Luận án tiến sĩ về văn hóa doanh nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Tổng hợp kiến thức Văn hóa doanh nhân Việt Nam trong hội nhập quốc tế, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong chuyên ngành

• Tác giả: Nguyễn Viết Lộc
• Người hướng dẫn: TS. Phùng Xuân Nhạ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Văn Hóa Doanh Nhân Việt Nam Trong Hội Nhập Quốc Tế
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VÀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 1.1. Về khái niệm doanh nhân
• 1.2. Về văn hóa doanh nhân
• 1.3. NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC
• 1.3.1. Về khái niệm doanh nhân
• 1.3.2. Về văn hóa doanh nhân
• 1.4. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM - QUAN ĐIỂM VÀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT CỦA LUẬN ÁN
• 1.4.1. Về doanh nhân Việt Nam
• 1.4.2. Về văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 1.4.3. Về hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM VÀ HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 2.1. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 2.1.1. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và phương thức sản xuất đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 2.1.2. Ảnh hưởng của xã hội truyền thống và quá trình giao lưu văn hóa đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 2.1.3. Ảnh hưởng của môi trường thể chế, bộ máy hành chính và hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 2.1.4. Ảnh hưởng của toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 2.2. HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 2.2.1. Các yếu tố thuộc về "nắm bắt cơ hội kinh doanh"
• 2.2.2. Các yếu tố thuộc về "dám chấp nhận rủi ro"
• 2.2.3. Các yếu tố thuộc về "sáng tạo - đổi mới"
• 2.2.4. Các yếu tố thuộc về "thành quả bền vững"
• 2.2.5. Mối quan hệ giữa các yếu tố thuộc hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT KIỂM ĐỊNH HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG, XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM
• 3.1. MỤC TIÊU, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT
• 3.1.1. Mục tiêu của điều tra khảo sát
• 3.1.2. Phương pháp điều tra khảo sát
• 3.1.3. Tổ chức quá trình điều tra khảo sát
• 3.2. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KHẢO SÁT
• 3.2.1. Vài nét về khách thể điều tra khảo sát
• 3.2.2. Kết quả điều tra khảo sát thực trạng văn hóa doanh nhân Việt Nam theo các yếu tố hệ giá trị
• 3.2.3. Nhận định sự hợp lý của các yếu tố đặc trưng nghề nghiệp của doanh nhân Việt Nam
• 3.2.4. Nhận định sự hợp lý của các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 3.2.5. Nhận diện yếu tố môi trường tác động mạnh nhất đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 3.2.6. Đánh giá thực trạng và xu hướng biến đổi các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 3.2.7. Đặc trưng và biểu hiện của các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 3.3. MỘT SỐ NHẬN XÉT
• 3.3.1. Những Ưu điểm, hạn chế trong kết quả nghiên cứu của luận án
• 3.3.1.1. Một số Ưu điểm
• 3.3.1.2. Những hạn chế
• 3.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.3.3. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn các kết quả nghiên cứu của luận án
• 3.3.3.1. Ý nghĩa về mặt học thuật - lý thuyết
• 3.3.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 4.1. QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 4.1.1. Xây dựng văn hóa doanh nhân phải trên cơ sở đổi mới tư duy - nhận thức về doanh nhân, văn hóa doanh nhân đối với phát triển đất nước trong thời kỳ
• 4.1.2. Xây dựng văn hóa doanh nhân là trách nhiệm của Đảng, của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và là vấn đề của bản thân mỗi doanh nhân
• 4.1.3. Xây dựng văn hóa doanh nhân phải gắn với phát triển văn hóa nghề nghiệp của cộng đồng doanh nhân Việt Nam, được thực hiện bằng một chiến lược quốc gia từ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực đến bồi dưỡng nhân
• 4.1.4. Xây dựng văn hóa doanh nhân phải là một bộ phận cấu thành của xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
• 4.2. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 4.2.1. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền - những điều kiện tiên quyết cho xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 4.2.2. Xây dựng hệ thống văn bản quy định các chuẩn mực văn hóa trong sản xuất kinh doanh; ban hành bảng thang giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam trên cơ sở giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam mà luận án đề xuất
• 4.2.3. Tăng cường trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, các cơ định chế xã hội và định chế truyền thông đối với xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 4.2.4. Rà soát, loại bỏ những yếu tố làm "méo mó", tác động tiêu cực đến văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 4.2.5. Xây dựng và phát triển thị trường dịch vụ hỗ trợ kinh doanh đồng bộ với việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, văn hóa doanh nhân
• 4.2.6. Tăng cường nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng doanh nhân và văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 4.2.7. Phát huy tính tích cực, chủ động của bản thân doanh nhân trong quá trình xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về văn hóa doanh nhân Việt Nam

Văn hóa doanh nhân Việt Nam là một khái niệm quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Doanh nhân Việt Nam không chỉ là những người kinh doanh mà còn là những người đại diện cho bản sắc văn hóa dân tộc. Họ mang trong mình những giá trị văn hóa đặc trưng, ảnh hưởng đến cách thức hoạt động và phát triển của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam đang dần được hình thành và phát triển, phản ánh sự chuyển mình của nền kinh tế trong thời kỳ hội nhập. Theo nghiên cứu, văn hóa làm việc và tinh thần khởi nghiệp là hai yếu tố chính tạo nên bản sắc của doanh nhân Việt Nam. Những giá trị này không chỉ giúp doanh nhân vượt qua thách thức mà còn tạo ra cơ hội trong môi trường kinh doanh toàn cầu.

1.1. Đặc điểm văn hóa doanh nhân Việt Nam

Đặc điểm của văn hóa doanh nhân Việt Nam thể hiện qua sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Doanh nhân Việt Nam thường có xu hướng tôn trọng các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cũng rất nhạy bén với các xu hướng mới trong kinh doanh. Đổi mới sáng tạo là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nhân Việt Nam thích ứng với môi trường kinh doanh toàn cầu. Họ không ngừng tìm kiếm cơ hội và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để phát triển. Điều này thể hiện rõ trong các chiến lược kinh doanh mà họ áp dụng, từ việc mở rộng thị trường đến việc hợp tác quốc tế. Chiến lược kinh doanh của họ thường mang tính linh hoạt, cho phép họ điều chỉnh nhanh chóng theo yêu cầu của thị trường.

II. Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa doanh nhân

Hội nhập quốc tế đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho doanh nhân Việt Nam. Sự gia tăng của thương mại quốc tế và kinh doanh toàn cầu đã thúc đẩy doanh nhân Việt Nam phải thay đổi cách thức hoạt động. Họ cần phải nắm bắt các xu hướng mới, từ việc áp dụng công nghệ đến việc cải thiện chất lượng sản phẩm. Môi trường kinh doanh hiện nay đòi hỏi doanh nhân không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng giao tiếp và hợp tác với các đối tác quốc tế. Điều này đã dẫn đến sự hình thành một văn hóa doanh nghiệp mới, nơi mà sự sáng tạo và đổi mới được khuyến khích. Doanh nhân Việt Nam ngày càng nhận thức rõ hơn về vai trò của mình trong việc xây dựng một nền kinh tế bền vững và có trách nhiệm xã hội.

2.1. Những thách thức trong hội nhập

Mặc dù hội nhập quốc tế mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho doanh nhân Việt Nam. Một trong những thách thức lớn nhất là sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài. Doanh nhân Việt Nam cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, không chỉ về sản phẩm mà còn về dịch vụ và quản lý. Quản trị doanh nghiệp cũng cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Doanh nhân cần phải đầu tư vào đào tạo nhân lực để nâng cao trình độ và kỹ năng cho đội ngũ của mình.

III. Giải pháp xây dựng văn hóa doanh nhân trong bối cảnh hội nhập

Để xây dựng một văn hóa doanh nhân mạnh mẽ trong bối cảnh hội nhập, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả chính phủ và cộng đồng doanh nhân. Chính phủ cần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi, khuyến khích đổi mới sáng tạo và hỗ trợ doanh nhân trong việc tiếp cận thị trường quốc tế. Đồng thời, các doanh nhân cũng cần chủ động trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp với xu hướng toàn cầu. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và tham gia vào các mạng lưới doanh nhân toàn cầu sẽ giúp họ học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm. Hợp tác quốc tế không chỉ giúp doanh nhân mở rộng thị trường mà còn nâng cao uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

3.1. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam. Doanh nhân cần tích cực tham gia vào các diễn đàn, hội thảo quốc tế để mở rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Việc tham gia vào các hiệp định thương mại tự do cũng sẽ giúp doanh nhân Việt Nam tiếp cận với các thị trường lớn và nâng cao khả năng cạnh tranh. Bên cạnh đó, việc học hỏi từ các mô hình kinh doanh thành công của các nước phát triển cũng là một cách hiệu quả để cải thiện môi trường kinh doanh trong nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN VIẾT LỘC VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI, 2012 i z ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ  NGUYỄN VIẾT LỘC VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Phùng Xuân Nhạ 2.TS Đỗ Minh Cương HÀ NỘI, 2012 ii z MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌ A. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC HỘP. viii DANH MỤC HÌNH. ix DANH MỤC BẢNG . x DANH MỤC BIỂU ĐỒ . xi MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VÀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM . Về khái niệm doanh nhân. Về văn hóa doanh nhân . NGHIÊN CỨU TRONG NƢỚC . Về khái niệm doanh nhân. Về văn hóa doanh nhân . NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ C ÁC NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM - QUAN ĐIỂM VÀ HƢỚNG GIẢI QUYẾT CỦA LUẬN ÁN . Về doanh nhân Việt Nam . Về văn hóa doanh nhân Việt Nam . Về hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam .41 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 . 45 CHƢƠNG 2: CÁC YẾU TỐ ẢNH H ƢỞNG ĐẾN VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM VÀ HỆ GIÁ TRỊVĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM. Ảnh hƣởng của đ iều kiện tự nhiên và phƣơng thức sản xuất đến văn hóa doanh nhân Việt Nam . Ảnh hƣởng của xã hội truyền thống và quá trình giao l ƣu văn hóa đến văn hóa doanh nhân Việt Nam . Ảnh hƣởng của môi trƣờng thể chế, bộ máy hành chính và hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức đến văn hóa doanh nhân Việt Nam . Ảnh hƣởng của toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đến văn hóa doanh nhân Việt Nam. HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM. Các yếu tố thuộc về "nắm bắt cơ hội kinh doanh" . Các yếu tố thuộc về "dám chấp nhận rủi ro". Các yếu tố thuộc về "sáng tạo - đổi mới". Các yếu tố thuộc về "thành quả bền vững" . Mối quan hệ giữa các yếu tố thuộc hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam . 87 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 . 91 CHƢƠNG 3: KHẢO SÁT KIỂM ĐỊNH HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓADOANH NHÂN VIỆT NAM VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG, XU HƢỚNG BIẾN ĐỔI VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM . MỤC TIÊU, PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT . Mục tiêu của điều tra khảo sát . Phƣơng pháp điều tra khảo sát . Tổ chức quá trình điều tra khảo sát . KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KHẢO SÁT. Vài nét về khách thể điều tra khảo sát . Kết quả điều tra khảo sát thực trạng văn hóa doanh nhân Việt Nam theo các yếu tố hệ giá trị . Nhận định sự hợp lý của các yếu tố đặc trƣng nghề nghiệp của doanh nhân Việt Nam. Nhận định sự hợp lý của các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam . Nhận diện yếu tố môi trƣờng tác động mạnh nhất đến văn hóa doanh nhân Việt Nam . Đánh giá thực trạng và xu hƣớng biến đổi các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam . Đặc trƣng và biểu hiện của các yếu tố hệ giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam . MỘT SỐ NHẬN XÉT. Những ƣu điểm, hạn chế trong kết quả nghiên cứu của luận án . Một số ƣu điểm . Những hạn chế . Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu . Ý nghĩa lý luận và thực tiễn các kết quả nghiên cứu của luận án . Ý nghĩa về mặt học thuật - lý thuyết . Ý nghĩa thực tiễn .131 v z KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 . 133 CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM ĐỊ NH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAMTRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TÊ . QUAN ĐIỂM ĐỊ NH H ƢỚNG XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TÊ. Xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân phải trên cơ sở đổi mới tƣ duy - nhận thƣ́c về doanh nhân, văn hóa doanh nhân đối với phát triển đất nƣớc trong thời kỳ. Xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân là trách nhiệm của Đảng , của cả hệ thống chí nh trị, của toàn xã hội và là vấn đề của bản thân mỗi doanh nhân . Xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân phải gắn với phát triển văn hóa nghề nghiệp của cộng đồng doanh nhân Việt Nam , đƣợc thƣ̣c hiện bằng một ch iến lƣợc quốc gia tƣ̀ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lƣ̣c đến bồi dƣỡng nhân . Xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân phải là một bộ phận cấu thành của xây dƣ̣ng nền văn hóa Việt Nam tiên tiê,́ nđậm đà bản sắc dân tộ. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TÊ. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trƣờng, nhà nƣớc pháp quyền - nhƣ̃ng điều kiện tiên quyết cho xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân Việt Nam . Xây dƣ̣ng hệ thống văn bản quy đị nh các chuẩn mƣ̣c văn hóa trong sản xuất kinh doanh; ban hành bảng thang giá trị văn hóa doanh nhân Việt Nam trên cơhêsơ ̣ gia ̉ ́ trị văn hóa doanh nhân Việt Nam mà luận án đề xuất . Tăng cƣờng trách nhiệm của các cơ quan nhà nƣơ,́ các c định chế xã hội và định chế truyền thông đối với xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân Việt Nam . Rà soát, loại bỏ những yếu tố làm "méo mó", tác động tiêu cực đến văn hóa doanh nhân Việt Nam. Xây dƣ̣ng và phát triển thị trƣờng dị ch vụ hỗ trợ kinh doanh đồng bộ với việc xây dƣ̣ng văn hóa doanh nghiê,̣ pvăn hóa doanhnhân . Tăng cƣờng nghiên cƣ́u, đào tạo, bồi dƣỡng doanh nhân và văn hóa doanh nhân Việt Nam. Phát huy tính tích cực, chủ động của bản thân doanh nhân trong quá trình xây dƣ̣ng văn hóa doanh nhân Việt Nam . 165 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 . 171 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LUẬN ÁN . 175 DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 186 vi z DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1. Danh mục cụm từ viết tắt tiếng Anh Chữ viết tắt Giải nghĩa tiếng Anh Giải nghĩa tiếng Việt ASEAN The Association of South East Hiệp hội các nƣớc Đông Asian Nations Nam Á CEO Chief Executive Officer Tổng giám đốc điều hành IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế IPP Innovation Partnership Chƣơng trình Đối tác Đổi Programme mới Sáng tạo R&D Reseach & Development Nghiên cứu và triển khai UNDP United Nations Development Chƣơng trì nh phát triển của Programme Liên hiệp quốc WB World Bank Ngân hàng Thế giới WTO World Trade Organization Tổ chức Thƣơng mại Thế giới. Danh mục cụm từ viết tắt tiếng Việt CNH, HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá DNNN Doanh nghiệp nhà nƣớc DNTN Doanh nghiệp tƣ nhân ĐCSVN Đảng cộng sản Việt Nam HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế HNQT Hội nhập quốc tế KTTT Kinh tế thị trƣờng SXKD Sản xuất, kinh doanh TCH Toàn cầu hoá TNXH Trách nhiệm xã hội VHDN Văn hóa doanh nhân VHKD Văn hóa kinh doanh XHCN Xã hội chủ nghĩa vii z DANH MỤC HỘP Hộp 1. Một số định nghĩa củaƣớc n ngoài về doanh nhân . Một số định nghĩa về doanh nhân ở Việt Nam . Những đặc tính cần thiết của doanh nhân . Một số định nghĩa về VHDN . Một số đặc điểm của ngƣời Việt Nam. Tàn dƣ của xã hội phong kiến Việt Nam. Tác động của giao lƣu văn hóa đối với sự phát triển của con ngƣời Việt Nam . 60 viii z DANH MỤC HÌNH Hình 1. Các yếu tố đặc trƣng nghề nghiệp của doanh nhân. Mô hình VHDN. Hệ giá trị phân tầng VHDN Việt Nam . Sơ đồ mạng nhện biểu đạt VHDN . Mô hình của quá trình nhận biết cơ hội của doanh nhân . Sơ đồ mạng nhện mô phỏng thực trạng và xu hƣớng biến đổi VHDN Việt Nam . 108 ix z DANH MỤC BẢNG Bảng 1. So sánh các khái niệm liên quan đến doanh nhân . So sánh đặc trƣng của hai loại hình văn hóa . Kết quả đánh giá thực trạng các yếu tố hệ giá trị VHDN Việt Nam . Kết quả đánh giá xu hƣớng biến đổi các yếu tố hệ giá trị VHDN Việt Nam . Ý kiến khảo sát về đặc điểm biểu hiện khát vọng kinh doanh của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát về khởi nguồn của khả năng tìm kiếm, tạo dựng và nắm bắt cơ hội kinh doanh của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm của tính độc lập, quyết đoán, tự tin của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm tính dám làm, dám chịu trách nhiệm của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm tính linh hoạt, chủ động của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm tƣ tƣởng mới, phƣơng pháp mới, hƣớng giải quyết vấn đề mới của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm đạo đức kinh doanh của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đặc điểm thực hiện TNXH của doanh nhân Việt Nam . Ý kiến khảo sát đánh giá về tính bền bỉ . Ý kiến khảo sát đánh giá về thành quả kinh tế (quy mô vốn, tài sản, tính ổn định, bền vững của lợi nhuận) của doanh nhân Việt Nam. Những ý kiến đồng thuận . Những ý kiến không đồng thuận . Đặc trƣng VHDN Việt Nam theo các yếu tố hệ giá trị . 124 x z DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Đánh giá các yếu tố đặc trƣng nghề nghiệp của doanh nhân Việt Nam . Đánh giá về các yếu tố hệ giá trị VHDN Việt Nam . Đánh giá các yếu tố môi trƣờng tác động đến VHDN Việt Nam . Đánh giá vai trò quan trọng của các yếu tố hệ giá trị VHDN Việt Nam trong bối cảnh kinh doanh hiện nay . 109 xi z MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Về mặt học thuật , cùng với sự phát triển của cộng đồng doanh nhân trong nền KTTT ở Việt Nam thì VHDN đƣợc quan tâm và đề cập ở nhiều công trì nh nghiên cƣ́u, bài viết. Mỗi nghiên cƣ́u , bài viết đã phân tích các chiều cạnh khác nhau của VHDN , phổ biến là xem VHDN tƣ̀ góc độ đặc tí nh , hành vi ứng xử văn hóa của một tầng lớp xã hội hoặc hệ điều tiết giá trị đối với một nhóm l ợi ích thƣờng có khuynh hƣớng tối đa hóa lợi nhuận .