Luận văn thạc sĩ ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài theo pháp luật đầu tư việt nam từ thực tiễn các khu kinh tế ven biển vùng kinh tế trọng điểm miền trung

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài theo pháp luật đầu tư việt nam từ thực tiễn các, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Minh Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Nguyên Khánh
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Ưu Đãi Đầu Tư Đối Với Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Theo Pháp Luật Đầu Tư Việt Nam Từ Thực Tiễn Các Khu Kinh Tế Ven Biển, Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Miền Trung
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ ƯU ĐÃI ĐẦU TƯ ĐỐI VỚI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI CÁC KHU KINH TẾ VEN BIỂN, VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM MIỀN TRUNG
• 1.1. Sự cần thiết phải ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 1.3. Khái niệm, đặc điểm, phân loại khu kinh tế ven biển
• 1.4. Pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ƯU ĐÃI ĐẦU TƯ ĐỐI VỚI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI CÁC KHU KINH TẾ VEN BIỂN VÀ VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM MIỀN TRUNG
• 2.1. Khái quát về các khu kinh tế ven biển và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung có liên quan đến pháp luật về Ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.2. Thực trạng quy định pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 2.3. Thực trạng thực hiện pháp luật về Ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ƯU ĐÃI ĐẦU TƯ ĐỐI VỚI ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI CÁC KHU KINH TẾ VEN BIỂN VÀ VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM MIỀN TRUNG
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các Khu kinh tế ven biển, vùng kinh tế trọng điểm miền Trung
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ưu Đãi Đầu Tư Nước Ngoài Tại Khu Kinh Tế Ven Biển Miền Trung

Ưu đãi đầu tư nước ngoài là một trong những chính sách quan trọng nhằm thu hút vốn đầu tư, đặc biệt là trong các khu kinh tế ven biển miền Trung. Những ưu đãi này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Khu kinh tế ven biển miền Trung được xác định là một trong những vùng trọng điểm phát triển kinh tế của Việt Nam, với nhiều lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên thiên nhiên.

1.1. Khái Niệm Về Ưu Đãi Đầu Tư Nước Ngoài

Ưu đãi đầu tư nước ngoài là các chính sách, quy định nhằm khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam. Những ưu đãi này có thể bao gồm miễn giảm thuế, hỗ trợ về đất đai và cơ sở hạ tầng.

1.2. Vai Trò Của Khu Kinh Tế Ven Biển

Khu kinh tế ven biển đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế miền Trung. Nó không chỉ thu hút đầu tư mà còn tạo ra động lực cho sự phát triển bền vững của các ngành kinh tế khác.

II. Thách Thức Trong Việc Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Khu Kinh Tế Ven Biển

Mặc dù có nhiều ưu đãi, việc thu hút đầu tư nước ngoài tại khu kinh tế ven biển miền Trung vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện, chính sách chưa đồng bộ và sự cạnh tranh từ các quốc gia khác là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Cơ sở hạ tầng tại nhiều khu kinh tế ven biển vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư. Việc cải thiện hạ tầng giao thông, điện nước là rất cần thiết để thu hút đầu tư.

2.2. Chính Sách Đầu Tư Chưa Đồng Bộ

Chính sách đầu tư hiện tại còn nhiều bất cập, thiếu sự đồng bộ giữa các bộ ngành, gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc tiếp cận thông tin và thực hiện dự án.

III. Phương Pháp Tăng Cường Ưu Đãi Đầu Tư Nước Ngoài Tại Khu Kinh Tế Ven Biển

Để tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư là rất quan trọng.

3.1. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư

Cải thiện môi trường đầu tư thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài là một trong những giải pháp quan trọng.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Đầu Tư

Cần có các chương trình hỗ trợ đầu tư cụ thể, bao gồm hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật và thông tin cho các nhà đầu tư nước ngoài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Ưu Đãi Đầu Tư Nước Ngoài Tại Khu Kinh Tế Ven Biển

Các ưu đãi đầu tư nước ngoài đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho khu kinh tế ven biển miền Trung. Nhiều dự án đầu tư đã được triển khai, tạo ra việc làm và đóng góp vào ngân sách nhà nước.

4.1. Kết Quả Đầu Tư Nước Ngoài

Nhiều dự án đầu tư nước ngoài đã được triển khai thành công, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của khu vực. Các dự án này không chỉ tạo ra việc làm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

4.2. Tác Động Đến Kinh Tế Địa Phương

Đầu tư nước ngoài đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương và góp phần vào sự phát triển bền vững của khu kinh tế ven biển.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Ưu Đãi Đầu Tư Nước Ngoài Tại Khu Kinh Tế Ven Biển

Tương lai của ưu đãi đầu tư nước ngoài tại khu kinh tế ven biển miền Trung phụ thuộc vào việc cải thiện chính sách và môi trường đầu tư. Cần có những chiến lược dài hạn để phát huy tối đa lợi thế của khu vực này.

5.1. Chiến Lược Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho khu kinh tế ven biển, tập trung vào việc thu hút đầu tư chất lượng cao và bảo vệ môi trường.

5.2. Định Hướng Chính Sách Đầu Tư

Định hướng chính sách đầu tư cần phải linh hoạt và phù hợp với thực tiễn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi đóng góp khoảng 20% GDP, chiếm 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo ra 70% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Tính đến tháng 12/2016, hệ thống các khu kinh tế ven biển trên toàn quốc đã thu hút lũy kế 354 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 42 tỷ USD, vốn giải ngân thực tế đạt 20,2 tỷ USD (đạt tỷ lệ 48,1%). Riêng năm 2016, các khu kinh tế ven biển đóng góp tới 30 nghìn tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm cho 130 nghìn lao động trực tiếp.

Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực thi Luật Đầu tư 2005 và bước sang giai đoạn áp dụng Luật Đầu tư 2014, khung pháp lý về chính sách ưu đãi đầu tư bộc lộ nhiều điểm nghẽn, thiếu tính đồng bộ và chưa tối ưu hóa nguồn lực. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện thể chế ưu đãi FDI thông qua khảo sát thực tiễn tại Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung với 4 khu kinh tế ven biển nòng cốt: Chu Lai (Quảng Nam), Dung Quất (Quảng Ngãi), Chân Mây - Lăng Cô (Thừa Thiên Huế) và Nhơn Hội (Bình Định).

Mục tiêu nghiên cứu hướng đến việc làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng 95 dự án FDI với vốn đăng ký gần 2 tỷ USD tại khu vực này trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2017. Luận văn cung cấp giải pháp pháp lý đồng bộ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2020 kinh tế biển đóng góp 53-55% GDP cả nước và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế vùng bình quân 9% giai đoạn 2021-2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Lợi thế cạnh tranh quốc gia của Michael Porter (1990), phân tích 4 giai đoạn phát triển kinh tế gồm: động lực dựa vào nguồn lực cơ bản, động lực đầu tư, động lực đổi mới và động lực thịnh vượng. Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn 2 từ năm 2015, đòi hỏi chính sách thu hút FDI phải dựa trên ưu đãi thể chế và chất lượng hạ tầng thay vì nhân công giá rẻ.

Luận văn tích hợp khung phân loại khu kinh tế của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hiệp Quốc (UNIDO) và Ngân hàng Thế giới (World Bank), bao gồm 5 mô hình: Khu công nghiệp (KCN), Khu kinh tế đặc biệt (SEZ), Khu công nghiệp sinh thái (EIP), Khu công viên công nghệ (TP) và Khu đô thị đổi mới sáng tạo (ID). Trên phạm vi toàn cầu, có khoảng 4.500 đặc khu kinh tế tại 140 quốc gia, tạo ra 68 triệu việc làm trực tiếp và hơn 200 tỷ USD giá trị xuất khẩu.

Các khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa gồm: Ưu đãi đầu tư (bao gồm ưu đãi thuế, tài chính và phi tài chính), Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Khu kinh tế ven biển và Bảo đảm đầu tư. Khung pháp lý cũng được đối chiếu trực tiếp với Hiệp định về trợ cấp và các biện pháp đối kháng (SCM) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm xác định ranh giới trợ cấp hợp pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp tiếp cận hệ thống đa ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 4 khu kinh tế ven biển miền Trung với tổng quy mô đất quy hoạch hơn 114.000 ha, 15 phân khu công nghiệp tập trung và hệ thống dữ liệu từ hơn 420 dự án đầu tư (trong đó có 95 dự án FDI). Phương pháp chọn mẫu toàn diện được áp dụng nhằm loại bỏ sai số thống kê cục bộ giữa các tỉnh.

Nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2005-2018 (Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Quản lý thuế, Nghị định 29/2008/NĐ-CP, Nghị định 118/2015/NĐ-CP) và báo cáo thực thi của Ban Quản lý các KKT. Phương pháp phân tích tài liệu, thống kê so sánh và phương pháp chuyên gia được ưu tiên lựa chọn nhằm mổ xẻ chính xác các xung đột pháp lý giữa luật chung và luật chuyên ngành, đồng thời lượng hóa hiệu quả kinh tế - xã hội của chính sách ưu đãi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, có sự phân hóa sâu sắc về hiệu quả thu hút FDI giữa các khu kinh tế trong cùng một vùng. Tính đến giữa năm 2017, trong tổng số hơn 40 nghìn lao động làm việc tại 4 KKT miền Trung, riêng 2 KKT Chu Lai và Dung Quất đã chiếm trên 35 nghìn người (tương đương 87,5%). Về số thu ngân sách năm 2016, KKT Dung Quất đóng góp vượt trội với 21.770 tỷ đồng thu nội địa, KKT Chu Lai đạt 2.135 tỷ đồng, trong khi KKT Chân Mây - Lăng Cô chỉ đạt 165 tỷ đồng và Nhơn Hội đạt mức đóng góp rất khiêm tốn.

Thứ hai, tỷ lệ giải ngân vốn FDI còn ở mức thấp so với quy mô đăng ký. Toàn vùng ghi nhận 95 dự án FDI với vốn đăng ký gần 2 tỷ USD và gần 24 nghìn tỷ đồng, song tỷ lệ vốn thực hiện chỉ đạt khoảng 40%. Nhiều dự án quy mô lớn được cấp phép nhưng chậm tiến độ kéo dài, gây lãng phí quỹ đất ven biển lên tới hàng nghìn hecta.

Thứ ba, sự chuyển dịch cơ chế ưu đãi từ Luật Đầu tư 2005 sang Luật Đầu tư 2014 tạo ra bước tiến quan trọng khi đổi đối tượng hưởng ưu đãi từ "nhà đầu tư" sang "dự án đầu tư". Quy định tại Nghị định 118/2015/NĐ-CP chi tiết hóa 27 ngành nghề đặc biệt ưu đãi và 53 nhóm ngành ưu đãi. Tiêu chí áp dụng ưu đãi cho dự án có vốn từ 6.000 tỷ đồng giải ngân trong 3 năm hoặc dự án nông thôn sử dụng từ 500 lao động đã tạo hành lang pháp lý minh bạch hơn.

Thứ tư, tồn tại sự xung đột giữa các đạo luật kinh tế. Luật Đầu tư 2014 bãi bỏ yêu cầu thành lập pháp nhân mới khi có dự án mới, nhưng Luật Kinh doanh Bất động sản vẫn giới hạn doanh nghiệp FDI chỉ được thu tối đa 50% giá trị hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai (trong khi doanh nghiệp trong nước được thu 70%) và cấm phân lô bán nền đối với nhà đầu tư ngoại.

Thảo luận kết quả

Trong các báo cáo phân tích kinh tế, dữ liệu thực nghiệm có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột kép so sánh vốn đăng ký và vốn thực hiện giữa 4 địa phương, kết hợp bảng thống kê cơ cấu thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2014-2016. Sự vượt trội của Dung Quất và Chu Lai xuất phát từ các dự án công nghiệp nặng hạt nhân như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (đang mở rộng 1,8 tỷ USD), Doosan Vina, Thaco Chu Lai và KCN Tam Thăng (1.200 ha). Ngược lại, Chân Mây - Lăng Cô chủ yếu dựa vào các dự án du lịch như Laguna Lăng Cô (vốn ban đầu 875 triệu USD, vận hành giai đoạn 1 với 230 triệu USD) nên đóng góp ngân sách chưa tạo đột biến.

So sánh với mô hình đặc khu quốc tế như Shannon (Ireland) hay Thẩm Quyến (Trung Quốc), Việt Nam vẫn lạm dụng công cụ ưu đãi tài khóa (miễn giảm thuế TNDN, tiền thuê đất) thay vì cạnh tranh bằng thể chế và dịch vụ công. Hiện tượng "chạy đua xuống đáy" (race to the bottom) giữa 5 tỉnh thuộc Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung làm suy giảm nguồn thu ngân sách địa phương nhưng không gia tăng chất lượng vốn FDI.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện tính đồng bộ của hệ thống pháp luật đầu tư. Quốc hội và Chính phủ cần khẩn trương rà soát, loại bỏ các điểm mâu thuẫn giữa Luật Đầu tư với Luật Đất đai, Luật Quản lý thuế và Luật Kinh doanh Bất động sản trong giai đoạn 2019-2022. Cần chuẩn hóa quy định về đối tượng ưu đãi theo dòng thu nhập chịu thuế thực tế phát sinh từ dự án, bảo đảm nguyên tắc không phân biệt đối xử theo chuẩn mực quốc tế.

Thứ hai, chuyển dịch phương thức ưu đãi từ diện rộng sang ưu đãi dựa trên hiệu quả thực tế (performance-based incentives). Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Bộ Tài chính cần thiết lập bộ chỉ số đánh giá ràng buộc FDI: tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 30-40%, tỷ lệ chuyển giao công nghệ cao và mức chi tiêu cho R&D đạt tối thiểu 1-2% doanh thu. Các dự án quy mô từ 6.000 tỷ đồng phải có chế tài phạt nghiêm ngặt nếu không giải ngân đủ trong thời hạn 36 tháng.

Thứ ba, phân quyền thực chất cho Ban Quản lý các Khu kinh tế ven biển. UBND các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định cần ủy quyền toàn diện theo cơ chế "một cửa tại chỗ" cho Ban Quản lý trong việc phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng và giao dịch đất đai, giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính xuống dưới 15 ngày làm việc.

Thứ tư, thiết lập thể chế điều phối liên kết Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Thành lập Hội đồng điều phối vùng trước năm 2020 nhằm thống nhất quy hoạch công nghiệp phụ trợ, chấm dứt tình trạng cạnh tranh hạ giá đất giữa các địa phương, tập trung nguồn lực xây dựng hạ tầng kết nối cảng nước sâu Chân Mây, Dung Quất và sân bay Chu Lai đạt chuẩn cấp 4F quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Văn phòng Chính phủ và Ban Quản lý các KKT. Nghiên cứu cung cấp cơ sở thực tiễn để sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật về ưu đãi đầu tư và xây dựng quy hoạch phát triển vùng kinh tế trọng điểm.

Nhóm 2: Các tập đoàn xuyên quốc gia (TNCs) và nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào miền Trung. Tài liệu đóng vai trò cẩm nang pháp lý giúp doanh nghiệp nắm rõ 27 ngành đặc biệt ưu đãi, 53 nhóm ngành ưu đãi, quy trình hưởng miễn giảm tiền thuê đất và cơ chế bảo hộ đầu tư tại Việt Nam.

Nhóm 3: Luật sư, chuyên gia tư vấn đầu tư và kiểm toán viên tại các hãng luật quốc tế. Luận văn cung cấp phân tích chuyên sâu về rủi ro pháp lý, sự xung đột giữa các văn bản luật và các án lệ hành chính trong thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Nhóm 4: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Quốc tế và Kinh tế phát triển. Công trình là nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực với hệ thống lý thuyết về đặc khu kinh tế của UNIDO, World Bank và mô hình lợi thế cạnh tranh của Michael Porter.

Câu hỏi thường gặp

Luật Đầu tư 2014 thay đổi căn bản điều gì về đối tượng hưởng ưu đãi so với Luật Đầu tư 2005?
Luật Đầu tư 2005 quy định đối tượng hưởng ưu đãi là "nhà đầu tư", dẫn đến nhầm lẫn và bất bình đẳng giữa các dự án khác nhau của cùng một pháp nhân. Luật Đầu tư 2014 chuyển đổi căn bản sang đối tượng là "dự án đầu tư" theo Điều 15 và 16, đảm bảo mỗi dự án độc lập được hưởng ưu đãi đúng theo ngành nghề, địa bàn hoặc quy mô vốn từ 6.000 tỷ đồng giải ngân trong 3 năm.

Doanh nghiệp FDI đầu tư vào khu kinh tế ven biển miền Trung được hưởng những ưu đãi thuế nào?
Dự án FDI tại địa bàn KKT ven biển được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong thời hạn 15 năm, miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo. Ngoài ra, doanh nghiệp được miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định và miễn giảm tiền thuê đất theo Nghị định 118/2015/NĐ-CP.

Tiêu chí quy mô vốn để một dự án FDI thông thường được hưởng ưu đãi đầu tư đặc thù là gì?
Theo điểm c khoản 2 Điều 15 Luật Đầu tư 2014, dự án phải có quy mô tổng vốn đầu tư đăng ký từ 6.000 tỷ đồng trở lên và bắt buộc phải thực hiện giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong thời hạn không quá 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chủ trương đầu tư.

Vì sao có sự chênh lệch thu ngân sách rất lớn giữa KKT Dung Quất và KKT Chân Mây - Lăng Cô?
Năm 2016, Dung Quất nộp ngân sách 21.770 tỷ đồng nhờ trọng tâm là công nghiệp nặng và lọc hóa dầu quy mô lớn, tạo giá trị gia tăng cực cao. Ngược lại, Chân Mây - Lăng Cô đạt 165 tỷ đồng do định hướng chính là du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ cảng biển, nhiều dự án nghỉ dưỡng như Laguna Lăng Cô vẫn đang trong giai đoạn đầu tư mở rộng.

Nhà đầu tư nước ngoài gặp rào cản pháp lý gì khi kinh doanh bất động sản trong KKT ven biển?
Theo Điều 11 Luật Kinh doanh Bất động sản, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không được phép phân lô bán nền mà chỉ được xây dựng nhà ở, công trình để bán hoặc cho thuê. Đồng thời, nhà đầu tư FDI chỉ được thu trước tối đa 50% giá trị hợp đồng mua bán bất động sản hình thành trong tương lai, thấp hơn mức 70% áp dụng cho nhà đầu tư trong nước.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về ưu đãi FDI trong khu kinh tế ven biển, gắn kết mô hình lý thuyết của Michael Porter với thực tiễn Việt Nam.
• Khảo sát thực chứng 4 khu kinh tế miền Trung với hơn 420 dự án chỉ ra nghịch lý phân hóa phát triển và tỷ lệ giải ngân FDI thực tế chỉ đạt xấp xỉ 40%.
• Chỉ rõ các điểm xung đột thể chế giữa Luật Đầu tư 2014 với Luật Đất đai, Luật Quản lý thuế và Luật Kinh doanh Bất động sản cần được tháo gỡ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chuyển dịch từ ưu đãi thuế diện rộng sang ưu đãi dựa trên hiệu quả công nghệ, phân quyền quản lý và điều phối liên kết vùng.
• Xác lập lộ trình hoàn thiện thể chế giai đoạn 2019-2025, định hướng đưa kinh tế biển miền Trung đạt tốc độ tăng trưởng 9%/năm và trở thành động lực phát triển quốc gia. Quý độc giả quan tâm vui lòng tra cứu toàn văn luận văn tại thư viện Học viện Khoa học Xã hội để tiếp cận trọn vẹn hệ thống dữ liệu và phân tích chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền hoặc bất kỳ tài sản nào để tiến hành hoạt động đầu tư theo quy định của luật này. Theo Luật đầu tư năm 2005 (khoản 12 Điều 3), “Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tư tại Việt Nam”. Tuy nhiên khi Luật đầu tư năm 2014 ra đời thay thế cho Luật đầu tư năm 2005 cũng không đưa ra một định nghĩa hay khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài, mà cơ bản nêu lên bản chất của đầu tư nước ngoài thông qua một số khái niệm: đầu tư kinh doanh, nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, “đầu tư kinh doanh là việc nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư để thực hiện các hoạt động kinh doanh thông qua việc thành lập tổ chức kinh tế; đầu tư góp vốn; mua cổ phần; phần vốn góp của tổ chức kinh tế; đầu tư theo hình thức hợp đồng hoặc thực hiện dự án đầu tư.” và “ Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam”.

Như vậy, mặc dù có rất nhiều quan điểm khác nhau khi đưa ra khái niệm về FDI, song ta có thể đưa ra một khái niệm tổng quát nhất, đó là: Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức mà nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để thực hiện các hoạt động kinh doanh thông qua việc thành lập tổ chức kinh tế; đầu tư góp vốn; mua cổ phần, phần vốn góp của tổ chức kinh tế; đầu tư theo hình thức hợp đồng hoặc thực hiện dự án đầu tư ở nước tiếp nhận đầu tư. Trong đó, nhà đầu tư nước ngoài có thể thiết lập quyền sở hữu từng phần hay toàn bộ vốn đầu tư và giữ quyền quản lý, điều hành trực tiếp đối tượng mà họ bỏ vốn nhằm mục đích thu được lợi nhuận từ các hoạt động đầu tư đó trên cơ sở tuân theo quy định của Luật Đầu tư nước ngoài của nước sở tại.2 Đặc điểm Đầu tư trực tiếp nước ngoài Đầu tư trực tiếp nước ngoài có những đặc điểm cơ bản sau: - Hoạt động FDI đưa ào nước tiếp nhận đầu tư bao gồm: vốn, công nghệ, kỹ thuật, bí quyết kinh doanh, sản xuất, năng lực tiếp thị , trình độ quản lý.Hình thức đầu tư này mang tính hoàn chỉnh bởi khi vốn đưa vào đầu tư thì hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành và sản phẩm được tiêu thụ trên thị trường nước chủ nhà hoặc xuất khẩu. Do vậy, đầu tư kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản phẩm là một trong những nhân tố làm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Đây là đặc điểm để phân biệt với các hình thức đầu tư khác, đặc biệt là với hình thức ODA (hình 10 thức này chỉ cung cấp vốn đầu tư cho nước sở tại mà không kèm theo kỹ thuật và công nghệ).

- Các chủ đầu tư nước ngoài phải đóng góp một lượng vốn tối thiểu vào vốn pháp định tuỳ theo quy định của Luật đầu tư nước ngoài ở từng nước, để họ có quyền trực tiếp tham gia điều hành, quản lý đối tượng mà họ bỏ vốn đầu tư. Chẳng hạn, ở Việt Nam theo điều 8 của Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam quy định: ”Số vốn đóng góp tối thiểu của phía nước ngoài phải bằng 30% vốn pháp định của dự án” (Trừ những trường hợp do Chính phủ quy định). - Quyền quản lý, điều hành doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phụ thuộc vào vốn góp. Tỷ lệ góp vốn của bên nước ngoài càng cao thì quyền quản lý, ra quyết định càng lớn.

Đặc điểm này giúp ta phân định được các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nếu nhà đầu tư nước ngoài góp 100% vốn thì doanh nghiệp đó hoàn toàn do chủ đầu tư nước ngoài điều hành. - Quyền lợi của các nhà ĐTNN gắn chặt với dự án đầu tư: Kết quả hoạt động sản xuất kinh của doanh nghiệp quyết định mức lợi nhuận của nhà đầu tư. Sau khi trừ đi thuế lợi tức và các khoản đóng góp cho nước chủ nhà, nhà ĐTNN nhận được phần lợi nhuận theo tỷ lệ vốn góp trong vốn pháp định.

- Chủ thể của đầu tư trực tiếp nước ngoài thường là các công ty xuyên quốc gia và đa quốc gia ( chiếm 90% nguồn vốn FDI đang vận động trên thế giới ). Thông thường các chủ đầu tư này trực tiếp kiểm soát hoạt động của doanh nghiệp ( vì họ có mức vốn góp cao) và đưa ra những quyết định có lợi nhất cho họ. - Nguồn vốn FDI được sử dụng theo mục đích của chủ thể ĐTNN trong khuôn khổ luật Đầu tư nước ngoài của nước sở tại. Nước tiếp nhận đầu tư chỉ có thể định hướng một cách gián tiếp việc sử dụng vốn đó vào những mục đích mong muốn thông qua các công cụ như: thuế, giá thuê đất, các quy định để khuyến khích hay hạn chế đầu tư trực tiếp nước ngoài vào một lĩnh vực, một ngành nào đó.

- Mặc dự FDI vẫn chịu sự chi phối của Chính Phủ song có phần lớn lệ thuộc vào quan hệ chính trị giữa các bên tham gia hơn so với ODA. - Việc tiếp nhận FDI không gây nên tình trạng nợ nước ngoài cho nước chủ nhà, bởi nhà ĐTNN chịu trách nhiệm trực tiếp trước hoạt động sản xuất kinh doanh của họ. Trong khi đó, hoạt động ODA và ODF ( Official Development Foreign) thường dẫn đến tình trạng nợ nước ngoài do hiệu quả sử dụng vốn thấp. Vai trò của đầu tư nước ngoài đối với nền kinh tế Việt Nam Thứ nhất, đầu tư nước ngoài đã tạo ra một phương thức thu hút đầu tư mới, tác động lan tỏa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, “khơi dậy” và nâng cao hiệu quả 11 sử dụng các nguồn lực trong nước.

Số liệu thống kê cho thấy, FDI đã đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn đầu tư phát triển, chiếm 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội; tỷ trọng đóng góp của khu vực đầu tư nước ngoài trong GDP chiếm khoảng 20%. Thứ hai, khu vực FDI đã góp phần quan trọng vào đẩy mạnh xuất khẩu, chiếm đến 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Với sự xuất hiện của các đại gia công nghệ như Samsung, LG, Microsoft, Bosh, … kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đã tăng nhanh trong vòng 3-5 năm qua. Con số được Tổng cục Hải quan công bố, tính đến giữa tháng 12/2017, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã chạm ngưỡng 400 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu là gần 204 tỷ USD.

Chỉ riêng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng điện thoại, máy tính, điện tử và linh kiện các loại đạt kỷ lục với 71,6 tỷ USD. Thứ ba, mặc dù vẫn được ưu tiên trong tiếp cận đất đai, tiền thuê đất, miễn giảm thuế, song khu vực này đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách với giá trị nộp ngân sách tăng từ 1,8 tỷ USD (giai đoạn 1994 - 2000) lên 14,2 tỷ USD (giai đoạn 2001 - 2010). Giai đoạn 2011 - 2015, thu ngân sách từ khu vực FDI đạt 23,7 tỷ USD, chiếm gần 14% tổng thu ngân sách; năm 2017, khu vực FDI đã đóng góp vào thu ngân sách gần 8 tỷ USD, chiếm 14,46% tổng thu ngân sách nhà nước. Thứ tư, FDI đã thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực.

58,2% vốn đăng ký vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, tạo ra trên 50% giá trị sản xuất công nghiệp, góp phần hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực của nền kinh tế. Những địa phương đứng đầu trong thu hút FDI đã thể hiện rõ rệt tác động của khu vực FDI đến cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp địa phương. Điển hình là tỉnh Bắc Ninh, nhờ thu hút có hiệu quả FDI mà chỉ trong vòng 5 năm gần đây đã biến đổi căn bản, từ tỉnh nông nghiệp vươn lên trở thành tỉnh công nghiệp, hiện nay nông nghiệp chỉ chiếm 8%, công nghiệp và dịch vụ chiến 82% cơ cấu kinh tế. Hay như tỉnh Bình Dương ở phía Nam, sau hơn 30 năm thu hút FDI, hiện nay, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh năm 2016 đạt 530,412 tỷ đồng (năm 2017 tăng 10,98% so với 2016), tăng gấp 2,3 lần so với năm 2011.

Thứ năm, đầu tư nước ngoài đã đóng góp quan trọng trong việc giải quyết lao động và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, một nhân tố cơ bản cho hội nhập và phát triển. Thứ sáu, khu vực FDI đã trực tiếp và gián tiếp đóng góp chuyển giao và phát triển công nghệ, tham gia và thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa tại Việt Nam. 12 Thứ bảy, đầu tư nước ngoài đã thúc đẩy không chỉ tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, mà còn trở thành nhân tố đẩy nhanh công cuộc phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội, hoàn thiện hệ thống chính sách, văn bản pháp luật. Khái niệm, bản chất, vai trò của ưu đãi đầu tư 1.

Khái niệm ưu đãi đầu tư Ưu đãi có thể là công cụ để các quốc gia theo đuổi chiến lược phát triển. Nếu được sử dụng đúng cách, nó có thể bù đắp cho một số thiếu sót trong môi trường kinh doanh không thể khắc phục dễ dàng. Chính sách ưu đãi FDI thu hút các nhà đầu tư vận động quốc tế đôi khi chính thức thúc đẩy các nỗ lực nhằm mục đích cải thiện môi trường thuận lợi của các nước tiếp nhận. Ví dụ, một số quốc gia đã sử dụng thuế suất đặc biệt thấp để thu hút sự hiện diện của doanh nghiệp nước ngoài, cũng như làm cho các doanh nghiệp trong nước ở lại.

Một loạt các chiến lược khác bao gồm các chế độ ưu đãi thuế quan, cắt bỏ thủ tục hành chính, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng và các biện pháp giáo dục, đào tạo. Nhiều nước sau này nhắm đến các ngành kinh tế ưu tiên (ví dụ: các chiến lược công nghệ cao của Đông Nam Á, “chế độ tự động” của Mỹ Latinh) và các vùng khác (đặc biệt liên quan đến “các khu kinh tế đặc biệt”, “khu chế xuất” ”, v.) Theo từ điển tiếng Việt thì ưu đãi “là việc dành cho những điều kiện, quyền lợi đặc biệt hơn so với người khác”.