Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án 1.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ Trên thế giới, từ trước tới nay có nhiều nhà khoa học đã có nhiều công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, như: Thẩm Vĩnh Hoa, Ngô Quốc Diệu (2008, đồng chủ biên), Tôn trọng trí thức, tôn trọng nhân tài, kế lớn trăm năm chấn hưng đất nước [67]. Đây là một công trình khoa học nghiên cứu khá toàn diện, có hệ thống tư tưởng nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình về cán bộ, công tác cán bộ và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong cải cách, mở cửa và hội nhập quốc tế. Công trình nhấn mạnh việc coi công tác cán bộ, công tác nhân tài là “kế lớn trăm năm” chấn hưng đất nước.
Những vấn đề về đường lối tổ chức cán bộ, công tác cán bộ; việc lựa chọn lớp người kế tục; vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ theo phương châm “bốn hóa”, nguyên tắc và tiêu chuẩn cán bộ trong thời kỳ mới; công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục và bố trí, sử dụng nhân tài; việc thực hiện chế độ nhân sự cán bộ; những vấn đề về tôn trọng trí thức, trọng dụng nhân tài; bảo đảm chế độ, chính sách và tạo môi trường cho cán bộ, nhân tài phát triển,. đã được công trình luận giải một cách sâu sắc. Bunlon Sa Luôi Sắc (2014), “Xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Lào ngày càng vững mạnh và có chất lượng cao”, Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, số 1 (143), tr. Bài báo khẳng định, đội ngũ cán bộ là lực lượng nòng cốt trong tổ chức thực hiện các quan điểm, đường lối của Đảng về quân sự, quốc phòng.
Đồng thời, cũng chính đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ giữ các cương vị lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các cơ quan, đơn vị trong toàn quân là lực lượng giữ vai trò quyết định trong việc tổ chức thực hiện thắng luan an 10 lợi các nhiệm vụ, xây dựng quân đội vững mạnh. Do vậy, Đảng nhân dân cách mạng Lào luôn đặc biệt coi trọng lãnh đạo công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, làm cho đội ngũ cán bộ là lực lượng nòng cốt trong xây dựng quân đội, bảo đảm cho quân đội thực sự là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân các bộ tộc Lào. Để xây dựng được đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Lào ngày càng vững mạnh và có chất lượng cao, cần thực hiện tốt các nội dung trong công tác cán bộ, nâng cao trình độ mọi mặt của đội ngũ cán bộ phải gắn với trách nhiệm lãnh đạo, quản lý chỉ huy đơn vị; lấy kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao của cán bộ để đánh giá chất lượng công tác xây dựng đội ngũ này trên thực tế. Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm của quân đội ở một số nước có chế độ chính trị khác nhau, tác giả nhấn mạnh những nội dung, biện pháp xây dựng được đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Lào ngày càng vững mạnh và có chất lượng cao phải đặc biệt chú trọng việc tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và thực hiện tốt các chính sách cán bộ; thường xuyên quan tâm nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực toàn diện và kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ và trình độ, khả năng phối hợp hiệp đồng khéo léo giữa các lực lượng trong quân đội.
Tác giả đã đưa ra quan niệm về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là tổng hợp mức độ phù hợp của cơ cấu đội ngũ; phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và sự hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ của cán bộ, công chức ngành lao động và phúc lợi xã hội Lào so với yêu cầu nhiệm vụ của ngành trong từng thời kỳ cách mạng. Bên cạnh việc xác định tiêu chí đánh giá chất lượng, tác giả đã chỉ ra những yếu tố chi phối chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức này. Trên cơ sở những vấn đề lý luận, tác giả khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng và hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, chỉ ra nguyên nhân và luan an 11 kinh nghiệm. Dự báo những nhân tố tác động, mục tiêu, phương hướng và đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức này hiện nay ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.
Luận án đã đưa ra quan niệm xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội Hoàng gia Campuchia; chỉ rõ mục đích, chủ thể, lực lượng, đối tượng, quy trình, nội dung, hình thức, biện pháp, những vấn đề có tính nguyên tắc và tiêu chí đánh giá xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội Hoàng gia Campuchia hiện nay. Thông qua đánh giá thực trạng, nguyên nhân, tác giả rút ra một số kinh nghiệm trong xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội Hoàng gia Campuchia và đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội Hoàng gia Campuchia hiện nay: Tạo sự chuyển biến về nhận thức trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng đối với xây dựng đội ngũ cán bộ; thực hiện tốt quy hoạch, tạo nguồn và tuyển chọn đội ngũ cán bộ; đổi mới công tác đào tạo, bồi; làm tốt công tác quản lý, đánh giá, bố trí sử dụng cán bộ; thực hiện tốt chính sách đối và phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng trong xây dựng xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội Hoàng gia Campuchia. Luận án đưa ra hệ thống các khái niệm công cụ như: quan niệm cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược; quan niệm về phẩm chất, năng lực của cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia. Tác giả đã xây dựng quan niệm và làm rõ quan niệm trung tâm về xây dựng phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia; xác lập 5 vấn đề có tính nguyên tắc và bộ tiêu chí đánh giá xây dựng phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia.
Trên cơ sở luận giải sâu sắc những vấn đề lý luận, tác giả đã đánh giá thực trạng, chỉ rõ luan an 12 nguyên nhân, rút ra những kinh nghiệm trong xây dựng phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia. Tác giả luận án phân tích những yếu tố tác động, xác định các yêu cầu và đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược Quân đội Hoàng gia Campuchia hiện nay. Đây là những vấn đề cơ bản được nghiên cứu công phu, nghiêm túc và có những đóng góp quan trọng đối với đề tài nghiên cứu. Nhóm các công trình nghiên cứu về đội ngũ giảng viên và xây dựng đội ngũ giảng viên Phùng Đại Minh (2002), Quản lý hiệu năng và quản lý tự chủ trong nhà trường - một cơ chế để phát triển, Nxb Giáo dục Thượng Hải, Trung Quốc [100], đã chỉ rõ: quá trình cải cách giáo dục muốn thành công phải cần thiết và hết sức quan tâm phát triển đội ngũ giáo viên có đủ phẩm chất, năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển, hội nhập và theo mục tiêu đào tạo ở từng cấp học, bậc học.
Để phát triển được đội ngũ giáo viên có chất lượng cao, theo tác giả cần phải tiến hành đồng thời nhiều biện pháp, trong đó đặc biệt nhấn mạnh hai vấn đề. Thứ nhất, khuyến khích cá nhân mỗi giáo viên có thêm động cơ và hăng say công tác bằng những cơ chế, chính sách phù hợp. Thứ hai, cần giúp đỡ giáo viên phát triển chuyên môn và tiềm năng của họ, làm cho đội ngũ giáo viên tăng kiến thức, kỹ năng và sở trường, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ dạy - học. Tác giả cuốn sách đã khái quát tình hình giáo dục ở Trung Quốc trước năm 1978; phân tích đặc điểm tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và những vấn đề cơ bản để phục hồi và phát triển giáo dục ở Trung Quốc giai đoạn đầu của cải cách mở cửa, trong đó vấn đề ưu tiên hàng đầu để phát triển giáo dục là củng cố và phát triển đội ngũ giáo viên.
Trong thời kỳ xây dựng thể chế kinh tế thị trường XHCN (1993 - 2003), tác giả đã phân tích tình hình thế giới và Trung Quốc, chỉ ra những nguyên nhân phải đẩy mạnh cải cách giáo dục, từng bước hoàn thiện thể chế luan an 13 giáo dục, thực hiện chiến lược "khoa giáo hưng quốc". Đảng Cộng sản Trung Quốc và Nhà nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đã đưa ra quan điểm: "Cần phải đưa giáo dục lên vị trí chiến lược ưu tiên phát triển, nỗ lực nâng cao trình độ tư tưởng, đạo đức, văn hóa, khoa học kỹ thuật của toàn dân tộc, đây là kế hoạch lớn cơ bản, thực hiện hiện đại hóa Trung Quốc" [20, tr. Cuốn sách đã hệ thống hóa các chủ trương, chính sách của Trung Quốc nhằm hoàn thiện thể chế giáo dục đối với các cấp, các ngành học, trong đó thực hiện "khoa giáo hưng quốc", nâng cao chất đào tạo ở bậc đai học, ưu tiên phát triển cho được đội ngũ nhà giáo có chất lượng cao là vấn đề quan trọng. Tác giả cho rằng phẩm chất của nhà giáo ưu tú là tổng hợp nhiều yếu tố như tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng… Nhưng để tích lũy, hoàn thiện những phẩm chất đó, nhà giáo phải tích cực theo đuổi phát triển nghệ thuật, khoa học và tri thức quan trọng theo chuyên môn của mình để nghiên cứu, đưa ra những tư tưởng mới, độc đáo về những vấn đề mình quan tâm; tìm hiểu một cách thận trọng và bao quát cả những gì người khác đã thực hiện, nghiên cứu trong lĩnh vực chuyên môn; thường xuyên tự nghiên cứu các chuyên ngành khác để có kiến thức tổng hợp.
Đây là tiêu chuẩn cơ bản của nhà giáo trên con đường phát triển sự nghiệp của mình. Ủy ban Đào tạo giáo viên thuộc Viện Hàn lâm quốc gia Hoa Kỳ (2012), Người thầy giỏi ở mọi lớp học (A good teacher in every classroom) [140].