PHẦN MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Hội nhập kinh tế Quốc tế của nước ta đang diễn ra ngày càng sâu rộng. Hội nhập mở ra nhiều cơ hội phát triển nhưng không thể thiếu đó là không ít thách thức đối với nền kinh tế, trong đó có lĩnh vực ngân hàng. Trong nền kinh tế thị trường, ngân hàng là một loại doanh nghiệp đặc biệt sản phẩm vô hình, không tồn tại dưới dạng vật chất như các doanh nghiệp bình thường. Để đảm bảo được sự cạnh tranh, đứng vững và phát triển thì các ngân hàng thương mại Việt Nam cần phải cải thiện và khắc phục các mặt còn thiếu sót so với các ngân hàng thế giới về các mặt như công nghệ, trình độ chuyên môn, các sản phẩm tối ưu, cơ chế quản lý,… .Và ngoài những mặt này không thể không nhắc đến vấn đề nợ xấu là vấn đề đáng cần được quan tâm đến.
Vấn đề nợ xấu được quan tâm hàng đầu của hệ thống ngân hàng trong nhiều năm, nó ảnh hưởng lớn đến dòng tiền lưu thông vào kinh tế gây ra những mất mát to lớn và có thể khiến cho một ngân hàng bị phá sản. Vì vậy việc mà đưa ra công tác phòng ngừa và xử lý hợp lý sẽ giúp cho ngân hàng phát triển là vô cùng quan trọng và cấp bách điều này giúp cho hoạt động của ngân hàng diễn ra trơn tru hơn và góp phần tích cực cho việc canh tranh và hội nhập Quốc tế. Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) là một trong các Ngân hàng TMCP đang dần khẳng định được vị trí của mình trong ngành ngân hàng và VIB có tên trong danh sách 500 ngân hàng thuộc khu vực Châu Á Thái Bình Dương được đánh giá của tổ chức The Asian Banker .Tỷ lệ nợ xấu của VIB có những biến đổi khả quan. Nhận thấy được tầm quan trọng của việc phòng ngừa rủi ro hoạt động tín dụng ngân hàng và việc xử lý nợ xấu của VIB có gì mới.
Do vậy em đã lựa chọn đề tài ― Nợ Xấu Và Xử Lý Nợ Xấu Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Tế‖ 2 Mục tiêu đề tài Phân tích, đánh giá thực trạng nợ xấu, công tác phòng ngừa và xử lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Từ đó đề ra các biện pháp góp phần quản trị rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng, rủi ro tín dụng và nợ xấu của ngân hàng thương mại. Tìm hiểu về thực trạng nợ xấu và quản lý nợ xấu tại VIB, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó.
Trên cơ sở thực tiễn hiện nay tại VIB, đề xuất giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường việc ngăn ngừa và xử lý nợ xấu tại VIB. Câu hỏi nghiên cứu Tỷ lệ nợ xấu tại VIB giai đoạn 2015 – 2017 như thế nào? Ngân hàng TMCP Quốc Tế đã làm gì để quản trị rủi ro tín dụng giai đoạn 2015-2017? Công tác ngăn ngừa và xử lý nợ xấu tại VIB có những ưu điểm và hạn chế nào? Những biện pháp nào góp phần tăng cường việc ngăn ngừa và xử lý nợ xấu tại VIB? Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Nợ xấu, công tác phòng ngừa và xử lý tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế. Phạm vi nghiên cứu 3 + Về không gian: Quản trị rủi ro đối với hoạt động cho vay được nghiên cứu trong luận văn giới hạn trong phạm vi khảo sát thực tế tại chi nhánh Thủ Đức. + Về thời gian: tập trung vào giai đoạn 2015 - 2017.
Phƣơng pháp nghiên cứu Phương pháp định tính: dựa trên lý luận về quản trị rủi ro tín dụng và nợ xấu đang được áp dụng, từ đó hình thành cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. Sử dụng phương pháp thống kê, mô tả, tổng hợp, phân tích và trả lời các câu hỏi nghiên cứu để làm rõ được công tác quản lý nợ xấu tại VIB và đưa ra kiến nghị. Nội dung nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, trả lời các câu hỏi đã đặt ra, khóa luận hướng đến việc giải quyết các nội dung sau: Nghiên cứu tổng quan: Luận văn nghiên cứu các sách, báo, tài liệu có liên quan đến rủi ro tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng và nợ xấu tại ngân hàng thương mại để từ đó khái quát, tổng hợp cơ sở lý thuyết có liên quan, làm tiền đề cho nội dung nghiên cứu. Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh, tỷ lệ nợ xấu, số dự phòng rủi ro tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam giai đoạn 2015 – 2017.
Dựa trên số liệu thu thập được, tính toán các chỉ tiêu đánh giá chất lượng nợ xấu tại VIB, căn cứ vào hệ thống quy định, quy trình nghiệp vụ, những trường hợp phát sinh rủi ro tín dụng tại đơn vị để đánh giá những mặc ưu và nhược điểm trong công tác xử lý nợ xấu tại VIB, từ đó đề xuất những giải pháp có tính khả thi, tiếp cận chuẩn mực quốc tế, góp phần nâng cao việc ngăn ngừa và xử lý nợ xấu tại VIB. 4 Đóng góp của đề tài Thứ nhất, khóa luận làm rõ những cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng, quản lý rủi ro, nợ xấu và cách thức ngăn ngừa, xử lý đối với ngân hàng thương mại, từ đó, làm rõ lên đối với ngân hàng VIB. Thứ hai, thông qua đánh giá thực trạng nợ xấu tại VIB thời gian qua, khảo sát một số nguyên nhân gây ra nợ xấu, biện pháp ngăn ngừa và xử lý đã được áp dụng để từ đó nêu ra ưu nhược điểm còn thiếu sót ở ngân hàng VIB. Thứ ba, từ những hạn chế nêu trên, từ đó đề xuất các giải pháp có hiệu quả và khả thi nhằm hoàn thiện hoạt động ngăn ngừa và xử lý nợ xấu tại VIB.
Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu Năm Tác giả Đối tƣợng nghiên cứu Kết quả nghiên cứu Hệ thống các vấn đề cơ bản phân tích các điều kiện thực tiễn Lê Thị về quản lý rủi ro tín dụng và để áp dụng tại các NHTM Việt 2010 Huyền xây dựng mô hình quản lý rủi Nam Diệu ro tín dụng Rủi ro và quản trị rủi ro tín Đề xuất những giải pháp hoàn Nguyễn dụng tại Ngân hàng Quốc Tế thiện công tác quản trị rủi ro tín 2010 Lan Việt Nam giai đoạn 2007 – dụng của ngân hàng. Nguyễn Các nguyên tắc Basel trong Đưa ra định hướng áp dụng các 2011 Thị việc quản lý nợ xấu. nguyên tắc của Basel trong quản Hoài lý nợ xấu tại NHTM Việt Nam. Phương 5 Các lý thuyết của nợ xấu, đến So sánh được tình trạng nợ xấu thực trạng quản lý nợ xấu tại giữa 5 ngân hàng và đưa ra Nguyễn các NHTM Việt Nam ( 5 những giải pháp cũng như kiến 2012 Thị NHTM chiếm thị phần lớn nghị nhằm tăng cuờng hoạt động Hoài trong hệ thống NHTM Việt quản lý nợ xấu tại các NHTM Phương Nam).
6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG, QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG. Rủi ro tín dụng 1. Khái niệm rủi ro tín dụng Có rất nhiều cách quan niệm khác nhau về rủi ro tùy thuộc vào chủ thể và hoạt động của chủ thể đó trong mối quan hệ với các yếu tố khác của môi trường.
Tuy nhiên, các quan niệm đó đều thống nhất một nội dung coi rủi ro là sự bất trắc không mong đợi, gây ra thiệt hại và có thể đo lường được. Trong hoạt động kinh tế nói chung và hoạt động Ngân hàng nói riêng thì vấn đề rủi ro là không thể tránh khỏi. Vì thế các nhà quản trị không thể loại bỏ được rủi ro mà chỉ có thể phát hiện kịp thời để có những biện pháp chủ động xử lý. Nguyễn Văn Tiến (2010) cho rằng: + Rủi ro tín dụng phát sinh trong trường hợp ngân hàng không thu đủ được đầy đủ gốc và lãi khoản vay, hoặc là việc thanh toán nợ gốc lãi không đúng kỳ hạn.
Nếu tất cả các khoản đầu tư của ngân hàng được thanh toán đầy đủ cả gốc lãi đúng hạn thì ngân hàng không chịu bất cứ rủi ro tín dụng nào. Trong trường hợp người vay tiền phá sản, thì việc thu hồi gốc và lãi tín dụng đầy đủ là không chắc chắn, do đó ngân hàng có thể gặp rủi ro tín dụng. 7 + Rủi ro tín dụng là kết quả của việc ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng và ngân hàng nhận được các giấy nhận nợ do con nợ phát hành với cam kết là sẽ thanh toán cả gốc và lãi đầy đủ và đúng hạn cho ngân hàng. Do đó tại thời điểm cấp tín dụng và chấp nhận giấy nhận nợ nghĩa là ngân hàng đã thừa nhận khả năng thanh toán đầy đủ và đúng hạn của khách hàng với một xác suất cao, còn xác suất mất khả năng thanh toán của khách hàng là thấp hơn rất nhiều.
Trường hợp người vay tiền phá sản, ngân hàng thường không thu được lợi tức cũng như lãi suất và có thể mất toàn bộ hoặc một phần vốn gốc là phụ thuộc vào khả năng ngân hàng tiếp cận đối với tài sản của con nợ trong khi giải quyết phá sản hoặc giải thể. Từ các định nghĩa trên, rủi ro tín dụng trong hoạt động tín dụng của ngân hàng được hiểu đơn giản là khả năng khách hàng nhận khoản vốn vay không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đối với ngân hàng(khách hàng không trả hay là trả không đầy đủ, đúng hạn cả gốc và lãi cho ngân hàng như cam kết), gây tổn thất cho ngân hàng. Phân loại rủi ro tín dụng Có nhiều cách phân loại rủi ro tín dụng khác nhau tuỳ theo mục đích, yêu cầu nghiên cứu. Tuỳ theo tiêu chí phân loại mà người ta chia rủi ro tín dụng thành các loại khác nhau.
* Căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro 8 Nguồn: http://vneconomy. Sơ đồ phân loại rủi ro tín dụng Rủi ro giao dịch là một hình thức của rủi ro tín dụng mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay đánh giá khách hàng. Rủi ro giao dịch bao gồm : + Rủi ro lựa chọn là rủi ro có liên quan đến quá trình quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, phương án vay vốn để quyết định tài trợ của ngân hàng.