Tổng quan luận án

Công trình nghiên cứu "Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Hà dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Phạm Minh Thụ tại Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng, thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục (mã số 62 14 01 14).

Về tính cấp thiết, Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã xác định quan điểm chuyển mạnh quá trình giáo dục từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học, đồng thời đặt ra yêu cầu chuẩn hóa cán bộ quản lý giáo dục các cấp qua đào tạo nghiệp vụ quản lý. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục khẳng định định hướng phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo. Trong hệ thống nhà trường quân đội, cán bộ quản lý đào tạo giữ vai trò tham mưu, điều hành và kiểm tra công tác huấn luyện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một bộ phận cán bộ quản lý đào tạo còn hạn chế về kiến thức, kỹ năng quản lý, phong cách làm việc chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ; công tác bồi dưỡng, quy hoạch và chuẩn hóa năng lực chưa đồng bộ, thiếu các quy trình quản lý khoa học.

Về khoảng trống nghiên cứu, các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung hoặc cán bộ quản lý học viên, chưa có đề tài nào giải quyết một cách cơ bản, hệ thống và chuyên sâu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo tại các trường đại học quân đội theo tiếp cận năng lực.

Mục đích nghiên cứu của luận án là luận giải sáng tỏ cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất hệ thống biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm bốn nội dung:

  1. Làm rõ cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực.
  2. Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ và thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội hiện nay.
  3. Đề xuất hệ thống biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực.
  4. Tiến hành khảo sát, kiểm nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp và thử nghiệm một biện pháp trong thực tiễn.

Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ở các trường đại học trong quân đội trước xu thế đổi mới giáo dục.
  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực (trọng tâm là chất lượng cán bộ).
  • Cấp quản lý: Cấp trường đại học trong quân đội; chủ thể quản lý là Thủ trưởng nhà trường; đối tượng chịu tác động trọng tâm là cán bộ thuộc các cơ quan chức năng (đào tạo đại học, sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo).
  • Phạm vi không gian và địa bàn khảo sát: Học viện Lục quân, Học viện Chính trị, Học viện Kỹ thuật quân sự, Trường Sĩ quan Chính trị và Trường Sĩ quan Lục quân 1.
  • Phạm vi thời gian thu thập số liệu: Giai đoạn 2013 - 2017 (5 năm).

Giả thuyết khoa học xác định: Cán bộ quản lý đào tạo là lực lượng nòng cốt trong việc bảo đảm chất lượng đào tạo nhưng công tác phát triển đội ngũ này còn nhiều hạn chế về tổ chức, chỉ đạo. Nếu thực hiện đồng bộ việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể; quy hoạch, kế hoạch hợp lý; tuyển chọn, bố trí, sử dụng đúng chính sách; chuẩn hóa năng lực; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, kiểm tra, giám sát và phát huy tính tự bồi dưỡng thì chất lượng và năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan lịch sử nghiên cứu trong luận án được phân tích theo 4 nhóm hướng nghiên cứu chính:

Nhóm 1: Các nghiên cứu về cán bộ quản lý và cán bộ quản lý giáo dục

  • Về lý luận quản lý cổ điển và hiện đại: Luận án điểm lại tư tưởng Lễ trị của Khổng Tử (chú trọng nhân, lễ, nghĩa, trí, dũng, tín, lợi, thành); quan điểm quan hệ con người của Robert Owen; ý tưởng chuyên môn hóa của Charles Babbage; 4 nguyên tắc quản lý khoa học của Frederick Winslow Taylor; 5 chức năng và 14 nguyên tắc quản lý hành chính của Henri Fayol; thuyết J của William Ouchi, lý thuyết Kaizen của Masaaki Imai và mô hình 7S; công trình "Những vấn đề cốt yếu của quản lý" của Harold Koontz, Cyril O'Donnell và Heinz Weihrich. Về kinh nghiệm quốc tế, luận án dẫn chứng mô hình bồi dưỡng cán bộ quản lý tại Viện Quản lý và Lãnh đạo Giáo dục Quốc gia Malaysia (IAB).
  • Tại Việt Nam: Tư tưởng Hồ Chí Minh qua tác phẩm "Vấn đề cán bộ" (1947); các công trình nghiên cứu của Trần Kiểm ("Khoa học quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn"), Phạm Minh Hạc ("Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI"), Đặng Bá Lãm (về ra quyết định trong quản lý giáo dục), Nguyễn Thành Vinh (về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục trước yêu cầu đổi mới).

Nhóm 2: Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục

  • Kinh nghiệm xây dựng chuẩn cán bộ quản lý tại Hoa Kỳ (chuẩn liên bang và chuẩn của bang Wisconsin), Vương quốc Anh và Thụy Sĩ.
  • Các công trình trong nước: Bùi Minh Hiền (nghiên cứu xây dựng đội ngũ trong sách "Quản lý giáo dục"); Nguyễn Lộc ("Cơ sở lý luận về quản lý trong tổ chức giáo dục"); Nguyễn Phúc Châu ("Quản lý nhà trường"); Trần Kiểm và Nguyễn Xuân Thức ("Đại cương khoa học quản lý và quản lý giáo dục"); Bùi Thị Thu Hương (tiêu chí cán bộ trình độ cao); Phạm Đỗ Nhật Tiến (đào tạo theo nhu cầu xã hội); Trần Viết Lưu; Lưu Xuân Mới; Lê Thị Bình; Trần Đình Hồng; Nguyễn Khắc Bình (đào tạo sau đại học ngành quản lý giáo dục); Hoàng Văn Dương; Nguyễn Thị Bích Ngọc; Nguyễn Thị Kim Oanh; Ngô Thị Kiều Oanh (phát triển cán bộ quản lý cấp khoa theo hướng chuẩn hóa).

Nhóm 3: Các nghiên cứu về năng lực và phát triển năng lực cán bộ quản lý giáo dục

  • Các công trình nghiên cứu của: Nguyễn Thị Hoàng Yến (năng lực quản lý đào tạo của hiệu trưởng trung cấp chuyên nghiệp); Nguyễn Đức Trí (năng lực chuyên môn, quan hệ con người, khái quát); Trần Mai Ước; Trần Ngọc Giao (cấu trúc năng lực gồm phẩm chất cá nhân, lãnh đạo, tổ chức, tác nghiệp GD, ĐT); Đặng Bá Lãm (khung 8 vai trò năng lực cốt lõi: người điều khiển, thực hiện, theo dõi, phối hợp, cố vấn, thúc đẩy, đổi mới, môi giới); Nguyễn Dục Quang; Phạm Văn Sơn và Nguyễn Thị Tuyết; Nguyễn Lộc (tiếp cận năng lực quản lý); Lê Đình Bình; Phạm Văn Thuần và Nghiêm Thị Thanh (khung năng lực cán bộ quản lý cấp phòng theo vị trí việc làm); Nguyễn Mạnh Hùng.

Nhóm 4: Các nghiên cứu về cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo trong quân đội

  • Nghiên cứu của I. Rodionov về tuyển chọn, đào tạo sĩ quan cấp cao quân đội Nga.
  • Các công trình quân sự trong nước: Đặng Đức Thắng ("Quản lý giáo dục đại học quân sự"); Trần Danh Bích; Vũ Quang Lộc; Mai Văn Hóa (bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục); Vũ Việt (kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục quân đội); Phạm Đình Bộ (năng lực cán bộ quản lý đơn vị cơ sở); Nguyễn Minh Khôi (xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan quản lý GD, ĐT ở các học viện, trường sĩ quan); Ngô Quý Ty và Lê Văn Chung; Trần Đình Hồng (nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực quản lý và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên).

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết: Mặc dù các công trình đã tiếp cận việc bồi dưỡng, nâng cao chất lượng cán bộ quản lý giáo dục dưới nhiều góc độ, song chưa có công trình nào giải quyết một cách trực tiếp, toàn diện việc phát triển đội ngũ cán bộ cơ quan quản lý đào tạo (cục, phòng, ban đào tạo, khảo thí) tại các trường đại học quân đội dựa trên tiếp cận năng lực, gắn với đặc thù nhiệm vụ quân sự và chuẩn hóa vị trí việc làm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết, khái niệm và khung phân tích

Luận án vận dụng hệ thống lý luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ; các quan điểm, nghị quyết của Đảng và Quân ủy Trung ương về giáo dục và đào tạo; lý thuyết quản lý nguồn nhân lực và lý thuyết phát triển nguồn nhân lực.

  • Khung tiếp cận: Tiếp cận hệ thống - cấu trúc, tiếp cận lịch sử - lôgic, tiếp cận thực tiễn và tiếp cận năng lực (Competence-based approach). Tiếp cận năng lực trong luận án được xác định dựa trên mô hình cấu trúc tích hợp gồm ba thành tố cốt lõi: Kiến thức (Knowledge), Kỹ năng (Skills) và Thái độ (Attitude).
  • Khái niệm cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học quân đội: Là những cán bộ thuộc các cơ quan đào tạo đại học, sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo; thực hiện chức năng tham mưu cho chủ thể quản lý nhà trường trong thiết kế, xây dựng kế hoạch, nội dung chương trình đào tạo; tổ chức quản lý, điều hành, kiểm tra công tác huấn luyện; hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, khoa giáo viên thực hiện nhiệm vụ theo chức trách.
  • Khái niệm năng lực cán bộ quản lý đào tạo: Là tổng hòa các kiến thức, kỹ năng và thái độ, thể hiện trình độ thông thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, cho phép chỉ đạo, tổ chức và điều hành thực hiện có chất lượng, hiệu quả các hoạt động giáo dục, đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp đồng bộ các phương pháp định tính và định lượng:

  1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các văn kiện, nghị quyết, công trình khoa học, Điều lệ công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam (Điều 14, Điều 17), Luật Giáo dục, Điều lệ trường đại học.
  2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát tác phong, phương pháp làm việc, xây dựng và thực hiện kế hoạch tại Học viện Chính trị, Học viện Kỹ thuật quân sự, Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan Lục quân 1.
  • Phương pháp đàm thoại: Trao đổi trực tiếp với lãnh đạo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ cơ quan quản lý đào tạo, giảng viên và học viên.
  • Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Thu thập ý kiến của 526 khách thể nghiên cứu (gồm 216 cán bộ quản lý giáo dục các cấp, 168 giảng viên và 142 học viên) tại 5 học viện, trường đại học quân đội.
  • Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến các nhà khoa học, chuyên gia quản lý giáo dục trong và ngoài quân đội.
  • Phương pháp thử nghiệm sư phạm: Thử nghiệm tác động việc xây dựng đề cương chuyên đề bồi dưỡng theo hướng chuẩn hóa và áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực.
  1. Kỹ thuật xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm thống kê SPSS 20.0 (Statistical Package for the Social Sciences) để phân tích định lượng, tính toán Điểm trung bình (ĐTB) và Độ lệch chuẩn (ĐLC).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực

Chương 1 tập trung xây dựng hệ thống khái niệm, xác định vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm lao động của cán bộ quản lý đào tạo. Theo quy định tại Điều lệ Công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam, chức trách được phân định rõ giữa thủ trưởng cơ quan quản lý đào tạo (chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý, điều hành, tham mưu, hiệp đồng, kiểm tra và chăm lo bồi dưỡng đội ngũ) và trợ lý cơ quan quản lý đào tạo (chịu trách nhiệm xây dựng tiến trình, lịch huấn luyện, theo dõi, kiểm tra, tổng hợp kết quả học tập).

Về đặc điểm lao động, lao động của cán bộ quản lý đào tạo mang tính gián tiếp, đặc thù quân sự, tính tổ chức chặt chẽ, tính kế hoạch hóa cao, chịu sức ép công việc lớn và thường xuyên xử lý các mối quan hệ phức tạp, nhạy cảm liên quan đến con người (tuyển sinh, thi cử, cấp bằng, đánh giá chất lượng). Cấu trúc năng lực của cán bộ quản lý đào tạo bao gồm:

  • Tri thức khoa học quản lý giáo dục, hiểu biết đường lối, luật pháp, quy chế đào tạo.
  • Kỹ năng lãnh đạo, chỉ huy, lập kế hoạch, ra quyết định, tổ chức điều hành và phối hợp hiệp đồng.
  • Kỹ năng giao tiếp, ứng xử sư phạm và nghệ thuật làm việc với con người.
  • Thái độ làm việc tận tâm, trách nhiệm, công minh, chính trực, kỷ luật nghiêm và khả năng thích ứng linh hoạt.

Nội dung phát triển đội ngũ theo tiếp cận năng lực được xác lập gồm: nâng cao nhận thức; xây dựng quy hoạch; tuyển chọn, bố trí, sử dụng; chuẩn hóa năng lực; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng; kiểm tra, đánh giá và thực hiện chế độ chính sách. Các yếu tố tác động gồm yếu tố chủ quan (nhận thức, động cơ tự hoàn thiện của cán bộ, năng lực của chủ thể quản lý) và yếu tố khách quan (môi trường quân sự, cơ chế chính sách, xu thế đổi mới giáo dục).

Chương 2: Cơ sở thực tiễn phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội hiện nay

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực trạng giai đoạn 2013 - 2017 tại 5 trường đại học quân sự (Học viện Lục quân, Học viện Chính trị, Học viện Kỹ thuật quân sự, Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan Lục quân 1). Đánh giá thực trạng tập trung vào các khía cạnh:

  • Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo: Về số lượng cơ bản đáp ứng biên chế; nguồn bổ sung đa dạng (từ đơn vị, khoa giáo viên, các trường đào tạo khác nhau) dẫn đến sự không đồng đều về độ tuổi, cấp bậc, kinh nghiệm và trình độ chuyên môn. Phần lớn cán bộ chưa qua đào tạo chính quy, bài bản về chuyên ngành quản lý giáo dục mà chủ yếu tích lũy qua bồi dưỡng tại chỗ và kinh nghiệm công tác.
  • Thực trạng các khâu phát triển đội ngũ: Khảo sát và đánh giá thông qua các biểu đồ (từ Biểu đồ 2.1 đến Biểu đồ 2.7) phản ánh nhận thức của chủ thể quản lý; thực trạng lập quy hoạch, kế hoạch; công tác đào tạo, bồi dưỡng; phương thức phát triển; hoạt động chỉ đạo; kiểm tra, đánh giá và sơ tổng kết rút kinh nghiệm.
  • Những vấn đề đặt ra: Tồn tại sự thiếu đồng bộ trong chỉ đạo; chưa xây dựng được khung chuẩn năng lực vị trí việc làm cụ thể để làm căn cứ bồi dưỡng; cơ chế chính sách đãi ngộ còn bất cập; tính tự giác, chủ động tự học tập nâng cao nghiệp vụ ở một bộ phận cán bộ chưa cao.

Chương 3: Định hướng và biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, Chương 3 xác định mục tiêu, nguyên tắc và đề xuất hệ thống các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo theo tiếp cận năng lực:

  1. Tổ chức quán triệt, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể quản lý và bản thân cán bộ quản lý đào tạo về tiếp cận năng lực.
  2. Xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ gắn với chuẩn chức danh, vị trí việc làm.
  3. Xây dựng khung chuẩn năng lực cho cán bộ quản lý đào tạo tại các trường đại học quân đội làm căn cứ đánh giá, tuyển chọn và bồi dưỡng.
  4. Đổi mới nội dung, chương trình và áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực theo hướng chuẩn hóa (từ khảo sát nhu cầu, thiết kế đề cương chi tiết, tổ chức giảng dạy đến kiểm tra đánh giá kết quả).
  5. Phát huy tính tích cực, chủ động, tự học, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ của mỗi cán bộ quản lý đào tạo.
  6. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ theo chuẩn và hoàn thiện chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho cán bộ công tác, phát triển.

Chương 4: Khảo sát và thử nghiệm

Chương 4 kiểm chứng tính khoa học và thực tiễn của các biện pháp đề xuất qua hai nội dung chính:

  • Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi: Sử dụng phiếu hỏi lấy ý kiến của cán bộ quản lý và giảng viên, dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0 để tính Điểm trung bình (ĐTB) và Độ lệch chuẩn (ĐLC). Kết quả thể hiện sự tương quan thuận, mức độ nhất trí cao về cả tính cần thiết và khả thi của các biện pháp (Bảng 4.1, Bảng 4.2, Biểu đồ 4.1, 4.2, 4.3).
  • Thử nghiệm tác động: Tác giả lựa chọn thử nghiệm việc xây dựng đề cương chi tiết các chuyên đề bồi dưỡng theo hướng chuẩn hóa và thực hiện áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo.

Bảng tổng hợp kết quả đo lường trong chương khảo sát và thử nghiệm:

Bảng / Biểu đồ Nội dung đo lường Tiêu chí / Phương pháp đánh giá Kết quả ghi nhận
Bảng 4.1 & Biểu đồ 4.1 Đánh giá tính cần thiết của các biện pháp Khảo sát bằng phiếu hỏi, tính ĐTB và ĐLC qua SPSS 20.0 Các biện pháp đều được đánh giá ở mức cần thiết và rất cần thiết
Bảng 4.2 & Biểu đồ 4.2 Đánh giá tính khả thi của các biện pháp Khảo sát bằng phiếu hỏi, tính ĐTB và ĐLC qua SPSS 20.0 Các biện pháp được đánh giá có độ khả thi cao trong môi trường quân sự
Biểu đồ 4.3 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi Phân tích tương quan thống kê Tương quan thuận giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi
Bảng 4.3 Tiêu chí và chỉ số đánh giá tác động thử nghiệm Hệ thống tiêu chí xây dựng đề cương chuyên đề và áp dụng quy trình bồi dưỡng Xác lập khung đo lường cụ thể cho thử nghiệm
Bảng 4.4 & Biểu đồ 4.4 Kết quả xây dựng đề cương chuyên đề bồi dưỡng So sánh kết quả trước và sau thử nghiệm Chất lượng đề cương chuyên đề chuẩn hóa tăng lên sau tác động
Bảng 4.5 & Biểu đồ 4.5 Kết quả áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực So sánh mức độ thực hiện quy trình trước và sau thử nghiệm Quy trình bồi dưỡng được áp dụng nền nếp, đúng quy chuẩn
Biểu đồ 4.6 Kết quả kiểm tra nhận thức và thực hành Đánh giá sau kết thúc quy trình bồi dưỡng Điểm kiểm tra kiến thức và kỹ năng thực hành đạt kết quả tốt
Bảng 4.6 & Biểu đồ 4.7 Mức độ phát triển năng lực của cán bộ QLĐT Khảo sát mức độ phát triển năng lực trước và sau tác động Năng lực chuyên môn, chỉ đạo, điều hành của cán bộ có chuyển biến tích cực

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

  • Hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực.
  • Xác định cấu trúc, nội hàm khái niệm cán bộ quản lý đào tạo, năng lực và cấu trúc chuẩn năng lực của cán bộ quản lý đào tạo trong môi trường giáo dục quân sự đặc thù.
  • Khái quát hóa các đặc điểm lao động, các yếu tố tác động và nội dung phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo theo hướng chuẩn hóa năng lực.

Đóng góp về mặt thực tiễn

  • Phân tích toàn diện thực trạng đội ngũ và công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo giai đoạn 2013 - 2017 tại 5 trường đại học quân đội trọng điểm.
  • Đề xuất hệ thống 6 nhóm biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo đồng bộ, có cơ sở khoa học.
  • Xây dựng quy trình bồi dưỡng năng lực và kiểm chứng thành công qua thử nghiệm thực tế, cung cấp mô hình bồi dưỡng chuẩn hóa có thể áp dụng cho các nhà trường trong quân đội.

Kiến nghị đề xuất

  • Đối với Bộ Quốc phòng và Cục Nhà trường (Bộ Tổng Tham mưu): Cần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm, ban hành chuẩn chức danh năng lực cán bộ quản lý đào tạo; xây dựng quy hoạch đào tạo chuyên sâu ngành Quản lý giáo dục trong quân đội; hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ.
  • Đối với Đảng ủy, Ban Giám đốc (Ban Giám hiệu) các trường đại học quân đội: Đưa nội dung phát triển năng lực cán bộ quản lý đào tạo vào nghị quyết, kế hoạch công tác; tổ chức bồi dưỡng thường xuyên theo quy trình chuẩn hóa; tạo điều kiện môi trường công tác và thúc đẩy cán bộ tự học tập, tự nghiên cứu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của đề tài: Do tính chất đặc thù và phạm vi nghiên cứu, các số liệu điều tra, khảo sát thực trạng được giới hạn tại 5 cơ sở đào tạo đại học quân đội trong mốc thời gian từ năm 2013 đến năm 2017; quá trình thử nghiệm chỉ mới thực hiện tác động đối với việc xây dựng đề cương chuyên đề và áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực trên một phạm vi thử nghiệm cụ thể.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tiếp tục mở rộng phạm vi khảo sát sang toàn bộ hệ thống các học viện, trường đại học, cao đẳng trong toàn quân; nghiên cứu sâu về cơ chế kiểm định chất lượng đào tạo dựa trên khung năng lực vị trí việc làm và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tiến trình đào tạo quân sự.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho:

  • Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên chuyên ngành Quản lý giáo dục trong việc tiếp cận phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng và xây dựng khung năng lực cán bộ quản lý.
  • Chủ thể lãnh đạo, chỉ huy các học viện, trường đại học quân đội và cơ quan chức năng (Phòng Đào tạo, Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo) trong công tác lập quy hoạch, tuyển chọn, đánh giá và thiết kế chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ quản lý đào tạo.
  • Các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách giáo dục quân sự trong việc chuẩn hóa tiêu chuẩn cán bộ theo yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

  1. Cán bộ quản lý đào tạo trong luận án bao gồm những đối tượng cụ thể nào? Cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội bao gồm thủ trưởng (cục, phòng, ban) và các trợ lý thuộc các cơ quan đào tạo đại học, sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường.

  2. Quy mô và địa bàn khảo sát thực trạng của luận án được thực hiện như thế nào? Luận án thực hiện điều tra bằng phiếu hỏi trên 526 khách thể (gồm 216 cán bộ quản lý giáo dục các cấp, 168 giảng viên và 142 học viên) tại 5 đơn vị: Học viện Lục quân, Học viện Chính trị, Học viện Kỹ thuật quân sự, Trường Sĩ quan Chính trị và Trường Sĩ quan Lục quân 1 trong giai đoạn 2013 - 2017.

  3. Cấu trúc năng lực của cán bộ quản lý đào tạo được luận án xác định gồm những thành tố nào? Cấu trúc năng lực được xác định là sự tích hợp của ba thành tố: Kiến thức (tri thức khoa học quản lý giáo dục, quy chế đào tạo), Kỹ năng (lãnh đạo, lập kế hoạch, điều hành, giao tiếp, xử lý tình huống) và Thái độ (trách nhiệm, tận tâm, tác phong quân sự chính quy, công minh, tính kỷ luật).

  4. Biện pháp nào được lựa chọn để tiến hành thử nghiệm thực tế trong luận án? Luận án lựa chọn thử nghiệm tác động biện pháp: Xây dựng đề cương chi tiết các chuyên đề bồi dưỡng theo hướng chuẩn hóa và thực hiện áp dụng quy trình bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo.

  5. Dữ liệu định lượng trong luận án được phân tích bằng kỹ thuật và công cụ nào? Dữ liệu khảo sát tính cần thiết, tính khả thi và kết quả thử nghiệm được xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS 20.0 để tính toán các tham số Điểm trung bình (ĐTB) và Độ lệch chuẩn (ĐLC).

Kết luận

Luận án "Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo ở các trường đại học trong quân đội theo tiếp cận năng lực" của tác giả Nguyễn Thanh Hà đã giải quyết một cách có hệ thống các nhiệm vụ nghiên cứu từ lý luận đến thực tiễn. Công trình làm rõ đặc điểm lao động, xây dựng khung chuẩn năng lực của cán bộ quản lý đào tạo quân sự, đồng thời đánh giá khách quan thực trạng tại 5 cơ sở đào tạo lớn giai đoạn 2013 - 2017. Hệ thống biện pháp phát triển năng lực đề xuất đã được kiểm chứng về tính cần thiết, tính khả thi và hiệu quả tác động qua thử nghiệm sư phạm, đóng góp dữ liệu và giải pháp có giá trị ứng dụng cho công tác quản lý giáo dục trong quân đội.