CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN CUA DE TÀI 1. Lịch sử vẫn đề nghiên cúu 1. Những nghiên cứu về vận dụng phương pháp day học tình huéng ở nước ngoài Trong suốt những năm 1800, cách tiếp cận phỏ biến cho các lớp học giảng day pháp luật là phương pháp thuyết trình. Mac đù các giáo sư đã đựa vào giáo trình giải thích ý nghĩa của những quyet định toa án khác nhau, nhưng lại không đưa ra một cơ hỏi lớn cho sinh viên dé làm điều đó một mình.
Mat khác, phương pháp tình huống. buộc học sinh đọc, phân tích và giải thích những tình huéng thực tẻ. Langdell cho rằng sinh viên luật sẽ được giáo dục tốt hơn nêu họ được yêu cau tìm hiểu và đưa ra kết luận vẻ những ý nghĩa của quyết định tư pháp. Ngay từ đầu, ý tướng của Langdell bị phản đổi bởi các sinh viên cũng như các giáo sư khác của trường luật.
Các nhà phê bình xem phương pháp tình hudng như một sự hỗn loạn so với các bài giảng có tổ chức. Sinh viên luật sợ rằng họ không học tập được gì từ phương pháp của Langdell, vì thé họ đã bỏ lớp học của ông. đẻ lại Langdell chi với một vài học sinh. thậm chí số lượng ghi danh vào trường luật Harvard cũng giảm mạnh.
Tuy nhiên, hiệu trưởng trường đại học Harvard lúc bay giờ. Eliot, đã ủng hộ Langdell và phương pháp tình huống của ông. Sau một thời gian dài vận dụng phương pháp tình huỗng trong day học. học sinh của Langdell ngày càng có ning lực chuyên môn và trở thành luật sư có tay nghẻ cao.
Năm 1870, Langdell trở thành hiệu trưởng trưởng đại hoc Harvard. Thời gian trôi qua, ông đã thay thế những lời chỉ trích của các giảng viên Harvard bang các sự tin tưởng của các giáo sư vào phương pháp tình huéng và phương pháp tinh huỗng nhanh chóng trở thành phương pháp giảng day chiếm ưu thé ở Dai học Harvard, Đến đầu những năm 1900, hau hết các trường đại học luật Mỹ đã áp dụng phương pháp tình huống trong day học. và nó van là phương pháp giảng day pháp lý chính trong suốt thé ky XX và xa hơn nữa. 6 Học tập kinh nghiệm của Trường Dai học kinh doanh Harvard, năm 1919, trường đại học Western Ontario của Canada cũng đã bắt đâu áp dụng phương pháp tình huồng trong giáng dạy kinh doanh (hai người khởi xưởng là W.
Sherwood Fox, trưởng khoa cơ ban, và K.P_R Neville, trưởng phòng giáo dục). trường này còn thuê Ellis H. Morrow, một cựu sinh viên Harvard, đến triển khai phương pháp nghiên cứu tình huông. Ngày nay, trường kinh doanh Richard Ivey của đại học Western Ontario đã trở thành con chim dau đàn trong việc giảng day quan trị kinh doanh bing phương pháp tình huông ở Canada.
Không chi trong lình vực giảng day kinh doanh mà ca trong y học. phương pháp tình huống cũng đã được đưa vào giảng day tương đổi sớm. Ngay từ những năm dau của thé ký XX, William Osler - một nhà vật lý học người Canada và cũng được mệnh danh là “cha đẻ của nén y học Mỹ" đã áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huéng vào đào tạo y bác sĩ và kết quả rat đáng khích lệ. Ông rất tự hào với ý tưởng của mình cho việc thiết lập các chương trình day học tiên phong tại Johns Hopkins, đưa sinh viên ra khỏi giảng đường và mang họ đến cạnh giường bệnh của bệnh nhân, nơi họ sẽ được đào tạo và trau đồi kinh nghiệm trực tiếp.
Trong lĩnh vực sư phạm, đạy học bằng phương pháp tình huống cho phép giáo viên giải quyết các vấn dé sư phạm một cách cụ thé và phát triển kỹ năng bậc cao trong học sinh. Velenchik (1995) nhắn mạnh bến van dé sư phạm giải quyết theo phương pháp tình huống: động lực dé học lý thuyết, vận dụng lý thuyết, sử dụng các dit kiện và giới hạn của lý thuyết. Trong đào tạo sư phạm, phương pháp tình huỗng đã được sử dụng rộng rãi nhất là trong vòng 20 năm trở lại đây và tỏ ra cực kỷ hiệu qua trong việc trợ giúp người học liên hệ lý thuyết với thực hành và do đó, mang lại một sức sống mới cho không khí học tập trong các lớp học. Những nghiên cúu về vận dụng phuong pháp day học tình huỗng ở Việt Nam O Việt Nam trong những năm gan đây đang diễn ra một quá trình cải cách tương đổi toàn diện trong giáo duc đào tạo.
Một trong những van dé trong tâm của cải cách là nhu cau đưa vào sử dụng những phương pháp giảng dạy hiện đại và phù hợp dé nâng cao chất lượng giáo duc. Đào tạo luật học cũng không nằm ngoài quá trình này. Mot trong những hướng di mà các cơ sở đào tạo luật o Việt Nam đang lựa chọn là tiền hành áp dụng phương pháp "tình huồng” và sử dụng tinh hudng trong chương trình giảng đạy của mình. Đây được xem là phương pháp ưu việt và được áp dụng từ khá lâu đời ở các nước phát triển trên thé giới; song đó cũng là phương pháp khá mới đối với Việt Nam.
Trường DH Luật TP.HCM đã tê chức ra nhiều cuộc hội thao vẻ day học tình hudng. Gan đây nhất là vào ngày 15/05/2013, tại trường Dai học Luật TP. Trung tâm Dam bảo chat lượng và Phương pháp giảng dạy (DBCL&PPGD) đã chủ trì tô chức hội thảo “Ap dụng phương pháp dạy học theo tình huồng trong giảng day và định hướng xây dung casebook tại DH Luật TP. Bên cạnh đó, PPDH tình huéng còn được quan tâm ở những bài nghiên cửu với các tác giả như: Bài báo khoa học “Ung đụng phương pháp giảng day tình hudng trong đào tạo ngành Luật” (2010) của Thạc sĩ Vũ Thị Thúy, Giảng viên khoa Luật hình sự, Trường DH Luật TP.
Không chỉ dừng lại ở trường DH Luật TP.HCM, trường ĐH Kinh tế TP.HCM cũng đã sớm 4p dụng và xem trọng phương pháp tình huống trong quá trình day học và đào tạo. Thực hiện quyết định số 1494/KH-ĐHKT-TCHC của hiệu trưởng nhà trường và kế hoạch “Md các lớp nâng cao năng lực giảng day và quản lý cho giảng viên và cấn bộ công chức năm 2011” và trên cơ sở những kinh nghiệm của CEMD về các khoá học trong 05 năm vừa qua, CEMD tổ chức khoá đào tạo “Giang dạy bằng phương pháp tình huống" cho các giảng viên nhà trường nhằm góp phân thực hiện chủ trương của nhà trường trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc học tập và dạy học tại Đại học Kinh tẻ TPHCM. Các bài báo nghiên cứu vẻ day học tình hudng trong lĩnh vực quan trị kinh doanh với những tác giả như: Nguyễn Hữu Lam (2003), Vũ Từ Huy (2003), Ngô Qué Nhâm, Vũ Thé Dũng (2007), Nguyễn Thị Lan (2006), Nguyễn Quang Vinh (2008). cùng lan lượt ra đời.
Trong sư phạm, nhiều nhà giáo đục đẻ cao cách tiếp cận nghiên cứu tình hudng, cho rang cái chính cia nghiên cứu tình huỏng không phái dé khái quát hóa một van dé nào đó. mà là kết qua của nghiên cứu tình hudng có giúp ích gì cho việc cai thiện tình hudng đó hay không. Nếu nghiên cứu tình huồng được tiến hành một cách có hệ thông. có phê phán nhằm mục đích làm thăng tiến giáo dục.
cái thiện tình hudng được tốt hơn. thông tin dit kiện trình bày mang tính mở rộng kiến thức cho người học, thì đó là cách tiếp cận có giá trị can được vận dụng trong công tác nghiên cửu dé phát triển giáo dục. Cũng vì thé mà day học tình hudng cũng là một chủ đẻ được nhiều tác gid quan tâm và nghiên cứu như: © Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Đại học Quốc gia “Sứ dung phương pháp tình huỗng trong giảng day môn Giáo duc học tại trường DHNN - ĐHQG Hà Nội" của PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa (2010), Dai học Ngoại ngữ - Dai học Quốc gia Hà Nội | 12). Dé tài đã nghiên cứu tổng két, hệ thống hóa các cơ sở lý luận, các quan điểm vẻ phương pháp nghiên cứu tình hudng trong dạy học.
Cụ thẻ: - Một số khái niệm cơ bản vẻ tình hudng; tình huống có van đẻ; tình huồng dạy học. - Quá trình chuẩn bị va cách thức soạn thảo tình huéng. - Tiền trình thực hiện một budi học theo phương pháp nghiên cứu tình huống. - So sánh phương pháp dạy học tình hudng với PPDH truyền thống.
- Dé tài xây dựng một hệ thống các tình huống giáo dục cũng như qui trình áp dụng phương pháp nghiên cửu tình huống trong giảng day môn Giáo dục học tại trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm góp phần nâng cao chất lượng đạy - học cũng như tính thực tiễn của môn Giáo dục học trong nhà trường. 5 Luận văn Thạc sĩ giáo dục học “Sử dung lý thuyết tình huống trong day học phan Hóa hữu cơ lớp II trung học phổ thông” của Nguyễn Thị Minh Tâm (201 1). Đại học Sư phạm TP. Luận văn đã nghiên cứu vẻ cơ sở lý luận của lý thuyết tình hudng theo khía cạnh tâm lý học và giáo dục học.
Trên cơ sở đó, tác giá đã đẻ ra : - Nguyên lắc xây dung tình hudng. - Nguyên tắc áp dụng tình huồng vào trong dạy học hóa học - Qui trình dạy học môn Hóa học bang PPDH tình huông. - Luận văn đã thiết kế 30 tình huéng trong day học hóa học hữu cơ l1 THPT và thiết kế 8 giáo án Hóa học 11 - phản Hóa học hữu co, đồng thời đã thực nghiệm định tính và thực nghiệm định lượng thông qua các bài kiểm tra 15° và 45° đẻ đánh giá hiệu quả của các tình huông đã thiết kẻ. Nhận xét: Tác giả thay được tam quan trọng và ý nghĩa giáo duc của lý thuyết tình huông vào trong dạy học Hóa học.
Dé tài nghiên cứu trên đã góp phan doi mới PPDH. Những tình hudng được thiết kế có tính thực tiễn cao, gần gũi với cuộc sông. Tuy nhiên, cách đưa ra tình hudng và cách xứ lý tình hudng còn ở mức độ đơn gián, chưa thực sự gây hứng thú, kích thích cho người hoc, chưa đánh giá được vai trò của người học trong dạy học tình huống. o Luận văn Thạc sĩ giáo dục học “Thiét kế hệ thống tình huống gắn với thực tiễn trong dạy học hóa học trung học phổ thông" của Ngô Ngọc Minh Châu (2012), Đại học Sư phạm TP.
Tác gia đã tiền hành nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tién của đẻ tài: - Trinh bày tống quan van đẻ nghiên cứu. - Nghiên cửu mục đích đổi mới PPDH và các xu hướng đổi mới PPDH hiện nay. - Đóng góp và xây dựng lý luận về phương pháp day học tình huống trong day học hóa học ở trưởng THPT.