CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYÉT VE HANH VI MUA HÀNG TRỰC TUYẾN 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Cac công trình nghiên cứu trong nước Trần Thạch, Võ Thị Học Trường, Nguyễn Đặng Vĩnh Phúc, Huỳnh Quốc Tuấn (Trường Đại học Đồng Tháp) (2021) đã tiễn hành nghiên cứu công trình “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua livestream của sinh viên khoa Kinh tế, trường Đại học Đồng Tháp. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra có 04 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua, bao gồm: qd) niềm tin, với kết quả nghiên cứu nay dé gia tăng niềm tin cho khách hàng, người bán cần cung cấp thông tin đầy đủ và đúng sự thật về sản phẩm, cũng như cam kết giao hàng đúng mẫu, khách được kiểm tra hàng trước khi thanh toán; (2) truyền miệng điện tử, với kết quả nghiên cứu này những người bán có thé thúc day quyết định mua thông qua hiệu ứng từ truyền miệng điện tử bằng cách quản lý những chia sẻ tích cực của khách hàng về sản phẩm, tạo sự liên kết giữa trang bán hàng với các trang bình luận dé khách hàng có thé tiếp cận, (3) sự hấp dẫn của người bán, với kết quả nghiên cứu này ngụ ý rằng dé thúc day quyết định mua hàng, người bán cần quan tâm đến thái độ bán hàng, cần tạo sự thân thiện với khách hàng, ngay cả khi khách hàng thắc mắc, thậm chí báo hủy đơn hàng,.
và (4) sự phù hợp về giá, với kết quả nghiên cứu này người bán cần có sự thuyết phục và chứng minh về sự tương xứng giữa giá trị mà khách hàng nhận được khi mua sản phẩm so với giá mà khách hàng phải trả, cụ thé: chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng,. Bên cạnh những kết quả đạt được, trong nghiên cứu này cũng còn một số hạn chế nhất định: Thứ nhất, 04 yếu tố đưa vào mô hình chỉ giải thích được 51,2% sự biến thiên của quyết định mua, có nghĩa là vẫn còn những yếu tố khác có thể giải thích cho sự biến thiên quyết định mua đối với sản phẩm thời trang mà chưa được đưa vào mô hình. Do đó, các nghiên cứu tiếp theo cần khám phá những yếu té mới này. Thứ hai, nghiên cứu này chưa chứng minh được sự khác biệt về quyết định mua sản phẩm 6 thời trang của sinh viên dựa trên tiêu thức nhân khâu học,.
nên các nghiên cứu tiếp theo cần thực hiện phân tích dé hoàn thiện hơn lý thuyết về lĩnh vực bán hàng “livestream” và để các nhà bán lẻ có cơ sở đưa ra các chiến lược bán hàng phù hợp và hiệu quả. Nguyễn Quang Thu, Lưu Thị Kim Tuyến (2018) với Vai trò của yếu tố ảnh hưởng xã hội trong mối quan hệ với niềm tin, thái độ, nhận thức rủi ro đến hành vi mua hàng trực tuyến của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này đã tìm hiểu và nghiên cứu vai trò trung gian của nhân tố ảnh hưởng xã hội trong các mối quan hệ cùng với niềm tin, nhận thức rủi ro, thái độ, đến hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng tại TP.
Hồ Chí Minh. Sự quan hệ này sẽ được kiểm định qua 337 người tiêu dùng đã từng mua hoặc có dự định mua sắm trực tuyến tại TP. Hồ Chí Minh bằng hình thức khảo sát thông qua bảng câu hỏi. Sử dụng phương pháp SEM đề kiểm định mô hình lý thuyết và những giả thuyết, kết quả nghiên cứu cho chúng ta thấy nhân tô ảnh hưởng xã hội có tác động dương đến niềm tin, thái độ và hành vi mua trực tuyến.
Nhân tố niềm tin ảnh hưởng thuận chiều đến thái độ và hành vi mua sắm online. Nhận thức rủi ro có ảnh hưởng nghịch chiều tới thái độ, niềm tin và ý định MHTT. Nhân tố thái độ cũng có ảnh hưởng dương trực tiếp tương đối mạnh đến quyết định MHTT. Tác giả Trần Thị Hồng Hạnh (2017) trong nghiên cứu Các nhân tổ ảnh hưởng đến hành vi mua sắm đồ gia dụng trực tuyến là nữ nhân viên văn phòng tai Hà Nội lựa chọn xem xét bốn yếu tố tác động lên quyết định mua sắm đồ gia dụng trực tuyến của của nữ nhân viên văn phòng tại Hà Nội bao gồm: (1) Sự tiện lợi; (2) Giá cả và thương hiệu; (3) Tính đáp ứng của trang web; (4) Rủi ro khi mua sắm trực tuyến.
Bốn yếu tố này được tác giả lựa chọn trên cơ sở kế thừa, tổng hợp và phát triển từ các nghiên cứu đi trước. Hà Ngọc Thắng, Nguyễn Thành Độ (2016) đã tiến hành nghiên cứu công trình “Các yếu té ảnh hưởng đến hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu ding Việt Nam: Nghiên cứu mở rộng thuyết hành vi có hoạch định”. Nghiên cứu thảo luận các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua trực tuyến của người tiêu ding Việt 7 Nam đựa trên lý thuyết hành vi có hoạch định. Phiếu câu hỏi được gửi trực tiếp đến các đối tượng điều tra và thông qua mạng Internet.
Sau 5 tháng thu thập, có 423 phiếu trả lời hợp lệ được đưa vào phân tích. Dữ liệu được phân tích theo quy trình từ phân tích nhân tố đến kiểm định độ tin cậy và phân tích hồi quy. Kết quả cho thấy, thái độ và nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng có ảnh hưởng tích cực đến hành vi mua trực tuyến. Trong khi đó, rủi ro cảm nhận có ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi mua trực tuyến của người tiêu dùng.
Đóng góp chính của nghiên cứu này là đã phát triển lý thuyết TPB bằng cách bổ sung yếu tố rủi ro cảm nhận trong nghiên cứu hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng. Mặt khác, nghiên cứu còn kiểm định lại mối quan hệ chưa rõ ràng trong các nghiên cứu trước đây, đó là mối quan hệ giữa rủi ro cảm nhận và hành vi mua trực tuyến. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hành vi mua trực tuyến của người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi thái độ của người tiêu dùng đối với trang web, nhận thức kiểm soát hành vi và rủi ro cảm nhận. Dương Thị Hải Phương (2012) đã tiến hành nghiên cứu công trình “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm trực tuyến của khách hàng trên địa bàn thành phố Huế”.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi. 150 bảng hỏi đã được phát đến 150 khách hàng ở thành phố Huế đã có kinh nghiệm mua săm trực tuyến qua Internet. Kết quả thu về được 118 phiếu hợp lệ (chiếm 78,67%) và kết quả phân tích cũng đã cho thấy rằng hành vi mua sắm trực tuyến chịu ảnh hưởng bởi rủi ro cảm nhận, các thuộc tính sản phẩm và công ty, sự dễ sử dụng cảm nhận, và lợi ích cảm nhận. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình nghiên cứu đề xuất dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ TAM là hoàn toàn phù hợp với điều kiện thực tế ở thành phố Huế.
Mô hình này không những xác định được các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi mua sắm trực tuyến ma còn cho thay mức độ ảnh hưởng qua lại giữa các yếu tố liên quan đến việc mua sắm trực tuyến của khách hàng ở thành phố Huế. Dựa trên các kết quả này, nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp giúp các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến có thé thu hút khách hàng mua hàng trực tuyến, tăng cường hoạt động thương mại. Theo đó, dé kích thích khách hàng mua trực tuyến, các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến có thể thực § hiện nhiều giải pháp khác nhau. Khi ngày càng nhiều người ý thức được sự thuận tiện, lợi ích có được từ hình thức mua sắm trực tuyến thì hành vi mua hàng trực tuyến sẽ được gia tăng và từ đó quyết định mua sắm trực tuyến cũng sẽ gia tăng.
Các công trình nghiên cứu nước ngoài Chaang-Iuan Ho, Yaoyu Liu và Ming-Chih Chen (2022) đã tién hanh nghién cứu công trình “Factors influencing watching and purchase intentions on live streaming platforms: From a 7Ps marketing mix perspective”. Các nghiên cứu trước đây đã điều tra xem hành vi mua hang của khách hàng bị ảnh hưởng như thé nào bởi phát trực tiếp. Tuy nhiên, không có nghiên cứu nào điều tra ảnh hưởng của hỗn hợp tiếp thị địch vụ (7P) đối với hành vi mua sắm của người tiêu dùng từ quan điểm của người bán. Nghiên cứu hiện tại được thiết kế dé làm sáng tỏ mối quan hệ giữa 7Ps và hành vi mua hàng của khách hàng thông qua việc xem chương trình của các đài truyền hình.
Một mô hình định hướng tiếp thị tích hợp được đề xuất và thử nghiệm bằng cách sử dung dif liệu thu thập được từ 330 khách hàng (bao gồm 237 người mua sắm hàng may mặc và 93 khách hàng cho hải sản) thông qua các nền tảng mua sắm trực tiếp trên Facebook. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng quảng cáo, vị trí và bằng chứng vật lý có tác động tích cực đến hành vi mua hàng của khách hàng. Ngoài ra, ý định theo đối có tác động tích cực đến hành vi mua hàng. Người ta cũng thấy rằng ý định xem có tác động hòa giải đầy đủ đến mối quan hệ giữa hỗn hợp tiếp thị 7Ps và hành vi mua hàng.
Ý nghĩa của những phát hiện và vấn đề đối với nghiên cứu trong tương lai cũng được thảo luận. Nur Hazrini Mohd Zahari, Nik Nuraisyah Nik Azmi, Wan Nur Izni Wan Ahmad Kamar -BODIAN, Maisarah Syazwani Othman (2021) da tién hanh nghién cứu công trình “Impact of Live Streaming on Social Media on Impulse Buying”. Các dịch vụ phát trực tiếp trên mang xã hội gần đây đã trở thành phương pháp mới để người bán hàng trực tuyến giới thiệu sản phẩm của họ và cho người xem hoặc khách hàng tiềm năng thấy sản phẩm thực với thông tin chỉ tiết và giá cả. Vào năm 2019, ước tính gần 88% người dùng internet ở Malaysia đang tìm kiếm các sản phẩm hoặc dịch vụ trực tuyến đề mua và khoảng một phần ba người Malaysia thích 9 mua sắm qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook và Instagram.
Với hơn một nửa số người Malaysia hiện nay mua sản phẩm trên mạng xã hội, điều rất quan trọng là phải kiểm tra tác động của việc phát trực tiếp trên mạng xã hội đối với hành vi mua hàng bốc đồng của khách hàng. Trong nghiên cứu này, một khung khái niệm được xây dựng dé thiết lập mối quan hệ giữa việc phát trực tiếp trên mạng xã hội đối với hành vi mua hàng bốc đồng của khách hàng.