Luận văn tốt nghiệp vấn đề xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị trường ở việt nam hiện nay qua thực tế các trường đại học khối xã hội nhân văn ở miền bắc việt nam

Luận văn phân tích xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên trong kinh tế thị trường tại các trường đại học khối xã hội nhân văn miền Bắc Việt Nam.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Giáo Dục Đạo Đức
• Đề tài: Xây Dựng Nhân Cách Đạo Đức Sinh Viên Trong Kinh Tế Thị Trường Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHÂN CÁCH ĐẠO ĐỨC, TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC XÂY DỰNG NHÂN CÁCH ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN HIỆN NAY
• 1.1. Nhân cách đạo đức và những nhân tố cơ bản qui định sự phát triển của nhân cách đạo đức của sinh viên
• 1.2. Nhân cách
• 1.3. Nhân cách đạo đức, nhân cách đạo đức của sinh viên
• 1.4. Nhu cầu đạo đức

Tóm tắt

I. Tổng quan về xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên trong kinh tế thị trường

Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, việc xây dựng nhân cách đạo đức cho sinh viên trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Kinh tế thị trường không chỉ mang lại cơ hội phát triển mà còn đặt ra nhiều thách thức cho sinh viên trong việc hình thành và phát triển nhân cách. Việc giáo dục đạo đức cho sinh viên không chỉ giúp họ trở thành những công dân có trách nhiệm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

1.1. Định nghĩa nhân cách đạo đức và vai trò của nó

Nhân cách đạo đức được hiểu là tổng thể những phẩm chất, giá trị và hành vi của một cá nhân trong xã hội. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành giá trị đạo đức và định hướng hành vi của sinh viên trong môi trường học tập và làm việc.

1.2. Tình hình hiện tại của nhân cách đạo đức sinh viên

Hiện nay, nhiều sinh viên đang đối mặt với áp lực từ kinh tế thị trường, dẫn đến sự suy giảm về đạo đức nghề nghiệp. Việc thiếu hụt các giá trị đạo đức có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững của xã hội.

II. Những thách thức trong việc xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên

Kinh tế thị trường mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tạo ra không ít thách thức cho sinh viên trong việc hình thành nhân cách đạo đức. Các yếu tố như áp lực cạnh tranh, sự thay đổi nhanh chóng của xã hội và văn hóa tiêu dùng có thể dẫn đến sự xung đột giữa lợi ích cá nhân và giá trị đạo đức.

2.1. Áp lực từ môi trường kinh tế thị trường

Môi trường kinh tế thị trường tạo ra áp lực lớn cho sinh viên trong việc đạt được thành công nhanh chóng. Điều này có thể dẫn đến việc họ đánh đổi đạo đức để đạt được mục tiêu cá nhân.

2.2. Sự ảnh hưởng của văn hóa tiêu dùng

Văn hóa tiêu dùng hiện đại có thể làm suy giảm các giá trị đạo đức truyền thống. Sinh viên dễ bị cuốn vào lối sống vật chất, từ đó làm giảm đi sự quan tâm đến giá trị đạo đức.

III. Phương pháp giáo dục nhân cách đạo đức cho sinh viên

Để xây dựng nhân cách đạo đức cho sinh viên, cần áp dụng các phương pháp giáo dục hiệu quả. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về giá trị của đạo đức trong cuộc sống.

3.1. Tích hợp giáo dục đạo đức vào chương trình học

Giáo dục đạo đức cần được tích hợp vào chương trình học chính thức, giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về vai trò của đạo đức trong nghề nghiệp và cuộc sống.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa

Các hoạt động ngoại khóa như tình nguyện, tham gia các dự án cộng đồng sẽ giúp sinh viên rèn luyện và phát triển nhân cách đạo đức một cách tự nhiên và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nhân cách đạo đức sinh viên

Nghiên cứu cho thấy rằng việc giáo dục nhân cách đạo đức có tác động tích cực đến sự phát triển toàn diện của sinh viên. Các trường đại học cần chú trọng đến việc xây dựng môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sinh viên phát triển đạo đức nghề nghiệp.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sinh viên có nhân cách đạo đức tốt thường có thành tích học tập cao hơn và dễ dàng hòa nhập vào môi trường làm việc.

4.2. Các mô hình giáo dục thành công

Một số trường đại học đã áp dụng thành công các mô hình giáo dục đạo đức, từ đó tạo ra những sinh viên có nhân cách vững vàng và có trách nhiệm với xã hội.

V. Kết luận và tương lai của nhân cách đạo đức sinh viên

Việc xây dựng nhân cách đạo đức cho sinh viên trong kinh tế thị trường Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Tương lai của xã hội phụ thuộc vào những giá trị mà thế hệ trẻ sẽ mang lại. Cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội để tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển đạo đức.

5.1. Tầm quan trọng của nhân cách đạo đức trong tương lai

Nhân cách đạo đức không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn đến sự phát triển bền vững của xã hội. Sinh viên cần nhận thức rõ về vai trò của mình trong việc xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

5.2. Đề xuất các giải pháp cho tương lai

Cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách giáo dục đến các hoạt động xã hội nhằm nâng cao nhân cách đạo đức cho sinh viên, từ đó góp phần vào sự phát triển của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu §¶ng ta kh¼ng ®Þnh: "Ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc quan träng thóc ®Èy sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa, lµ ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t huy nguån lùc con ngêi - yÕu tè c¬ b¶n ®Ó ph¸t triÓn x· héi, t¨ng trëng kinh tÕ nhanh vµ bÒn v÷ng" [14, tr. ë ®©y nh÷ng nhiÖm vô träng yÕu, nÒn t¶ng cña ch¬ng tr×nh gi¸o dôc ®¹i häc lµ x©y dùng mét ®éi ngò trÝ thøc cã nh©n c¸ch ®¹o ®øc trong s¸ng, lµm chñ vÒ chuyªn m«n nghiÖp vô, kháe m¹nh vÒ thÓ chÊt ®¸p øng tèt yªu cÇu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc. §iÒu ®ã sÏ t¹o ra hÖ ®iÒu chØnh bªn trong, tù gi¸c, tù nguyÖn; lµm cho sù quan t©m cña con ngêi ®èi víi ngêi kh¸c còng nh ®èi víi lîi Ých cña x· héi trë thµnh nhu cÇu vµ sù th«i thóc tõ néi t©m. §©y lµ yÕu tè kÝch thÝch tÝnh tÝch cùc trong mçi con ngêi, híng hä biÕt gi¶i quyÕt hµi hoµ mèi quan hÖ gi÷a c¸ nh©n vµ x· héi, gãp phÇn kh¾c phôc sù mÊt c©n ®èi trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn con ngêi - x· héi díi nh÷ng t¸c ®éng m¹nh mÏ cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc - c«ng nghÖ vµ c¬ chÕ thÞ trêng hiÖn nay.

ViÖt Nam, sau h¬n 15 n¨m ®æi míi, chuyÓn sang ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng tù hµo. Bªn c¹nh ®ã, kinh tÕ thÞ trêng l¹i lµ m¶nh ®Êt mµu mì n¶y sinh nhiÒu yÕu tè tiªu cùc. C¸c t¸c ®éng cña kinh tÕ thÞ trêng ®· can thiÖp, ph¸ vì nhiÒu nÐt ®Ñp cña v¨n hãa truyÒn thèng, chµ ®¹p lªn nh÷ng khu«n mÉu ®¹o ®øc, nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc ®Ých thùc. MÆt kh¸c, c¸c thÕ lùc thï 2 ®Þch ®ang tiÕn c«ng chóng ta trªn lÜnh vùc v¨n hãa, ®¹o ®øc, lèi sèng, nhÊt lµ ®èi víi thanh niªn, sinh viªn.

Vµ thùc tÕ ngµy nay, ®¸ng lo ng¹i lµ mét bé phËn häc sinh, sinh viªn suy tho¸i ®¹o ®øc, mê nh¹t lý tëng, thùc dông, thiÕu hoµi b·o lËp th©n, lËp nghiÖp v× t¬ng lai b¶n th©n vµ tiÒn ®å ®Êt níc. Nh vËy, ®æi míi, më cöa, thuËn lîi, khã kh¨n, thêi c¬, nguy c¬ ®an xen nhau. Trong ®ã, nh©n tè ®¹o ®øc, gi¸ trÞ cña ®êi sèng tinh thÇn cña sinh viªn ®ang trë thµnh ®iÓm nãng trong sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. V× thÕ, viÖc nghiªn cøu vÊn ®Ò x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta hiÖn nay lµ mét yªu cÇu c¬ b¶n vµ cÊp thiÕt.

T×nh h×nh nghiªn cøu VÒ vÊn ®Ò x©y dùng nh©n c¸ch, gi¸o dôc ®¹o ®øc trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay nãi chung ®· cã nhiÒu t¸c gi¶ quan t©m nghiªn cøu ë nh÷ng khÝa c¹nh kh¸c nhau, theo nh÷ng c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau: - Nhãm c¸c t¸c gi¶ ®Ò cËp ®Õn mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ víi ®¹o ®øc ®· lµm râ sù t¸c ®éng hai mÆt cña kinh tÕ thÞ trêng ®èi víi ®êi sèng ®¹o ®øc: GS.TS NguyÔn Ngäc Long: "Qu¸n triÖt mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a kinh tÕ vµ ®¹o ®øc trong viÖc ®æi míi t duy", T¹p chÝ Nghiªn cøu lý luËn, th¸ng 1-2, 1987; TS NguyÔn ThÕ KiÖt: "Quan hÖ gi÷a kinh tÕ vµ ®¹o ®øc trong viÖc ®Þnh híng c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc hiÖn nay", T¹p chÝ TriÕt häc 6/1996; PGS.TS NguyÔn TÜnh Gia: "Sù t¸c ®éng hai mÆt cña c¬ chÕ thÞ trêng ®èi víi ®¹o ®øc ngêi c¸n bé qu¶n lý", T¹p chÝ Nghiªn cøu lý luËn, sè 2/1997; - Mét sè t¸c gi¶ quan t©m nghiªn cøu sù biÕn ®æi cña ®¹o ®øc vµ thang gi¸ trÞ ®¹o ®øc trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn 3 nay ë níc ta: PGS.TS NguyÔn ChÝ Mú: "Sù biÕn ®æi cña thang gi¸ trÞ ®¹o ®øc trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi viÖc x©y dùng ®¹o ®øc míi cho c¸n bé qu¶n lý ë níc ta hiÖn nay", Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1999; NguyÔn V¨n Lý: "KÕ thõa vµ ®æi míi nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong qu¸ tr×nh chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ViÖt Nam hiÖn nay", LuËn ¸n TiÕn sÜ, Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh, n¨m 1998. - Nh©n c¸ch sinh viªn vµ gi¸o dôc nh©n c¸ch sinh viªn lµ vÊn ®Ò ®îc nhiÒu t¸c gi¶ ®Æc biÖt quan t©m: "Chñ nghÜa x· héi vµ nh©n c¸ch" cña tËp thÓ c¸c nhµ khoa häc Liªn X«, nhµ xuÊt b¶n s¸ch gi¸o khoa M¸c - Lªnin ph¸t hµnh n¨m 1983; "Nh©n c¸ch cña ngêi sinh viªn" cña tËp thÓ c¸c nhµ khoa häc trêng ®¹i häc Lªningr¸t, Tñ s¸ch §¹i häc Kinh tÕ kÕ ho¹ch n¨m 1981; Lª DiÖp §Ünh: "Thùc tr¹ng t©m lý x· héi cña sinh viªn vµ vÊn ®Ò gi¸o dôc nh©n c¸ch cho sinh viªn ë n- íc ta hiÖn nay", LuËn v¨n th¹c sÜ TriÕt häc b¶o vÖ n¨m 1995; TrÇn Sü Ph¸n: "Gi¸o dôc ®¹o ®øc víi viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh©n c¸ch sinh viªn trong giai ®o¹n hiÖn nay", LuËn ¸n tiÕn sÜ triÕt häc b¶o vÖ t¹i Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh n¨m 1999. VÒ x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cã t¸c gi¶ quan t©m nghiªn cøu ë ph¬ng diÖn chung: TrÇn ThÞ TuyÕt S¬ng: "VÊn ®Ò x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc con ngêi ViÖt Nam trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay", LuËn v¨n th¹c sÜ TriÕt häc, b¶o vÖ t¹i ViÖn TriÕt häc 1998. Nh×n chung, c¸c c«ng tr×nh kÓ trªn ®· cã nhiÒu ®ãng gãp trong viÖc lµm râ mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ vµ ®¹o ®øc víi viÖc x©y dùng vµ gi¸o dôc nh©n c¸ch cho sinh viªn, nhng cha cã c«ng tr×nh nµo ®i s©u nghiªn cøu mét c¸ch hÖ thèng vÒ vÊn ®Ò x©y 4 dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cho sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam hiÖn nay.

V× vËy, chóng t«i chän ®Ò tµi: "VÊn ®Ò x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam hiÖn nay (qua thùc tÕ c¸c trêng ®¹i häc khèi x· héi nh©n v¨n ë miÒn B¾c ViÖt Nam" lµm luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña luËn v¨n 3. Môc ®Ých: Qua kh¶o s¸t thùc tr¹ng vµ xu híng biÕn ®æi cña nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn hiÖn nay t¹i mét sè trêng ®¹i häc khèi x· héi nh©n v¨n ë miÒn B¾c ViÖt Nam, luËn v¨n ®a ra c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cho sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay ë ViÖt Nam. NhiÖm vô cña luËn v¨n §Ó ®¹t ®îc môc ®Ých nãi trªn, luËn v¨n ®· thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô c¬ b¶n nh sau: - Gãp phÇn lµm râ kh¸i niÖm nh©n c¸ch ®¹o ®øc vµ nh÷ng nh©n tè c¬ b¶n quy ®Þnh sù ph¸t triÓn nh©n c¸ch ®¹o ®øc cña sinh viªn.

- Ph©n tÝch tÇm quan träng cña viÖc x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cho sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam hiÖn nay. - T×m hiÓu thùc tr¹ng vµ xu híng biÕn ®æi cña nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn c¸c trêng ®¹i häc khèi x· héi nh©n v¨n ë miÒn B¾c ViÖt Nam. 5 - §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam hiÖn nay. §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu Nghiªn cøu nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong mét sè trêng ®¹i häc tiªu biÓu ®îc chän lµm kh¶o s¸t, lµm râ sù biÕn ®æi nh©n c¸ch ®¹o ®øc trong sinh viªn tõ sau ®æi míi ®Êt níc ®Õn nay.

Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n sö dông c¸c ph¬ng ph¸p cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö, ®Æc biÖt lµ mèi quan hÖ gi÷a tån t¹i x· héi vµ ý thøc x· héi; c¸c ph¬ng ph¸p lÞch sö vµ l«gic, ph©n tÝch vµ tæng hîp, ®iÒu tra x· héi häc, thèng kª. còng ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi. C¸i míi cña luËn v¨n - LuËn v¨n gãp phÇn lµm râ thùc tr¹ng nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay ë ViÖt Nam. - §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc míi cho sinh viªn hiÖn nay.

ý nghÜa cña luËn v¨n LuËn v¨n gãp phÇn t×m hiÓu, nghiªn cøu mét vÊn ®Ò bøc thiÕt cña m«n §¹o ®øc häc vµ ®¸p øng nh÷ng ®ßi hái cña thùc tiÔn x· héi: nghiªn cøu nh©n c¸ch ®¹o ®øc sinh viªn trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay. 6 Trªn b×nh diÖn nghiªn cøu vµ nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®îc, chóng t«i hy väng luËn v¨n sÏ gãp phÇn lµm phong phó thªm nguån tµi liÖu tham kh¶o cho gi¸o viªn, sinh viªn d¹y vµ häc m«n §¹o ®øc häc. LuËn v¨n cã ý nghÜa nhÊt ®Þnh ®èi víi c«ng t¸c gi¸o dôc vµ x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cho sinh viªn trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa hiÖn nay ë níc ta. KÕt cÊu cña luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn vµ danh môc tµi liÖu tham kh¶o, luËn v¨n gåm 2 ch¬ng, 4 tiÕt.

7 Ch¬ng 1 Nh©n c¸ch ®¹o ®øc, tÇm quan träng cña viÖc x©y dùng nh©n c¸ch ®¹o ®øc cho sinh viªn hiÖn nay 1. Nh©n c¸ch ®¹o ®øc vµ nh÷ng nh©n tè c¬ b¶n qui ®Þnh sù ph¸t triÓn cña nh©n c¸ch ®¹o ®øc cña sinh viªn 1. Nh©n c¸ch T tëng vÒ nh©n c¸ch xuÊt hiÖn tõ Arixt«t (384 - 322 TCN) - nhµ TriÕt häc cæ ®¹i Hy L¹p - khi «ng cho r»ng, con ngêi lµ "sinh vËt chÝnh trÞ" (Joon poltikon). ë ®©y, bíc ®Çu Arixt«t ®· thÊy ®îc vai trß cña t¸c ®éng x· héi, cña gi¸o dôc ®µo t¹o ®èi víi sù ph¸t triÓn con ngêi nh lµ mét nh©n c¸ch.

Tuy nhiªn, ®Õn cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX, lÇn ®Çu tiªn, hai nhµ t©m lý häc ngêi §øc Dilthey vµ Spranger míi ®a ra kh¸i niÖm nh©n c¸ch. Theo hai «ng, nh©n c¸ch lµ c¸i "mÆt n¹" cã tÝnh chÊt x· héi cña c¸i t«i bªn trong; khi nµo c¸i "mÆt n¹" ®ã trïng víi c¸i t«i th× nh©n c¸ch ph¸t triÓn chÝn muåi [24, tr. §Õn nay, nh©n c¸ch ®îc nghiªn cøu, ®Þnh nghÜa díi nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau, nh÷ng ®¹i biÓu næi tiÕng nh: S.Freud víi thuyÕt "Ph©n t©m häc" coi b¶n chÊt nh©n c¸ch lµ thuéc tÝnh sinh vËt hay sinh vËt hãa b¶n chÊt nh©n c¸ch, coi nã lµ b¶n n¨ng t×nh dôc; J.eysenck coi nh©n c¸ch lµ mét d¹ng nµo ®ã cña ý thøc trÝ tuÖ vµ ý thøc ®¹o ®øc thùc hiÖn sù tù chñ trong bèi c¶nh t¬ng t¸c; A.dler víi thuyÕt "Siªu ®¼ng bï trõ", G.Allport víi thuyÕt "®Æc trng" vµ n¨m 1949 «ng ®· ®a ra trªn 50 ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ nh©n c¸ch. §¹i biÓu næi tiÕng nhÊt cña chñ nghÜa Nh©n b¶n triÕt häc t s¶n thÕ kû XX lµ M.