phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chƣơng, 5 tiết. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1 VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG CUỘC ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Một số vấn đề về báo chí 1. Khái niệm báo chí Điều 1 Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung năm 1999) nêu rõ: “Báo chí ở nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phƣơng tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nƣớc, tổ chức xã hội (dƣới đây gọi chung là tổ chức); là diễn đàn của nhân dân”.
Điều 3 Luật Báo chí xác định: Báo chí hay các loại hình báo chí Việt Nam gồm: báo in (báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (chƣơng trình phát thanh), báo hình (chƣơng trình truyền hình, chƣơng trình nghe-nhìn thời sự đƣợc thực hiện bằng phƣơng tiện kỹ thuật khác nhau). Báo chí không những tuyên truyền, cổ động, góp phần tổ chức thực hiện đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc, mà còn trở thành một nguồn thông tin dồi dào, mang hơi thở cuộc sống, góp phần giúp cho các cơ quan Đảng và Nhà nƣớc hoạch định các chủ trƣơng, chính sách kinh tế- xã hội, kiểm nghiệm hiệu quả và phát hiện những vƣớng mắc trong quá trình thực hiện các chủ trƣơng, chính sách ở các cấp, các ngành, các địa phƣơng. Sự phát triển và mở rộng ảnh hƣởng của báo chí đã góp phần nâng cao dân trí, thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng nhân dân tới các vấn đề chung của đất nƣớc và quốc tế. Sự mở rộng các quan hệ kinh tế, chính trị, ngoại giao kéo theo sự mở rộng khai thác thông tin cả trong và ngoài nƣớc.
Điều đó dẫn đến sự đa dạng hóa các thông tin đƣợc truyền tải trên hệ thống báo chí. Theo khảo sát thực tế, báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới, đặc biệt trong mấy năm gần đây đã cung cấp khoảng 70% lƣợng thông tin cho công chúng cả nƣớc. Trong đó, một số lĩnh vực nhƣ: thời sự chính trị - xã hội, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dự báo thời tiết, biến đổi khí hậu, thiên tai. báo chí giữ ƣu thế tuyệt đối trong cung cấp thông tin.
Báo chí đã tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác- Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đƣờng lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc đến cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; đồng thời phản ánh kịp thời tâm tƣ, nguyện vọng chính đáng của nhân dân; phát hiện, biểu dƣơng nhân tố mới, điểm hình tiên tiến; tham gia tích cực trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và những hành vi tiêu cực trong xã hội; góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa- xã hội, nâng cao lòng tin của nhân dân đối Đảng và Nhà nƣớc. Báo chí cũng đã góp phần tích cực làm cho cộng động ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài và nhân dân thế giới ngày càng hiểu rõ hơn quan điểm, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nƣớc ta. Đội ngũ những ngƣời làm báo đã nỗ lực phấn đấu để thông tin nhanh, đa dạng, phong phú nhiều chiều; tích cực đi sâu nghiên cứu thực tiễn để hiểu và phản ánh chân thực, sinh động mọi mặt đời sống xã hội. Đảng, Nhà nƣớc và nhân dân ta đánh giá cao những công lao, đóng góp của báo chí trong các thời kỳ cách mạng trƣớc đây và trong những năm đổi mới vừa qua.
Đặc điểm báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới Trong tiến trình phát triển, do những điều kiện khách quan và chủ quan, báo chí Việt Nam cũng có sự phát triển ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, từ năm 1986 đến nay, báo chí nƣớc ta đã có bƣớc phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng và toàn diện. Cụ thể: - Quy mô, số lượng, chất lượng các loại hình báo chí phát triển nhanh. Đến nay, cả nƣớc đã hình thành một hệ thống báo chí hoàn chỉnh với 4 loại hình: báo in, báo nói, báo hình và báo điện tử, đảm nhiệm chức năng vừa là cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng, các cơ quan Nhà nƣớc và các tổ chức xã hội, vừa là diễn đàn của nhân dân.
Tính đến tháng 5 năm 2009, nền báo chí nƣớc nhà đã có 706 cơ quan báo in (trong đó có 76 báo trung ƣơng, 102 báo địa phƣơng, 528 tạp chí), 21 báo điện tử, 160 trang tin điện tử mang tính báo chí và hàng nghìn trang tin điện tử có nội dung thông tin thông tin của các cơ quan Đảng, Nhà nƣớc; các đoàn 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thể, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp; 76 đài phát thanh, truyền hình với hơn 17.000 ngƣời đƣợc cấp thẻ nhà báo. Đài Tiếng nói Việt Nam đã phủ sóng 97,5% diện tích lãnh thổ quốc gia và qua vệ tinh đến nhiều nƣớc trên thế giới. Đài Truyền hình Việt Nam phủ sóng đến gần 90% hộ gia đình trong nƣớc và qua vệ tinh đến nhiều khu vực ngoài nƣớc. Thể loại báo chí có nhiều tiến bộ theo xu hƣớng ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp.
Bên cạnh một số loại hình báo chí truyền thống là báo in, báo nói và báo hình, từ năm 1997 xuất hiện thêm báo điện điện tử. Truyền hình cáp phát triển với tốc độ cực nhanh, mức tăng trƣởng từ 60-70%/năm. Hơn 10 năm qua, báo điện tử đã phát triển mạnh mẽ, trở thành công cụ hiệu quả trong việc thông tin, tuyên truyền mọi hoạt động của đất nƣớc tới nhân dân trong và ngoài nƣớc. Việc sử dụng internet cũng tăng rất nhanh.
Dự kiến đến tháng 11/2011, số ngƣời sử dụng internet đạt 26,8 triệu ngƣời nhƣ Thứ trƣởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn đã nói, “tức là hơn 30% dân số, gấp đôi so với năm 2006 và gấp 10 lần so với năm 2003”1. Sự ra đời và phát triển vƣợt trội của báo điện tử cùng với khả năng tích hợp nhiều loại hình báo chí trên một thiết bị truyền thông hiện đại đã tạo ra khả năng to lớn cho việc truyền tải, thu nhận thông tin của các cơ quan báo chí và công chúng cả nƣớc. Nội dung thông tin trên báo chí có nhiều đổi mới, hấp dẫn, sinh động, phong phú nhanh chóng và kịp thời. Bức tranh hiện thực khách quan của đất nƣớc và thế giới đƣợc phản ánh khá đầy đủ, toàn diện và nhanh chóng trên báo chí.
Nhờ vậy mà công chúng Việt Nam có thể hiểu hơn về tình hình thế giới trong tiến trình giao lƣu, hội nhập; đồng thời bạn bè quốc tế cũng hiểu biết nhiều hơn và đúng hơn về đất nƣớc và con ngƣời Việt Nam, góp phần thúc đẩy hợp tác, đầu tƣ đôi bên cùng có lợi. Có thể nói, trong thời kỳ đổi mới, báo chí nƣớc ta đã có bƣớc tiến mạnh mẽ, sôi động, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin, giải trí và nhiều hiểu biết khác của ngƣời dân trong nƣớc và cộng đồng quốc tế.uk 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đội ngũ người làm báo chí ngày càng đông đảo và lớn mạnh. Đội ngũ phóng viên làm báo phát triển mạnh về số lƣợng và trình độ chuyên môn với trên 17.000 nhà báo đƣợc cấp thẻ hành nghề. Tuy chƣa có con số thống kê chính thức nhƣng ƣớc chừng có hàng trăm nghìn ngƣời đang hoạt động trong lĩnh vực báo chí với các công việc nhƣ: phóng viên, biên tập viên, phát thanh viên, kỹ thuật viên, nhà in, phát hành, đội ngũ nhà lãnh đạo cơ quan báo chí, đội ngũ cộng tác viên… Đội ngũ này ngày càng đƣợc trẻ hoá, đƣợc đào tạo bài bản, hệ thống, có chất lƣợng và trình độ chuyên môn.
Đến nay, gần 80% nhà báo có trình độ đại học trở lên, số nhà báo có 1-2 bằng đại học, sử dụng từ 1 ngoại ngữ trở lên ngày càng tăng. Đội ngũ ngƣời làm báo giữ vai trò quyết định về nội dung, hình thức và chất lƣợng của các sản phẩm báo chí, vì vậy càng đƣợc quan tâm thƣờng xuyên. - Báo chí Việt Nam tham gia tích cực, chủ động vào các hoạt động của báo chí khu vực và thế giới. Báo chí Vệt Nam là một bộ phận của báo chí khu vực và thế giới.
Trên cơ sở đƣờng lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hoá, đa phƣơng hoá của Đảng và Nhà nƣớc, báo chí đã tích cực, chủ động tham gia vào các hoạt động của khu vực và thế giới, góp phần quan trọng vào tiến trình phát triển chung của báo chí hiện đại. Hội nhà báo Việt Nam là thành viên của Tổ chức quốc tế các nhà báo (OIJ), Liên đoàn báo chí ASEAN (CAJ). Hội và các cơ quan báo chí Việt Nam đẩy mạnh giao lƣu, hợp tác với các tổ chức, cơ quan báo chí của Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Lào, Thụy Điển, Hàn Quốc… Đài truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam mở rộng phạm vi phủ sóng ra nhiều nƣớc trên thế giới nhƣ: Châu Á, Bắc Mỹ, Châu Âu, Châu Phi. Sự hợp tác này đã mang lại hiệu quả và tác động tích cực trong việc đƣa thông tin trong nƣớc ra thế giới và thu nhận thông tin quốc tế cho công chúng trong nƣớc, tạo sự hiểu biết, hữu nghị và thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các nƣớc trên thế giới.
14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ báo chí được đẩy mạnh. Đào tạo, bồi dƣỡng và sử dụng nguồn lực báo chí là việc rất quan trọng. Mặc dù ngành báo chí sử dụng nhân lực từ nhiều nguồn khác nhau: văn học, ngôn ngữ học, lịch sử, triết học, xã hội học… nhƣng để làm báo chuyên nghiệp thì đội ngũ này phải đƣợc đào tạo, bồi dƣỡng bài bản và hệ thống. Hiện nay, ở nƣớc ta có các cơ sở đào tạo cán bộ báo chí trình độ cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ là: Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị- Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh; Khoa Báo chí và truyền thông của hai trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh; Khoa Ngữ Văn- Báo chí của Đại học Huế, các trƣờng cao đẳng phát thanh- truyền hình Trung ƣơng 1 (Phủ Lý- Hà Nam); Cao đẳng phát thanh- truyền hình Trung ƣơng 2 (Thành phố Hồ Chí Minh); Cao đẳng truyền hình trung ƣơng (Thƣờng Tín- Hà Nội) đào tạo cán bộ phóng viên, biên tập viên trình độ cao đẳng.