1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TRIỆU ĐỨC QUYÊN Tên đề tài: “ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH TẠI XÃ ĐỘNG ĐẠT, HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Phát triển nông thôn Khoa : Kinh tế và PTNT Khóa học : 2010-2014 Thái Nguyên, năm 2014 n 2 LỜI CẢM ƠN Sau quá trình phấn đấu và học tập với sự ủng hộ động viên từ gia đình, bạn bè và đặc biệt là sự quan tâm tạo điều kiện thuận lợi của nhà trường, và sự dạy bảo tận tình của thầy cô, tôi đã hoàn thành chương trình học đại học ngành Phát triển nông thôn và khóa luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Phòng đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, ban chủ nhiệm lớp cùng thầy cô trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi mọi mặt để tôi thực hiện đề tài này. Đặc biệt tôi xin cảm ơn thầy Nguyễn Mạnh Thắng, đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình, đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể gồm: Ban dân vận huyện Phú Lương, Các tổ chức hội đoàn thể huyện Phú Lương, Phòng thống kê huyện Phú Lương, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, ban thống kê, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, phòng địa chính xã Động Đạt, giúp tôi có điều kiện thực tế tìm hiểu hoàn thành đề tài.
Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng khóa luận này không tránh khỏi thiếu sót, kính mong quý thầy, cô giáo và các bạn chỉ bảo, giúp đỡ để khóa luận được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 05 năm 2014 Sinh viên thực hiện Triệu Đức Quyên n 3 MỤC LỤC Trang PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm.
Khái niệm cơ hội. Khái niệm phát triển. Khái niệm công bằng. Khái niệm phụ nữ nghèo chủ hộ.
Khái niệm giới, giới tính, bình đẳng giới. Khái niệm kinh tế hộ gia đình. Vai trò của phụ nữ. Vai trò vốn có của người phụ nữ.
Phụ nữ có vai trò quan trọng trong nông nghiệp. Một số vấn đề đặt ra với phụ nữ nông thôn. Vấn đề sức khỏe. Về chuyên môn kỹ thuật.
Sự bất bình đẳng giới trong tiếp cận nguồn nhân lực và ra quyết định .4 Vấn đề bên ngoài xã hội .5 Yếu tố bên trong nông hộ. ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Tổng quan địa bàn nghiên cứu .1 Đặc điểm tự nhiên .2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội.
Thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại xã Động Đạt. Khái quát về thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn xã .2 Thực trạng vai trò của phụ nữ trong các hộ nghiên cứu. Quan điểm, phương hướng và một số yếu tố thuận lợi và cản trở việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong việc phát triển kinh tế hộ. Yếu tố thuận lợi.
Yếu tố cản trở. Quan điểm về việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại xã Động Đạt. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình trong phát triển kinh tế. Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, các cấp trong việc thực hiện bình đẳng giới.
Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của xã hội về giới trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Nâng cao trình độ mọi mặt của phụ nữ, kết hợp với giáo dục truyền thống, phẩm chất đạo đức trong đông đảo phụ nữ. Tăng khả năng tiếp cận và kiểm soát nguồn lực. Tăng cường tạo quyền và khả năng tiếp cận của phụ nữ đối với quá trình ra quyết định ở cơ quan, đơn vị, gia đình.
Giải pháp hoạt động khuyến nông và thông tin nông nghiệp đối với phụ nữ. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO .64 n 5 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Kết quả lựa chọn nhóm hộ điều tra .1: Diện tích đất phân loại theo đất của xã Động Đạt và một số xã lân cận năm 2013. Hiện trạng sử dụng đất đai của xã Động Đạt 2011 – 2013.
Tình hình dân số xã Động Đạt giai đoạn 2011- 2013. Lao động xã Động Đạt chia theo giới tính giai đoạn 2011 – 2013 25 Bảng 4. Diện tích, năng suất, sản lượng của một số cây trồng chính của xã Động Đạt từ năm 2011 - 2013. Nữ trong các nhóm tuổi từ năm 2011 – 2013.
Phụ nữ trong độ tuổi tham gia sinh hoạt đoàn thể năm 2013 .8 Trình độ của cán bộ hội đoàn thể nhiệm kì 2011 - 2016. Phân loại kinh tế hộ tại xã Động Đạt theo chuẩn mới và mức sống dân cư giai đoạn 2011 – 2013. Phụ nữ tham gia vào cấp ủy Đảng, chính quyền đoàn thể tại thôn nghiên cứu. Tỷ lệ nữ tham gia hoạt động cộng đồng ở 03 thôn nghiên cứu.
Tỷ lệ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý hộ. Phân công lao động sản xuất nông nghiệp trong các hộ ở thôn nghiên cứu. Phân công lao động trong các hoạt động ở thôn nghiên cứu. Nguồn tiếp cận thông tin của phụ nữ tại điểm nghiên cứu.
Đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tình hình quản lý tài chính của hộ tại thôn nghiên cứu. Mối liên hệ giữa vai trò giới, tình trạng bất bình đẳng giới và công cuộc phát triển. 54 n 6 DANH MỤC HÌNH Biểu đồ 4.
Cơ cấu sử dụng đất xã Động Đạt năm 2013. Tốc độ tăng dân số theo giới giai đoạn 2011 - 2013. Cơ cấu phụ nữ tham gia sinh hoạt đoàn thể năm 2013. Trình độ văn hóa của lao động nữ xã Động Đạt năm 2013.
Tình hình sử dụng quỹ thời gian của phụ nữ trong 03 thôn nghiên cứu trong một năm. Trình độ của nam và nữ trong độ tuổi lao động ở vùng thôn nghiên cứu. Tỷ lệ người ốm trong các hộ được chăm sóc, chữa trị tại khu vực nghiên cứu. Nhân tố tác động đến nâng cao vai trò của phụ nữ.
57 n 7 DANH MỤC BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nguyên nghĩa UBND Ủy Ban Nhân Dân HĐND Hội Đồng Nhân Dân NN & PNNT Nông nghiệp & Phát triển nông thôn LĐ & TBXH Lao động & Thương binh xã hội TB Trung bình Đoàn TN Đoàn Thanh niên CĐ, ĐH Cao đẳng, Đại học LHPN Liên hiệp Phụ nữ CNVC Công nhân viên chức n 1 PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài Phụ nữ có vai trò quan trọng trong đội ngũ đông đảo những người lao động trong xã hội. Bằng lao động sáng tạo của mình, họ đã góp phần làm giàu cho xã hội, làm phong phú cuộc sống con người. Phụ nữ luôn thể hiện vai trò của mình trong các lĩnh vực xã hội, cụ thể là trong lĩnh vực hoạt động vật chất, phụ nữ luôn là một lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải để nuôi sống con người.
Không chỉ sản xuất ra của cải vật chất, phụ nữ còn góp phần vào việc duy trì dân số để phát triển xã hội. Trong lĩnh vực hoạt động tinh thần, phụ nữ có vai trò sáng tạo nền văn hóa nhân loại. Nền văn hóa dân gian của bất cứ nước nào, dân tộc nào cũng có sự tham gia của họ, bằng nhiều hình thức. Ở Việt Nam, phụ nữ chiếm gần 50% dân số cả nước, họ tham gia vào tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng và càng ngày càng thể hiện vị trí và vai trò của mình trong xã hội.
Trong suốt chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước, lịch sử Việt Nam đã ghi nhận những cống hiến của người phụ nữ. Trong công cuộc đổi mới Đất nước của Đảng, họ luôn giữ gìn và phát huy, nêu cao tinh thần yêu nước, đoàn kết, năng động sáng tạo, khắc phục mọi khó khăn để vươn lên trong mọi lĩnh vực. Trong gia đình, người phụ nữ vừa là người con dâu, người vợ, người mẹ, người thầy của các con, người chăm lo vun vén hay còn là người thầy thuốc của gia đình. Đảng và Nhà nước ta ngày càng quan tâm và phát huy vai trò của phụ nữ trong xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ tham gia vào tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng… Ở khu vực nông thôn, cùng với việc tích cực tham gia vào quá trình phát triển kinh tế gia đình, mỗi phụ nữ còn tham gia nhiều hoạt động xã hội, góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế, ổn định an ninh quốc phòng địa phương, làm thay đổi diện mạo khu vực nông thôn Việt Nam.
n 2 Xã Động Đạt là một xã miền núi của huyện miền núi Phú Lương của tỉnh Thái Nguyên, với 49,3% dân số là phụ nữ [16]. Lực lượng này đã và đang góp phần to lớn vào việc phát triển kinh tế - xã hội của toàn xã. Tuy nhiên, sự đóng góp này chưa được ghi nhận một cách xứng đáng, chưa tương xứng với vị trí và vai trò của họ trong nền kinh tế, trong các mối quan hệ xã hội và đời sống gia đình. Đặt biệt trong nền kinh tế thị trường hiện nay, người phụ nữ vừa phải tham gia hoạt động trong xã hội, vừa đảm nhiệm vai trò trong gia đình là một người vợ, người mẹ… Qua quá trình công tác và nghiên cứ trong lĩnh vực liên quan đến phụ nữ, nhiều câu hỏi được đặt ra cho bản thân, cho các cấp hội ban ngành đoàn thể: Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ hiện nay như thế nào? Thực trạng và vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ hiện nay ra sao? Giải pháp tháo gỡ những khó khăn trong quá trình nâng cao năng lực cho phụ nữ ?