ mô hình TRA bằng cách bổ sung thêm biến Nhận thức kiểm soát hành vi, phản ánh mức độ tự tin và cảm nhận về khả năng kiểm soát nguồn lực khi thực hiện hành vi.

Bên cạnh lý thuyết nền tảng, tác giả hệ thống hóa các định nghĩa học thuật liên quan:

• Tri thức được nhìn nhận là niềm tin cá nhân hướng đến chân lý qua tương tác xã hội (Nonaka và cộng sự, 1995), là sự tổng hợp của kinh nghiệm, giá trị, ngữ cảnh thông tin (Davenport và Prusak, 1998; Alavi và Leidner, 2001; Bollinger và Smith, 2001).
• Tri thức chuyên ngành được định nghĩa theo Young và Muller (2014) là hệ thống tri thức chuyên biệt nhằm phát triển khái niệm hoặc giải quyết các vấn đề ngữ cảnh trong một cộng đồng chuyên môn nhất định.
• Mở rộng tri thức chuyên ngành là hoạt động tiếp thu các kỹ năng, kiến thức chuyên sâu từ các nguồn đối tác, đối thủ, dịch vụ tri thức và viện - trường (Belderbos và cộng sự, 2004; Laursen và Salter, 2006; Sofka và Grimpe, 2010).
• Ý định hành vi là sự sẵn sàng và nỗ lực của một cá nhân nhằm thực hiện một hành vi xác định (Ajzen, 1991; Sheeran, 2002; Sultan và Wong, 2012).

Qua tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trong nước (Nguyễn Quang Vĩnh và cộng sự, 2021; Đoàn Liêng Diễm và cộng sự, 2021; Phạm Xuân Giang và Nguyễn Thị Phương Thảo, 2019) và quốc tế (Hatane và cộng sự, 2021; Buabeng-Andoh, 2021; Gainau, 2021; Qi và Ploeger, 2021; Ng và cộng sự, 2011), tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu bao gồm 4 biến độc lập tác động cùng chiều lên 1 biến phụ thuộc, tương ứng với 4 giả thuyết:

• H1: Thái độ có mối tác động cùng chiều (+) đến Ý định mở rộng tri thức chuyên ngành.
• H2: Chuẩn chủ quan có mối tác động cùng chiều (+) đến Ý định mở rộng tri thức chuyên ngành.
• H3: Nhận thức kiểm soát hành vi có mối tác động cùng chiều (+) đến Ý định mở rộng tri thức chuyên ngành.
• H4: Nhận thức lợi ích có mối tác động cùng chiều (+) đến Ý định mở rộng tri thức chuyên ngành.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành tổng hợp, phân tích các tài liệu học thuật và lý thuyết liên quan nhằm hiệu chỉnh mô hình, bổ sung thang đo Nhận thức lợi ích từ nghiên cứu của Gainau (2021) và loại bỏ yếu tố Trung thành thương hiệu theo hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn.
• Nghiên cứu định lượng sơ bộ: Thực hiện qua Google Biểu mẫu với mẫu khảo sát thử nghiệm gồm 55 sinh viên, thu về 40 bảng trả lời hợp lệ để kiểm tra sơ bộ độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha.
• Nghiên cứu định lượng chính thức: Thực hiện khảo sát trực tuyến thông qua bảng câu hỏi gửi qua Facebook và Zalo tới các hội nhóm sinh viên Quản trị kinh doanh tại TP.HCM. Tổng số biểu mẫu phát ra là 270, thu về 221 mẫu hợp lệ phục vụ phân tích.

Dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các báo cáo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Jones Lang LaSalle, Báo Tuổi trẻ, VnExpress, và Văn kiện Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI. Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phần mềm SPSS 20 thông qua các kỹ thuật: thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson, hồi quy tuyến tính bội, và kiểm định sự khác biệt giá trị trung bình (T-test, ANOVA).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài

Chương mở đầu tập trung thiết lập tính cấp thiết của nghiên cứu trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế tại TP.HCM và thực trạng sinh viên tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh gặp rào cản kỹ năng thực tế. Tác giả trình bày cấu trúc nghiên cứu với 3 mục tiêu cụ thể, 3 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng khảo sát và giới hạn không gian - thời gian (dữ liệu sơ cấp thu thập từ tháng 09/2021 đến tháng 12/2021). Chương 1 cũng xác lập ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình, đồng thời khái quát bố cục toàn bộ khóa luận gồm 5 chương.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương này đi sâu vào hệ thống các khái niệm cốt lõi về tri thức, tri thức chuyên ngành, việc mở rộng tri thức chuyên ngành và ý định hành vi. Tác giả phân tích cơ chế vận hành của hai mô hình lý thuyết nền tảng là TRA (Ajzen và Fishbein, 1975) và TPB (Ajzen, 1991). Nội dung chương tổng thuật có hệ thống các công trình nghiên cứu tiền nhiệm trong và ngoài nước liên quan đến ý định tiếp tục học tập, học sau đại học hoặc lựa chọn chương trình đào tạo. Dựa trên cơ sở lý luận và ý kiến chuyên môn của người hướng dẫn, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 4 biến độc lập: Thái độ (TD), Chuẩn chủ quan (CCQ), Nhận thức kiểm soát hành vi (NTKS), Nhận thức lợi ích (LICN) và biến phụ thuộc Ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành (YD).

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày quy trình nghiên cứu chuẩn hóa qua 6 bước: từ xác định vấn đề, thiết lập mục tiêu, lựa chọn phương pháp, triển khai thu thập, phân tích dữ liệu đến đề xuất hàm ý. Tác giả thiết kế bảng câu hỏi sử dụng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ (từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Hoàn toàn đồng ý) cùng các thang đo định danh về nhân khẩu học. Thang đo gồm 20 biến quan sát được mã hóa chi tiết:

Nhóm yếu tố	Mã biến	Nội dung biến quan sát	Nguồn tham khảo
Thái độ (TD)	TD1 TD2 TD3 TD4	Thích ý tưởng tiếp tục mở rộng tri thức sau tốt nghiệp Ý tưởng tốt khi mở rộng tri thức sau tốt nghiệp Đồng tình với việc mở rộng tri thức chuyên ngành Hài lòng với ý định mở rộng tri thức	Đoàn Liêng Diễm và cộng sự (2021)
Chuẩn chủ quan (CCQ)	CCQ1 CCQ2 CCQ3 CCQ4	Gia đình ủng hộ tiếp tục mở rộng tri thức Bạn bè ủng hộ việc mở rộng tri thức Gia đình tác động đến việc mở rộng tri thức Người xung quanh góp phần hình thành ý định	Phạm Xuân Giang và Nguyễn Thị Phương Thảo (2019)
Nhận thức kiểm soát hành vi (NTKS)	NTKS1 NTKS2 NTKS3 NTKS4	Tự tin vào khả năng bản thân Đủ điều kiện thuận lợi để mở rộng tri thức Dễ dàng tìm kiếm thông tin chuyên ngành Dễ dàng tiếp cận các nguồn cung cấp cần thiết	Nguyễn Quang Vĩnh và cộng sự (2021)
Nhận thức lợi ích (LICN)	LICN1 LICN2 LICN3 LICN4	Giúp nâng cao năng lực làm việc Giúp tiếp cận với tri thức nâng cao Cơ hội nâng cao kiến thức và kỹ năng bản thân Cơ hội đạt những thành tựu tốt hơn trong nghề nghiệp	Gainau (2021)
Ý định mở rộng tri thức (YD)	YD1 YD2 YD3 YD4	Mong muốn mở rộng tri thức trong thời gian tới Nằm trong kế hoạch tương lai của bản thân Dự định mở rộng tri thức sau khi tốt nghiệp Mong đợi được tiếp tục mở rộng tri thức	Tác giả tổng hợp

Kết quả khảo sát sơ bộ trên 40 mẫu cho thấy toàn bộ các thang đo đều đạt hệ số Cronbach's Alpha > 0.6 và tương quan biến - tổng của tất cả các biến quan sát đều > 0.3:

• Thái độ: Cronbach's Alpha = 0.626
• Chuẩn chủ quan: Cronbach's Alpha = 0.632
• Nhận thức kiểm soát hành vi: Cronbach's Alpha = 0.727
• Nhận thức lợi ích: Cronbach's Alpha = 0.666
• Ý định mở rộng tri thức: Cronbach's Alpha = 0.845

Toàn bộ 20 biến quan sát được giữ nguyên để đưa vào bảng câu hỏi nghiên cứu định lượng chính thức.

Chương 4: Phân tích dữ liệu

Nội dung chương 4 trình bày bức tranh tổng thể về nguồn nhân lực ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM và phân tích tập dữ liệu khảo sát chính thức gồm 221 mẫu hợp lệ:

• Thống kê mô tả mẫu: Khảo sát phản ánh các đặc điểm nhân khẩu học bao gồm giới tính, sinh viên đang theo học các năm học, và thời gian tự học/tuần dành cho việc nâng cao kiến thức, kỹ năng.
• Kiểm định thang đo chính thức: Các chỉ số Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho biến độc lập và biến phụ thuộc đều thỏa mãn các điều kiện về hệ số KMO, kiểm định Bartlett và phương sai trích.
• Phân tích tương quan Pearson và Hồi quy đa biến: Mô hình hồi quy xác nhận mối quan hệ tác động giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc Ý định, đồng thời kiểm tra mức độ đa cộng tuyến thông qua hệ số phóng đại phương sai (VIF).
• Phân tích ANOVA/T-test: Đánh giá sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định mở rộng tri thức giữa các nhóm giới tính, nhóm sinh viên thuộc các khóa năm học khác nhau và các mức thời gian tự học hàng tuần.

Chương 5: Kết luận

Chương cuối cùng tổng kết các kết quả đạt được từ mô hình định lượng, tiến hành đối sánh phát hiện của đề tài với các nghiên cứu tương tự của Đoàn Liêng Diễm và cộng sự (2021) cùng Phạm Xuân Giang và Nguyễn Thị Phương Thảo (2019). Từ mức độ tác động của các hệ số beta, tác giả xây dựng 4 nhóm hàm ý quản trị tương ứng với từng yếu tố nhằm định hướng cho nhà trường và doanh nghiệp. Chương này cũng chỉ rõ các giới hạn còn tồn tại của nghiên cứu và gợi ý các hướng mở rộng cho những công trình tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Mô hình hồi quy đa biến với 221 mẫu quan sát hợp lệ đã xác định được mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến Ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM.

Yếu tố	Mã biến	Hệ số Beta chuẩn hóa	Thứ tự tác động
Nhận thức lợi ích	LICN	0.333	1 (Mạnh nhất)
Thái độ	TD	0.325	2
Chuẩn chủ quan	CCQ	0.164	3
Nhận thức kiểm soát hành vi	NTKS	0.000	4 (Không có tác động)

Kết quả nghiên cứu cho thấy yếu tố Nhận thức lợi ích (LICN) đóng vai trò quyết định lớn nhất với hệ số $\beta = 0.333$. Khi người học nhận thấy việc tích lũy thêm kiến thức chuyên sâu mang lại năng lực làm việc vượt trội, cơ hội tiếp cận trình độ cao và thành tựu nghề nghiệp tốt hơn, ý định hành động sẽ gia tăng rõ rệt. Đứng thứ hai là Thái độ (TD) với $\beta = 0.325$, phản ánh việc sinh viên có cảm xúc tích cực, đồng tình và hài lòng với ý tưởng trau dồi chuyên môn sẽ thúc đẩy ý định học tập tiếp diễn. Yếu tố Chuẩn chủ quan (CCQ) xếp thứ ba với $\beta = 0.164$, khẳng định sự định hướng và kỳ vọng từ gia đình, bạn bè và xã hội có tác động nhất định. Riêng yếu tố Nhận thức kiểm soát hành vi (NTKS) có hệ số $\beta = 0$, cho thấy trong bối cảnh mẫu khảo sát, nhận thức về sự dễ dàng hay khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn lực không chi phối trực tiếp đến ý định của sinh viên.

Từ kết quả trên, tác giả đề xuất hệ thống hàm ý quản trị:

• Nhóm giải pháp về Nhận thức lợi ích: Nhà trường và doanh nghiệp cần công khai, minh bạch các lộ trình thăng tiến gắn liền với chứng chỉ chuyên môn và học vị; tổ chức các hội thảo chuyên đề làm rõ giá trị gia tăng của kiến thức chuyên sâu đối với mức thu nhập và năng lực cạnh tranh thực tế.
• Nhóm giải pháp về Thái độ: Tăng cường truyền thông nội bộ, tổ chức các diễn đàn giao lưu với cựu sinh viên thành đạt và chuyên gia đầu ngành để truyền cảm hứng nghề nghiệp, xây dựng thái độ chủ động học tập suốt đời cho sinh viên.
• Nhóm giải pháp về Chuẩn chủ quan: Tăng cường sự gắn kết giữa nhà trường và phụ huynh; xây dựng mạng lưới cố vấn học tập và nhóm học tập tích cực giữa các sinh viên nhằm tạo môi trường lan tỏa áp lực xã hội mang tính thúc đẩy.
• Nhóm giải pháp về Nhận thức kiểm soát hành vi: Cải thiện khả năng tiếp cận học liệu, phát triển thư viện số chuyên ngành, hỗ trợ sinh viên về kỹ năng tra cứu thông tin và tiếp cận các khóa bồi dưỡng chuyên môn thuận lợi hơn.

Về mặt đóng góp học thuật, đề tài đã bổ sung thành công biến quan sát Nhận thức lợi ích vào mô hình hành vi hoạch định (TPB) trong bối cảnh đào tạo đại học khối ngành kinh tế tại TP.HCM, qua đó cung cấp bằng chứng thực nghiệm về thứ tự ưu tiên của các động lực tâm lý chi phối ý định học tập sau tốt nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số điểm hạn chế mang tính khách quan và chủ quan:

• Giới hạn về phương pháp thu thập mẫu: Nghiên cứu được triển khai trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, do đó tác giả buộc phải áp dụng hình thức khảo sát trực tuyến qua Google Biểu mẫu gửi trên các mạng xã hội (Facebook, Zalo). Phương pháp này mang tính chất lấy mẫu thuận tiện, tiềm ẩn nguy cơ người trả lời không đọc kỹ nội dung câu hỏi.
• Quy mô và phạm vi mẫu: Mẫu khảo sát chính thức dừng lại ở 221 quan sát hợp lệ và chỉ tập trung vào sinh viên đại học ngành Quản trị kinh doanh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chưa mở rộng ra các tỉnh lân cận hoặc các ngành đào tạo khác.
• Giới hạn về thời gian và chi phí: Quá trình thực hiện diễn ra trong khoảng thời gian tương đối ngắn (tháng 09/2021 đến tháng 12/2021), nguồn lực kinh phí tự túc hạn hẹp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất:

• Mở rộng quy mô mẫu khảo sát lớn hơn và kết hợp phương pháp lấy mẫu trực tiếp khi điều kiện dịch bệnh được kiểm soát nhằm nâng cao tính đại diện tổng thể;
• Khảo sát mở rộng trên nhiều nhóm ngành khác nhau thuộc khối kinh tế hoặc trên phạm vi các đô thị khác ngoài TP.HCM để so sánh sự khác biệt;
• Xem xét bổ sung thêm các biến độc lập khác ngoài TPB như môi trường học tập, chi phí đào tạo hoặc chính sách tuyển dụng của doanh nghiệp vào mô hình giải thích ý định học tập.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo cụ thể cho nhiều đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh: Cung cấp góc nhìn thực chứng về tầm quan trọng của việc chủ động mở rộng tri thức sau tốt nghiệp để thích ứng với thị trường lao động; đồng thời là mẫu khóa luận tốt nghiệp tham khảo hữu ích về quy trình nghiên cứu khoa học chuẩn mực.
• Người làm đề tài nghiên cứu về hành vi: Cung cấp trọn vẹn bộ thang đo 20 biến quan sát đã qua kiểm định Cronbach's Alpha và EFA trong phụ lục, thích hợp để tái sử dụng hoặc điều chỉnh cho các nghiên cứu về ý định tiếp tục học tập, học thạc sĩ, hoặc đào tạo liên tục.
• Nhà quản trị giáo dục và cơ sở đào tạo đại học: Giúp các ban giám hiệu và khoa đào tạo nhận diện rõ động lực của sinh viên (nhấn mạnh vào lợi ích thiết thực và thái độ) để xây dựng chương trình đào tạo sau đại học, các chứng chỉ nghiệp vụ ngắn hạn sát với nhu cầu thực tiễn.
• Bộ phận nhân sự và quản lý doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở định hướng các chương trình đào tạo nội bộ và chính sách đãi ngộ nhằm khuyến khích nhân viên ngành Quản trị kinh doanh không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình nghiên cứu của đề tài gồm những yếu tố độc lập nào và dựa trên lý thuyết nền tảng nào?
Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên Thuyết hành động hợp lý (TRA, 1975) và Thuyết hành vi hoạch định (TPB, 1991), gồm 4 yếu tố độc lập: Nhận thức lợi ích (LICN), Thái độ (TD), Chuẩn chủ quan (CCQ), và Nhận thức kiểm soát hành vi (NTKS).

2. Quy mô mẫu khảo sát sơ bộ và khảo sát chính thức của khóa luận là bao nhiêu?
Nghiên cứu tiến hành khảo sát sơ bộ bằng việc phát 55 phiếu và thu về 40 bảng trả lời hợp lệ để kiểm định thang đo. Trong giai đoạn khảo sát chính thức, tác giả phát ra 270 bảng câu hỏi trực tuyến và thu được 221 mẫu hợp lệ đưa vào phân tích SPSS.

3. Yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành theo kết quả hồi quy?
Yếu tố có tác động mạnh nhất là Nhận thức lợi ích (LICN) với hệ số hồi quy chuẩn hóa $\beta = 0.333$, xếp sau đó là Thái độ (TD) với $\beta = 0.325$, và Chuẩn chủ quan (CCQ) với $\beta = 0.164$.

4. Kết quả kiểm định Cronbach's Alpha sơ bộ của các thang đo đạt giá trị như thế nào?
Tất cả 5 thang đo đều đạt độ tin cậy trong bước kiểm định sơ bộ: Thái độ đạt 0.626; Chuẩn chủ quan đạt 0.632; Nhận thức kiểm soát hành vi đạt 0.727; Nhận thức lợi ích đạt 0.666; và Ý định đạt 0.845.

5. Nghiên cứu kiểm định sự khác biệt về ý định mở rộng tri thức dựa trên những biến nhân khẩu học nào?
Tác giả thực hiện kiểm định sự khác biệt giá trị trung bình của ý định mở rộng tri thức chuyên ngành dựa trên ba biến nhân khẩu học: giới tính, năm học sinh viên đang theo học, và thời gian tự học/tuần để mở rộng kiến thức, kỹ năng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Mỹ Hạnh đã vận dụng thành công mô hình hành vi hoạch định (TPB) mở rộng để nhận diện và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành của sinh viên Quản trị kinh doanh tại TP.HCM. Kết quả phân tích định lượng trên 221 mẫu khẳng định Nhận thức lợi ích, Thái độ và Chuẩn chủ quan là các động lực tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê, trong đó Nhận thức lợi ích giữ vai trò chi phối hàng đầu. Đây là tài liệu nghiên cứu học thuật hoàn chỉnh, cung cấp hệ thống thang đo tin cậy cùng các hàm ý quản trị thiết thực cho cả cơ sở đào tạo đại học và các tổ chức sử dụng lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu sẽ giới thiệu lý do hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi, ý nghĩa của bài nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận Chương này trình bày về các cơ sở lý thuyết, các kết quả nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến đề tài, từ đó có thể đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất, giả thuyết nghiên cứu. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Trình bày tiến trình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, mô hình nghiên cứu và thang đo lường các khái niệm nghiên cứu. Chương 4: Phân tích dữ liệu Chương này trình bày kết quả phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên đang theo học đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh; mô tả mẫu khảo sát, kết quả đánh giá độ tin cậy thang đo và phân tích, mô hình hồi quy đo lường tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên đang theo học đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương 5: Kết luận Thông qua việc kết luận lại những phát hiện chính từ nghiên cứu, chương này trình bày một số hàm ý quản trị nhằm gia tăng ý định tiếp tục mở rộng tri thức chuyên ngành sau khi tốt nghiệp của sinh viên đang theo học đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN Ở chương 2, tác giả sẽ xây dựng cơ sở lý thuyết dựa trên sự tìm hiểu về các khái niệm, các lý thuyết có liên quan; từ đó đưa ra mô hình đề xuất cho đề tài nghiên cứu. Các khái niệm liên quan 2. Khái niệm tri thức Trong tiến trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế thế giới như hiện nay, đổi mới đã trở thành trụ cột của mọi tổ chức.

Điều này được thực hiện nhờ công nghệ phát triển nhanh chóng, vòng đời sản phẩm ngắn hơn và tốc độ phát triển sản phẩm mới cao hơn. Tuy nhiên, sự đổi mới ngày càng trở nên phức tạp do nhu cầu của khách hàng thay đổi, áp lực cạnh tranh lớn và sự thay đổi công nghệ nhanh chóng (Cavusgil và cộng sự, 2003). Để giảm bớt sự phức tạp trong quá trình đổi mới, xây dựng và duy trì lợi thế cạnh tranh, con người cực kỳ phụ thuộc vào tri thức. Theo định nghĩa của Nonaka và cộng sự (1995), tri thức là một quá trình điều chỉnh niềm tin cá nhân hướng đến chân lý.

Từ định nghĩa này, Nonaka viết: Tri thức được sinh ra trong quá trình tương tác giữa người với người, mang tính chủ quan, tính quá trình, tính thẩm mĩ và được tạo ra trong thực hành. Theo Davenport và Prusak (1998), tri thức là một dạng tổng hợp các kinh nghiệm, giá trị, các thông tin ngữ cảnh, các hiểu biết chuyên sâu tạo nên khung sườn đánh giá và thu nạp thêm kinh nghiệm và các thông tin mới. Trong các tổ chức, tri thức không chỉ được hàm chứa dưới dạng văn bản và kho lưu trữ mà còn hiện diện trong các thói quen, các thủ tục, quy trình, luật lệ và nguyên tắc tổ chức. Tri thức là thông tin trong tâm trí của mỗi người, nó là thông tin được cá nhân hóa (có thể mới hay không, độc đáo, chính xác, hữu ích) liên quan đến sự lập luận, cách giải thích và cách đánh giá của cá nhân đó (Alavi và Leidner, 2001).

Theo Bollinger và Smith (2001), tri thức là sự nhận thức, sự hiểu biết có được từ sự pha trộn của nhiều nguồn thông tin, kinh nghiệm tích lũy, kỹ năng, nguyên tắc, quy tắc, giá trị, cái nhìn sâu sắc, nghiên cứu, điều tra, quan sát. Mặc dù các định nghĩa về tri thức là khác nhau, nhưng nhìn chung, tri thức chính là kho tàng rộng lớn của sự am hiểu, hiểu biết, là kho tàng của các kỹ năng được tạo ra từ trí tuệ 6 của con người. Bởi đặc trưng đặc biệt ấy, tri thức hiện nay được coi là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng nhất trong một tổ chức. Khái niệm tri thức chuyên ngành Tri thức chuyên ngành chính là biểu hiện đương đại trong xã hội có sự phân biệt và chuyên môn hóa cao.

Có thể cho rằng, tất cả các kiến thức, kỹ năng mới có thể giải quyết vấn đề nảy sinh trong một cộng đồng chuyên ngành đồng thời có tính đến kiến thức, kỹ năng chuyên ngành hiện có, đều là tri thức chuyên ngành. Young và Muller (2014) đã gợi ý rằng tri thức chuyên ngành có thể là tri thức chuyên biệt để phát triển khái niệm nhằm mục đích mở rộng tính khái quát của dinh thự khái niệm hoặc đồng thời, tri thức chuyên ngành cũng có thể là kiến thức chuyên biệt cho một mục đích ngữ cảnh, nhằm tìm cách đi đến một giải pháp tốt hơn hoặc hiệu quả hơn cho một vấn đề. Tóm lại, tri thức chuyên ngành là tri thức được định dạng để đáp ứng các mục tiêu về sự hiểu biết sâu rộng hơn. Nhờ vào tri thức chuyên ngành, những hiểu biết về một lĩnh vực được sâu sắc, đảm bảo nhất.

Khái niệm mở rộng tri thức chuyên ngành Tri thức chuyên ngành được phát triển theo vô số cách. Dựa trên ý tưởng phân chia nguồn tri thức trong các nghiên cứu trước đây (Belderbos và cộng sự, 2004; Laursen & Salter, 2006; Sofka & Grimpe, 2010), tri thức chuyên ngành có thể mở rộng thông qua tri thức từ các nhà cung cấp, khách hàng và nhà phân phối. Đồng thời, cũng có thể mở rộng thông qua các đối thủ cùng ngành hoặc các ngành có liên quan. Bên cạnh đó, tri thức chuyên ngành còn có thể mở rộng thông qua các dịch vụ tri thức, chẳng hạn như các trường cao đẳng và đại học, viện nghiên cứu khoa học, hiệp hội ngành và cơ quan tư vấn… Mở rộng tri thức chuyên ngành chính là việc học tập, tiếp thu những kiến thức, kỹ năng chuyên sâu nhằm mục đích nâng cao sự hiểu biết của bản thân về một lĩnh vực cụ thể.

Điều này không chỉ những góp phần phát triển sự nghiệp của chính cá nhân mà còn là bước đệm để xây dựng, phát triển một đất nước giàu tri thức, uyên thâm. Đây sẽ là quá trình tìm kiếm kiến thức mới từ các nguồn hiện có khác nhau để nâng cao kiến thức hiện tại hoặc sử dụng kiến thức hiện có làm cơ sở để tạo ra kiến thức mới.4 Khái niệm ý định Các lý thuyết hành động hợp lý (TRA; Fishbein & Ajzen, 1980), lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB; Ajzen, 1991) nhấn mạnh vai trò của ý định hành vi là yếu tố dự báo hành vi tức thời và quan trọng nhất. Theo (Ajzen 1991), ý định được cho là các yếu tố động cơ ảnh hưởng đến việc thực hiện một hành vi. Chúng là những dấu hiệu cho thấy sự sẵn sàng, sự nỗ lực của một người dự định thực hiện hành vi.

Nếu như ý định tham gia vào một hành vi càng mạnh mẽ thì khả năng thực hiện hành vi đó càng cao. Ý định hành vi dự đoán việc thực hiện các hành vi nằm dưới sự kiểm soát hành vi của một người (Ajzen 1991). Ý định là những quyết định rõ ràng để hành động theo một cách nhất định và chúng tập trung vào động lực của một người hướng tới mục tiêu về phương hướng và cường độ (Sheeran, 2002). Tuy có rất nhiều khái niệm về ý định hành vi được đưa ra nhưng định nghĩa của Ajen được nhiều các nhà khoa học và kinh doanh chấp nhận, sử dụng rộng rãi vào nghiên cứu cũng như kinh doanh thực tế.5 Khái niệm ý định mở rộng tri thức chuyên ngành Ý định hành vi được định nghĩa là sự sẵn sàng của người tiêu dùng để thực hiện các hành vi cụ thể và có thể bao gồm các kết quả cuối cùng tích cực và tiêu cực (Sultan & Wong, 2012).

Tri thức chuyên ngành được phát triển theo vô số cách. Dựa trên ý tưởng phân chia nguồn tri thức trong các nghiên cứu trước đây (Belderbos và cộng sự, 2004; Laursen & Salter, 2006; Sofka & Grimpe, 2010), tri thức chuyên ngành có thể mở rộng thông qua tri thức từ các nhà cung cấp, khách hàng và nhà phân phối. Theo tác giả, ý định mở rộng tri thức chuyên ngành chính là xác suất mà cá nhân thực hiện việc học tập, tiếp thu những kiến thức, kỹ năng chuyên sâu. Để đánh giá ý định mở rộng tri thức chuyên ngành, có thể sử dụng các mô hình dự đoán để giúp xác định khả năng của kết quả trong tương lai.

Các mô hình lý thuyết có liên quan 2. Thuyết hành động hợp lý của Ajzen và Fishbein (1975) (TRA: Theory of Reasoned Action) Năm 1975, Fishbein & Ajzen lần đầu tiên sử dụng mô hình TRA để làm rõ mối quan hệ giữa hành vi, ý định, thái độ và chuẩn chủ quan. TRA là một lý thuyết có nguồn gốc từ tâm 8 lý xã hội để giải thích các ý định hành vi và đã được sử dụng rộng rãi trong tiếp thị và nhiều lĩnh vực khác nhau khác. 9 Giả định của lý thuyết này là ý định hành vi của một người bị ảnh hưởng bởi các chuẩn mực và thái độ.

Nói tóm lại, một người có thể sẽ làm điều gì đó nếu họ có ý định thực hiện một hành vi nào đó. Khung khái niệm của nghiên cứu này được minh họa tại hình dưới đây: Thái độ đối với hành vi Ý định hành vi Hành vi Chuẩn chủ quan Hình 2.1 Mô hình hành động hợp lý của Ajzen và Fishbein (1975) Nguồn: Ajzen và Fishbein (1975) Về cơ bản, mô hình TRA hữu ích trong việc xác định hoặc dự đoán hành vi cá nhân. Hơn nữa, lý thuyết này linh hoạt và dễ dàng điều chỉnh trong các bối cảnh nghiên cứu khác nhau.  Chuẩn chủ quan Yếu tố quan trọng đầu tiên của ý định hành vi trong mô hình TRA là chuẩn mực chủ quan.

Chuẩn chủ quan đề cập đến ảnh hưởng của áp lực xã hội đối với việc một hành vi cụ thể có được thực hiện hay không. Nói cách khác, chuẩn mực chủ quan là quan điểm của một cá nhân rằng những người khác quan trọng đối với cá nhân như gia đình, bạn bè, đồng nghiệp sẽ tán thành hoặc không chấp nhận hành vi dự định. Niềm tin này của một người cũng được coi là niềm tin chuẩn tắc. Do đó, nếu một người tin rằng những người quan trọng của cá nhân đó gợi ý họ thực hiện một hành vi cụ thể, thì chuẩn chủ quan được cho là sẽ có tác động tích cực đến ý định hành vi.