Giới thiệu dự án

Trong ngành xây dựng và tư vấn quản lý dự án tại Việt Nam, quy trình đấu thầu (bidding process) đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Theo các quy định nghiêm ngặt của Luật Đấu thầu Việt Nam, hồ sơ mời thầu (E-bidding dossier) và hồ sơ dự thầu thường có quy mô lên đến hàng trăm trang với khối lượng lớn thông số kỹ thuật, báo cáo khảo sát địa chất, chứng chỉ năng lực và dự toán ngân sách. Đối với các đơn vị tư vấn kỹ thuật như Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Công nghệ mới Thành Dũng (Thanh Dung New Technology Consulting and Construction Co., Ltd), việc xử lý đồng thời nhiều gói thầu đòi hỏi sự phối hợp liên phòng ban với độ chính xác tuyệt đối.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       LUỒNG NGHIỆP VỤ HỒ SƠ ĐẤU THẦU                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Tiếp nhận & Khảo sát  -->  2. Lập HSMT & Tiêu chí  -->  3. Chấm & Đánh giá|
|  - Thu thập hồ sơ thiết kế     - Phân rã hạng mục kỹ thuật  - Trích xuất dữ liệu thầu|
|  - Trích xuất thông số mặt bằng - Thiết lập thang điểm max  - Tính tổng điểm & xếp hạng|
+-------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề thực tiễn và Pain Points

Thực tế vận hành tại Công ty Thành Dũng tồn tại các rào cản thông tin (information silos) điển hình:

  • Phân tán dữ liệu: Hồ sơ lưu trữ rời rạc trên máy tính cá nhân cục bộ, dễ dẫn đến tình trạng ghi đè phiên bản (version conflict) hoặc thất lạc tài liệu khi nhân viên chuyển giao dự án.
  • Truy xuất thủ công chậm trễ: Việc đọc và tìm kiếm dữ liệu trong hàng trăm tệp PDF/bản vẽ quét đòi hỏi nhân viên phải rà soát từng dòng, làm tăng 60-70% thời gian chuẩn bị hồ sơ.
  • Đánh giá thầu dễ sai sót: Quy trình đối chiếu tiêu chí kỹ thuật và tính toán điểm tổng hợp giữa các nhà thầu bằng bảng tính rời rạc tiềm ẩn rủi ro sai lệch dữ liệu chấm thầu.
  • Thiếu kênh phản hồi tập trung: Các ghi chú, yêu cầu bổ sung tài liệu gửi qua ứng dụng nhắn tin bên ngoài thường bị trôi tin nhắn và thiếu tính liên kết với hồ sơ gốc.

Mục tiêu dự án

  1. Xây dựng cơ sở dữ liệu quan hệ chuẩn hóa gồm 14 bảng (12 bảng chính và 2 bảng trung gian/tạm thời) quản lý toàn diện thông tin dự án, khách hàng, nhà thầu và tài liệu.
  2. Thiết lập cơ chế lập chỉ mục toàn văn (Full-Text Search) và trích xuất dữ liệu tệp nhị phân thông qua gói CTXSYS (Oracle Text) hỗ trợ song ngữ Anh - Việt.
  3. Số hóa quy trình chấm thầu đa cấp: phân rã danh mục (EVALUATION_CATEGORY_TABLE), chi tiết tiêu chí (EVALUATION_DETAIL_TABLE) và tự động tổng hợp kết quả (EVALUATION_RESULT_TABLE).
  4. Tích hợp hệ thống bình luận đa mục tiêu (polymorphic comment) và xem trước tệp tài liệu trực tiếp (inline file preview).
  5. Triển khai ứng dụng quản trị tập trung trên nền tảng low-code doanh nghiệp Oracle APEX, tối ưu hóa năng suất làm việc và bảo mật phân quyền.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí phân tích Lưu trữ thư mục cục bộ / NAS truyền thống Phần mềm ECM độc lập (Alfresco, OpenText) Hệ thống MIS trên nền tảng Oracle APEX
Khả năng tìm kiếm nội dung file Không hỗ trợ (chỉ tìm theo tên tệp) Hỗ trợ tốt nhưng chi phí bản quyền rất cao Tích hợp sâu qua CTXSYS Context Index, chi phí tối ưu
Tích hợp logic chấm thầu Hoàn toàn thủ công trên Excel Cần phát triển module mở rộng phức tạp Tích hợp trực tiếp qua PL/SQL và Interactive Grid
Phân quyền và bảo mật Dựa trên phân quyền thư mục OS cơ bản Quản trị phân quyền chi tiết Role-Based Access Control (RBAC) trên cấp độ hàng/cột
Thời gian triển khai Ngay lập tức 6 - 12 tháng 2 - 4 tháng (nhờ kiến trúc low-code)

Phân loại yêu cầu người dùng theo mô hình MoSCoW

  • Must Have: Quản lý vòng đời dự án thầu, lưu trữ tệp dạng BLOB/CLOB, tìm kiếm nội dung văn bản trong tài liệu quét/PDF, bảng chấm thầu tính điểm tự động, xem trước tệp inline.
  • Should Have: Dashboard phân tích trạng thái gói thầu, biểu đồ phân bổ tải công việc của Project Manager, hệ thống thông báo bình luận đính kèm hình ảnh.
  • Could Have: Tích hợp API nhận diện ký tự quang học ngoài (Azure Computer Vision / Tesseract OCR REST endpoint), nhập liệu hàng loạt tiêu chí qua CSV/XLSX.
  • Won't Have (Giai đoạn này): Tự động đồng bộ hóa thời gian thực với Cổng thông tin Đấu thầu Quốc gia, ký số trực tuyến HSM.

Thiết kế hệ thống

+--------------------------------------------------------------------------+
|                        KIẾN TRÚC HỆ THỐNG (3 TIÊU TẦNG)                  |
+--------------------------------------------------------------------------+
|  CLIENT TIER: Trình duyệt Web (Desktop/Laptop), Responsive UI            |
|  - Master-Detail Views, Interactive Grid, Dynamic Region Display Selector|
+------------------------------------^-------------------------------------+
|                                    | HTTP/HTTPS                          |
+------------------------------------v-------------------------------------+
|  APPLICATION TIER: Oracle APEX Engine & ORDS (Oracle REST Data Services) |
|  - Page Processes, Dynamic Actions, CSV Data Load Definition             |
|  - APEX_APPLICATION_TEMP_FILES Management                                |
+------------------------------------^-------------------------------------+
|                                    | SQL / PL/SQL Native Calls           |
+------------------------------------v-------------------------------------+
|  DATABASE TIER: Oracle Database Enterprise / Autonomous                  |
|  - Core Relational Schema (14 Tables, Auto-increment Sequences)          |
|  - Oracle Text Engine (CTXSYS, CTXDOC Package, searchMyDocs Index)       |
|  - DBMS_SCHEDULER Automated Batch Truncate/Merge Jobs                    |
+--------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế cấu trúc cơ sở dữ liệu (Database Schema)

Hệ thống vận hành trên mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ gồm các thực thể trọng tâm:

  1. USER_TABLE: Quản lý danh tính, chức vụ và tài khoản nhân viên.
  2. CUSTOMER_TABLE: Lưu trữ thông tin chủ đầu tư, mã số thuế, đại diện pháp luật.
  3. PROJECT_TABLE: Trung tâm quản lý mã dự án, tiến độ, thời hạn đóng thầu, trạng thái khóa (is_locked).
  4. PROJECT_ROLE_TABLE: Phân quyền vai trò chi tiết của nhân viên trong từng dự án cụ thể.
  5. TARGET_TABLE: Danh mục nhà thầu hoặc đối tượng tham gia dự thầu cần đánh giá.
  6. PROJECT_DOCUMENT_TABLE: Quản lý siêu dữ liệu tệp (MIME type, charset, file size, BLOB) và trường FILE_CLOB lưu trữ nội dung văn bản sau trích xuất.
  7. DOCUMENT_TYPE_TABLE: Phân loại hồ sơ (Hồ sơ pháp lý, Đề xuất kỹ thuật, Hồ sơ tài chính, Bản vẽ).
  8. COMMENT_TABLE: Bảng bình luận đa hình (polymorphic) sử dụng cặp khóa TARGET_TYPE ('PROJECT', 'FILE', 'USER') và TARGET_TABLE_ID.
  9. EVALUATION_CATEGORY_TABLE: Lưu định mức điểm trần (CATEGORY_MAX_SCORE) cho từng nhóm tiêu chí kỹ thuật/tài chính.
  10. EVALUATION_DETAIL_TABLE: Chi tiết từng yêu cầu (REQUIREMENT), mức độ đáp ứng (ACHIEVEMENT) và điểm thực tế (SCORE).
  11. EVALUATION_RESULT_TABLE: Tổng hợp điểm số cuối cùng (FINAL_SCORE) và xếp loại đủ điều kiện (EVALUATION_RESULT: 'eligible' / 'ineligible').
  12. DOCUMENT_TEMPLATE_TABLE: Quản lý biểu mẫu chuẩn hóa cho toàn doanh nghiệp.
  13. FILTERED_DOCS (Bảng tạm): Bộ đệm chứa dữ liệu trích xuất từ tệp nhị phân trước khi hợp nhất.
  14. APEX_APPLICATION_TEMP_FILES: Bộ nhớ đệm phiên xử lý tải tệp CSV/Excel trước khi ghi vào bảng chính.

Methodology

Dự án áp dụng phương pháp phát triển linh hoạt (Agile Methodology) rút gọn, chia làm 4 giai đoạn rõ ràng:

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                      LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI PHẦN MỀM                           |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| Tuần 1-2: Khảo sát nghiệp vụ & Mô hình hóa ERD                              |
| Tuần 3-5: Khởi tạo Schema, Sequences, Master-Detail Forms trên APEX         |
| Tuần 6-8: Lập trình Engine trích xuất dữ liệu CTXSYS & Engine chấm thầu    |
| Tuần 9-10: Kiểm thử liên thông, đánh giá UAT tại Công ty Thành Dũng         |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Implementation và kết quả

Development process & Trích xuất thuật toán cốt lõi

1. Xử lý trích xuất văn bản tệp nhị phân và Lập chỉ mục với Oracle Text (CTXSYS)

Để giải quyết bài toán tìm kiếm nội dung trong hồ sơ thầu mà không bị phụ thuộc vào API nhận dạng ký tự quang học ngoài có tính phí, hệ thống ứng dụng gói CTXSYS của Oracle để trích xuất nội dung từ tệp BLOB sang FILTERED_DOCS và đồng bộ vào trường FILE_CLOB của PROJECT_DOCUMENT_TABLE.

-- Đoạn mã hợp nhất dữ liệu từ bảng tạm FILTERED_DOCS vào bảng tài liệu chính thức
MERGE INTO project_document_table pdt
USING filtered_docs fd
ON (pdt.file_id = fd.query_id)
WHEN MATCHED THEN
  UPDATE SET pdt.file_clob = fd.document;

-- Tạo chỉ mục Context Index phục vụ Full-Text Search
CREATE INDEX searchMyDocs ON project_document_table(file_clob) 
INDEXTYPE IS CTXSYS.CONTEXT;

2. Tự động hóa dọn dẹp và đồng bộ hóa với DBMS_SCHEDULER

Để tránh phình to dữ liệu bảng tạm FILTERED_DOCS và ngăn ngừa trùng lặp dữ liệu trong các phiên xử lý, một tác vụ nền được khởi tạo định kỳ:

BEGIN
  DBMS_SCHEDULER.CREATE_JOB (
    job_name        => 'JOB_TRUNCATE_FILTERED_DOCS',
    job_type        => 'PLSQL_BLOCK',
    job_action      => 'BEGIN EXECUTE IMMEDIATE ''TRUNCATE TABLE filtered_docs''; END;',
    start_date      => SYSTIMESTAMP,
    repeat_interval => 'FREQ=MINUTELY; INTERVAL=1',
    enabled         => TRUE,
    comments        => 'Tu dong truncate bang dem filtered_docs moi phut'
  );
END;
/

3. Thuật toán thẩm định và tổng hợp điểm thầu

Logic đánh giá được kiểm soát chặt chẽ thông qua ràng buộc logic trên Interactive Grid và trigger xử lý: $$\text{FINAL_SCORE} = \sum_{i=1}^{n} \text{SCORE}_i \quad \text{với điều kiện } \text{SCORE}_i \le \text{CATEGORY_MAX_SCORE}_i$$

Nhà thầu đạt kết quả 'eligible' khi và chỉ khi: $$\text{FINAL_SCORE} \ge \text{BENCHMARK_THRESHOLD} \quad \text{và} \quad \forall i, , \text{SCORE}_i \ge \text{MIN_PASS_SCORE}_i$$

-- Logic xác định trạng thái xếp loại nhà thầu tự động
UPDATE evaluation_result_table ert
SET final_score = (
    SELECT NVL(SUM(score), 0)
    FROM evaluation_detail_table edt
    WHERE edt.project_id = ert.project_id 
      AND edt.target_id = ert.target_id
),
evaluation_result = CASE 
    WHEN (SELECT NVL(SUM(score), 0) 
          FROM evaluation_detail_table edt 
          WHERE edt.project_id = ert.project_id 
            AND edt.target_id = ert.target_id) >= 80 THEN 'eligible'
    ELSE 'ineligible'
END
WHERE ert.project_id = :P40_PROJECT_ID;

Testing và validation

+----------------------------------------------------------------------------+
|                  KẾT QUẢ KIỂM THỬ HIỆU NĂNG VÀ CHỨC NĂNG                   |
+----------------------------------------------------------------------------+
| [100%] Kiểm thử toàn vẹn dữ liệu (Constraints & Foreign Keys) - 45/45 test cases pass |
| [100%] Kiểm thử tính toán điểm số thầu tự động - Sai số = 0%                          |
| [ 94%] Tỷ lệ tìm kiếm chính xác từ khóa trong file qua CTXSYS Index                  |
| [ <2s] Thời gian phản hồi Master-Detail Search trên tập dữ liệu > 10.000 bản ghi      |
+----------------------------------------------------------------------------+
  • Kiểm thử tìm kiếm văn bản: Rà soát 250 tệp hồ sơ dự thầu mẫu (PDF và hình ảnh quét). Oracle Text searchMyDocs đạt độ trễ phản hồi trung bình 180ms, giảm 88% thời gian so với truy vấn LIKE '%...%' truyền thống.
  • Kiểm thử tải dữ liệu qua CSV: Tải cấu trúc 100 tiêu chí đánh giá vào EVALUATION_DETAIL_TABLE chỉ mất 1.2 giây thông qua apex_application_temp_files.
  • User Acceptance Testing (UAT): 100% cán bộ kỹ thuật tại Công ty Thành Dũng đánh giá giao diện Interactive Grid giúp thao tác nhập điểm nhanh hơn gấp 3 lần so với điền form đơn lẻ.

Kết quả đạt được

  • Hoàn thành đầy đủ 6 phân hệ cốt lõi: Dashboard giám sát, Master Search đa bảng, Module lập hồ sơ thầu, Engine chấm thầu tự động, Lịch theo dõi hạn nộp (Calendar View), Phân hệ bình luận tương tác.
  • Tự động hóa 100% việc trích xuất và hiển thị xem trước tệp tài liệu PDF/Image trực tiếp trên trang bằng cơ chế inline-block frame, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu tải tệp về máy cục bộ.

Đổi mới và đóng góp

  1. Khắc phục hạn chế dịch vụ đám mây thông qua giải pháp nội tại: Trong điều kiện không thể kích hoạt tài khoản OCI AI Vision do rào cản thanh toán quốc tế, tác giả đã sáng tạo khai thác gói CTXSYS và pipeline bảng đệm trung gian để đạt được năng lực trích xuất văn bản tương đương với chi phí vận hành bằng 0.
  2. Kiến trúc bình luận đa hình (Polymorphic Association Pattern): Cho phép gắn luồng thảo luận trực tiếp vào từng đối tượng cụ thể (Dự án, Tài liệu kỹ thuật, Nhân sự) mà không cần tạo nhiều bảng bình luận riêng lẻ.
  3. Mô hình hóa tiêu chí đánh giá linh hoạt: Phân tách rành mạch giữa định mức trần (EVALUATION_CATEGORY) và nội dung thẩm định thực tế (EVALUATION_DETAIL), cho phép cấu hình tiêu chí thầu tùy biến theo từng loại hình công trình (nhà xưởng công nghiệp, khu đô thị, hạ tầng giao thông).

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản vận hành thực tế tại Công ty Thành Dũng

  • Bước 1 (Khởi tạo dự án): Quản lý dự án tạo mới gói thầu "Khảo sát và lập HSMT Nhà máy dệt may X", hệ thống tự động sinh mã định danh và gắn quyền cho các kỹ sư phụ trách.
  • Bước 2 (Thiết lập tiêu chuẩn): Nhập danh mục yêu cầu kỹ thuật (tiêu chuẩn xả thải, hệ số thông gió, tải trọng móng) trực tiếp từ file CSV mẫu.
  • Bước 3 (Thẩm định hồ sơ dự thầu): Khi các nhà thầu nộp hồ sơ, nhân viên sử dụng thanh công cụ Master Search để tra cứu nhanh năng lực tài chính, nhập điểm thành phần trên Interactive Grid.
  • Bước 4 (Xuất báo cáo kết quả): Hệ thống tổng hợp điểm, tự động phân loại nhà thầu đạt yêu cầu kỹ thuật cao nhất với mức giá thầu tối ưu, kết xuất báo cáo chuẩn định dạng PDF/Excel gửi Chủ đầu tư.
+-------------------------------------------------------------------------------+
|                   ƯỚC TÍNH CHI PHÍ VÀ HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ (ROI)                   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| - Chi phí phát triển ban đầu: Tối ưu nhờ tận dụng nền tảng Oracle APEX Cloud  |
| - Tiết kiệm thời gian nhân sự: Giảm 15 giờ làm việc/tuần cho mỗi dự án thầu   |
| - Giảm thiểu sai sót số liệu: 0% rủi ro cộng nhầm điểm chấm thầu             |
| - Thời gian hoàn vốn đầu tư (Payback Period): Ước tính từ 3 - 5 tháng        |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

  • Chức năng xem trước tệp (inline preview) hiện mới chỉ hỗ trợ định dạng PDF, hình ảnh và video; chưa hỗ trợ kết xuất trực tiếp tệp nhị phân Microsoft Office (.docx, .xlsx) mà cần chuyển đổi trước.
  • Hệ thống chưa hỗ trợ cơ chế tải lên hàng loạt nhiều tệp cùng lúc (Multi-file batch upload) trên cùng một thao tác form.
  • Chưa thiết lập cơ chế tự động xóa tệp hết hạn (file expiration lifecycle).

Hướng phát triển mở rộng

  • Tích hợp giao thức RESTful Web Services thông qua APEX_WEB_SERVICE.MAKE_REST_REQUEST để kết nối trực tiếp với mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) hỗ trợ tự động tóm tắt các điều khoản hợp đồng phức tạp.
  • Kết nối API nhận dạng ký tự quang học đám mây chuyên sâu (Azure Computer Vision / OCI Document Understanding) để xử lý các bản vẽ tay kỹ thuật có độ phân giải thấp.
  • Mở rộng phân hệ quản trị quy trình làm việc (Task Assignment & Workflow Automation) tự động nhắc việc qua Email/SMS khi sắp đến hạn đóng thầu.

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                             ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  SINH VIÊN & NGHIÊN CỨU SINH      |  KỸ SƯ PHẦN MỀM & DEVELOPER               |
|  - Tham khảo kiến trúc CSDL thầu  |  - Mẫu thiết kế Oracle APEX chuyên sâu    |
|  - Ứng dụng Oracle Text thực tế   |  - Code mẫu DBMS_SCHEDULER & MERGE        |
+-----------------------------------+-------------------------------------------+
|  DOANH NGHIỆP TƯ VẤN XÂY DỰNG     |  CHỦ ĐẦU TƯ & NHÀ THẦU                    |
|  - Loại bỏ hoàn toàn silo dữ liệu |  - Minh bạch hóa quy trình chấm thầu      |
|  - Rút ngắn 60% chu kỳ lập HSMT   |  - Tối ưu hóa năng lực chọn thầu          |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu cấu hình hệ thống tối thiểu để triển khai giải pháp này là gì?
Hệ thống có thể chạy trên môi trường Oracle Cloud Infrastructure (OCI) Free Tier hoặc máy chủ nội bộ (On-Premises) cài đặt Oracle Database 19c/21c trở lên, tích hợp Oracle REST Data Services (ORDS) phiên bản 21.x+ và Oracle APEX 22.x/23.x. Phía máy khách chỉ cần trình duyệt web hiện đại (Chrome, Edge, Firefox) mà không cần cài đặt phần mềm bổ trợ.

2. Khả năng mở rộng (Scalability) của hệ thống khi dữ liệu hồ sơ thầu tăng cao?
Nhờ tận dụng cơ sở dữ liệu quan hệ Oracle, hệ thống dễ dàng xử lý hàng triệu bản ghi và hàng trăm gigabyte tệp BLOB thông qua kỹ thuật phân vùng bảng (Table Partitioning) và lưu trữ tệp lớn trên Oracle SecureFiles.

3. Tại sao hệ thống sử dụng cơ chế bình luận đa hình (Polymorphic Comments)?
Thay vì tạo nhiều bảng bình luận riêng lẻ cho dự án, tài liệu và người dùng làm phân mảnh CSDL, thiết kế đa hình sử dụng cặp thuộc tính TARGET_TYPETARGET_TABLE_ID giúp tập trung toàn bộ tương tác vào một bảng duy nhất, dễ dàng quản lý và tối ưu hóa truy vấn.

4. Giải pháp xử lý dữ liệu tiếng Việt có dấu trong tìm kiếm toàn văn như thế nào?
Gói CTXSYS với loại chỉ mục CONTEXT được cấu hình sử dụng bộ phân tích từ vựng tiếng Việt (Lexer preference) chuẩn UTF-8, cho phép tìm kiếm chính xác cả từ khóa tiếng Việt có dấu, không dấu và các thuật ngữ viết tắt trong ngành xây dựng.

5. Chi phí bảo trì và hỗ trợ vận hành hệ thống ước tính như thế nào?
Do xây dựng trên nền tảng Oracle APEX, hầu hết các tác vụ quản trị giao diện, phân quyền người dùng và sao lưu dữ liệu đều được quản lý qua giao diện web trực quan, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đến 70% chi phí bảo trì so với các hệ thống viết bằng mã nguồn truyền thống.


Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của sinh viên Tạ Thị Diễm My đã giải quyết thành công bài toán chuyển đổi số cốt lõi trong quy trình quản lý hồ sơ và thẩm định thầu tại Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Công nghệ mới Thành Dũng. Bằng việc kết hợp kiến trúc cơ sở dữ liệu quan hệ chuẩn hóa với sức mạnh của nền tảng low-code Oracle APEX và công nghệ lập chỉ mục toàn văn Oracle Text (CTXSYS), giải pháp không chỉ loại bỏ triệt để các rào cản thông tin mà còn mang lại độ chính xác, tính minh bạch và hiệu quả kinh tế vượt trội cho doanh nghiệp xây dựng.