CHƯƠNG IU: xu HƯỚNG PHÁT TRIỂN BẢO HĨÉM TÍN DỤNG XUẤT KHẤU Ở VIỆT NAM 56 ì. Tương lai của báo hiêm tín dụng xuất khấu tại Việt Nam 56 l i. Giải pháp cho bảo hiếm tín dụng xuất khẩu tại Việt Nam 60 1. Giải pháp về mặt pháp lý 60 1.
Kiện toàn khung pháp lý về bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. 60 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag 1. Hoàn thiện công cụ giám sát và hệ thống thông tin, đon giản hoa các thủ tục hành chính 63 2. Giải pháp tài chính 65 2.
Đối vói các công ty, tổ chức bảo hiểm 65 2. Đối vói doanh nghiệp xuất khấu 66 2. Đối với Nhà nước 67 KẾT LUẬN 69 TÀI LIÊN THAM KHẢO 71 PHỤ LỤC 73 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag LụI M Ở ĐẦU Trong các học thuyết kinh tế từ cổ điển đến hiện đại thì các nhà kinh tế đều đưa ra chính sách coi trọng xuất khẩu. Nền kinh tế của một quốc gia có hưng thịnh được hay không là tùy thuộc vào hoạt động xuất khẩu của quôc gia đó.
Việt Nam đã và đang làm hết sức mình để hoạt động xuất khẩu ngày càng phát triển. Trong những năm gần đây, Việt Nam luôn tích cực hướng ra thị trường thế giới, tham gia vào các tổ chức kinh tể trong khu vực và trên thế giới nhằm đưa nền kinh tế tiến xa hơn trong tương lai, bắt kịp đà tăng trưởng của thế giới. Những nỗ lực đó đã đạt được những thành tựu bước đâu đáng khích lệ, thể hiện ở việc kim ngạch xuất khẩu cùa Việt Nam liên tục tăng qua các năm. Tuy nhiên, giao dịch thương mại quốc tế vô cùng phức tạp và luôn luôn ấn chứa những rủi ro khôn lường.
Đó là sự lo lắng và quan ngại không chỉ của bản thân các doanh nghiệp mà của cả các cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh những thành công các hoạt động xuất khẩu của Việt Nam còn phải đối mặt với những khó khăn và rủi ro khi xuất khẩu hàng hoa sang thị trường nước ngoài. Các hình thức hỗ trợ xuất khẩu tại Việt Nam những năm qua chủ yểu là các biện pháp hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm, còn mang tính bao cấp, vì vậy nếu áp dụng lâu dài sẽ không khuyến khích tính chủ động và sáng tạo của doanh nghiệp, đồng thời không phù hợp với các quy định của WTO. Và kể từ khi gia nhập WTO, các chính sách trợ cấp xuất khẩu của Việt Nam như thường thành tích xuất khẩu, thường vượt kim ngạch xuất khẩu, trợ cấp thay thế nhập khẩu hay chính sách tín dụng ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu do Quỹ Hỗ trợ phát triển (nay là Ngân hàng Phát triển Việt Nam) thực Ì N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag hiện tù năm 2001 dưới hình thức cho vay lãi suất ưu đãi.
theo quy định của WTO, đã không còn được thực hiện. Chúng ta đang thiếu đi hệ thống các công cụ hỗ trợ hiện đại và kịp thời cho hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước. Khi các biện pháp, công cụ hỗ trợ cho hoạt động xuất khâu trước kia không còn nữa, có một công cụ hỗ trợ mới được coi là cứu cánh cho xuất khấu cùa Việt Nam là bào hiểm tín dụng xuất khẩu. Đây là loại hình bảo hiêm bảo vệ cho các doanh nghiệp khỏi các rủi ro vê tin dụng xuât khâu và là công cụ đắc lực để Nhà nước đẩy mạnh sản xuất.
Trên thế giới loại hình bảo hiểm tín dụng xuất khẩu đã xuất hiện từ rất lâu và ngày càng trờ nên phổ biến. Vậy còn ờ Việt Nam, bảo hiểm tín dụng xuất khẩu đã xuất hiện chưa? Thực trạng và xu hướng phát triển cùa loại hình bào hiểm này như thế nào? Bài khoa luận tốt nghiệp này sẽ nghiên cứu về những vấn đề đó. Nội dung bài khoa luận gồm 3 chương: - Chương ì: Khái quát chung về bảo hiếm tín dụng xuất khau - Chuông l i : Thục trạng bảo hiểm tín dụng xuất khẩu tại Việt Nam - Chương HI: Xu hướng phát triển và giải pháp đối với bảo hiểm tín dụng xuất khẩu tại Việt Nam 2 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag CHƯƠNG ì KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO H I Ể M TÍN DỤNG XUẤT KHẨU (ECI - Export Credit Insurance) ì. Tín dụng xuất khẩu Trước khi tim hiểu khái niệm bảo hiểm tín dụng xuất khẩu, ta cần hiểu rõ "thế nào là tín dụng xuất khẩu?" "Tín dụng xuất khẩu" được hiểu là khoản tín dụng người xuất khẩu cấp cho người nhập khẩu (còn được coi là tín dụng thương mại) hoặc khoản cho vay trung và dài hạn, dùng đe tài trợ cho các dự án và cung cấp vốn cho hoạt động xuât khâu hàng hoa.
Tín dụng xuât khâu gôm tín dụng cáp trong thời gian trước khi gửi hàng hoặc hoàn thành dự án và thời gian sau khi giao hàng, nhận hàng hoặc khi hoàn thành dự án. Ta có thể coi "túi dụng xuất khẩu" là hình thức tín dụng cấp cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu với mục đích đẩy mạnh, hồ trợ xuất khẩu. Tín dụng xuất khâu đóng một vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của ngoại thương cũng như sự phát triển của kinh tế đất nước. Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu 1.
Khái niệm 3 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu đã và đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Và có nhiều khái niệm khác nhau về bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Ớ Canada người ta định nghĩa "bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là một khoản bào hiểm đối với những tổn thất thương mại hay chính trị khi mua bán trên thị trường thế giới." (The granting of insurance to cover the commercial and political risks of selling in íoreign markets.)' Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là một chương trình để bảo đàm việc thanh toán cho các công ty, những công ty mà họ sử dụng tín dụng xuất khâu (A program to guarentee payment to exporting fmns who extend export credits.) Bảo hiểm tín dụng xuất khấu được hiểu như là một khoản bào hiểm mà doanh nghiệp xuât khâu có thê nhận được. Loại hình này sẽ đàm bào cho các công ty một khoản tiền lên đến 90% tổn thất nếu người mua không thể thanh toán được, từ chối thanh toán hoặc bị phá sản.
Khoản bào hiêm này sẽ giúp các công ty xuất khâu có thê thanh toán và chi trả cho hàng hóa và dịch vụ của họ. bảo hiểm tín dụng xuất khẩu còn đuợc gọi là " bảo hiểm rủi ro" (Export credit insurance also knovvn as accounts receivable insurance, this insures companies for úp to 90 per cent of their losses if their buyers default ôn a payment, refuse to pay or go bankrupt. This helps ensure thát companies get paid for their goods and services. See also 'risk insurance'.) 3 Bảo hiểm tín dụng xuất khâu được xây dựng nhăm đảm bào răng một nhà xuất khẩu sẽ được thanh toán sau khi hàng được giao.
Nếu nhà xuất khâu mua bào hiểm này, chịu trách nhiệm thực hiện thanh toán thuộc về công ty nhập khẩu hàng hóaờ một quốc gia khác, đại diện của công ty đó, hoặc cá nhân hay tổ chức được ủy quyền. (Insurance designed to guarantee 1 hụp www^cgngdgbusìĩĩess ca eng S2 2 hụp \vn w-per.umich edu -aìandear glossarv e him! lĩítp: ỉhiỉiíaxiiiìlìalive. OIQ 4 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag thát an exporter will be paid for his/her goods after deliverv. [f the exporter has such insurance, responsibility for collecting payment from the company thát imports the goods in another country, or the company's agent, rests vvith the undenvriter of the export.) 4 Ở Việt Nam, bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (ECI) là dịch vụ chủ yếu được cung cấp bởi tô chức tín dụng xuất khâu (ECA - Export Credit Agency).
Nó đề cập đến việc bảo vệ và bồi thường cho các ngân hàng khi ngân hang cho vay trung - dài hạn. Phạm vi bảo hiểm của tín dụng xuất khấu bao gồm các khiếu nại tôn thất do không thanh toán những khoán phải thu, phát sinh từ hoạt động buôn bán hoặc những khoản cho vay trung - dài hạn vì lý do chính trị, thương mại. 5 Có thế nói hoạt động tin dụng xuất khâu đã phát triền từ nhiêu năm nay tại Việt Nam, nhưng bào hiêm tín dụng xuất khâu đã thực sự đi vào cuộc sống hay chưa vẫn chưa có số liệu hay đánh giá nào cụ thể cùa các cơ quan quản lý chức năng hay bàn bân thân các doanh nghiệp bảo hiên! của Việt Nam. Thực tiễn cho thấy, bào hiểm tín dụng xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đây hoạt động xuât khâu và đâu từ của hâu hét các quốc gia trên thế giới.
Nguyên tắc áp dụng và vai trò của bào hiếm tín dụng xuất khâu 2. Nguyên tắc áp dụng húp H ww.com terms-of-trade-e. vu Kinh-Ie Bao-hiem-tin-dung-xuat-khau-cong-cu-ho-tro-úch-cuc-cho-xuat tu 65060998/91 5 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag Nguyên lý cơ bản của bào hiểm tín dụng xuất khâu được thể hiện qua các điểm: - Hoa vốn (dài hạn), chì hồ trợ những đối tượng có khá năng đàm bảo hoàn trà hợp lý. - Chi sẻ rủi ro, hỗ trợ tài chính cho khối doanh nghiệp; hình thành tập quán kinh doanh tốt (trên cơ sờ môi trường kinh doanh thân thiện, lành mạnh).
- Quá trình giải quyết khiếu nại minh bạch, công bằng; hạn che rủi ro thông qua hoạt động tái bào hiểm, đồng bảo hiềm. Và tất nhiên phải tính đến yếu tố đù vốn/tiền mặt. Vai trò của bảo hiếm tín dụng xuất khẩu Trước đây, các doanh nghiệp xuất khấu của Việt Nam được hường rát nhiều hỗ trợ như thường xuất khẩu, kinh phí xúc tiến thương mại, mua dự trữ hay kinh phí đào tạo, cụ thể hơn là cho vay xuất khẩu, cấp tín dụng ưu đãi. Tuy nhiên , hiện nay, khi Việt Nam đã trở thành thành viên của Tô chức thương mại thế giới ( WTO) thì việc tiếp tục thực hiện những ưu đãi trên sẽ không đơn giản.
Vì sức ép cùa các cam kết quốc tế, cụ thè là những quy định của WTO sẽ xử phạt những hành vi trợ cấp trực tiếp cho hoạt động xuất khâu, đòi hỏi nước ra phải đôi mới hoạt động hỗ trợ tài chính xuất khẩu. Do đó, việc áp dụng bảo hiêm tín dụng xuất khâu là cân thiết vì những vai trò mà loại hình này mang lại. 6 Thú ba, 25 Tháng bày 2006.vn Kinh-te Bao-hìem-tỉn-dung-xuat-khau-cong- cuc-cho-xuat-khaũ-va-dau-tu 65060998 91 6 N CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag Bào hiểm tín dụng xuất khẩu loại hình bảo hiêm cho các rủi ro nợ xấu liên quan đến các hoạt động mua bán, xuất nhập khẩu và giữ vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế. a/ Đối với các doanh nghiệp: > Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu góp phần giảm rủi ro không thanh toán.