Luận án tiến sĩ về vốn xã hội của phụ nữ trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp tại châu thổ sông Hồng

• Tác giả: Phan Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tuấn Anh
• Trường học: Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Vốn xã hội của phụ nữ trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở các làng nghề vùng châu thổ sông Hồng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC BẢNG
• 1.2. DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• 1.3. Lý do chọn đề tài
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
• 1.6.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6.2. Khách thể nghiên cứu
• 1.6.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.9. Khung phân tích
• 1.10. Cấu trúc của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm công cụ
• 2.2. Hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp
• 2.3. Sản xuất và quá trình sản xuất
• 2.4. Tiểu, thủ công nghiệp
• 2.5. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp
• 2.6. Các lý thuyết vận dụng trong luận án
• 2.6.1. Lý thuyết vốn xã hội
• 2.6.2. Lý thuyết vai trò giới
• 2.7. Phương pháp nghiên cứu
• 2.7.1. Phương pháp phân tích tài liệu
• 2.7.2. Phương pháp quan sát
• 2.7.3. Phương pháp phỏng vấn sâu và nghiên cứu trường hợp
• 2.7.4. Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi
• 2.8. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.8.1. Huyện Thường Tín
• 2.8.2. Xã Duyên Thái và xã Tiền Phong
• 2.8.3. Làng nghề Hạ Thái và làng nghề Trát Cầu
• 3. VỐN XÃ HỘI CỦA PHỤ NỮ TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ SẢN XUẤT
• 3.1. Vốn xã hội của phụ nữ trong việc mua nguyên liệu sản xuất
• 3.1.1. Mạng lưới xã hội của phụ nữ trong việc mua nguyên liệu
• 3.1.2. Lòng tin trong mối quan hệ giữa phụ nữ và người bán nguyên liệu
• 3.1.3. Quan hệ có đi có lại trong mối quan hệ giữa phụ nữ và người bán nguyên liệu
• 3.2. Vốn xã hội của phụ nữ trong tiếp thu kỹ năng và áp dụng kỹ thuật, công nghệ
• 3.2.1. Mạng lưới xã hội của phụ nữ trong việc tiếp thu kỹ năng sản xuất
• 3.2.2. Mạng lưới xã hội của phụ nữ và việc tiếp thu kỹ thuật, công nghệ mới
• 3.2.3. Mạng lưới xã hội của phụ nữ và việc trang bị máy móc, công cụ sản xuất mới
• 3.3. Vốn xã hội của phụ nữ trong huy động vốn tài chính
• 3.3.1. Mạng lưới huy động vốn tài chính của phụ nữ
• 3.3.2. Lòng tin trong mối quan hệ của phụ nữ và người cho vay vốn tài chính
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. VỐN XÃ HỘI CỦA PHỤ NỮ TRONG TỔ CHỨC SẢN XUẤT TIỂU THỦ CÔNG NGHIỆP
• 4.1. Vốn xã hội của phụ nữ trong huy động nhân công sản xuất
• 4.1.1. Mạng lưới xã hội của phụ nữ và việc huy động nhân công cho sản xuất
• 4.1.2. Lòng tin trong mối quan hệ của phụ nữ và người lao động
• 4.1.3. Quan hệ có đi, có lại trong mối quan hệ giữa phụ nữ và lao động bên ngoài
• 4.2. Vốn xã hội của phụ nữ trong thuê gia công sản xuất
• 4.2.1. Mạng lưới xã hội của phụ nữ và việc thuê gia công sản xuất
• 4.2.2. Lòng tin và quan hệ có đi, có lại trong mối quan hệ giữa phụ nữ và người nhận gia công
• 4.3. Tiểu kết chương 4
• 5. VỐN XÃ HỘI CỦA PHỤ NỮ TRONG TIÊU THỤ SẢN PHẨM
• 5.1. Mạng lưới khách hàng của phụ nữ hai làng nghề
• 5.2. Lòng tin của phụ nữ trong mối quan hệ với khách hàng quan trọng
• 5.3. Quan hệ có đi, có lại trong mối quan hệ giữa phụ nữ và các khách hàng
• 5.4. Tiểu kết chương 5
• 6. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vốn xã hội của phụ nữ trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

Vốn xã hội là một khái niệm quan trọng trong nghiên cứu kinh tế và xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Phụ nữ, với vai trò chủ yếu trong các làng nghề, đã sử dụng vốn xã hội để tạo ra giá trị kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích cách mà phụ nữ ở các làng nghề vùng châu thổ sông Hồng đã vận dụng vốn xã hội trong sản xuất.

1.1. Khái niệm và vai trò của vốn xã hội

Vốn xã hội được định nghĩa là mạng lưới quan hệ xã hội, lòng tin và sự hợp tác giữa các cá nhân. Đối với phụ nữ trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp, vốn xã hội không chỉ giúp họ tiếp cận thông tin mà còn tạo điều kiện thuận lợi trong việc huy động nguồn lực.

1.2. Tình hình sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở châu thổ sông Hồng

Châu thổ sông Hồng nổi tiếng với các làng nghề truyền thống, nơi phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong sản xuất. Các sản phẩm như sơn mài và chăn, ga, gối, đệm được sản xuất chủ yếu bởi lực lượng lao động nữ.

II. Thách thức trong việc phát huy vốn xã hội của phụ nữ

Mặc dù vốn xã hội có vai trò quan trọng, nhưng phụ nữ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát huy nguồn lực này. Những rào cản về giới, văn hóa và kinh tế đã ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và sử dụng vốn xã hội.

2.1. Rào cản về giới trong sản xuất

Phụ nữ thường bị hạn chế trong việc tham gia vào các mạng lưới xã hội lớn hơn, dẫn đến việc thiếu thông tin và cơ hội. Điều này ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và nhân lực cho sản xuất.

2.2. Tác động của văn hóa và truyền thống

Văn hóa và truyền thống có thể tạo ra những định kiến về vai trò của phụ nữ trong sản xuất. Những định kiến này có thể làm giảm khả năng tham gia của phụ nữ vào các hoạt động kinh tế.

III. Phương pháp huy động vốn xã hội trong sản xuất

Để vượt qua các thách thức, phụ nữ đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để huy động vốn xã hội. Những phương pháp này không chỉ giúp họ trong việc sản xuất mà còn trong việc tiêu thụ sản phẩm.

3.1. Xây dựng mạng lưới xã hội

Phụ nữ thường xây dựng mạng lưới xã hội thông qua các mối quan hệ gia đình, bạn bè và hàng xóm. Những mối quan hệ này giúp họ tiếp cận thông tin và nguồn lực cần thiết cho sản xuất.

3.2. Tạo dựng lòng tin trong giao dịch

Lòng tin là yếu tố quan trọng trong việc duy trì mối quan hệ với các đối tác kinh doanh. Phụ nữ thường phải xây dựng lòng tin thông qua các giao dịch nhỏ trước khi tiến tới các hợp đồng lớn hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của vốn xã hội trong sản xuất

Việc ứng dụng vốn xã hội trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Phụ nữ không chỉ cải thiện được thu nhập mà còn nâng cao vị thế trong gia đình và cộng đồng.

4.1. Tăng cường khả năng tiếp cận nguồn lực

Vốn xã hội giúp phụ nữ tiếp cận các nguồn lực như tín dụng, thông tin và công nghệ mới. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

4.2. Nâng cao vị thế của phụ nữ trong cộng đồng

Khi phụ nữ tham gia tích cực vào sản xuất, họ không chỉ cải thiện đời sống kinh tế mà còn nâng cao vị thế xã hội của mình trong cộng đồng.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai

Nghiên cứu về vốn xã hội của phụ nữ trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở châu thổ sông Hồng đã chỉ ra rằng vốn xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Cần có những chính sách hỗ trợ để phát huy vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực này.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ phụ nữ trong việc xây dựng mạng lưới xã hội và tiếp cận nguồn lực. Điều này sẽ giúp họ phát huy tối đa tiềm năng của mình trong sản xuất.

5.2. Tương lai của vốn xã hội trong sản xuất

Vốn xã hội sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của phụ nữ. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về tác động của vốn xã hội trong các lĩnh vực khác nhau.