Luận văn các yếu tố ảnh hưởng chuyển đổi số doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành xây dựng tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý xây dựng xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi số của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Bá Vũ
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Hồng Luân
• Trường học: Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chuyển Đổi Số Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trong Xây Dựng Tại TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Tổng quan về chuyển đổi số ngành xây dựng
• 1.2. Sự cần thiết của chuyển đổi số đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng
• 1.3. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Phạm vi thời gian nghiên cứu
• 1.5.3. Phạm vi không gian nghiên cứu
• 1.5.4. Tính chất đặc trưng của đối tượng nghiên cứu
• 1.6. ĐÓNG GÓP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Đóng góp về mặt học thuật
• 1.6.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 1.7. NỘI DUNG CÁC GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC ĐỊNH NGHĨA CƠ BẢN
• 2.1. Định nghĩa về Chuyển đổi số
• 2.2. Định nghĩa về Số hóa
• 2.3. Định nghĩa các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs)
• 2.4. Chuyển đổi số trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng
• 2.5. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TƯƠNG TỰ
• 2.5.1. Một số nghiên cứu nước ngoài
• 2.5.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.6. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Ý ĐỊNH CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG VỪA VÀ NHỎ
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.2.1. Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát
• 3.2.2. Xác định kích thước mẫu
• 3.2.3. Cách thức lấy mẫu
• 3.2.4. Cách thức duyệt lại dữ liệu
• 3.2.5. Cách thức thu thập dữ liệu
• 3.3. CÁC CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU
• 3.4. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.4.1. Thống kê mô tả
• 3.4.2. Kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.4.3. Trị trung bình
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. PHÂN TÍCH YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1.1. Thống kê mô tả
• 4.1.2. Kiểm định thang đo - Kiểm định Cronbach’s Alpha
• 4.1.3. Xếp hạng các yếu tố bằng trị trung bình
• 4.2. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.2.1. Đề xuất xây dựng lộ trình Chuyển đổi số trong doanh nghiệp xây dựng
• 4.2.2. Xây dựng lộ trình Chuyển đổi số của doanh nghiệp
• 4.2.3. Đề xuất giải pháp từ kết quả nghiên cứu
• 4.2.4. Đề xuất ứng dụng quản lý thông tin Hợp đồng xây dựng
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG
• 5. CHƯƠNG 5: ỨNG DỤNG APPSHEET TRÊN SMARTPHONE ĐỂ QUẢN LÝ THÔNG TIN HỢP ĐỒNG
• 5.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HỢP ĐỒNG VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG
• 5.2. SƠ ĐỒ TỔ CHỨC ĐIỂN HÌNH CHO CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG
• 5.3. PHẦN MỀM LINK
• 5.4. ỨNG DỤNG CÔNG CỤ APPSHEET TRÊN SMARTPHONE ĐỂ QUẢN LÝ THÔNG TIN HỢP ĐỒNG
• 5.5. CÔNG CỤ EXCEL QUẢN LÝ THÔNG TIN HỢP ĐỒNG (EXCEL TOOL)
• 5.6. ỨNG DỤNG APPSHEET QUẢN LÝ THÔNG TIN HỢP ĐỒNG
• 5.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 6.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 6.2.1. Giai đoạn ngắn hạn
• 6.2.2. Giai đoạn dài hạn
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 01: HƯỚNG DẪN NHẬP SỐ LIỆU BIỄU MẪU QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG
• PHỤ LỤC 02: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT THỬ NGHIỆM
• BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT CHÍNH THỨC
• PHỤ LỤC 03: CÁC BIỂU MẪU CỦA ỨNG DỤNG QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh công nghệ 4.0. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh, việc áp dụng công nghệ thông tin là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số của các doanh nghiệp này, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp. Đặc biệt, việc tối ưu hóa quy trình quản lý và áp dụng các công cụ như Appsheet sẽ giúp doanh nghiệp quản lý thông tin hiệu quả hơn.

1.1. Tình hình chuyển đổi số tại TP. Hồ Chí Minh

TP. Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu trong việc triển khai chuyển đổi số tại Việt Nam. Chính phủ đã có nhiều chính sách khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào quá trình này. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc đào tạo nhân viên và quản lý dữ liệu. Một khảo sát cho thấy rằng chỉ có khoảng 30% doanh nghiệp thực sự hiểu rõ về lợi ích của chuyển đổi số. Điều này cho thấy cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ từ chính phủ để nâng cao nhận thức và khả năng áp dụng công nghệ trong doanh nghiệp.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi số

Nghiên cứu đã xác định được 5 yếu tố ảnh hưởng chính đến quá trình chuyển đổi số của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng. Những yếu tố này bao gồm: chiến lược chuyển đổi số, khả năng cạnh tranh, đầu tư công nghệ, quản lý dữ liệu và trải nghiệm khách hàng. Mỗi yếu tố đều có vai trò quan trọng trong việc định hình lộ trình chuyển đổi số của doanh nghiệp. Ví dụ, một chiến lược chuyển đổi số rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp xác định được mục tiêu và lộ trình cụ thể, từ đó tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2.1. Chiến lược chuyển đổi số

Chiến lược chuyển đổi số là yếu tố quyết định đến sự thành công của quá trình này. Doanh nghiệp cần xây dựng một lộ trình cụ thể, xác định rõ các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các công nghệ thông tin mà còn đảm bảo rằng mọi nhân viên đều hiểu và đồng thuận với chiến lược. Theo một nghiên cứu, các doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi số rõ ràng thường đạt được hiệu quả cao hơn trong việc cải thiện quy trình và tăng trưởng doanh thu.

III. Ứng dụng công nghệ trong quản lý

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý là điều cần thiết để các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả. Các công cụ như Appsheet cho phép doanh nghiệp quản lý thông tin hợp đồng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình quản lý. Hơn nữa, việc tự động hóa quy trình quản lý thông tin sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng truy cập và phân tích dữ liệu, từ đó đưa ra quyết định chính xác hơn.

3.1. Tự động hóa quy trình

Tự động hóa quy trình quản lý không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong công việc. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể ứng dụng các phần mềm quản lý để theo dõi và quản lý thông tin hợp đồng, từ đó giảm thiểu rủi ro và sai sót. Việc này cũng giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi tiến độ và tình trạng các dự án, từ đó có thể đưa ra các quyết định kịp thời và chính xác hơn.

IV. Kết luận và đề xuất

Chuyển đổi số là một quá trình không thể thiếu đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc xác định và tối ưu hóa các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số một cách hiệu quả hơn. Đề xuất xây dựng lộ trình chuyển đổi số rõ ràng, đồng thời áp dụng các công cụ công nghệ thông tin hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Đề xuất giải pháp

Để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc chuyển đổi số, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ và doanh nghiệp. Chính phủ nên xây dựng các chương trình hỗ trợ, đào tạo và cung cấp thông tin cần thiết để doanh nghiệp có thể thực hiện chuyển đổi số một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm kiếm và áp dụng các công nghệ mới, đồng thời nâng cao nhận thức về chuyển đổi số trong nội bộ để tăng cường khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuyển đổi số đang trở thành động lực sống còn đối với năng lực cạnh tranh của mọi nền kinh tế trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0. Theo báo cáo của Microsoft và IDG tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, các sản phẩm và dịch vụ số dự kiến đóng góp tới 60% GDP toàn khu vực, đồng thời làm biến đổi sâu sắc khoảng 85% cơ cấu công việc hiện hành. Tại Việt Nam, Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hiện đại hóa mọi ngành nghề, đặc biệt là lĩnh vực xây dựng.

Mặc dù giữ vai trò trụ cột trong việc phát triển kết cấu hạ tầng quốc gia, ngành xây dựng tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản lớn về tốc độ chuyển đổi công nghệ. Báo cáo đánh giá chỉ số Chuyển đổi số DTI năm 2021 cho thấy Bộ Xây dựng đạt giá trị 0,3612, xếp thứ 17 trong tổng số 17 bộ, cơ quan ngang bộ. Thực trạng này phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành còn phân tán, đơn lẻ, quy trình lưu trữ hồ sơ giấy tờ thủ công gây thất thoát và chậm trễ tiến độ. Đặc biệt, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp xây dựng đang chịu áp lực kép từ biến động kinh tế và hạn chế về nguồn lực đầu tư số hóa.

Trước bối cảnh đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định, đo lường và xếp hạng các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến ý định và kết quả chuyển đổi số của các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung thu thập dữ liệu từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2022. Đóng góp ý nghĩa của đề tài là cung cấp khung đánh giá định lượng thực chứng, đồng thời đề xuất giải pháp số hóa tinh gọn giúp doanh nghiệp tiết kiệm ước tính khoảng 30% đến 40% thời gian xử lý thủ tục quản trị và nâng cao độ chính xác trong kiểm soát chi phí dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu kết hợp Khung bối cảnh Công nghệ - Tổ chức - Môi trường (TOE), Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ (TAM) và các tiêu chuẩn kiến trúc doanh nghiệp hiện đại để xây dựng mô hình đánh giá toàn diện.

Nội dung lý thuyết làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Số hóa: Quá trình biến đổi thông tin vật lý, văn bản giấy tờ và quy trình làm việc thủ công sang định dạng dữ liệu số nhằm tối ưu hóa việc lưu trữ và tra cứu.
• Chuyển đổi số: Sự tích hợp toàn diện công nghệ số vào mọi hoạt động điều hành, tái cấu trúc mô hình kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp và chuỗi giá trị nhằm tạo ra giá trị đột phá cho khách hàng.
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành xây dựng: Được xác định căn cứ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và Nghị định số 80/2021/NĐ-CP, bao gồm các đơn vị có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người, đồng thời tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 200 tỷ đồng.
• Mô hình thông tin công trình (BIM): Nền tảng tạo lập và quản lý thông tin số hóa xuyên suốt vòng đời công trình từ thiết kế 3D, dự toán đến thi công và vận hành.

Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm 6 nhóm yếu tố tác động chính với 32 biến quan sát: Trình độ sử dụng công nghệ của nhân sự, Văn hóa doanh nghiệp, Cơ sở hạ tầng công nghệ, Năng lực tài chính của tổ chức, Mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp và Tác động từ môi trường bên ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng qua hai giai đoạn chặt chẽ:

• Nguồn dữ liệu và kích thước mẫu: Khảo sát được phân phối đến các chuyên gia, kỹ sư tư vấn, chỉ huy trưởng, giám đốc dự án và cán bộ quản lý đang công tác tại các doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Dữ liệu làm sạch thu về 153 bảng câu hỏi hợp lệ đáp ứng đầy đủ yêu cầu phân tích thống kê. Phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện kết hợp chọn mẫu chuyên gia được áp dụng nhằm đảm bảo người tham gia có hiểu biết sâu sắc về quản lý xây dựng và ứng dụng công nghệ.
• Phương pháp phân tích: Thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Ảnh hưởng rất ít đến 5: Ảnh hưởng rất nhiều) được sử dụng để đo lường nhận thức. Phân tích độ tin cậy của thang đo được thực hiện bằng hệ số Cronbach's Alpha trên phần mềm SPSS, đặt điều kiện hệ số tin cậy lớn hơn 0,6 và hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0,3 để sàng lọc các biến quan sát. Sau đó, phương pháp thống kê mô tả và xếp hạng giá trị trung bình (Mean) được sử dụng để xác định mức độ ưu tiên của từng yếu tố tác động.
• Timeline nghiên cứu: Giai đoạn nghiên cứu sơ bộ, tổng hợp lý thuyết và hiệu chỉnh bảng câu hỏi thực hiện từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2022. Giai đoạn khảo sát chính thức, xử lý dữ liệu và xây dựng giải pháp ứng dụng hoàn thành vào tháng 12 năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 153 mẫu khảo sát hợp lệ đã mang lại những kết quả đo lường cụ thể về mức độ tác động của các nhóm yếu tố:

1. Năng lực tài chính là rào cản chi phối lớn nhất: Biến quan sát về khả năng chi trả cho cơ sở hạ tầng công nghệ và chi phí dịch vụ chuyển đổi số đạt giá trị trung bình vượt trội ở mức 4,28/5,0. Khoảng 85% doanh nghiệp được khảo sát cho rằng việc cân đối ngân sách đầu tư ban đầu cho phần mềm bản quyền và thiết bị phần cứng chuyên dụng là thách thức hàng đầu đối với quy mô vốn dưới 100 tỷ đồng của khối SME.
2. Hạ tầng công nghệ và tính đồng bộ hệ thống: Hệ thống cơ sở vật chất CNTT đồng bộ và tốc độ kết nối mạng ổn định xếp vị trí thứ hai với giá trị trung bình 4,16/5,0. Hơn 78% ý kiến khẳng định sự thiếu đồng bộ giữa máy tính tại văn phòng và thiết bị ngoài hiện trường thi công làm suy giảm nghiêm trọng hiệu quả chia sẻ dữ liệu trực tuyến.
3. Văn hóa doanh nghiệp và tinh thần đổi mới: Mức độ sẵn sàng ứng phó với thay đổi và tinh thần chấp nhận rủi ro thất bại từ ban lãnh đạo đạt giá trị trung bình 4,07/5,0. Thực tế ghi nhận tại các đơn vị khảo sát cho thấy khoảng 70% các sáng kiến số hóa bị đình trệ xuất phát từ tâm lý ngại thay đổi phương pháp làm việc truyền thống của đội ngũ nhân sự lâu năm.
4. Trình độ công nghệ của nhân sự và áp lực thị trường: Biến quan sát về khả năng học hỏi công nghệ mới của nhân viên đạt 3,98/5,0, trong khi áp lực cạnh tranh từ các đối thủ cùng ngành và yêu cầu ngày càng khắt khe từ các chủ đầu tư lớn đạt mức 3,91/5,0, đóng vai trò là động lực thúc đẩy doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm các giải pháp số hóa từng phần.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh chân thực bức tranh hoạt động của các nhà thầu và đơn vị tư vấn vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc thù của ngành xây dựng là biên lợi nhuận thường chỉ dao động từ 5% đến 10%, dòng tiền phụ thuộc chặt chẽ vào tiến độ giải ngân theo từng giai đoạn nghiệm thu. Do đó, các doanh nghiệp SME không thể mạo hiểm phân bổ ngân sách lớn cho các hệ thống phần mềm quản trị phức tạp như ERP quốc tế có chi phí lên tới hàng trăm ngàn USD.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế của Wagner tại Đức (2020) và Priyono tại Indonesia (2020), kết quả có sự tương đồng sâu sắc khi đều chỉ ra rằng năng lực vốn và cơ cấu tổ chức là hai trục xoay quyết định sự thành bại của chuyển đổi số. Điểm khác biệt rõ rệt tại thị trường xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh là tính thực dụng: các doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn giải pháp "số hóa từng phần" (Partial Digitization) tập trung vào các khâu có tần suất sai sót cao như quản lý hợp đồng, kiểm soát khối lượng và giao việc nội bộ.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn thông qua biểu đồ cột trực quan thể hiện Top 10 nhân tố có trị trung bình cao nhất, kết hợp bảng ma trận đối sánh giữa nguồn vốn và mức độ sẵn sàng ứng dụng công nghệ. Cách tiếp cận này giúp ban lãnh đạo doanh nghiệp dễ dàng nhận diện chính xác các "nút thắt cổ chai" nội bộ để đưa ra quyết định đầu tư đúng hướng và tiết kiệm chi phí.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả phân tích dữ liệu thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp hành động chiến lược được đề xuất cho các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ:

1. Hoạch định lộ trình chuyển đổi số 3 giai đoạn tinh gọn:

   • Ban Giám đốc doanh nghiệp phê duyệt kế hoạch chuyển đổi theo từng bước: Giai đoạn 1 (3-6 tháng) tập trung số hóa dữ liệu hồ sơ và văn phòng điện tử; Giai đoạn 2 (6-12 tháng) tích hợp liên thông quy trình quản lý dự án giữa hiện trường và văn phòng; Giai đoạn 3 (12-24 tháng) ứng dụng sâu mô hình thông tin công trình BIM trên nền tảng điện toán đám mây.
   • Mục tiêu định lượng: Cắt giảm tối thiểu 30% thời gian xử lý thủ tục giấy tờ nội bộ và giảm 15% sai sót đối soát khối lượng.

2. Triển khai ứng dụng quản lý hợp đồng trên nền tảng AppSheet và Excel:

   • Phòng Kế hoạch - Kỹ thuật chủ trì triển khai số hóa 100% danh mục hợp đồng thi công và tư vấn thông qua công cụ Low-code AppSheet chạy trên điện thoại thông minh, kết hợp cơ sở dữ liệu nền tảng từ Google Sheets và Excel trong thời hạn 2 tháng.
   • Ứng dụng cung cấp bảng điều khiển (Dashboard) trực quan, tự động cảnh báo mốc tiến độ thanh toán, theo dõi các vướng mắc pháp lý phát sinh theo thời gian thực với chi phí phát triển ban đầu gần như bằng 0 đồng.

3. Xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng số gắn liền văn hóa doanh nghiệp:

   • Phòng Tổ chức - Hành chính thiết lập chỉ tiêu đào tạo định kỳ 1 tháng/lần cho 100% kỹ sư, cán bộ kỹ thuật về các kỹ năng khai thác công cụ quản trị số.
   • Thiết lập cơ chế khen thưởng và chấp nhận sai sót trong giai đoạn thử nghiệm nhằm khuyến khích ít nhất 90% nhân sự chủ động tương tác với phần mềm quản lý công việc mới trong vòng 6 tháng đầu áp dụng.

4. Tận dụng các nguồn lực hỗ trợ từ chính sách nhà nước:

   • Ban điều hành doanh nghiệp chủ động kết nối với các chương trình tài trợ chuyển đổi số của Sở Thông tin và Truyền thông Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Xây dựng để nhận gói tư vấn chuyên gia và các khoản ưu đãi tiếp cận nền tảng công nghệ số quốc gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc điều hành (CEO) SME xây dựng: Cung cấp bộ công cụ tự chẩn đoán năng lực công nghệ và định hình lộ trình số hóa thực tế, ngăn ngừa nguy cơ lãng phí hàng trăm triệu đồng vào các giải pháp phần mềm cồng kềnh không phù hợp với quy mô doanh nghiệp.
• Chỉ huy trưởng công trường và Giám đốc Quản lý dự án (PM): Nắm bắt quy trình chuẩn hóa quản trị thông tin hợp đồng theo vòng đời dự án, ứng dụng ngay công cụ AppSheet trên thiết bị di động để kiểm soát khối lượng, tiến độ và thanh quyết toán trực tiếp tại công trường.
• Cán bộ hoạch định chính sách và Hiệp hội ngành nghề: Cung cấp số liệu khảo sát thực chứng phản ánh các khó khăn đặc thù của khối tư nhân tại đô thị lớn, phục vụ công tác xây dựng các chương trình trợ cấp công nghệ và khung pháp lý thúc đẩy chỉ số DTI ngành xây dựng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý xây dựng: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng, phân tích thang đo độ tin cậy và ứng dụng các nền tảng Low-code/No-code trong quản trị dự án hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xây dựng quy mô nhỏ có vốn dưới 20 tỷ đồng có thể thực hiện chuyển đổi số thành công không? Doanh nghiệp quy mô nhỏ hoàn toàn có thể chuyển đổi số thành công. Kết quả nghiên cứu chứng minh chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc mua sắm hệ thống phần mềm hàng tỷ đồng. Thay vào đó, áp dụng chiến lược số hóa từng phần bằng các công cụ linh hoạt như AppSheet, Google Workspace và Excel giúp tối ưu hóa 35% hiệu quả quản trị với chi phí đầu tư ban đầu cực thấp.

Yếu tố nào giữ vai trò quyết định nhất đến sự thành bại của quá trình chuyển đổi số trong SME? Năng lực tài chính và sự cam kết của ban lãnh đạo là hai yếu tố có mức tác động cao nhất với điểm trung bình đánh giá trên 4,1/5,0. Sự quyết tâm của người đứng đầu trong việc thay đổi quy trình làm việc và kiên trì đào tạo nhân sự quyết định tới hơn 60% khả năng thành công khi đưa công nghệ vào thực tế.

Ứng dụng di động AppSheet giải quyết bài toán cụ thể nào trong quản trị hợp đồng xây dựng? AppSheet giúp số hóa toàn bộ vòng đời hợp đồng, từ thông tin đối tác, giá trị tạm ứng, tiến độ nghiệm thu đến các biên bản phát sinh ngoài hiện trường. Dữ liệu được đồng bộ hóa tức thì lên đám mây, giúp kỹ sư tra cứu và xuất báo cáo trạng thái hợp đồng chỉ trong vài giây ngay trên điện thoại thay vì phải tìm kiếm thủ công trong kho lưu trữ giấy tờ.

Vì sao chỉ số chuyển đổi số DTI của ngành xây dựng lại thấp hơn nhiều ngành kinh tế khác? Chỉ số DTI của Bộ Xây dựng năm 2021 chỉ đạt 0,3612 do tính chất ngành có chuỗi cung ứng phức tạp, địa điểm làm việc phân tán ngoài công trường và sản phẩm mang tính đơn chiếc. Phần lớn doanh nghiệp SME vẫn duy trì thói quen làm việc dựa trên hồ sơ in ấn truyền thống, thiếu sự liên thông dữ liệu đồng bộ giữa các khâu thiết kế, thẩm tra và thi công.

Doanh nghiệp nên ưu tiên chuyển đổi số bộ phận nào đầu tiên trong công ty? Doanh nghiệp nên ưu tiên bắt đầu từ bộ phận Kế hoạch - Kỹ thuật và Quản lý Hợp đồng. Đây là mắt xích trung tâm kết nối tiến độ thi công hiện trường với dòng tiền tài chính của doanh nghiệp. Chuẩn hóa và số hóa thành công luồng thông tin hợp đồng sẽ tạo nền tảng vững chắc để mở rộng sang các phân hệ kế toán, vật tư và nhân sự.

Kết luận

• Luận văn xác định và đo lường thành công 6 nhóm yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác chuyển đổi số của doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Khẳng định năng lực tài chính, mức độ sẵn sàng của hạ tầng công nghệ và văn hóa đổi mới từ ban lãnh đạo là ba trụ cột chi phối mạnh mẽ nhất.
• Đề xuất khung lộ trình chuyển đổi số 3 giai đoạn khả thi, giúp doanh nghiệp SME thích ứng linh hoạt mà không làm gián đoạn các hoạt động sản xuất kinh doanh hiện hữu.
• Xây dựng hoàn chỉnh mô hình quản lý thông tin hợp đồng thông minh trên nền tảng ứng dụng AppSheet kết hợp Excel, chứng minh tính khả thi của giải pháp số hóa tinh gọn.
• Cung cấp nguồn cơ sở dữ liệu định lượng chuẩn xác, đóng góp thiết thực cho kho tàng nghiên cứu học thuật về Quản lý xây dựng và hỗ trợ công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế số.

Nghiên cứu đã bắc nhịp cầu vững chắc giữa lý thuyết quản trị hiện đại và thực tiễn vận hành của khối doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, các nhà quản lý doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình nội bộ, nhanh chóng bắt tay vào thử nghiệm các giải pháp số hóa tinh gọn ngay trong quý tới nhằm nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU CHUNG Cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang tác động mạnh mẽ đến toàn cầu, buộc các doanh nghiệp các nước trên thế giới phải đối mặt với những thách thức lớn và đòi hỏi những sự thay đổi để phù hợp với tiến bộ của công nghệ, khoa học kỹ thuật hiện đại. Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, tổ chức liên quan trong các lĩnh vực khác của xã hội như truyền thông đại chúng, y học và khoa học. Tại Việt Nam, Thủ tướng chính phủ đã chấp thuận duyệt chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn định hướng đến năm 2030 (Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03 tháng 6 năm 2020).

Do đó, việc thực hiện công tác Chuyển đổi số là nội dung rất quan trọng cần tập trung chỉ đạo, ưu tiên triển khai có hiệu quả để góp phần tăng năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa và doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng dịch vụ công của Bộ Xây dựng. DTI Chỉ số tổng 2021 Các bộ, cơ quan ngang bộ hợp DTI 1 Bộ Tài chính 0,6321 2 Bộ Kế hoạch và Đầu tư 0,6126 3 Bảo hiểm Xã hội Việt Nam 0,5747 4 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 0,5406 5 Bộ Công Thương 0,5219 6 Bộ Thông tin và Truyền thông 0,5104 7 Bộ Tài nguyên và Môi trường 0,4906 8 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch 0,4545 9 Bộ Giao thông vận tải 0,4458 10 Bộ Nội vụ 0,4026 11 Bộ Tư pháp 0,4014 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân | HV: Bùi Bá Vũ 2 DTI Chỉ số tổng 2021 Các bộ, cơ quan ngang bộ hợp DTI 12 Bộ Giáo dục và Đào tạo 0,3750 13 Bộ Y tế 0,3740 14 Bộ Khoa học và Công nghệ 0,3723 15 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 0,3717 16 Bộ Lao động - Thương Binh và Xã hội 0,3704 17 Bộ Xây dựng 0,3612 Bảng 1-1: Bảng Thống kê Chỉ số Chuyển đổi số năm 2021 trong các Bộ ngành tại Việt Nam (Nguồn: https://dti.vn/) Chỉ số thống kê về chuyển đổi số được thể hiện qua biểu đồ sau: Hình 1-1: Biểu đồ thống kê chỉ số Chuyển đổi số của các Bộ ngành tại Việt Nam GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân | HV: Bùi Bá Vũ 3 (Nguồn: https://dti.vn/) Đối với các tỉnh thành trên cả nước, công tác xây dựng và triển khai chuyển đổi số giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030 hướng đến việc hoàn thiện chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Cụ thể, các thành phố trẻ, năng động đi đầu về cải cách và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào điều hành quản lý hoặc công tác vận hành của doanh nghiệp đi đầu cả nước như: Đà Nẵng, Thừa Thiên – Huế và Thành phố Hồ Chí Minh đều được xếp hạng cao về chỉ số Chuyển đổi số. Số liệu cụ thể được thể hiện qua biểu đồ xếp hạng chỉ số tổng hợp Chuyển đổi số (DTI) sau: Hình 1-2: Biểu đồ thống kê chỉ số Chuyển đổi số của các tỉnh, thành phố tại Việt Nam (Nguồn: https://dti. Tổng quan về chuyển đổi số ngành xây dựng Thế giới đang trong giai đoạn bắt đầu của Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, một cuộc Cách mạng công nghệ mới, đặc biệt khác với các Cuộc cách mạng trước đây. Về tốc độ, tăng theo hàm lũy thừa; Về phạm vi và chiều sâu, đây là cuộc Cách GVHD: PGS.

Phạm Hồng Luân | HV: Bùi Bá Vũ 4 mạng dựa trên cách mạng số và kết hợp nhiều công nghệ, dẫn đến sự thay đổi chưa từng có tiền lệ trong mô hình kinh tế - xã hội; Về tác động hệ thống, bao gồm sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống, khắp các quốc gia, các doanh nghiệp, các ngành công nghiệp và toàn xã hội. Cũng như các cuộc cách mạng khác, phải chấp nhận sự “đập bỏ, hy sinh” những cái cũ, lạc hậu để có cái mới, cái nền tảng, phù hợp quy luật phát triển và tiến hóa. Để thực hiện được cuộc Cách mạng này thành công, không để tụt hậu, nhỡ chuyến tàu 4.0, các nước phải thực hiện “Chuyển đổi số”. Việc chuyển đổi số sẽ làm thay đổi thế giới, nhưng không có nghĩa là không có thể điều khiển, can thiệp quá trình này.

Kinh nghiệm của những lần chuyển đổi công nghệ trước đây đã cho thấy, những nước đi đầu trong ứng dụng và phát triển công nghệ mới sẽ luôn là những nước thịnh vượng, phát triển nhất. Hiện nay, định nghĩa về chuyển đổi số chưa có chuẩn hóa, nhiều tổ chức, doanh nghiệp có các định nghĩa riêng của mình, nhưng trên một góc nhìn tổng quát: Chuyển đổi số (Digital Transformation) là việc sử dụng dữ liệu và công nghệ số để thay đổi một cách tổng thể và toàn diện tất cả các khía cạnh của đời sống kinh tế - xã hội, tái định hình cách chúng ta sống, làm việc và liên hệ với nhau. Có thể nói, chuyển đổi số là việc cấp bách nếu muốn phát triển; trên quy mô quốc gia, chuyển đổi số ảnh hưởng ngày càng lớn đến tăng trưởng GDP, năng suất lao động và cơ cấu việc làm. Theo nghiên cứu của Microsoft và IDG tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, các sản phẩm và dịch vụ số đóng góp 6% GDP, chiếm tỷ lệ 60% vào năm 2021, chiếm 85% công việc trong khu vực tiếp tục biến đổi trong các năm tiếp theo.

Nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số, hiện nhiều nước đã xây dựng và triển khai chiến lược/chương trình quốc gia về chuyển đổi số, điển hình như Anh, Úc, Đan Mạch, Estonia, Israel, Mexico, Singapore, Thái Lan, Uruguay… Nội dung chuyển đổi số của các nước có khác nhau, phụ thuộc vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước. Chuyển đổi số ngành xây dựng gắn liền với việc ứng dụng mô hình thông tin công trình B.M vào công tác thiết kế, thi công, vận hành dự án. Mô hình thông tin công trình là công nghệ cho phép xây dựng mô hình số, mô hình ảo của công trình trên môi trường máy tính trước khi xây dựng. Mô hình số này miêu tả công trình trên môi trường 3D về hình học và các đặc tính của đối tượng (vật liệu); mối liên hệ; thời gian và trình tự thi công.

Với mô GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân | HV: Bùi Bá Vũ 5 hình số này ta có thể xem xét đánh giá về phương án thiết kế, thi công đưa ra các quyết định và điều chỉnh trước khi xây dựng kết quả là giảm lỗi do xung đột thiết kế, phối hợp tốt hơn giữa các bên giúp giảm chi phí của dự án và giảm thời gian thực hiện, mang lại chất lượng sản phẩm xây dựng tốt hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Sự cần thiết của chuyển đổi số đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực xây dựng Hiện nay, tại Việt Nam việc ứng dụng công nghệ thông tin đối với các đơn vị tham gia vào hoạt động đầu tư xây dựng, thi công, vận hành chưa được thống nhất, đơn lẻ, rời rạc, thiếu tính liên thông giữa các đơn vị, giữa các khâu trong quá trình lập kế hoạch, thiết kế, phân tích lựa chọn phương án, quản lý, điều hành thi công, nghiệm thu hoàn thành cũng như việc kiểm soát hồ sơ (việc lưu trữ các thông tin công tình bằng thủ công, trên giấy tờ lưu kho làm hạn chế tra cứu thông tin, chia sẻ thông tin, thất lạc hồ sơ) và tham mưu, quyết định giải quyết các công việc tương ứng với các quá trình trên còn mất nhiều thời gian, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.  Đối với cơ quan quản lý nhà nước - Chuyển đổi số giúp các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, quản lý đô thị có được cái nhìn tổng quát, cụ thể về sự phù hợp của quy hoạch, kiến trúc công trình, đấu nối hạ tầng kỹ thuật… phục vụ quá trình xét duyệt quy hoạch, phương án kiến trúc và cấp phép xây dựng; - Xây dựng đồng bộ quy trình xét duyệt thông qua cổng điện tử một cửa có thể giúp nâng cao chất lượng xét duyệt, cải tiến thủ tục hành chính hướng đến tăng năng suất và hiệu quả cho tất cả các bên; - Việc ứng dụng chuyển đổi số trong quy hoạch, thiết kế, xây dựng công trình giúp giảm được thời gian nghiên cứu và phê duyệt hồ sơ cấp phép cũng như phục vụ rất có hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra công trình xây dựng do các thông tin của công trình được thể hiện logic, đầy đủ và trực quan.

 Đối với các đơn vị Chủ đầu tư GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân | HV: Bùi Bá Vũ 6 - Chuyển đổi số gắn liền với mô hình thông tin công trình giúp cung cấp cái nhìn trực quan hỗ trợ rất tốt trong quá trình lựa chọn phương án đầu tư, phương án thiết kế, xác định kế hoạch vốn phù hợp với kế hoạch triển khai; giúp chủ đầu tư dễ dàng trong việc xem xét và ra quyết định thông qua các thông tin được tích hợp sẵn trong mô hình; - Việc áp dụng chuyển đổi số giúp giảm thiểu thời gian ngừng chờ xử lý xung đột ngoài ý muốn (xuất phát từ lỗi thiết kế hoặc từ việc không phù hợp giữa thiết kế và thi công) và qua đó cũng góp phần tiết kiệm chi phí cho dự án.  Đối với công tác thiết kế xây dựng - Khi áp dụng chuyển đổi số công trình được mô phỏng qua hình ảnh mô hình 3 chiều trực quan sẽ tạo thuận lợi cho việc thuyết trình, đánh giá, lựa chọn giải pháp thiết kế có hiệu quả; - Chuyển đổi số góp phần tăng năng suất, chất lượng thiết kế, thuận lợi trong việc điều chỉnh thiết kế và hạn chế được sai sót trong quá trình thực hiện: Do có sự phối hợp đồng thời của các bộ môn thiết kế, các thông tin thiết kế được hiển thị trực quan nên việc dùng mô hình thông tin sẽ tăng chất lượng thiết kế, giảm đáng kể mâu thuẫn giữa thiết kế tại văn phòng và triển khai thi công ngoài hiện trường.