Đánh giá mô hình Markowitz và Sharpe tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Tổng hợp luận văn tốt nghiệp cử nhân quản trị kinh doanh. Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận, mô hình nghiên cứu và giải pháp ứng dụng thực tế chuyên sâu.

• Tác giả: Đỗ Mạnh Hùng
• Người hướng dẫn: Cô Phương
• Trường học: Đại học Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Do Markowitz and Sharpe models improve investment performance of an investor in Vietnamese stock market?
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn 000041379 trong quản trị đầu tư

Luận văn 000041379 do tác giả Hùng Mạnh Đỗ thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả của hai mô hình Markowitz và Sharpe trong việc tối ưu hóa danh mục đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu này được hoàn thành vào tháng 12 năm 2008 tại Đại học Hà Nội. Mục tiêu chính là cung cấp giải pháp thực tiễn giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn thông qua phân tích rủi ro và lợi nhuận. Bằng cách sử dụng các công cụ toán học tiên tiến, luận văn đề xuất phương pháp xây dựng danh mục đầu tư tối ưu dựa trên dữ liệu thị trường thực tế. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi cho các nhà đầu tư cá nhân cũng như tổ chức tại Việt Nam.

1.1. Mô hình Markowitz và lý thuyết danh mục đầu tư

Mô hình Markowitz, còn gọi là lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại, được giới thiệu năm 1952 bởi Harry Markowitz. Mô hình này dựa trên nguyên tắc đa dạng hóa nhằm tối đa hóa lợi nhuận kỳ vọng với mức rủi ro chấp nhận được. Theo Markowitz, danh mục đầu tư tối ưu nằm trên đường biên hiệu quả (Efficient Frontier), nơi cung cấp mức lợi nhuận cao nhất với cùng mức rủi ro. Ba yếu tố quan trọng nhất trong mô hình này là lợi nhuận kỳ vọng, độ lệch chuẩn (rủi ro) và hệ số tương quan giữa các tài sản.

1.2. Mô hình Sharpe và tỷ lệ lợi nhuận rủi ro

Mô hình Sharpe, do William Sharpe phát triển, tập trung vào tỷ lệ lợi nhuận rủi ro (Sharpe Ratio) nhằm đo lường hiệu quả điều chỉnh rủi ro của danh mục đầu tư. Tỷ lệ này được tính bằng cách lấy lợi nhuận vượt trội so với tài sản không rủi ro chia cho độ lệch chuẩn của lợi nhuận. Mô hình Sharpe giúp nhà đầu tư xác định danh mục tối ưu bằng cách lựa chọn các chứng khoán có tỷ lệ Sharpe cao nhất. Đây là công cụ quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của các chiến lược đầu tư.

II. Phân tích tình hình đầu tư tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2008 có nhiều hạn chế khiến hiệu quả đầu tư chưa đạt mức tối ưu. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự thiếu hụt các cố vấn tài chính, giao dịch trái phiếu chính phủ hạn chế, sự thống trị của một số loại hình thị trường và tình trạng giao dịch theo tin đồn là những vấn đề chính. Những yếu tố này khiến cho việc áp dụng các mô hình đầu tư hiện đại trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện cũng góp phần làm tăng rủi ro cho nhà đầu tư. Đặc biệt, sự thiếu minh bạch trong thông tin doanh nghiệp khiến cho việc đánh giá rủi ro trở nên phức tạp hơn. Những thách thức này đòi hỏi phải có giải pháp đầu tư khoa học và phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

2.1. Rủi ro và lợi nhuận trong đầu tư chứng khoán

Rủi ro trong đầu tư chứng khoán được đo lường thông qua độ lệch chuẩn của lợi nhuận. Nhà đầu tư thường phải đối mặt với rủi ro hệ thống (thị trường) và rủi ro không hệ thống (công ty). Tại Việt Nam, rủi ro không hệ thống thường cao hơn do thiếu thông tin minh bạch. Lợi nhuận kỳ vọng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ và tâm lý nhà đầu tư. Việc cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của danh mục đầu tư.

2.2. Đánh giá hiệu quả của các mô hình đầu tư hiện có

Các mô hình đầu tư truyền thống tại Việt Nam chủ yếu dựa trên phân tích kỹ thuật hoặc thông tin nội gián. Điều này dẫn đến tình trạng đầu tư theo cảm tính và thiếu cơ sở khoa học. Mô hình Markowitz và Sharpe cung cấp khung lý thuyết chặt chẽ hơn để đánh giá danh mục đầu tư. Tuy nhiên, việc áp dụng hai mô hình này tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn do thiếu dữ liệu lịch sử và sự biến động cao của thị trường. Nghiên cứu này nhằm khắc phục những hạn chế này thông qua phương pháp luận khoa học.

III. Phương pháp nghiên cứu luận văn 000041379

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp với phân tích dữ liệu thị trường. Dữ liệu được thu thập từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hồ Chí Minh (HOSE) trong giai đoạn 2000-2008. Phương pháp luận dựa trên mô hình Markowitz để xây dựng danh mục đầu tư tối ưu, sau đó áp dụng mô hình Sharpe để đánh giá hiệu quả điều chỉnh rủi ro. Các bước nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích thống kê, xây dựng danh mục đầu tư và kiểm định kết quả. Nghiên cứu cũng sử dụng phần mềm Excel để xử lý dữ liệu phức tạp. Kết quả được so sánh với danh mục đầu tư thị trường để đánh giá hiệu quả vượt trội.

3.1. Thu thập và xử lý dữ liệu thị trường

Dữ liệu thu thập bao gồm giá cổ phiếu hàng ngày, khối lượng giao dịch và các chỉ số thị trường. Quá trình xử lý dữ liệu bao gồm làm sạch dữ liệu, kiểm tra độ tin cậy và chuẩn hóa các biến số. Các phương pháp thống kê như hồi quy tuyến tính và phân tích phương sai được sử dụng để đánh giá mối quan hệ giữa các biến. Dữ liệu sau khi xử lý sẽ được sử dụng để tính toán lợi nhuận kỳ vọng, độ lệch chuẩn và hệ số tương quan giữa các cổ phiếu.

3.2. Xây dựng danh mục đầu tư tối ưu

Sau khi có dữ liệu đã xử lý, danh mục đầu tư tối ưu được xây dựng bằng cách sử dụng mô hình Markowitz. Quá trình này bao gồm tính toán lợi nhuận kỳ vọng, rủi ro và ma trận tương quan giữa các cổ phiếu. Danh mục đầu tư được tối ưu hóa để đạt được mức lợi nhuận cao nhất với mức rủi ro chấp nhận được. Tiếp theo, mô hình Sharpe được áp dụng để đánh giá hiệu quả điều chỉnh rủi ro của danh mục đầu tư. Kết quả cuối cùng là danh mục gồm 11 cổ phiếu được lựa chọn dựa trên tỷ lệ Sharpe cao nhất.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn luận văn 000041379

Kết quả nghiên cứu cho thấy danh mục đầu tư tối ưu xây dựng theo mô hình Markowitz và Sharpe mang lại hiệu quả vượt trội so với danh mục đầu tư thị trường. Danh mục gồm 11 cổ phiếu được lựa chọn có tỷ lệ lợi nhuận rủi ro cao hơn đáng kể. Ứng dụng thực tiễn của luận văn bao gồm việc cung cấp phương pháp đầu tư khoa học cho các nhà đầu tư tại Việt Nam. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đề xuất khung lý thuyết có thể áp dụng cho các thị trường mới nổi khác. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tương lai.

4.1. Kết quả phân tích danh mục đầu tư tối ưu

Danh mục đầu tư tối ưu bao gồm 11 cổ phiếu như BTC, SGH, TS4, DPC, SFC, BBC, NKD, LAF, TRI, HAP và REE. Các cổ phiếu này được lựa chọn dựa trên tỷ lệ Sharpe cao nhất, đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất với mức rủi ro thấp nhất. Kết quả cho thấy danh mục này có lợi nhuận kỳ vọng cao hơn 15% so với danh mục thị trường. Độ lệch chuẩn của danh mục tối ưu thấp hơn, cho thấy mức rủi ro được kiểm soát tốt hơn.

4.2. Ứng dụng mô hình trong thực tiễn đầu tư

Các nhà đầu tư có thể áp dụng phương pháp luận từ luận văn này để xây dựng danh mục đầu tư cá nhân. Việc sử dụng mô hình Markowitz và Sharpe giúp giảm thiểu rủi ro đầu tư thông qua đa dạng hóa danh mục. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng Excel để xử lý dữ liệu và xây dựng danh mục đầu tư. Những ứng dụng này có thể giúp cải thiện hiệu quả đầu tư trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

DO MARKOWITZ AND SHARPE MODELS IMPROVE INVESTMENT PERFORMANCE OF AN INVESTOR IN VIETNAMESE STOCK MARKET? Submitted by Hung Manh Do A thesis submitted as a requirement for the degree of Bachelor of Business Administration Hanoi University Faculty of Management and Tourism Dai hoc Ha Noi Hanoi [_ IIIIIlIl lIIIIIMI 989041379 December 2008 Pw DO MARKOWITZ AND SHARPE MODELS IMPROVE INVESTMENT PERFORMANCE OF AN INVESTOR IN VIETNAMESE STOCK MARKET? Submitted by Hung Manh Do A thesis submitted as a requirement for the degree of Bachelor of Business Administration Hanoi University Faculty of Management and Tourism Hanoi December 2008 Graduation thesis December 2008 ABSTRACT The current context of Vietnamese market is far from the efficient level due to such shortage of financial advisors, least trading of government securities, dominance of some types of market, rumour trading and so forth. This study is to make a small contribution to the investing world of Vietnam by introducing a powerful “tool” which may help improve the investors’ investment decisions without affecting the return. Within just about 10,000 words, the research paper is elaborating all the theories as well as procedures so as to figure out optimal portfolios in which investors are recommended to invest in. Also, the paper is equipping investors with a very popular spreadsheet to handle all the complicated tasks — Excel.

The research paper is hoped to bring about a new approach to the investing society of Vietnam. Graduation thesis December 2008 STATEMENT OF AUTHORSHIP "Except where reference is made in the text of the thesis, this thesis contains no material published elsewhere or extracted in whole or in part from a thesis or any other degree or diploma. No other person's work has been used without due acknowledgment in the main text of the thesis. This thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other tertiary institution." Student signature Vp — ii Graduation thesis December 2008 ACKNOWLEDGEMENTS I am indebted to Ms Phuong — my guiding teacher, for all the things that she has helped me; without her help and encouragement, this paper cannot tum out to be a whole.

I also indebted to her enthusiastic lectures and concerns during the past four year period which has helped me accumulate a lot of understandings, which is the springboard for my future jobs. I would like to extend my greatest thanks and appreciation to all the teachers of the faculty, who have taught me during the last four years. For all your enthusiasm, exciting and interesting lectures, all your considerateness, | never forget and never feel enough to say thank you. In here, I do like to send my most whole-hearted thanks to all of my friends — the ones who have stood by me for the whole course sharing with me the ups and downs of tertiary studies and all happiness as well as sorrow.

Without you all, I would have be none of mine today! Thank you, my beloved! iii Graduation thesis — December 2008 TABLE OF CONTENT ABSTRACT. wesessissszesscczesezs STATEMENT OF AUTHORSHIP. m—< E: TABLE OF CONTENT.1 Vietnamese Stock Market Review.3 Organisation of the Researc 2 LiteratureReview. Markowitz and Portfolio Selection Model.1 Original Idea on Portfolio Analysis.2 Markowitz Portfolio Selection Mode i 2.3 Diversification in Markowitz Model .2 Markowitz Model: Mean-Variance Portfolio Selection (Risk and Reward)16 2.

Sharpe Model of Portfolio Optimisation .1 Review of Studies in Vietnamese Stock Market 19 3.2 _ The Research’s Hypotheses. Sampling and Method of Analysis. Procedures of forming optimal portfolios under Markowitz model 22 3.5 Procedures of forming an optimal portfolio under Sharpe model .6 Procedures of Forming Optimal Portfolios by Using Excel .24 4 RESEARCH FINDINGS - ANALYSIS AND DISCUSSION. Findings under the Case of Markowitz Model.1 Retum and Risk of Individual Securities and the Market.12 Selection of Two-stock Portfolios.

Calculation of Portfolio Weights, Return and Stan .4 Identification ofEfficient Sets.5 Ranking of Efficient Sets.2 Findings under the Case of Sharpe Model.1 The Optimal Portfolio under Sharpe Model.3 Optimal Portfolios Formed by Application of Optimising Model in Excel 41 4.4 Discussion on Research weaknesses. 51 5 RECOMMENDED FUTURE RESEARCH OPPOTUNITIES 6 CONCLUSION. iv Graduation thesis December 2008 Lisi OF FIGURES Figure 1: Statistics of Listed Stocks Figure 2: Market Capitalisation per GDP. Figure 3: Markowitz Portfolio Selection.

Figure 4: Relationship between expected return and SD of return for various correlations Figure 5: Efficient Frontier and Indifference Curve. Figure 6: Excel Add-ins. Figure 7: Add-in Dialogue Box Figure 8: Excel Data Analysis. Figure 9: Data Analysis Box.

Figure 10: Correlation Dialogue Box. Figure 11: Correlation Matrix. Figure 12: Illustration of Portfolio Variance Formula. Figure 14: Solver Parameters Figure 15: Efficient Frontier of Two-stock Portfolios under Markowitz Theory.

Figure 17: Solver Options .sescssesssesssvessensssasvenveasessessursvseesessanrovevassesnsateooveveaneenetestonee Chapter | - Introduction 1 INTRODUCTION 1.1 Background Overview Is there any scholar of Finance who does not know what Finance is? Is there any investor putting their money into the stock market who does not know the very old adage: Don’t put all the eggs into one baskef) \s there any investor, who knows about the saying “high risk, high return”, but does not know that they can reduce their risk exposure without affecting their return on investment? If the answer to most of these questions is YES, then the origination of this study is a very suitable key to solve the seem-to-be-so-clear puzzle. As someone might think of it, Finance is a branch of social sciences — a combination of Mathematics and Economics. Yet, Finance is such an immense field that not all in-the-field scholars or investors could have a deep understanding and rigid master of it; however ‘om Smith — Professor of Finance at the Australian National University — as quoted saying that the field of finance can be viewed as being made up of three simple ideas!: v The time value of money; v Diversification; and v Arbitrage In fact, Finance is rooted in the idea of the time of money. The first idea is quite plain — a dollar today is worth more than a dollar tomorrow.

It is this rule that is the basis of all valuation. Second, if there are two ways to get the same cash flow, they must have the same price. This statement is known as valuation by arbitrage. The arbitrage idea is at the heart of the valuation of futures and options.

What about the last branch of finance under Tom’s idea — Diversification? If investors wish to maximize their retum on investment without suffering more risk exposure, they should diversify since * Ross & Thompson & Christensen and Westernfield 2004.‘Fundamentals of Corporate “É‹} edn \ Chapter | - Introduction diversification reduces risk. The idea of diversification was formalized by Harry M. Markowitz in 1952, which has absolutely altered the way investment decisions have been made in the investing world since then. The theory by Markowitz was later named Moder Portfolio Theory (MPT) or Modern Portfolio Selection.

At first glance, Modern Portfolio Theory is not as modern as its implications. Just like other theorems and models which went through mysteries, MPT also has its own story. The insight for which Harry Markowitz received the Nobel Prize was first Harry Markowitz published in 1952 in an article named “Portfolio Selection”. Later in 1959, Markowitz expanded the article into a book entitled “Portfolio Selection — Efficient Diversification of Investments”.

They were both the milestones marking a break-through alteration in the investing approach. Yet, the quantitative approach did appear far back in past and it was modelled on the investment trusts of the England and Scotland, which began in the middle of the nineteenth century. The idea that diversification could reduce risk and that it happened in the earlier time was actually put into poem by Shakespeare’s wording: My ventures are not in one bottom trusted Nor to one place; nor is my whole estate Upon the fortune of this present year; Therefore, my merchandise makes me not sad. Markowitz is, indeed, credited with presenting new concepts of risk measurement and their application to the portfolio selection.

He started with the idea of risk aversion of average investors and their desire to maximise the expected retum with the least risk. Therefore, Markowitz model acts as the theoretical background for analysis of risk and return and their inter- relationships. Under the model, risk is measured by the statistical parameters and assets in a portfolio are selected in an efficient manner through mathematical methods. The framework led to the concept of efficient portfolios - the ones that maximize return at a given level of risk or minimize risk at a given level of return, which can be formed by combining securities having less than perfect positive correlations in their returns.

Markowitz model was theoretically elegant and conceptually sound. Yet, its serious limitation was the volume of work well beyond the capacity of all except a few analysts. To resolve the problem, William F. Sharpe developed a simplified variant of the Markowitz model that reduces substantially its data and computational requirements (Sharpe, 1963).

As per Sharpe’s model, the construction of an optimal portfolio is simplified if a single number measures the desirability of including a stock in the optimal portfolio. If accept his model, such a number exists. In this case, the desirability of any William F. Sharpe stock is directly related to its excess return-to-beta ratio.

If the stocks are ranked from the highest to lowest order by excess return to beta, that represents the desirability of any stock’s inclusion in a portfolio. The number of stocks selected depends on a unique cutoff rate such that all stocks with higher ratios will be included and all stocks with lower ratios be excluded.2 Research Significance Chapter | - Introduction This study is to shed light on the investment world of Vietnam — applying the Markowitz and Sharpe model — with the help of Excel - so as to construct efficient portfolios, the portfolios which performed best in the period 2005- 2007.1 Vietnamese Stock Market Review The stock market of Vietnam emerged from July 2000 with only two stocks. It was marked with a formalized milestone at early 2006 when a number of stocks were listed. To date, after nearly 8 years in operation, the number of listed stocks has reached 156 on Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE); Hanoi Securities Trading Center (HASTC) also records a significant booming during the past three years — from 9 listed stocks in 2005 up to 148 in middle 2008.

The growth of HOSE and HASTC can be seen from the following figure: 180 HOSTC ® HASTC 120 60 2 27 33 9 + _—W4, 2003 2004 2005 2006 Figure 1: Statistics of Listed Stocks Source: VDSC In parallel with this development, the value of market capitalisation per GDP has been on the rise from 0.4% in 2003 up to 44% in 2007 — an increase of around 43%: F apter | - Introduction Ch ———— 48% 40% 32% 24% 16% 0.5% 2003 2004 2005 2006 2007 16/2008 Figure 2: Market Capitalisation per GDP Source: VDSC Although this was a quite dramatic growth, it does not mean that the stock market of Vietnam has reached an efficient level due to the limited number of listed securities (156 securities) by the end of July 2008, dominance of some types of securities of market portfolio, namely, ones of Finance & Banking (36.5%) (vneconomy, 2007), least trading of government securities, absence of professional investment advisors, very low level of information disclosure and trading driven by rumors than systematic analysis. At present, capital market is only profitable to the investors who can overlook the rule of game, i. accessing relevant information in advance. Therefore, this poses a great challenge for the rational investors of Vietnam who utilizes a systematic approach in investment decision.