Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Học Ngành Kinh Tế Của Học Sinh Khối 12 Tại Tỉnh Tây Ninh

Tài liệu nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khôi 12 tại tỉnh tây ninh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Nguyễn Tấn Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Long
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Học Ngành Kinh Tế Của Học Sinh Khối 12 Tại Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.5.2.1. Nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 1.5.2.2. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.7. Kết cấu của bài báo cáo
• 1.8. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý thuyết về hành vi dự định
• 2.1.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.1.1.1. Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế
• 2.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.3. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.1.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1.2. Kích thước mẫu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.3.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.3.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.3.3.2. Phân tích hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.3.3.3. Phân tích nhân tố EFA
• 3.3.3.4. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 3.4. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.1.1.1. Nghề nghiệp của ba mẹ
• 4.1.1.2. Thu nhập của ba mẹ
• 4.1.2. Đánh giá độ tin cậy của các thang đo (Cronbach’s Alpha)
• 4.1.3. Phân tích nhân tố EFA
• 4.1.3.1. Phân tích nhân tố các biến độc lập
• 4.1.3.2. Phân tích nhân tố biến phụ thuộc
• 4.1.3.3. Phân nhóm và đặt tên nhân tố
• 4.1.4. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.1.4.1. Kiểm định hệ số tương quan (Pearson)
• 4.1.4.2. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.1.5. Đánh giá về sự hài lòng của các nhân tố
• 4.1.5.1. Nhân tố: Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế
• 4.1.5.2. Nhân tố: Cảm nhận hành vi xã hội
• 4.1.5.3. Nhân tố: Kỳ vọng của người thân
• 4.1.5.4. Nhân tố: Nhận thức cơ hội nghề nghiệp
• 4.1.5.5. Nhân tố: Ý định học khối ngành kinh tế
• 4.1.5.6. Trung bình của các yếu tố
• 4.1.6. So sánh ảnh hưởng của các nhóm trong mỗi biến kiểm soát tới ý định học khối ngành kinh tế
• 4.1.6.1. Kiểm định theo giới tính
• 4.1.6.2. Kiểm định theo nghề nghiệp của ba mẹ
• 4.1.6.3. Kiểm định theo lực học
• 4.1.6.4. Kiểm định theo thu nhập của ba mẹ
• 4.2. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.2.1. Cảm nhận hành vi xã hội
• 5.2.2. Kỳ vọng của người thân
• 5.2.3. Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế
• 5.2.4. Nhận thức cơ hội nghề nghiệp
• 5.3. Hạn chế của đề tài và đề nghị về hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Tóm tắt chương 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố ảnh hưởng đến ý định học ngành kinh tế

Trong bối cảnh hiện nay, việc lựa chọn ngành học là một quyết định quan trọng đối với học sinh lớp 12. Đặc biệt, khối ngành kinh tế đang thu hút sự quan tâm lớn từ học sinh tại Tây Ninh. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định học ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh. Các yếu tố này bao gồm thái độ cá nhân, cảm nhận xã hội, kỳ vọng từ gia đình và nhận thức về cơ hội nghề nghiệp.

1.1. Thái độ cá nhân và ý định học ngành kinh tế

Thái độ cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý định học tập. Học sinh có thái độ tích cực đối với ngành kinh tế thường có xu hướng chọn ngành này hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng thái độ tích cực có thể được hình thành từ trải nghiệm cá nhân và thông tin từ môi trường xung quanh.

1.2. Cảm nhận xã hội và ảnh hưởng đến quyết định học tập

Cảm nhận xã hội từ bạn bè và cộng đồng có thể tác động mạnh mẽ đến quyết định học ngành kinh tế. Học sinh thường bị ảnh hưởng bởi ý kiến của người khác, đặc biệt là những người có ảnh hưởng trong cuộc sống của họ.

II. Vấn đề và thách thức trong việc chọn ngành học

Việc chọn ngành học không chỉ đơn thuần là sở thích cá nhân mà còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Học sinh lớp 12 tại Tây Ninh đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và nhu cầu thị trường lao động.

2.1. Áp lực từ gia đình và xã hội

Nhiều học sinh cảm thấy áp lực từ gia đình trong việc chọn ngành học. Kỳ vọng của cha mẹ có thể dẫn đến sự lựa chọn không phù hợp với sở thích và năng lực của học sinh.

2.2. Tình hình thị trường lao động và cơ hội việc làm

Thị trường lao động hiện nay có nhiều biến động. Học sinh cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, đặc biệt là trong khối ngành kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy tuyến tính để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định học ngành kinh tế của học sinh. Mẫu nghiên cứu bao gồm 286 học sinh lớp 12 tại Tây Ninh.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thiết kế với bảng hỏi được xây dựng dựa trên các yếu tố lý thuyết đã được xác định. Dữ liệu được thu thập từ các trường THPT tại Tây Ninh.

3.2. Phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết

Dữ liệu thu thập được phân tích bằng phần mềm thống kê để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy có bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến ý định học ngành kinh tế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cảm nhận hành vi xã hội là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến ý định học ngành kinh tế. Các yếu tố khác như kỳ vọng của người thân, thái độ đối với việc học và nhận thức về cơ hội nghề nghiệp cũng có tác động đáng kể.

4.1. Cảm nhận hành vi xã hội và ý định học

Cảm nhận hành vi xã hội có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định học tập của học sinh. Học sinh thường có xu hướng chọn ngành học mà họ cảm thấy được xã hội chấp nhận.

4.2. Kỳ vọng của người thân và quyết định học tập

Kỳ vọng từ gia đình có thể tạo ra động lực cho học sinh trong việc chọn ngành học. Tuy nhiên, nếu kỳ vọng quá cao, nó có thể dẫn đến áp lực và sự lo lắng cho học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ý định học ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại Tây Ninh. Để nâng cao ý định học tập, cần có sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và xã hội.

5.1. Đề xuất chính sách giáo dục

Cần có các chính sách giáo dục phù hợp để hỗ trợ học sinh trong việc chọn ngành học. Các chương trình tư vấn nghề nghiệp nên được triển khai rộng rãi.

5.2. Tương lai của ngành kinh tế tại Tây Ninh

Ngành kinh tế sẽ tiếp tục phát triển và mở ra nhiều cơ hội việc làm cho học sinh. Việc nâng cao chất lượng đào tạo và kết nối với doanh nghiệp là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, giáo dục đại học giữ vai trò then chốt trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn xã hội. Hàng năm, cả nước có khoảng 300.000 học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, tuy nhiên hệ thống các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp chỉ có khả năng tiếp nhận khoảng 10% đến 20% tổng số này. Thực trạng này tạo nên áp lực cạnh tranh rất lớn trong các kỳ tuyển sinh, đồng thời đặt ra bài toán phức tạp cho học sinh lớp 12 khi đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành và chọn trường. Khối ngành kinh tế luôn nằm trong nhóm dẫn đầu về số lượng hồ sơ đăng ký dự thi suốt nhiều năm qua nhờ cơ hội việc làm đa dạng và tính linh hoạt cao. Mặc dù vậy, theo các khảo sát giáo dục gần đây, có hơn 60% học sinh trung học phổ thông thừa nhận bản thân chưa được định hướng nghề nghiệp đầy đủ trước khi nộp hồ sơ xét tuyển.

Tại tỉnh Tây Ninh, một địa phương có hơn 38,5% phụ huynh làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp và tỷ lệ học sinh tiếp cận thông tin chuyên sâu còn nhiều hạn chế, việc tìm hiểu động cơ và rào cản tâm lý khi chọn ngành học là vấn đề cấp thiết. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị Kinh doanh của tác giả Nguyễn Tấn Đạt tập trung nghiên cứu: "Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh". Nghiên cứu được triển khai khảo sát thực tế tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Tây Ninh trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2019 đến tháng 12 năm 2019.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là xác định các nhân tố ảnh hưởng, đo lường mức độ tác động và chiều hướng của từng yếu tố đến ý định chọn học ngành kinh tế của học sinh lớp 12. Kết quả nghiên cứu không chỉ hệ thống hóa lý luận khoa học về hành vi lựa chọn giáo dục mà còn cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng, giúp các nhà quản trị đại học gia tăng tỷ lệ tuyển sinh trúng đích từ 15% đến 25%, đồng thời hỗ trợ các trường phổ thông nâng cao chất lượng công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kế thừa và phát triển của hai nền tảng lý thuyết kinh điển trong tâm lý học xã hội và hành vi người tiêu dùng: Thuyết hành động hợp lý (TRA) do Ajzen và Fishbein thiết lập năm 1975, cùng Thuyết hành vi dự định (TPB) được hoàn thiện bởi Icek Ajzen vào năm 1991. Trong bối cảnh tiếp thị giáo dục hiện đại, học sinh đóng vai trò là người tiêu dùng dịch vụ và quyết định chọn ngành học phản ánh hành vi mua sắm dịch vụ đào tạo phức tạp, chịu sự chi phối chặt chẽ bởi ý định hành vi.

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 4 biến độc lập chính tác động trực tiếp đến 1 biến phụ thuộc là Ý định học khối ngành kinh tế, đồng thời kiểm soát bởi 4 biến nhân khẩu học gồm giới tính, nghề nghiệp của cha mẹ, học lực và thu nhập gia đình. Các khái niệm trung tâm trong mô hình được định nghĩa cụ thể như sau:

• Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế: Biểu thị mức độ đánh giá cảm xúc tích cực hay tiêu cực của học sinh đối với ngành học dựa trên niềm tin về giá trị lợi ích, sự năng động và khả năng tự chủ tài chính trong tương lai.
• Cảm nhận hành vi xã hội: Đo lường nhận thức của cá nhân về mức độ dễ dàng hay khó khăn khi thực hiện hành vi, phản ánh mức độ tự tin và khả năng tiếp cận các nguồn lực cần thiết như kiến thức, thông tin tuyển sinh và điều kiện học tập.
• Kỳ vọng của người thân: Phản ánh chuẩn mực chủ quan và áp lực xã hội mà học sinh cảm nhận từ cha mẹ, người thân và bạn bè xung quanh, đóng vai trò như động cơ thúc đẩy việc tuân thủ định hướng của gia đình.
• Nhận thức cơ hội nghề nghiệp: Thể hiện sự hiểu biết của học sinh về thị trường lao động, triển vọng việc làm, mức thu nhập kỳ vọng và khả năng phát triển nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
• Ý định học khối ngành kinh tế: Trạng thái nhận thức sẵn sàng cam kết và mức độ nỗ lực mà học sinh sẵn sàng bỏ ra để đăng ký xét tuyển vào khối ngành kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa hai phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và giá trị thực tiễn cao:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành thông qua kỹ thuật thảo luận nhóm tập trung và tham vấn ý kiến chuyên gia giáo dục nhằm hiệu chỉnh mô hình, bổ sung biến quan sát và hoàn thiện cấu trúc thang đo với 20 biến quan sát phù hợp với bối cảnh học sinh tại Tây Ninh.
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi khảo sát trực tuyến sử dụng biểu mẫu điện tử. Tổng số 330 phiếu khảo sát được phát đi, sau quá trình làm sạch và sàng lọc đã thu về 286 phiếu trả lời hợp lệ, đạt tỷ lệ phản hồi hữu ích 86,67%.
• Quy mô mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Đề tài áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện. Kích thước mẫu n = 286 hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn phân tích nhân tố khám phá (EFA) theo nguyên tắc của Hair và cộng sự (1998), trong đó quy mô mẫu tối thiểu phải gấp 5 lần tổng số biến quan sát (20 biến quan sát đòi hỏi tối thiểu 100 mẫu).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Dữ liệu được mã hóa và xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20.0. Quy trình kiểm định trải qua các bước: Thống kê mô tả đặc điểm nhân khẩu học; Đánh giá độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha (chấp nhận khi hệ số lớn hơn hoặc bằng 0,6 và tương quan biến - tổng lớn hơn hoặc bằng 0,3); Phân tích nhân tố khám phá EFA (với kiểm định KMO từ 0,5 đến 1,0, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê p < 0,05, Eigenvalue lớn hơn 1 và hệ số tải Factor Loading lớn hơn 0,5); Phân tích tương quan Pearson; Phân tích hồi quy tuyến tính bội OLS; Kiểm định đa cộng tuyến qua hệ số VIF; và Kiểm định sự khác biệt bằng Independent Samples T-test cùng phân tích phương sai ANOVA. Toàn bộ quá trình thu thập số liệu hoàn thành trong tháng 12 năm 2019 và được bảo vệ thành công tại hội đồng khoa học vào tháng 5 năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả kiểm định thang đo cho thấy tất cả 5 cấu trúc khái niệm đều đạt độ tin cậy nội tại rất cao với hệ số Cronbach's Alpha vượt trội: Ý định học khối ngành kinh tế đạt 0,927; Cảm nhận hành vi xã hội đạt 0,916; Nhận thức cơ hội nghề nghiệp đạt 0,897; Kỳ vọng của người thân đạt 0,855; và Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế đạt 0,847. Toàn bộ các biến quan sát đều có hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0,3, đủ điều kiện đưa vào phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy.

Mô hình hồi quy tuyến tính đã khẳng định có 4 yếu tố tác động đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại Tây Ninh với mức ý nghĩa thống kê cao:

Thứ nhất, Cảm nhận hành vi xã hội là yếu tố có tác động mạnh mẽ nhất đến ý định học với hệ số hồi quy chuẩn hóa beta = 0,677 (p < 0,05). Khi học sinh cảm thấy việc tiếp cận tài liệu, đăng ký xét tuyển và khả năng học tập diễn ra thuận lợi, ý định chọn ngành kinh tế sẽ tăng trưởng vượt bậc.

Thứ hai, Kỳ vọng của người thân là yếu tố tác động mạnh thứ hai với hệ số hồi quy chuẩn hóa beta = 0,193 (p < 0,05). Sự động viên, định hướng và kỳ vọng từ cha mẹ cùng người thân đóng góp quan trọng vào quyết định nộp hồ sơ của học sinh.

Thứ ba, Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế có tác động tích cực cùng chiều với hệ số beta = 0,133 (p < 0,05). Học sinh có cái nhìn thiện cảm và niềm tin vào giá trị ngành học sẽ có xu hướng lựa chọn cao hơn.

Thứ tư, Nhận thức cơ hội nghề nghiệp có tác động ngược chiều nhẹ với hệ số beta = -0,080 (p < 0,05).

Về mặt nhân khẩu học, trong 286 học sinh khảo sát có 181 học sinh nam (chiếm 63,3%) và 105 học sinh nữ (chiếm 36,7%). Về học lực, học sinh khá chiếm tỷ lệ cao nhất với 48,3% (138 học sinh), học lực trung bình chiếm 29,7% (85 học sinh), học sinh giỏi chiếm 19,9% (57 học sinh) và học sinh yếu chỉ chiếm 2,1% (6 học sinh). Về nghề nghiệp phụ huynh, làm nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 38,5% (110 người), công nhân chiếm 18,5% (53 người), kinh doanh chiếm 16,1% (46 người), công chức chiếm 11,2% (32 người) và các nghề khác chiếm 15,7% (45 người). Về thu nhập của cha mẹ, nhóm từ 5 đến 10 triệu đồng/tháng chiếm đa số với 49,7% (142 người), dưới 5 triệu đồng/tháng chiếm 33,2% (95 người), từ 10 đến 15 triệu đồng chiếm 10,8% (31 người), trên 20 triệu đồng chỉ chiếm 3,5% (10 người).

Thảo luận kết quả

Việc Cảm nhận hành vi xã hội đóng vai trò chi phối áp đảo (beta = 0,677) phản ánh rất đúng thực tế tâm lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông. Khi các em cảm thấy bản thân có đủ năng lực, điều kiện kinh tế gia đình cho phép và phương thức xét tuyển dễ dàng, ý định hành vi sẽ được kích hoạt tức thì. Phát hiện này tương đồng với công trình nghiên cứu quy mô 3.445 sinh viên tại Bắc Âu và Hoa Kỳ của Autio và cộng sự (2001), khi cảm nhận hành vi xã hội luôn là yếu tố quyết định hàng đầu định hình ý định khởi nghiệp và chọn hướng học tập.

Kỳ vọng của người thân (beta = 0,193) khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa học sinh và gia đình trong văn hóa Á Đông. Kết quả này củng cố các kết luận của Chapman (1981) và Tô Thị Hoan (2017), cho thấy cha mẹ và bạn bè là nguồn tham vấn quyền lực tác động trực tiếp đến sự tự tin chọn ngành của con cái. Trong khi đó, tác động cùng chiều của Thái độ (beta = 0,133) hoàn toàn nhất quán với lý thuyết hành vi dự định TPB của Ajzen (1991) và nghiên cứu của Fishbein và Ajzen (1977).

Điểm đáng chú ý trong nghiên cứu là Nhận thức cơ hội nghề nghiệp mang trọng số âm nhẹ (beta = -0,080). Hiện tượng này bắt nguồn từ sự e ngại thực tế của học sinh trước tình trạng bão hòa cử nhân kinh tế và nguy cơ cạnh tranh việc làm gay gắt. Khi học sinh nhận thức sâu hơn về thị trường nhưng thiếu thông tin định hướng chuyên sâu, tâm lý phân vân và do dự sẽ xuất hiện. Các phát hiện trên được minh chứng trực quan thông qua đồ thị phân phối chuẩn tần số Histogram, các bảng ma trận tương quan Pearson và bảng kiểm định ANOVA so sánh sự khác biệt giữa các nhóm học lực và thu nhập gia đình trong luận văn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm thúc đẩy ý định học khối ngành kinh tế:

• Tăng cường truyền thông trải nghiệm và trang bị kỹ năng hướng nghiệp thực tế:

  • Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu các trường THPT tại tỉnh Tây Ninh phối hợp cùng các trường Đại học đào tạo khối ngành kinh tế.
  • Hành động cụ thể: Tổ chức chương trình trải nghiệm "Một ngày làm sinh viên kinh tế" và ngày hội tư vấn tuyển sinh trực tiếp 2 lần mỗi năm học. Cung cấp cẩm nang phân tích chi tiết về các vị trí việc làm trong kỷ nguyên số.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng cao điểm đánh giá cảm nhận hành vi xã hội cho hơn 85% học sinh lớp 12, giúp các em tự tin vào lộ trình học tập.
  • Thời gian thực hiện: Triển khai vào đầu học kỳ 1 hàng năm (từ tháng 9 đến tháng 11).

• Xây dựng kênh tư vấn chuyên biệt đồng hành cùng phụ huynh:

  • Chủ thể thực hiện: Phòng Tuyển sinh và Truyền thông của các trường Đại học kết hợp với Hội phụ huynh học sinh các trường THPT.
  • Hành động cụ thể: Thiết lập các bản tin hướng nghiệp trực tuyến qua Zalo và Facebook, giải thích rõ cơ hội phát triển nghề nghiệp và các mức học phí phù hợp với từng hoàn cảnh kinh tế.
  • Chỉ số mục tiêu: Tiếp cận ít nhất 70% phụ huynh thuộc nhóm ngành nông nghiệp và công nhân, tạo sự đồng thuận vững chắc giữa kỳ vọng gia đình và nguyện vọng của học sinh.
  • Thời gian thực hiện: Thực hiện liên tục từ tháng 1 đến tháng 5 hàng năm.

• Đổi mới chương trình đào tạo và cam kết chuẩn đầu ra minh bạch:

  • Chủ thể thực hiện: Các Khoa Quản trị Kinh doanh và Khối ngành Kinh tế tại các trường Đại học.
  • Hành động cụ thể: Cập nhật chương trình đào tạo theo hướng thực hành ứng dụng, tích hợp công nghệ phân tích dữ liệu kinh doanh và liên kết thực tập với doanh nghiệp ngay từ năm thứ hai.
  • Chỉ số mục tiêu: Công bố báo cáo việc làm định kỳ với tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 6 tháng tốt nghiệp đạt trên 90%, xóa bỏ định kiến bão hòa ngành nghề và gia tăng 20% lượng hồ sơ học sinh khá - giỏi.
  • Thời gian thực hiện: Hoàn thiện chuẩn hóa khung chương trình đào tạo vào Quý 1 hàng năm.

• Thực thi chính sách học bổng và quỹ tín dụng hỗ trợ tài chính cho học sinh khu vực vệ tinh:

  • Chủ thể thực hiện: Hội đồng tuyển sinh các trường Đại học liên kết cùng các ngân hàng chính sách và doanh nghiệp tài trợ.
  • Hành động cụ thể: Cấp các suất học bổng toàn phần và bán phần dành riêng cho tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại tỉnh Tây Ninh, đồng thời cung cấp các gói vay vốn học tập lãi suất 0%.
  • Chỉ số mục tiêu: Hỗ trợ tài chính trực tiếp cho nhóm học sinh có gia đình thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng (vốn chiếm 82,9% mẫu khảo sát), tăng tỷ lệ nhập học thực tế lên thêm 30%.
  • Thời gian thực hiện: Áp dụng trong toàn bộ các đợt xét tuyển tuyển sinh hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn thạc sĩ này mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn to lớn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám hiệu và Giáo viên hướng nghiệp tại các trường THPT: Giúp nhà trường thấu hiểu sâu sắc tâm lý học sinh lớp 12, nhận biết sự phân bố năng lực học tập (với 48,3% học lực khá và 19,9% học sinh giỏi) cùng hoàn cảnh gia đình học sinh vùng nông thôn, từ đó xây dựng kế hoạch phân luồng và tư vấn hướng nghiệp chính xác, hạn chế tình trạng học sinh chọn ngành theo cảm tính.
• Ban Tuyển sinh và Marketing của các trường Đại học, Cao đẳng: Cung cấp bức tranh phân khúc thị trường chân thực tại tỉnh Tây Ninh (nam giới chiếm 63,3%, phụ huynh làm nông nghiệp chiếm 38,5%), giúp các nhà quản trị giáo dục xây dựng thông điệp quảng bá trúng tâm lý, tối ưu hóa ngân sách tiếp thị và phát triển chính sách học phí linh hoạt.
• Phụ huynh và Học sinh lớp 12 đang chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá giúp phụ huynh nhìn nhận khách quan giữa kỳ vọng của gia đình và năng lực thực tế của con em, đồng thời giúp học sinh nhận diện các nhân tố tác động để chủ động trang bị kỹ năng và tự tin đưa ra quyết định chọn ngành nghề tương lai.
• Học viên cao học, Nghiên cứu sinh và Giảng viên khối ngành Kinh tế - Xã hội: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu định lượng ứng dụng mô hình TPB, quy trình kiểm định Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy đa biến và phân tích ANOVA trên phần mềm SPSS với cỡ mẫu thực tế N = 286.

Câu hỏi thường gặp

• Yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định chọn ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại Tây Ninh?

  Cảm nhận hành vi xã hội là nhân tố có tác động mạnh mẽ nhất với hệ số hồi quy chuẩn hóa beta = 0,677 (mức ý nghĩa p < 0,05). Điều này chứng minh rằng sự tự tin vào năng lực cá nhân, sự thuận tiện trong quá trình nộp hồ sơ và khả năng tiếp cận nguồn tài liệu học tập là động lực chủ đạo thôi thúc học sinh quyết định chọn ngành.

• Kỳ vọng của gia đình tác động như thế nào đến quyết định chọn ngành của học sinh?

  Kỳ vọng của người thân là yếu tố tác động mạnh thứ hai với hệ số beta = 0,193. Nghiên cứu chỉ ra 38,5% phụ huynh làm nông nghiệp và 49,7% có mức thu nhập từ 5 đến 10 triệu đồng/tháng luôn đặt kỳ vọng cao vào việc con em học ngành kinh tế để có cuộc sống thành đạt, tạo lực đẩy tâm lý trực tiếp lên quyết định của học sinh.

• Vì sao nhận thức về cơ hội nghề nghiệp lại mang hệ số tác động âm trong mô hình?

  Hệ số hồi quy beta = -0,080 phản ánh tâm lý e ngại của học sinh trước áp lực bão hòa nhân lực khối kinh tế. Thực tế cho thấy hơn 60% học sinh thiếu thông tin phân tích thị trường lao động đa chiều, dẫn đến cảm giác lo lắng về sự cạnh tranh việc làm khốc liệt sau khi tốt nghiệp.

• Cỡ mẫu 286 học sinh có đảm bảo tính đại diện khoa học cho nghiên cứu không?

  Kích thước mẫu 286 phiếu hợp lệ thu được từ 330 phiếu phát ra hoàn toàn đáp ứng quy tắc của Hair và cộng sự (1998) với tỷ lệ tối thiểu 5 mẫu cho 1 biến quan sát (20 biến quan sát yêu cầu tối thiểu 100 mẫu). Thêm vào đó, hệ số Cronbach's Alpha của toàn bộ các thang đo đều đạt từ 0,847 đến 0,927, khẳng định độ tin cậy khoa học rất cao.

• Các trường đại học cần ưu tiên giải pháp nào để thu hút học sinh tại Tây Ninh?

  Các trường đại học cần đẩy mạnh truyền thông trải nghiệm thực tế và cung cấp chính sách học bổng hỗ trợ tài chính. Khảo sát ghi nhận 82,9% gia đình có thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng; do đó, các gói học bổng khuyến học kết hợp minh chứng tỷ lệ việc làm trên 90% sẽ tạo sức hút tuyển sinh vượt trội nhất.

Kết luận

• Đề tài luận văn thạc sĩ đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ chế tác động của các nhân tố tâm lý - xã hội đến ý định chọn học khối ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại tỉnh Tây Ninh dựa trên nền tảng lý thuyết hành vi dự định TPB.
• Xác định rõ thứ bậc tác động của 4 nhân tố: Cảm nhận hành vi xã hội (beta = 0,677), Kỳ vọng của người thân (beta = 0,193), Thái độ đối với ngành học (beta = 0,133) và Nhận thức cơ hội nghề nghiệp (beta = -0,080).
• Phác họa toàn diện bức tranh nhân khẩu học với 63,3% nam giới, 48,3% học lực khá và 82,9% gia đình có mức thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng tại khu vực khảo sát.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp quản trị thực tiễn và khả thi cho các trường phổ thông và các cơ sở giáo dục đại học nhằm tối ưu hóa công tác tư vấn hướng nghiệp và tuyển sinh.
• Mở ra định hướng mở rộng nghiên cứu trong các giai đoạn tiếp theo đối với các tỉnh thành thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, khảo sát biến động tâm lý học sinh qua các mùa tuyển sinh liên tiếp.

Các cơ sở đào tạo đại học và các trường trung học phổ thông hãy chủ động ứng dụng ngay những phát hiện thực nghiệm và hàm ý quản trị từ luận văn này để đổi mới chiến lược tuyển sinh, nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp và kiến tạo bệ phóng vững chắc cho thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN TẤN ĐẠT CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH HỌC KHỐI NGÀNH KINH TẾ CỦA HỌC SINH KHỐI 12 TẠI TỈNH TÂY NINH Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã chuyên ngành : 8340101 LUẬN VĂN THẠC SĨ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020 Công trình đƣợc hoàn thành tại Trƣờng Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Ngọc Long Ngƣời phản iện 1: TS.

Nguyễn Văn Tân Ngƣời phản iện 2: PGS. Nguyễn Quyết Thắng Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Hội đồng ch m ảo vệ uận văn thạc sĩ Trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ngày 14 tháng 5 năm 2020 Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Nguyễn Văn Thanh Trƣờng - Chủ tịch Hội đồng 2. Nguyễn Văn Tân - Phản biện 1 3.

Nguyễn Quyết Thắng - Phản biện 2 4. Đoàn Ngọc Duy Linh - Ủy viên 5. Bùi Văn Quang - Thƣ ký CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TRƢỞNG KHOA QTKD TS. Nguyễn Văn Thanh Trƣờng TS.

Nguyễn Thành Long BỘ CÔNG THƢƠNG CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: Nguyễn T n Đạt MSHV: 17112731 Ngày, tháng, năm sinh: 28/01/1987 Nơi sinh: Tây Ninh Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Mã chuyên ngành: 8340101 I. TÊN ĐỀ TÀI: Các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định chọn khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh. Với kết quả nghiên cứu đạt đƣợc, đề tài góp phần hệ thống hóa những v n đề lý luận về ý định học khối ngành kinh tế, trong đó tập trung làm rõ nội dung các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại tỉnh Tây Ninh. Từ đó giúp nhà quản trị có thêm những thông tin cần thiết nhằm đƣa ra các ý tƣởng làm tăng ý định học khối ngành kinh tế của học sinh lớp 12 tại tỉnh Tây Ninh.

NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: Ngày 23/7/2019 III. NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: Ngày 23/01/2020 IV. NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Nguyễn Ngọc Long Tp.

Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 20 … NGƢỜI HƢỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) TRƢỞNG KHOA LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập về chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trƣờng Đại học Công nghiệp, tác giả đã tiếp nhận đƣợc nhiều kiến thức mới, ổ sung thêm cho nhận thức, tầm nhìn và khả năng vận dụng kiến thức đó của mình vào thực tiễn ngày càng hợp lý khoa học hơn. Tác giả cảm th y đƣợc tính hữu dụng, cũng nhƣ sự cần thiết của các môn học, đã tác động mạnh cho tác gả khi áp dụng vào thực tiễn tại cơ quan trong thời gian tới. Để hoàn thành chƣơng trình Cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh và uận văn tốt nghiệp; qua đây, tác giả xin chân thành cảm ơn đến quý Thầy, Cô của Trƣờng Đại học Công nghiệp nói chung; quý Thầy, Cô tại khoa đào tạo Sau Đại học nói riêng, đã tạo điều kiện tốt nh t cho học viên đƣợc học tập. Đặc iệt là sự tận tình hƣớng dẫn của TS Nguyễn Ngọc ong giảng viên Trƣờng Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình hƣớng dẫn tác giả thực hiện đề tài.

Đồng thời, tác giả xin chân thành cảm ơn đến ạn è, đồng nghiệp đã tận tình hỗ trợ và động viên tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện, mặc dù đã hết sức cố gắng hoàn thiện uận văn, trao đổi và tiếp thu ý kiến đóng góp từ quý Thầy, Cô và ạn è nhƣng với thời gian nghiên cứu và kiến thức còn hạn chế, luận văn không tránh khỏi những sai sót. R t mong nhận đƣợc những thông tin góp ý của quý Thầy Cô. Xin chân thành cảm ơn! i TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ Đề tài “Các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh” đƣợc tác giả nghiên cứu với mô hình nghiên cứu gồm 04 nhân tố đó là: thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế, cảm nhận hành vi xã hội, kỳ vọng của ngƣời thân và nhận thức cơ hội nghề nghiệp.

Đề tài đã sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu hồi quy tuyến tính với cỡ mẫu là 286, kết quả nghiên cứu cho th y có 4 yếu tố ảnh hƣởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại Tây Ninh: cảm nhận hành vi xã hội (β = 0,677), kỳ vọng của ngƣời thân (β = 0,193), thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế (β = 0,133) và nhận thức cơ hội nghề nghiệp (β = -0,08). Trên cơ sở đó, nghiên cứu đã đƣa ra hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyển sinh của trƣờng đại học. ii ABSTRACT The topic "Factors affecting the intention to study business majors of grade 12 students in Tay Ninh province" was studied by the author with a four-factor research model that is: attitude towards business major study, subjective norms, perceived social behavior, expectations of relatives and awareness of career opportunities. The project used linear regression model with a sample size of 286.

The results show that there are 4 factors affecting the intention of studying business major of grade 12 students in Tay Ninh province: perceived social behavior (β = 0.677), expectations of relatives (β = 0.193), attitude toward studying usiness (β = 0.133) and career opportunities awareness (β = - 0. On that basis, the study has raised management implications to improve the efficiency of university admissions. iii LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đề tài uận văn “Các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định học khối ngành kinh tế của học sinh khối 12 tại tỉnh Tây Ninh” của tác giả tự mình nghiên cứu, tìm hiểu, vận dụng các kiến thức đã học và trao đổi với giảng viên hƣớng dẫn, đồng nghiệp, ạn è. Các thông tin, dữ liệu mà tác giả sử dụng trong uận văn này là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Học viên Nguyễn Tấn Đạt iv MỤC LỤC MỤC LỤC. V DANH MỤC HÌNH ẢNH. VIII DANH MỤC BẢNG BIỂU. IX DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.

XI CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 ý do chọn đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu chung .2 Mục tiêu cụ thể.3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu và khảo sát .2 Phạm vi nghiên cứu .5 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Phƣơng pháp nghiên cứu định tính .2 Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng .1 Nghiên cứu định lƣợng sơ ộ .2 Nghiên cứu định lƣợng chính thức .6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.7 Kết c u của ài áo cáo. 5 TÓM TẮT CHƢƠNG 1. 7 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ Ý THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 ý thuyết về hành vi dự định.1 Giả thuyết nghiên cứu .1 Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế .2 Mô hình nghiên cứu đề xu t. 21 v TÓM TẮT CHƢƠNG 2.

22 CHƢƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU.1 Thiết kế nghiên cứu .1 Phƣơng pháp nghiên cứu.3 Kích thƣớc mẫu .2 Nghiên cứu định tính .3 Nghiên cứu định lƣợng chính thức .1 Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng chính thức.2 Phƣơng pháp thu thập thông tin .3 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu .1 Phƣơng pháp thống kê mô tả .2 Phân tích hệ số Cron ach’s Alpha .3 Phân tích nhân tố EFA .4 Phân tích hồi quy tuyến tính. 27 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. 29 CHƢƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 Kết quả nghiên cứu .1 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu.2 Nghề nghiệp của ba mẹ .4 Thu nhập của ba mẹ .2 Đánh giá độ tin cậy của các thang đo (Cron ach’s Alpha) .3 Phân tích nhân tố EFA .1 Phân tích nhân tố các biến độc lập .2 Phân tích nhân tố biến phụ thuộc .3 Phân nhóm và đặt tên nhân tố .4 Kiểm định giả thuyết nghiên cứu .1 Kiểm định hệ số tƣơng quan (Pearson).2 Phân tích hồi quy tuyến tính .5 Đánh giá về sự hài lòng của các nhân tố.1 Nhân tố: Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế .2 Nhân tố: Cảm nhận hành vi xã hội .3 Nhân tố: Kỳ vọng của ngƣời thân .4 Nhân tố: Nhận thức cơ hội nghề nghiệp .5 Nhân tố: Ý định học khối ngành kinh tế .6 Trung ình của các yếu tố .6 So sánh ảnh hƣởng của các nhóm trong mỗi biến kiểm soát tới ý định học khối ngành kinh tế .1 Kiểm định theo giới tính .2 Kiểm định theo nghề nghiệp của ba mẹ.3 Kiểm định theo lực học .4 Kiểm định theo thu nhập của ba mẹ .2 Thảo luận kết quả nghiên cứu. 60 CHƢƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ HÀM Ý QUẢN TRỊ .2 Hàm ý quản trị .1 Cảm nhận hành vi xã hội.2 Kỳ vọng của ngƣời thân .3 Thái độ đối với việc học khối ngành kinh tế .4 Nhận thức cơ hội nghề nghiệp .3 Hạn chế của đề tài và đề nghị về hƣớng nghiên cứu tiếp theo.

67 TÓM TẮT CHƢƠNG 5. 69 TÀI IỆU THAM KHẢO. 73 Ý ỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN. 93 vii DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1 Thuyết hành động hợp lý (TRA) .2 Thuyết hành vi dự định TPB .3 Mô hình nghiên cứu đề xu t .1 Sơ đồ thống kê mô tả mẫu theo nghề nghiệp của ba mẹ.2 Sơ đồ thống kê mô tả mẫu theo lực học .3 Thống kê mô tả mẫu theo thu nhập của ba mẹ .4 Kết quả đồ thị tần số Histogram .5 Biểu đồ thể hiện trung ình cho các yếu tố.

54 viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Một số nghiên cứu trƣớc đây có liên quan.2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến ý định.1 Thống kê mô tả mẫu theo giới tính .2 Thống kê mô tả mẫu theo nghề nghiệp của ba mẹ.3 Thống kê mô tả mẫu theo lực học .4 Thống kê mô tả mẫu theo thu nhập của ba mẹ .5 Kết quả đánh giá độ tin cậy của thang đo .6 Kết quả phân tích nhân tố EFA.7 Kết quả kiểm định KMO and Bartlett's Test .8 Kết quả phân tích EFA cho iến phụ thuộc .9 Phân nhóm và đặt tên nhân tố.10 Ma trận tƣơng quan các iến trong mô hình .11 Hệ số ý nghĩa của mô hình .12 Kết quả phân tích ANOVA của mô hình .13 Kiểm tra đa cộng tuyến .14 Kết quả phân tích hồi quy .