Vận Dụng Dạy Học Khám Phá Trong Dạy Học Các Quy Luật Di Truyền Sinh Học 9

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích vận dụng dạy học khám phá trong dạy học các quy luật di truyền sinh học 9, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Lê Công Khiêm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học Sinh học
• Đề tài: Vận Dụng Dạy Học Khám Phá Trong Dạy Học Các Quy Luật Di Truyền Sinh Học 9
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ giáo dục học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG DẠY HỌC KHÁM PHÁ TRONG DẠY HỌC "CÁC QUY LUẬT DI TRUYỀN" SH 9 – THCS
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Vận Dụng Dạy Học Khám Phá Trong Sinh Học 9

Vận dụng dạy học khám phá trong dạy học các quy luật di truyền sinh học 9 là một phương pháp giáo dục hiện đại. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách chủ động mà còn phát triển tư duy sáng tạo. Việc áp dụng phương pháp này trong giảng dạy sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tự khám phá và tìm hiểu.

1.1. Khái niệm về Dạy Học Khám Phá

Dạy học khám phá là phương pháp giáo dục mà trong đó học sinh được khuyến khích tự tìm tòi, khám phá kiến thức thông qua các hoạt động thực tiễn. Phương pháp này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Lợi ích của Dạy Học Khám Phá

Phương pháp dạy học khám phá mang lại nhiều lợi ích cho học sinh như tăng cường sự hứng thú học tập, phát triển kỹ năng tự học và khả năng làm việc nhóm. Học sinh sẽ có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách Thức Trong Việc Dạy Học Các Quy Luật Di Truyền

Dạy học các quy luật di truyền trong chương trình sinh học 9 gặp nhiều thách thức. Học sinh thường gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng các quy luật này vào thực tiễn. Phương pháp dạy học truyền thống không còn phù hợp với yêu cầu hiện nay.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Hiểu Kiến Thức

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc hiểu các khái niệm trừu tượng của quy luật di truyền. Điều này dẫn đến việc học sinh chỉ ghi nhớ mà không hiểu sâu sắc bản chất của quy luật.

2.2. Thiếu Tính Tương Tác Trong Giảng Dạy

Phương pháp giảng dạy truyền thống thường thiếu tính tương tác, khiến học sinh không có cơ hội để tham gia vào quá trình học tập. Điều này làm giảm khả năng tiếp thu và ứng dụng kiến thức của học sinh.

III. Phương Pháp Dạy Học Khám Phá Hiệu Quả Trong Sinh Học 9

Để nâng cao hiệu quả dạy học các quy luật di truyền, cần áp dụng các phương pháp dạy học khám phá. Những phương pháp này giúp học sinh chủ động hơn trong việc tìm hiểu và khám phá kiến thức.

3.1. Tổ Chức Hoạt Động Nhóm

Tổ chức các hoạt động nhóm giúp học sinh trao đổi, thảo luận và cùng nhau khám phá kiến thức. Phương pháp này khuyến khích sự hợp tác và phát triển kỹ năng giao tiếp.

3.2. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin

Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp học sinh tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ học sinh trong việc tìm hiểu và khám phá kiến thức.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dạy Học Khám Phá Trong Sinh Học 9

Việc áp dụng dạy học khám phá trong dạy học các quy luật di truyền đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn biết cách áp dụng vào thực tiễn.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Nghiệm

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động khám phá có kết quả học tập tốt hơn so với học sinh học theo phương pháp truyền thống.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh

Học sinh cho biết họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học khi được tham gia vào các hoạt động khám phá. Điều này cho thấy phương pháp dạy học khám phá có tác động tích cực đến tâm lý học sinh.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Dạy Học Khám Phá Trong Sinh Học 9

Dạy học khám phá trong dạy học các quy luật di truyền sinh học 9 là một xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện đại. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết.

5.1. Định Hướng Phát Triển Giáo Dục

Trong tương lai, việc áp dụng dạy học khám phá sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình giáo dục. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.2. Khuyến Khích Sáng Tạo Trong Dạy Học

Cần khuyến khích giáo viên sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp dạy học khám phá. Điều này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu về đổi mới phương pháp giảng dạy luôn giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Tại thời điểm khảo sát năm 2014, kết quả điều tra trên 520 học sinh và 35 giáo viên Trung học cơ sở (THCS) tại huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cho thấy có đến 61,5% học sinh chỉ xem môn Sinh học là nhiệm vụ bắt buộc và 26,3% hoàn toàn không có hứng thú học tập. Phần kiến thức "Các quy luật di truyền" trong chương trình Sinh học 9 mang tính trừu tượng cao, đòi hỏi tư duy logic và kỹ năng phân tích phức tạp, nhưng phương pháp giảng dạy truyền thống chủ yếu là thuyết trình một chiều khiến học sinh ghi nhớ máy móc mà không nắm vững bản chất quy luật.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng sư phạm và đề xuất quy trình vận dụng dạy học khám phá nhằm nâng cao năng lực nhận thức và độ bền kiến thức cho học sinh lớp 9. Nghiên cứu tập trung vào 3 cụm bài học trọng tâm: quy luật phân li, quy luật phân li độc lập và di truyền liên kết. Bằng cách chuyển đổi vai trò của người học từ thụ động tiếp nhận sang chủ động phát hiện chân lý khoa học, công trình mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp cải thiện kết quả học tập, gia tăng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi thêm 15% đến 20% và giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới 5% trong quá trình thực nghiệm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng thuyết học tập khám phá của Jerome Bruner (1915) và thuyết kiến tạo nhận thức của Jean Piaget. Jerome Bruner khẳng định học tập là quá trình chủ động mà qua đó người học tương tác trực tiếp với môi trường, phân tích dữ liệu, tranh luận và tiến hành thí nghiệm để tự hình thành các khái niệm mới. Ông chỉ ra 4 lý do căn bản để ứng dụng dạy học khám phá: thúc đẩy tư duy độc lập, phát triển động lực nội tại, làm chủ kỹ năng nghiên cứu và gia tăng sức bền của trí nhớ. Đồng thời, lý thuyết "Các chiều kích thích của việc học" (The Dimensions of Learning) của các nhà giáo dục hiện đại cũng được tích hợp để phát triển 5 yếu tố: thái độ tích cực, tiếp thu kiến thức, mở rộng tư duy, sử dụng tri thức linh hoạt và thói quen tư duy phản biện.

Khái niệm dạy học khám phá trong luận văn được chuẩn hóa thành quá trình sư phạm có định hướng của giáo viên, trong đó học sinh đóng vai trò trung tâm để giải quyết các "nhiệm vụ khám phá" vừa sức trong khoảng thời gian từ 3 đến 10 phút. Kiến thức quy luật di truyền được xây dựng theo đường đồng tâm xoáy ốc, giúp học sinh tái hiện quy trình tư duy của các nhà khoa học như Gregor Mendel hay Thomas Hunt Morgan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý thuyết, điều tra thực trạng và thực nghiệm sư phạm đối chứng:

• Nguồn dữ liệu điều tra: Khảo sát toàn diện 35 giáo viên chuyên trách môn Sinh học và 520 học sinh lớp 9 tại các trường THCS thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình thông qua bảng hỏi chuẩn hóa, dự giờ 12 tiết dạy và phân tích cấu trúc giáo án hiện hành.
• Thực nghiệm sư phạm: Triển khai dạy học thực nghiệm tại Trường THCS Phương Cường Xá với 4 lớp học gồm 122 học sinh, chia đều thành 2 lớp thực nghiệm (61 học sinh) và 2 lớp đối chứng (61 học sinh) có trình độ nhận thức ban đầu tương đương nhau.
• Phương pháp phân tích số liệu: Dữ liệu định lượng từ 3 bài kiểm tra trong quá trình học và 1 bài kiểm tra tổng kết sau thực nghiệm được xử lý bằng toán học thống kê. Các chỉ số bao gồm: điểm trung bình, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên, bảng phân phối tần suất, bảng tần suất hội tụ lùi, kiểm định Chi-bình phương ($X^2$) và phân tích phương sai ANOVA để kiểm tra mức độ tin cậy với ngưỡng ý nghĩa thống kê $p < 0,05$.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu đã bộc lộ những hạn chế rõ rệt trong phương pháp giảng dạy truyền thống:

• Mức độ áp dụng phương pháp tích cực còn thấp: Có 85,7% giáo viên thường xuyên sử dụng phương pháp hỏi đáp tái hiện và 45,7% thường xuyên thuyết trình thuần túy. Ngược lại, phương pháp thực hành thí nghiệm tìm tòi có 82,9% giáo viên hoàn toàn không sử dụng (0% thường xuyên), và phương pháp dạy học nêu vấn đề chỉ đạt 34,3% mức độ sử dụng thường xuyên.
• Kỹ năng tự học và nắm bản chất của học sinh còn hạn chế: Trong tổng số 520 học sinh, có 33,1% học sinh hiểu lý thuyết nhưng hoàn toàn không biết vận dụng vào bài tập di truyền; 17,9% học sinh học thuộc lòng máy móc; 14,4% không hiểu và không thuộc bài; chỉ có 13,8% học sinh chỉ ra được dấu hiệu chung bản chất của các quy luật.
• Hiệu quả vượt trội ở nhóm thực nghiệm: Sau khi áp dụng quy trình dạy học khám phá tại 2 lớp thực nghiệm (122 học sinh tham gia thử nghiệm), kết quả kiểm tra cho thấy điểm số trung bình của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng từ 0,85 đến 1,25 điểm. Tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi (từ 8,0 đến 10 điểm) ở nhóm thực nghiệm đạt 38,5%, cao hơn mức 21,3% ở nhóm đối chứng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch kết quả là do phương pháp dạy học khám phá đã chuyển hóa các khái niệm trừu tượng thành các bài toán nhận thức vừa sức. Khi học sinh tự mình điền bảng tổ hợp giao tử ở phép lai hai cặp tính trạng hoặc tự phát hiện hiện tượng di truyền liên kết qua thí nghiệm của Morgan, các em hiểu sâu sắc cơ sở tế bào học thay vì ghi nhớ công thức một cách thụ động.

Dữ liệu thực nghiệm được trình bày rõ nét qua biểu đồ phân phối tần suất điểm số hình chuông lệch phải ở nhóm thực nghiệm và đồ thị đường cong tần suất hội tụ lùi luôn nằm phía trên nhóm đối chứng. Kết quả kiểm định Chi-bình phương ($X^2$) cho thấy sự khác biệt về chất lượng học tập giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê rõ rệt ($p < 0,01$). Điều này chứng minh rằng việc thiết kế các phiếu học tập khám phá và phân nhóm 2 đến 4 học sinh thảo luận trong 3 đến 5 phút đã kích thích tối đa động lực học tập nội tại của người học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nhân rộng mô hình dạy học khám phá:

1. Chuẩn hóa quy trình thiết kế hoạt động khám phá 4 bước cho giáo viên: Bắt buộc 100% giáo viên Sinh học 9 thực hiện đúng 4 bước khi soạn giáo án: Phân tích cấu trúc nội dung bài học; Xác định mục tiêu nhận thức; Thiết kế chuỗi hoạt động khám phá (phiếu học tập, mô hình bảng dính); Thử nghiệm và điều chỉnh độ khó phù hợp với thời lượng 45 phút của tiết học.
2. Triển khai đồng bộ quy trình tổ chức dạy học 5 bước trên lớp: Giáo viên tổ chức giờ học linh hoạt qua 5 bước: Xác định mục đích học tập; Giao nhiệm vụ khám phá ngắn gọn; Tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân hoặc nhóm nhỏ trong 3 đến 5 phút; Thu nhận và xử lý kết quả khám phá; Giáo viên chuẩn hóa kiến thức và thể chế hóa quy luật khoa học.
3. Đổi mới căn bản công tác kiểm tra đánh giá định kỳ: Các trường THCS cần giảm tỷ lệ câu hỏi trắc nghiệm tái hiện kiến thức xuống dưới 30%, đồng thời tăng tỷ lệ câu hỏi tình huống thực tiễn, phân tích đồ thị và giải thích hiện tượng sinh học lên trên 50% trong cấu trúc đề kiểm tra giai đoạn 2024-2026.
4. Nâng cấp cơ sở vật chất và phương tiện trực quan: Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đông Hưng cần đầu tư đồng bộ thiết bị dạy học cho 100% các trường THCS, bổ sung mô hình di truyền phân tử, tranh ảnh tương tác và tổ chức tập huấn chuyên đề dạy học khám phá ít nhất 2 lần mỗi năm học cho toàn bộ giáo viên cốt cán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp của luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm độc giả trong ngành giáo dục:

• Giáo viên môn Sinh học cấp THCS và THPT: Trực tiếp sử dụng 3 mẫu giáo án thực nghiệm chi tiết (Lai một cặp tính trạng, Lai hai cặp tính trạng, Di truyền liên kết) và ngân hàng bài tập tình huống để nâng cao chất lượng giờ lên lớp hàng ngày.
• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên Sở/Phòng GD&ĐT: Sử dụng bộ số liệu điều tra thực trạng từ 35 giáo viên và 520 học sinh làm căn cứ khoa học để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tích cực và kiểm định chất lượng chuyên môn cấp cơ sở.
• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Sinh học: Tham khảo khung lý thuyết của Jerome Bruner, phương pháp thiết kế công cụ đo lường và quy trình xử lý dữ liệu thực nghiệm sư phạm bằng thống kê ANOVA và $X^2$ cho các đề tài nghiên cứu tốt nghiệp.
• Tác giả biên soạn sách giáo khoa và tài liệu tham khảo: Ứng dụng cách tiếp cận bài học mở và cấu trúc phiếu học tập khám phá để thiết kế nội dung bài học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học khám phá khác biệt như thế nào so với dạy học nêu vấn đề truyền thống?
Dạy học nêu vấn đề tập trung vào việc giải quyết mâu thuẫn nhận thức do giáo viên đặt ra, trong khi dạy học khám phá nhấn mạnh vào chuỗi thao tác tự lực của học sinh. Học sinh tự mình tương tác với dữ liệu, sơ đồ lai và mô hình để phát hiện ra quy luật mới dưới sự định hướng gián tiếp của giáo viên.

Thời gian tổ chức một hoạt động khám phá trong tiết học 45 phút kéo dài bao lâu?
Trong một tiết học 45 phút, mỗi nhiệm vụ khám phá chỉ nên kéo dài từ 3 đến 5 phút cho hoạt động nhóm nhỏ hoặc tối đa 10 phút cho bài toán nhận thức trọng tâm. Giáo viên không nên tham vọng biến toàn bộ bài học thành khám phá mà cần kết hợp nhịp nhàng với giảng giải ngắn gọn.

Làm thế nào để áp dụng phương pháp khám phá trong lớp học đông từ 45 đến 50 học sinh?
Giáo viên chia lớp thành các nhóm đôi (2 học sinh cùng bàn) hoặc nhóm nhỏ 4 học sinh, sử dụng phiếu học tập in sẵn và các phương tiện trực quan như bảng dính hoặc bảng phụ. Việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên giúp giáo viên dễ dàng kiểm soát lớp học trong 3 phút thảo luận.

Học sinh có học lực trung bình và yếu có thể tham gia hoạt động khám phá không?
Hoàn toàn có thể. Quy trình thiết kế chia nhiệm vụ phức tạp thành các bước nhỏ vừa sức. Khi tham gia nhóm có năng lực hỗn hợp, học sinh yếu được hỗ trợ bởi bạn cùng nhóm và các câu hỏi gợi ý từ giáo viên, giúp giảm tỷ lệ học vẹt máy móc từ 17,9% xuống dưới mức 5%.

Những bài học nào trong Sinh học 9 phù hợp nhất để triển khai dạy học khám phá?
Các nội dung có tính logic và thực nghiệm cao là phù hợp nhất, tiêu biểu như: Bài 3 (Lai một cặp tính trạng), Bài 5 (Lai hai cặp tính trạng), Bài 12 (Cơ chế xác định giới tính) và Bài 13 (Di truyền liên kết hoàn toàn). Đây là những bài có dữ liệu lai phong phú để học sinh tự rút ra công thức.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về dạy học khám phá theo tư tưởng của Jerome Bruner và Jean Piaget, vận dụng sáng tạo vào môn Sinh học lớp 9.
• Cung cấp bức tranh thực trạng chân thực thông qua khảo sát 35 giáo viên và 520 học sinh tại huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, chỉ rõ các rào cản trong phương pháp giảng dạy truyền thống.
• Xây dựng thành công quy trình thiết kế 4 bước và quy trình tổ chức dạy học khám phá 5 bước kèm theo hệ thống bài tập tình huống thực tiễn sinh động.
• Thực nghiệm sư phạm trên 122 học sinh khẳng định tính khả thi và hiệu quả vượt trội, nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên 38,5% và cải thiện độ bền kiến thức khoa học.
• Đề xuất các nhà trường và giáo viên Sinh học THCS nhanh chóng áp dụng bộ giáo án mẫu và đổi mới kiểm tra đánh giá ngay trong năm học này để nâng cao toàn diện chất lượng dạy và học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu có liên quan đến đề tài 1. Trên thế giới Theo Scorat, phương pháp vấn đáp đi từ những gì trẻ biết để giúp trẻ vận dụng trực giác, tinh thần của mình để khám phá ra sự thật quá hiển nhiên. Như vậy, theo ông dựa vào sự quan sát thế giới bên ngoài giúp trẻ khám phá ra bản chất của những sự vật, hiện tượng được quan sát thế giới bên ngoài mà đi vào những ý niệm bên trong. Jerome Bruner (1915) là người có ảnh hưởng rất lớn trong việc nghiên cứu học tập khám phá.

Theo ông, học tập khám phá là lối tiếp cận dạy học mà qua đó học sinh được tương tác với môi trường học tập của họ bằng cách khảo sát và sử dụng các đối tượng, giải đáp thắc mắc và tranh luận hoặc biểu diễn thí nghiệm và tất nhiên khi tự mình khám phá ra tri thức, các khái niệm học sinh sẽ hiểu rõ vấn đề và từ đó học sinh cũng nhớ được lâu và nhiều hơn. Vào những năm 20 của thế kỉ trước, ở Anh đã hình thành những "nhà trường mới" trong đó đề ra là phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh. Khuyến khích các biện pháp tổ chức hoạt động do chính học sinh tự lực khám phá kiến thức, chính học sinh tự quản trong học tập. Xu hướng này nhanh chóng ảnh hưởng sang Mỹ và các nước Châu Âu.

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, ở Pháp cũng ra đời những "Lớp học mới" tại một số trường trung học thí điểm, mọi hoạt động đều tùy thuộc vào sáng kiến hứng thú, lợi ích, nhu cầu của học sinh, GV là người giúp đỡ, phối hợp các hoạt động của học sinh, hướng học sinh vào sự phát triển nhân cách. Cuối thế kỷ XIX nửa đầu thế kỷ XX, John Dewey đã đề ra những nguyên tắc giáo dục cho việc xây dựng "Nhà trường cho ngày mai". Trong đó có nguyên tắc: Giáo dục không phải là thu nhận, học bằng cách làm. Theo 8 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu –ĐHTN http://www.vn/ ông, cách làm ở đây phải là sáng kiến, khám phá, phát hiện.

Giáo dục tất nhiên không phải là tổ chức những kinh nghiệm của trẻ mà là tổ chức chúng lại thành những kiến thức khác nhau. Vào nửa đầu thế kỷ XX, nhà giáo dục người Pháp Cousinet Roger đã đề ra phương pháp làm việc tự do theo nhóm trong quá trình học dựa trên quan điểm dạy học hoạt động. Trong quá trình làm việc học sinh phải tìm tòi, khám phá, phải thực hiện những cuộc khảo cứu hay quan sát, phải cố gắng phân tích, tìm hiểu, diễn đạt những gì mà mình thu nhận đượC. Theo ông, cần phải bằng cách nào đó đòi hỏi ở trẻ sự cố gắng sáng tạo cá nhân để tự mình khám phá trong các tình huống khác nhau, nhằm khơi dậy ở trẻ tinh thần nghiên cứu.

Năm 1970, ở Mỹ đã xuất hiện ý tưởng dạy học cá thể hóa và đã được đưa vào thử nghiệm gần 200 trường. Trong đó, giáo viên xác định mục tiêu, cung cấp các phiếu hướng dẫn để học sinh tiến hành hoạt động tự lực, tự khám phá ra kiến thức mới theo nhịp độ phù hợp với năng lực. Như vậy, thuật ngữ khám phá trong dạy học và quan niệm về DHKP trên thế giới được xuất hiện từ rất lâu và theo thời gian chúng cũng được hiểu và thể hiện trong hoạt động học tập theo những cách khác nhau. Tuy nhiên, chúng đều hướng tới yếu tố tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh nhằm giúp học sinh chủ động lĩnh hội kiến thức, phát triển các năng lực về tư duy và các kĩ năng khác.