CHƯƠNG 1 NHỮNG VAN DE CƠ BAN VE UU DAI THUÊ THU NHẬP DOANH NGHIEP DOI VOI DOANH NGHIEP PHAN MEM, CONG NGHE CAO 1. Khái quát về doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao 1. Khái niệm doanh nghiệp phan mém, công nghệ cao Đối với doanh nghiệp công nghệ cao: Về khái niệm Công nghệ cao, Khoản 1 Điều 3 Luật công nghệ cao năm 2008 quy định Công nghệ cao là công nghệ có hàm lượng cao về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; được tích hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại; tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng vượt trội, giá tri gia tăng cao, thân thiện với môi trường: có vai trò quan trọng đối với việc hình thành ngành sản xuât, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành sản xuât, dịch vụ hiện có. Về khái niệm Doanh nghiệp công nghệ cao, Khoản 4 Điều 3 Luật Công nghệ cao 2008 quy định Doanh nghiệp công nghệ cao là doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cung ứng dich vụ công nghệ cao, có hoạt động nghiên cứu và phát triên công nghệ cao.
Như vậy doanh nghiệp công nghệ cao là doanh nghiệp sản xuất sản phẩm, cung ứng dịch vụ hoặc có hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ có hàm lượng cao về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; được tích hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại; tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng vượt trội, gia tri gia tăng cao, thân thiện với môi trường; có vai trò quan trọng đối với việc hình thành ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành san xuất, dịch vụ hiện có. Đối với doanh nghiệp phần mềm hay còn gọi là doanh nghiệp sản xuất phần Về khái niệm Phần mềm: “Đây la một hệ thong các chương trình có thé thực hiện trên máy tính nhằm hỗ trợ các nhà chuyên môn trong từng lĩnh vực chuyên ngành thực hiện tốt nhất các thao tác nghiệp vụ của mình. Nhiệm vụ chính yếu của phan mém là cho phép các nhà chuyên môn thực hiện các công việc của họ trên máy tinh dé dàng và nhanh chóng hơn so với khi thực hiện cùng công việc đó trong thé giới thực ”!. Từ khái niệm này có thé thay phần mềm cũng là một san phẩm công nghệ cao được nghiên cứu tích hợp từ thành tự khoa học hiện đại hay ở đây là khoa học về công nghệ máy tính, có vai trò quan trong trong các ngành nghề hiện nay.
Các sản pham phần mềm này sẽ giúp phát triển các ngành nghề mới xuất triện trong thời đại công nghệ số hoặc sẽ giúp hiện đại hóa, đơn giản hóa các công tác hoạt động của ngành nghê đã có. Qua khái niệm trên có thé hiểu doanh nghiệp phần mềm hay sản xuất phan mềm là các doanh nghiệp tiến hành đầy đủ các quy trình chuyên môn như hoạt động nghiên cứu, xây dựng, lập trình,. nhằm tạo ra sản phẩm mang tính công nghệ là phần mềm giúp hỗ trợ trong các hoạt động kinh doanh sản xuất hay các hoạt động mang tính cá nhân khác diễn ra trên máy tính. Tóm lại, khái niệm về Doanh nghiệp phân mêm, công nghệ cao có thê được tong hợp lại và hiểu như sau: “Doanh nghiệp phan mêm công nghệ cao là doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cung ứng dịch vụ công nghệ cao, có hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, tạo ra sản phẩm có chất lượng, tinh năng vượt trội, gia trị gia tang cao, than thiện với môi trường; có vai tro quan trong đối với việc hình thành, hỗ trợ phái triển ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành sản xuát, dich vụ hiện có `.
! Theo Bài giảng Công nghệ phần mềm — Khoa Công nghệ thông tin, trường Dai học Đông A http://dulieu.vn/books/cong-nghe-thong-tin/kiem-thu-phan-mem/file_goc 782880 pdf 6 1. Đặc điểm của doanh nghiệp phan mém, công nghệ cao Từ các khái niệm được xây dựng, có thê thay các ví dụ điển hình về các ngành nghề, doanh nghiệp thuộc lĩnh vựa phần mềm, công nghệ cao là lĩnh vực thiết bị hàng không vũ trụ; máy tính; thiết bị và công nghệ viễn thông: lĩnh vực công nghệ sinh học, dược phẩm; máy móc, thiết bị kỹ thuật. Đề có thể xác định được toàn bộ các ngành nghề thuộc lĩnh vực này hay giới hạn lĩnh vực này có thé coi là một thách thức vì theo một nghĩa nào đó khối ngành này là một cánh cửa mở ra tương lai vô cùng đa dạng và phức tạp, không thể giới hạn bởi những lý thuyết thông thường. Nhưng doanh nghiệp thuộc khối ngành này sẽ là nguồn gốc, nên tang của những phát minh và đổi mới.
Tuy nhiên, ta vẫn có thể rút ra được những đặc điểm cơ bản, những sự khác biệt mà các doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao này mang trên minh. Cụ thé vê đặc diém của những doanh nghiệp này như sau: Tht nhất, đây là những doanh nghiệp yêu cau đòi hỏi cao về trình độ của người lao động trong công tác nghiên cứu khoa học hoạt động kinh doanh sản xuất. Các doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao là những doanh nghiệp mang tính chất về nghiên cứu phát triển cao, cần mức trình độ nhất định trong từng phân đoạn tién hành hoạt động bởi đây là những ngành nghề không chi đơn thuần là sự quen thuộc của tay chân mà cần tới những kiến thực cụ thể, tiếp cận sâu với lĩnh vực khoa học công nghệ trong công tác nghiên cứu phát triển sản phẩm cũng như kinh doanh sản xuất. Tht hai, những doanh nghiệp này có tính đổi mới cao, luôn tiếp cận nhanh đối với quá trình phát triển của công nghệ, quá trình đổi mới của trang thiết bị kỹ thuật nhăm gia tăng giá trị sản phẩm, giá trị kinh tế.
Cùng với sự phát triển của cách mang cộng nghệ 4.0, sự đổi mới trong công nghệ diễn ra với tốc độ chóng mặt, những doanh nghiệp thuộc lĩnh vực này cũng cần phải thường xuyên cập nhật, đôi mới dé có thé theo kip bước đi của thời đại, không để doanh nghiệp mình bị tụt dốc lạc hậu. Bởi trong lĩnh vực này, sự tụt dốc, hụt hơi là nguyên nhân chính dân tới sự “tàn lui’. Tứ ba, chi phí vốn cao cũng là một trong những đặc điểm của loại doanh nghiệp này. Việc thường xuyên tiếp cận, nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm mang tính hiện dai, kỹ thuật cao dẫn tới các chi phí chi trả cho nguồn nhân lực, vật chất nhằm duy trì hoạt động của các doanh nghiệp này cũng tương đối cao so với các loại hình doanh nghiệp kinh doanh sản xuất thông thường.
Thứ tư, luôn dé lại những rủi ro về đầu tư cho các nhà đầu tư. Các doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao bao gồm cả các hoạt động về nghiên cứu, phát triển các dự án công nghệ mới, điều này dẫn tới việc số chi phi cần dé hoạt động cao hơn mức trung bình như đã nói ở trên. Tuy nhiên, việc tốn nhiều chi phí hơn cũng không tỷ lệ thuận với độ an toàn. Thực tẾ, việc nghiên cứu các phần mềm, các công nghệ mới nhất là công nghệ cao luôn tiềm ân những rủi ro của thất bại bợi sự phức tạp, đa dạng cũng như tính mới khiến cho các sản phẩm được nghiên cứu khó nằm trong vùng an toàn đề đầu tư.
Tuy nhiên, “rủi ro càng lớn, lợi nhuận càng cao”. Thứ năm, lợi ích kinh té lớn, tính cạnh tranh cao. Nhu đã dé cập, các doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao phải luôn đổi mới, cập nhật và như vậy sản pham phan mềm, công nghệ cao cũng can thê hiện được tính vượt trội, tính hữu dụng với đối tượng khách hàng mà nó nhắm tới, thê hiện được sản phẩm đó là sự lựa chọn tốt nhất mà khách hàng cần. Trong một môi trường có vô vàn những doanh nghiệp mới mọc lên hàng ngày thì việc tạo cho mình một bản sắc riêng, một chố đứng vững chắc, một năng lực cạnh tranh tốt là vô cùng quan trọng.
Chính vì thế nên tính cạch tranh giữa các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực này vô cùng cao. Di kèm với tinh cach tranh cao đó là lợi ích kinh tế lớn, đối với sản phẩm phần mềm, công nghệ cao thì quyền sở hữu trí tuệ đóng vai trò quan trọng. Với một sản phẩm mang tính độc quyền sở hữu, doanh nghiệp có thé dé dang kiểm soát được lượng hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng, cũng vì thê mà tiêm năng về lợi ích kinh tê là vô cùng to lớn. Tiêu chí xác định doanh nghiệp phan mém, công nghệ cao Như đã đề cập trong Mục 1.1 về khái niệm của một doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao, dựa trên nhưng mô tả tại khái niệm đó có thể rút ra được những tiêu chí cơ bản nhằm xác định đâu là một doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao như sau: Thứ nhất, về hoạt động kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp.
Có thé thay rất rõ rang dé có thé coi một doanh nghiệp là doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao thì hiển nhiên doanh nghiệp đó phải có những hoạt động kinh doanh sản xuất trong các lĩnh vực liên quan tới công nghệ cao. Ngoài việc đưa ra một khái niệm nhằm giúp các doanh nghiệp, cá nhân, tô chức xác định được đâu là một doanh nghiệp phần mềm, công nghệ cao thì pháp luật nước ta hiện nay cũng xác định băng cách liệt kê danh mục các sản phẩm công nghệ cao được khuyên khích phát triên.? Ngoài ra, tại khoản 1 điều 4 Thông tư số 13/2020/TT-BTTTT ngày 3/7/2020 của Bộ Thông tin và Truyền thông cũng quy định đối với việc xác định một doanh nghiệp sản xuất phầm mềm. Theo đó, hoạt động sản xuất của một doanh nghiệp phần mềm cần đáp ứng: “Hoạt động sản xuất một sản phâm phan mềm của tổ chức, doanh nghiệp quy định tại Điều 3 Thông tư này được xác định là hoạt động sản xuất sản phẩm phần mềm đáp ứng quy trình khi đối với sản pham đó tô chức, doanh nghiệp thực hiện it nhất một trong hai công đoạn: Xác định yêu cau, Phân tích và thiết kế quy định tương ứng tại Khoản | và Khoản 2 Điều 3 Thông tư này”. Như vậy, để được coi là doanh nghiệp sản xuất phần mềm theo quy định pháp luật thì doanh nghiệp phải thực hiện ít nhất một trong hai công đoạn: Xác định yêu cầu, Phân tích và thiết kế.
? Điều 6, Luật Công nghệ cao số 21/2008/QH12 Tht hai, về nhân tỗ con người.