đặt vấn đề nghiên cứu để lài “ Vai trò của háo chí trong việc hảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá Việt Nam hôm nay", chún g tôi m o n g m uốn tìm hiểu một cách tương đối cụ thể, kỹ lưỡng những đóng góp của báo chí đối với sư vận động, phát triển của các giá trị văn ho;í Inivrn thống tốt đẹp, qua đó, khái quát xác định vai trò, vị trí của báo chi Irong \ ICC gnr gìn và phái huy hản sắc văn hoá dAn tộc. Trên cơ sở những tư liêu n i thô <1tr<í( sưu lầm trên báo chí, việc nghiẽn cứu cũng sẽ hình thành những phác hoa vé XII hướng vân dộn g của nền văn hoá dân tộc trong ihời kỳ đổi mới. x;k đinh những bước đi phù hựp với (hực liễn cho háo chí. Việc ngliicn cứu mọt sò (I.K điểm về hình (hức (hể hiện cùa (ác phẩm háo chí xoay quanh chu đề b;io vệ v;i phát huy hản sắc văn hoá dAn tộc cũng được xem xél nghiêm túc.
có thc grSp phẩn nâng cao chất lương tác phẩm háo chí. Kết quả nghiên cứu thực tiễn là cơ sớ đổ chúng lôi có sự đánh giíi chính x;ìc về những hài hoc kinh nghiêm v;i m;inli dạn đề xuất một số giải pháp (hiết Ihực góp phẩn nAng cao hiệu quá cùa hoai động háo chí, giúp báo chí thực hiện lốt hơn chức năng của mình đối với sư phái triển của văn hoá clAn lộc. Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu, để lý giải, làm rõ vấn đề, chúng tôi vận Hung đổng thời nhiều phương pháp lý luận, khoa học: - Dựa trên cơ sở lý luân của chủ nghĩa Mác- Lê-nin, tư tưríng Hô Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đáng và Nhà nước ta. - Kháo sát, phân lích các nội dung cơ bản được thể hiện trên báo chí.
nr (ló, tổng hợp các kết quả để đi đến một đánh giá khái quát về vị trí. vai trò cua h;ịn chí đối với việc bảo vệ các £Ìá trị bản sắc văn hoá dân tộc. - Dùng phương pháp điều (ra xã hội học để tập hợp nhận XÓI, đánh ịỉiíi ( u;i hạn đọc làm cơ sỏ' đối chiếu cho các kết quả thu dược lừ thực tế kháo sát Ircn b;ío chí. Kêf cấu cún luận ván: LuẠn văn hao gồm những phtìn chù yếu sau đây: - M ở dầu - C h ư ơ n g M ộ i.
Bản sắc văn hoá Việt Nam - Nhân tỉiức và íỊiian niệm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Ch ư ơ g Hai: Ráo chí với vai trò giữ gìn và phát huy hàn siìc díìn tôc cn;i nền văn hóa Việt Nam. - C h ư ơ n g Ba Một số nhện xét về hình thức thể hiện của lác phấm báo chí viết về hản sắc văn hoá. Trong quá trình tiến hành nghiên cứu để tài. luận văn chắc hẳn không Iiánli khỏi những sai sót.
Người viết luận văn rất mong nhân dược SƯ chì hào. góp V chAn tình của các Ihíiy, cô và đổng nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương Một: B Ả N S Ắ C V Ă N H O Ả V I Ệ T N A M - N H Ả N T H Ứ C VÀ Q V A N X I Ệ M 1 BẢN SẮC DÀN TỒC VẢ VẢN HOẢ I. I Kliái niệm “ Bản sắc văn hoá dân tộc": Có thể nói trong lịch sử phát triển nhân loại, chưa bao giờ vấn đề bán săc văn hoá dân tộc được đặt ra cấp bách và toàn diện như hiện nay.
Tiêp cận \;ì hoi ở hAt cứ lĩnh vực nào, lừ hất cứ góc độ nào đều ít nhiều dông cliam (lẽn. đcu ĩiliiin thấy dấu ấn của bản sắc văn hoá dãn tộc. Điều đó chứng tỏ hán sãc vãn hoíí l;i mội lĩnh vực rộng lớn, hao trùm đồng thời nó còn lan toả, thAm nhâp, đan XCI1 vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Chínli vì vậy, bản sắc văn hoa díìn tộc là mộ! khái niệm rộng, đa nghĩa và gíìy nhiều tranh luẠn.
Có nhiều đinh nghĩa khác nha 11 vổ hản sắc văn hoá. Nhưng một điều (hú vị là phân lớn các dinh nghía không loại trừ, bác bỏ nhau inà còn hổ sung hỗ trợ nhau. Theo T ử điển Tiếng Việt, từ "Bản sắc" có nghĩa la: "Màu sắc, lính chAI riêng tạo thành dặc điểm chính. Bản sắc dân tộc" f3 1 , 2 9 1.
Trong cuốn lỉó i và (hìp vè V ăn hoá Việt N am , "Bản sắc văn hoá" được định nghĩa "là hệ thống nlu~rnji <l;ì( tính hên Irong, những sắc thái riêng có tính gốc nguồn, gắn với những đãc lính của chủ thể, trở thành nguồn cội, khuôn mặt, nền tảng, han thế của mót ncn vAn hoá; là căn cước, là chứng minh thư của văn hoá bất kỳ dân tộc nào. Nó chính lii cái để phân hiệt văn hoá dân tộc này và văn hoá dân tộc khác, khiến cho văn ho;í của (lAn lộc này không trớ ihànli “cái h ó n g ” của v;ìn híiá (líìn lộc khác vì) uíiunv lại” [22, 26-2 7]. Giáo sư Đà o Duy Anh gọi đó là “ tư cách riêng để (ồn tại” [ 14.366) cua non văn hoá dAn lộc. Luận văn không có (ham vọng là một công trình lý llmyết về văn hn;í.
li!Y nhicn, để liến hành nghiên cứu đề tài ch úng tôi cần chọn cho mình moi kh;n niệm về hdn sốc văn hoá dân tộc làm cơ sở khoa học. Vì vậy, có thế hiên "han Síic văn hon (lAn tộ c ” Iheo khái niệm cua giíto sư Phan Ngọc- dưa i ;i. !;'| IIIÍII ki! biến của văn hoá Irong quá trình phát triển cửa lịch sử" được lạo tliìinh b(<i "những nhu cÀu của (Am llurc con người", Irong đó, "văn hn;í là inôt hc iliốnu những quan hệ, không phải là những vât"[27,32]. The o định nghía trên, bán s;ic văn hoá (lAn lộc là lổng hoà các dặc điểm và các nhân tố vừa (la dang, vừa |;m (l;u cùa dAĩi lộc, bao gồ m cũ những Imyền thống tối dcp và nliững tnivôn llinni: l;n hậu.
Việc nghiên cứu, xem xét để xác dinh những kh;íi niệm nói hàm vít ngoai dicn cùa hán sắc văn hoá clAn tộc, cho tiến nay vẫn là vấn clc mớ. B;in s;ic von !;i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cái gì trừu tượng, hiên hóa uyển chuyển và linh hoạt. Nó đang được tiếp cân tir nhiều khoa học, nhiều góc độ. Một tiếp cận đáng lưu ý, xem xét vãn đề theo tính khuynh hướng, cho rằng bản sắc văn hoá dân tộc là sự tổng hoà các kluiynh hướng cơ bản trong sáng tạo văn hoá của một dân tộc; là mối liên hê thường xuyên, có định hướng của cái riêng (văn hoá dân tộc) với cái chung (Vỉìn lioá khu vực, văn hoá nhân loại.
Nhiều người tiếp cân bản sắc văn hóa chín tộc tư pliúi chức năng văn hoá, giá trị văn hoá. Dù từ góc độ nào thì đó cũng là cuộc hành trình đi tìm những nél riêng, sắc thái bền vững, căn cốt của một ncn văn hoá. Mii “ nói đến văn hoá là nói đến con ngư ời” [39,12]. "Trong toàn hộ sư phát Iricn \fi họị, con người luỏn Uiỏn lổn tại với liíii lư cách: vừ;i là chú thê, vin l;i (loi Iiídiií' (rong tất cả những gì cổ thể nói được về sự tiến hoá của lịch sử trcn Ir;íi đ;ìl.
t o n người là trung tâm. Hơn nữa, cái vị trí trung íâm đó được đám báo bằng hai vò cống hiến và hưởng lhụ” [18,6]. Như thế, khi chu yển khái niệm con người YIIO lĩnh vực văn hoá, con người được xác định ở vị trí "chù- khách thè cu;i vãn h o á ” [ 3 9 , 14|. Từ góc độ là chủ thể văn hoá, con người nói chung, người Vict Num nói riêng một mặt là con người cá nliAn, mật khác m a n g tái trong mìnli lính (h n tộc Iruyền thống.
"Con người phải có tính (lân tộc cũng như phỉíi có míìi. Và tính đAn tộc được trao cho con ngưừi từ lúc sinh ra và còn lai một cách bíii hiến suốt cuộc đời người fly” [2l,8 0Ị. Giáo sư Hà Văn Tấn cĩíng kli;míi (lịnh sư t ổ n lại c ủ a l í n h c á c h tlAn t ộ c v à tAm l ý dAn t ộ c t r o n g s ư h ì n h i h i m l i híin SĨH' <ỉ;ìn tộc Việl Nam. “Tftm lý dAn tộc hiểu hiện trong pho ng cách tư (luv, lói ứng \H (hay hành vi), đồng Ihời biểu hiện ra trong lình cả m (lAn tộc.
Các yếu tố này bao gồm cá hicn NÔ v;i háng sô. chính vì vậy tính cách dAn tộc và tâm lý dAn tộc có biến chuyển. khi lìm hiểu tâm lý dân tộc hay tính cách dân tộc (cả mặt tích cực và tiêu cực). ph;ii xem xél vai trò tác động, sự chi phối của cả ha yếu tố tự nhiên, xã hội Vít lịch sử.
( V) như vậy, ta mới có thể lý giải một cách cặn kẽ, khoa học nhữ ng yếu lố trói trnnu tính cách, lAm lý, bản sắc văn hoá của con người Việt Nain. Để làm sáng lỏ bản sắc của văn hoá Việt Nam , cẩn đăt nó trong SƯ sn sánh với các nền văn hoá khu vực và thế giới. Trong quá trình phát tĩiến CÍIH 11 ch SII nhân loai, hình thành sự phAn hiệt hai khái niệm “ phương Đ ô n g " và phư(<njj T â y ” về mặt văn hoá. T he o tác giả Trần Ngọc T h c m Irong cuốn Tim vé hau \(í( văn hoá Việt N a m , hai kliu vực này có sự khác biệt rõ rệt về mọi plmoTìg diện: - Văn hoá phương Đ ông m a n g tính chất ttọ n g tĩnh với nguồn góc nthií! nghiệp', Irong khi văn hon phương TAy m a n g tính chất Iiọnự (ỈÔI1 Ự, có nonnn !’||| (ỉu mục.
Văn hon plnrơng Dông có ý llníc t ôn t r ọ n ọ , sống ìuu) h ợ p với i l ì i r n l ì l ì ì rn- phương Tíìy có lâm lý roi lìucờnẹ, tham vọng chinh pỉiìK vrì <lư’ iụ;u tlìiriì nhiriì - Kiểu tư duy của phương Đỏ ng ỉà lối lư duy tổng hợp- hiên chứng; phirưng TAy (1i theo lối phíìn tích- siêu hình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Nguyên tắc tổ chức cộng đồng của phương Đ ông là trọng tình, tiọnự iliK trọng văn. Phương TAy trọng sức m ạnh, trọng tài, trọng võ. - P h ư ơ n g Đ ỏ n g c ó t h á i đ ộ d un g hợp v à d ân chít tro ng i i i ’p nliận: m c m í / r e.
hiến hoà trong đối phó.