CHƯƠNG 1. MOT SÓ VANDE LÝ LUẬN VE CHỦ THẺ QUAN HỆ PHAP LUAT 1. Quan niệm về chủ thé quan hệ pháp luật Chỗ thể thường được hiễu là con người, hoặc sinh vật có ý thức, tơ mảnh định đoạt hhinh vi của mình đối với các sự việc, hiện tượng khác xây ra trong thé giới khách quan. Nhờ vậy, chủ thé theo nghĩa này là khá niệm có quan hệ trục tp với khó niệm khách th, trong đo, chỗ thể có nhận thúc và năng lục thực in đổi với khách thể.
Trong tiết hoe, vẫn đã chủ thể và khách thé à nộ: dung chỗ yêu trong nghiên cứu là hạt nhân quyết Ảnh trong các tranh luận khoa học giữa chủ ngiĩa duy tâm và chủ ngiễa duy vật Theo đó, chỗ th, Thay ý thức chủ quan của con người là nguồn gắc, là bản thể của thục tiễn hạ thé giới khách quan- khách thể tổn tei độc lập bên ngoài ý thúc, năng lực tự day vá thể chất của cơn "người mới là bản thé của thục tiễn. hoạt động không phụ thuộc vào con người, cơn người hay trí óc cơn người, chi phần ảnh la những gì dang dn ra trong thục iễn, để từ do lý gi và thay đổi thể gói khách quan công nhờ từ duy của mình để tích nghĩ với thụ tấn, Còn trong nh vục pháp ý, ty thuộc vào từng ngành luật, mã chủ thổ là khái niệm đăng dé ci cá nhân, pháp nhân hoặc quốc gia, nhà made. Vi da, trong Luật hién pháp, khá: niệm "công dân" chỉ chủ thé la cá nhân dap ting các yêu cầu do Nhà nước ben hành hiễn nhấp Ấy dit re, có các quyên và ngiĩa vụ hương ứng, Trong Luật hình chủ thé l là nguội hen tô, phố chu trách nhiệm trước Nhà nước ban hành Luật hành my dd về hành vũ của minh. Còn rong Luật quốc tế, chủ thể ở diy lạ là quốc gia có chủ quyén có đồ dia vi phép then gia vio các quan hộ trong lôm vục và quốc té với các quốc gia có chủ quyền hay các ổ chúc cổ dia vi chủ thể trơng ứng khác Nhờ vậy, đ theo quan niệm kiết học hay theo quan niệm pháp ý, thi chỗ thể đều được cơi là một đối hương có vịt độc lập, có năng ive về tr đưy và thé chất để hự mình thục hién hành vĩ rong thục tấn đời sống ĐiỂm khác biết ở chỗ, chủ thé theo quan niệm, tiết học thì hưởng thụ quyền lợi và gánh chu trách nhiệm trong phạm: tri của thể gi vất chất và niém; còn chủ thi php luật thì gánh chiu rách nhiệm hay thụ buông quyền lợi do việc thục hiện hành v pháp lý của minh Nói cách khác, chủ thé pháp uật có th không tổn tri trong thé giới at chất, mã chủ thể pháp luật tổn tử trong kiễn trúc thương ting, túc những quan niệm ý tưởng tơ tưởng, học thuyết về pháp luật côn cơn người với những điều kiên kinh t, xế hồi, chính ti.
trong một giai đoan nhất định. Đồng thời, cơ sở để cqayit Ảnh đối tượng nào là một chủ thể pháp luật cũng do một đổi tượng đặc tiệt - Nhà nước- quyết ảnh chữ không phải do sự tổn trì khách quan trong thục tẫn của chủ thể đó quyết ảnh Quan đm này đoợc thể hiện một cách sắc nát trong mốt s quy định của pháp uất một số nước, có thể kd din như Campuchia, Nhật Bin và Công hòa Liên bang Nga, Bộ luật din sự Campuchia ban hành năm 2007 quy din tei Điều 3: "Luật này dia ra những quy ảnh về quan hệ pháp luật binh đẳng giữa các cá nhân với nhau bao gm cả pháp nhân trên cơ sở tôn trong những muy nghĩ tự do cá nhân " Bộ luật Dân sự Nhật Bản năm 2006 cũng đưa ra quy dint cụ thé, dinh vĩ rõ rùng địa và pháp ly của chỗ thể pháp int à cá nhân và pháp nhân, có thé rõ rùng nhận thấy trong quy dinh ti Khoản Điều 33 cise Bồ luật này vi hấp nhân: "1. “hông có pháp nhân nào được thành lập trử khš nd được thành lập theo các quy định cin B6 luật này hoặc các luật khác”. Hay trong Bổ luật din my Liên bengN ge cũng có quy định rõ ring về chủ thé tạ Khoản2 Điễu 1: *2.
Các công din (hổ nhân) và php nhân sẽ có được và thục hiện quyén din sự của ý chỉ tự do cũa tiêng ho và vi lợi ích của riêng ho. các quyền di sơ có thể bị hạn ch trên cơ sỡ Luật Liên bang "Tương đồng với quan niém trên cũng nh các khả niệm được sử đụng trong các quy ảnh cin pháp luật mốt số nước trên giới, đưới góc độ nghiên cửu, ở Việt Nam cũng có khái niệm về chủ thể trong quan hộ pháp luật theo đó, chỗ thể quan hệ phép luật là cá nhân, tổ chức dép ing được các điển kiện do pháp luật quy định và tham gia vào quan hệ pháp luật) Chủ thể ñược Nhà nước xác dina cá nhân hay tổ chúc tham gia hay không tham gia những quan hệ pháp luật nào; chứ không xét din việc pháp luật điều chỉnh đổi tương ào, đối tương nào phát sinh quyén và nghĩa vụ do pháp luật quy dinh thi trở thành chủ thể của hấp luật Nhờ vậy, có thể định ngiĩa chủ thể quan hệ pháp luật sau: Chỉ thể qua hệ pháp Ide cá nhân tỔ chức, dip ứng đã đẫu bn luật Ảnh đễ tham gia vào mét hay các quan hệ pháp luậtvới cha vi pháp If phù hợp quan hệ pháp luật minh tham gia. 1 Vậ dắt 6 đy time pam tràthạc tho đó thc tổn ích quai chin vật đất Nguyễn io bio sống "Mẫn cơ, cơn ngời có rung, đổn sử ZXnghành th Mc nhan ca vật chit. Đọng thoi gant cất vấh vn, “EngXhông gie nổ l vô lun.
Không thể to nó cũng không tì tần đit được ng, nộ chibi dvb thức, Dong “hấp ban dng của nhiên", Ảng ghen & thông dh “revit chat bền hoe vấn: văn, vin động văn văn vì ang gu bật vit dit ơn vào dé vận động vì bốn hóa thì hông có củi gi là vãn vin a” Trường đại học Tnật Hi Nột Q06), Giáo rùi Tý lu hơn tể Nhà móc và Php luc Ne. Tưpáp, Nội, trăn 9 Đặc điểm của chủ thể quan hệ pháp luật ĐỂ có thể nhân thúc được diy đủ và chính xác về đặc đểm của chủ th quan hệ pháp luật te cũng cần xem xét cả hai yêu tổ nội him và ngoại điên cia khái niệm này, Trước hit, nội hàm cin khái niệm chỗ thể ia quan hệ pháp luật thể hiện những yêu tỔ in chất đặc tring của một chỗ thé trong quan hé pháp luật Chỗ th trong quan hệ phép uất cn phi là đôi tương hữu hành, có uất hiện trong đồi sống xã hội và sinh hoạ trong đời sống xã hội Tip theo, các đố tương này phải đoợc Nhà nước công nhân dia vĩ pháp ý và thừa nhận các quyền cũng như nghĩa vụ ki tham gia vào một hay mốt số quan hệ phip luật cụ thé Cudi cing chủ thể đó rỡ dang các quyên và thuc hién các nghĩa vụ mã Nhà nước quy đính than ga vào quan hệ pháp luật đó, Vay, nộ hàm ofa khá niệm chủ thể quan hệ xác dinh 03 vin để bin chit đặc trưng sau: Thứ nhất, về mguẳm gốc hay se lành thành chỗ thE quan hệ php luật Chỗ thể quan hệ pháp luật tuy là hạ nhân của quan hệ phép luật, nhưng không ra đời đẳng thos, cũng như không biến mắt đồng thời với quan hệ pháp init đ, mà do Nhà nước quy đính một chủ thé có đáp ứng được các yêu cầu dé them gia vào quan hệ pháp luật đó hay không Khi ấy, quyền và nga vụ côn chủ thể không tiêu biến ma chỉ bị lim hãm, hạn chế thực hiện bối không đáp ứng được các yêu cầu Nhà nước đặt ta. Thứ hai, chủ thể quan hệ pháp luật có các quyên và nghĩa vụ hop pháp, hay, chỗ thể quan hệ pháp luật được Nhà nước xác lập dia vi pháp lý cụ thể af them gia vào quan hệ pháp luật trong trường hợp Nhà nước yêu câu, di chủ thể vấn dép ứng được các lem gia vào một hay một số quan hệ pháp luật th chủ thể không được co a chỗ th của quan hé pháp luật VỀ ngoại điên của khá niệm chi thể pháp luật Chủ thể quan hệ pháp luật la tắt cả những cá nhân và tổ chúc ma Nhà nước quy định La đều kin them gia vào một hay mot sổ quan hệ pháp luật Ngoại điện của khả niệm này không chỉ điều chỉnh những chỗ thể thục té đáp ứng được những điệu kiên được pháp luật quy định trong thục tấn hoạt động, sma cônlã những chủ thể được pháp luật quy định vé điều lên hoạt động trên các quy pham, php luật thành vin. Nhờ vậy, chủ thể quan hộ pháp luật có các đặc điểm: Tính ý chí, Tih hiệu Tính hop pháp.1 Tĩnh ý chi Quan hệ pháp int ra đời từ du cầu đều chỉnh xã hội bằng pháp luật của Nhà nước, nên chủ thể quan hệ pháp luật chính là quan diém quan ly và đều chin xã hội của gia cấp 10 cằm quyền Chính vi vậy, chủ thé quan hệ pháp luật phải xuất hiện và tén tại trong thục có thể kde iệt với tn tủ xã hồi với thục tấn khách quan.
Nhông quan đm này có phat tiễn hơn, vin mình hơn thực tấn host động cũa chi thé trong các quan hệ xã hội đương thời, công có thé lạc hậu, phần đồng chẳng lại sự phát tiễn khách quan côn chủ thé trong xã hội đương thoi Chính và vây, chỗ thể quan hộ pháp loật xuất hiện và phát tiễn công với thục tấn, thục hiên điều chỉnh các quan hệ xã hội bing pháp luật cia Nhà nước. Có thể hiểu, mốt quan hệ xã hội có thể vừa tổn ti song song với một quan hệ pháp luật, tức chỗ thể quan hệ phap luật có bản chất la chủ thể quan hộ x hồi, ma đồng thin, rong mốt sổ trường hop, chỗ thể quan hệ pháp luật lạ là mốt los chủ thể quan hộ xã hồi riêng biệt, cỉ nh ra và xuất hiện trong mối trường pháp lý do Nhà mage quy dinh.