phần mở đầu và kết luận, luận văn đojợc chia thành 3 choơJơng sau: chơjơng l: cơ sở lý luận và thực liễn của đề lài. chơjơng 2: Tổng quan về Mallar. và các ứng dụng chơjơng 3: Sử dụng một số mô hính Mallas lr0ng dạy học phần da0 động và sóng điện lừ chG]ONG 1: cO SO Li LUAT VA ThUc TIEN cUA DE TAI 1. Xu hoj6ng déi moi phojong phap dạy học 1.
Đổi mới phơJøng pháp dạy học— xu hướng chung cia thếgiới Vẫn đề đổi mới, h0àn thiện PPDh trên thế giới đã đojợc đặt ra hr khá lâu. hiện nay, dO su phat triển của nền kinh lế thị trolờng đặc siệt là sự phát triển nhơI vũ sà0 dửa các ngành kh0a học kĩ thuật, việc đổi mới PPDh là một yêu cầu hàng đầu đặt ra ch0 ngành giá0 dục của sất kí quốc gia nà0[3]. các phơjơng pháp dạy học nặng về h0ạ† động thuyết giảng, áp đặt của thay, ci nhẹ h0ại động lìch cực của trò đã và đang đojợc thay thế sằng phojJơng pháp giá0 dự lịch cực, dựa trên quan điểm phát huy lình lịch cực của ngojời học, đề caO vai to ty học của lrò, kết hợp với sự hojớng dẫn của thầy tr0ng đó trò là chủ thể, thầy là tac nhân của quá lrính dạy học. Đất nojớc ta đang sojớc và0 giai đ0ạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục liêu đến năm 2020 Việt Ilam sẽ từ mội nojớc nông nghiệp về cơ sản lrở thành một ngiớc công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc ‡ế[1§].
hân lố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc lế là c0n ngojời, là nguồn lực ngojời Việt Iam đoJơc phát triển về số lojợng và chất lojợng lrên cơ sở mặt sằng din tri đojợc nâng ca0, phẩm chất và năng lực đojợc hính thành trên mội nền lảng kiến thức, kĩ năng đủ và chắc chắn. Xã hội đòi hỏi ngojời có học vấn hiện đại không chỉ có khả năng lấy ra từ trì nhớ các lri thức dojới dạng có sẵn, đã lĩnh hội ở nhà trojong mà phải có năng lực chiếm lĩnh tri thức mới một cách độc lập; khả năng đánh giá các sự kiện, hiện loJgng mới, các lơi lolởng một cách thông minh, sáng suối †r0ng cuộc 10 song, r0ng la0 động và †r0ng quan hệ với mọi ngojời. Ví vậy, một lr0ng những yêu cầu cấp 11 bách hiện nay phải có sự đổi mới về giá0 dục, lr0ng đó sự đôi mới căn sản về pho|ơng pháp dạy học. Tr0ng điều 24 của Luật giá0 dục nơiớc cộng hòa XhcII Việt Iam san hành ngày 2/12/1998 đã ghi “ Phương pháp giá0 dục phổ thông phải phái huy lính lích đực lự giác chủ động, sáng lạ0 qia học sinh, phò hợp với đặc điển qia lừng lớp học môn học oỗi dòng phgơng pháp lự học eèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vàO0 thực tiễn, tác động đến tinh cam, dem lai niém vui, hứng thú học lập ch0 học sinh”.
Hghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX một lần nữa khẳng định “Đổi mới phương pháp dạy và học phát huy lq duy sáng tạ0 và năng luc te dad taO0 aia ngqoi hoc di leọng thực hành, thực nghiệm, làm chủ kiến thức lánh nhôi nhéi, học vẹi, học chay, đổi mới và hàn thiện nghiêm mình chế độ thị qừ. Đề đáp ứng yêu cầu về việc đổi mới giảng dạy về phìa ngojời dạy, ban bi tho Trung ojơng Đảng khóa X đã có chỉ thị số 40 -cT/TW về việc xây dựng, nâng c0 chất loợng đội ngũ nhà giá0 và cán sộ quản lì giá0 dục. Một trOng bay mhiém vu dope đề ra là “ Đẩy mạnh việc đổi mới nội dung, chgơng teình và phgơng pháp giá0 dục the0 hgớng hiện đại và phù hợp với thực liễn Việt Ham. Tiếp tục điều chỉnh và giảm hop ly ndi dung, chqong teinh ch0 phd hop voi tam ly, sinh ly aia hoc sinh, nhất là cap tiểu học và lung học đơ sở.
Đặc oiệt là đổi mới mạnh mẽ và (0 bản phương pháp giá0 dục nhằm khắc phục kiểu luyên thụ một chiêu, nặng lý thuyết, if khuyến khích lq duy sáng lạ0; sôi dgðng năng lực lự học iv nghién atu, lự giải quyết vấn đề, phái tsiển năng lực thực hành sáng lạ0 chủ ngaười học, đặc oiệL ch 12 sinh viên qác lsgờng đại học và œ0 đẳng. Tích đực áp dụng một dich sang lạ0 dác phương pháp liên liễn, hiện đại, ứng dụng đông nghệ thông tin và0 h0ại động dạy và học Đổi mới chgơng tình, giá0 bình, phgơng pháp dạy và học le0ng đác leqong, kh0a sq pham va cac leqong Gin bộ 13 quản lý giá0 dục nhằm dap ung kip thời những yêu dầu đổi mới qia giá0 dục phổ thông và công lác quản lý nhà ngóc về giá0 dục” The0 TS. IIguyễn Trọng Thọ có s0 sánh một số đặc điểm lr0ng dạy học mang tình giảng huấn truyền thống với dạy học kiến 4a0.1 S0 sánh đặc điểm trÚng dạy học mang lính giá0 huấn truyền thống với dạy học kiến lạ0 Giảng huấn Kiến lạ0 h0Oạt động hơiớng về thây cô hojớng vàO0 ngoiời học tr0ng lop Didactic Tojong tac Vai lrò thây cô liêu các sự kiện IIgojời điêu phôi Luôn là ngojời am hiểu _ | Đôi khi cũng học lập Vai lrò ngojời học | Lăng nghe IIgojời cộng sự Trọng lâm giảng | Luôn là ngơjời học Đôi khi là các chuyên gia dạy 14 Hhận thức Sự kiện nghi nhớ Quan hệ hỏi và phát hiện Yéu câu dat den Thu thập các sự kiện chuyên hóa các sự kiện củng cô và luyện lập Đánh giá So lojong kiên thức châi lơiợng hiệu piêt công nghệ sử | The0 liêu chuân The0 liêu chì dụng Trắc nghiệm lkkhách quan | Khả năng lhu thập và thực hiện Tra0 đổi, công tác, truy xuất thông in, diễn dat. cách liếp cận †he0 thuyết kiến 1ạ0 tr0ng dạy học đặ! yêu cầu chủ động ca0 hơn ch0 ngojời học và lăng cojờng h0ại động của mỗi học sinh cũng nhoi của cả lập thể.
các ứng dụng của cIITT&TT đã thực su tra0 quyền chủ động học lập ch0 học sinh và cũng làm thay đổi vai lrò của ngojời thầy tr0ng giá0 dục. Từ vai trò là nhân l quan trọng, quyết định lr0ng kiểu dạy lập trung và0 thầy cô, thí nay các thầy cô phải chuyển sang giữ vai trò nhà điều phối †he0 kiểu dạy học hơjớng lập trung và0 học sinh, dạy học lấy học sinh làm trung lâm. Kiểu dạy học hơjớng lập trung và0 học sinh và h0ạt 15 động hóa ngojời học có thể đoøjợc thực hiện một cách lốt hơn với sự lrợ gidp cha may tinh va mang Internet. Dinh hong đổi mới phưyơng pháp dạy học Vật lý hiện nay các kết quả nghiên cứu lâm lì về khả năng loiu giữ thông tin cia hoc sinh va của ch0 thấy sằng cách đọc chỉ đại 5%, bằng nghe chỉ đạt 10%, bằng các phoJơng liện nghe nhín đại 20%, bằng †hả0 luận đạt 50%.
Thu nhận sằng kinh nghiệm thực hành đạt đojợc 75%, khi dạy lại ch0 ngojời khác có thé dat 90%. Trên cơ sở các nghiên cứu, định hojớng đổi mới phoJơng pháp dạy học ngày 1ówylà hơjớng lới ngơiời học, phát huy tình lịch cực, chủ động của ngojời học.1: S0 sánh mô hình dạy học thụ động với mô hình dạy học lích đực Mô hình dạy học thụ động Mô hình dạy học tích cực 1. Thay gid0 thong sá0 kiến lhức tro thụ động liếp thu.Trò lự lim ra kiến thức dojới sự holớng dẫn của thầy. Thay truyén thụ một chiêu, độc th0ai.D6i thOai: tro — fré, tro — thay, hop lác với bạn và thầy, d0 thay 1ô chức.
Thay giảng giải, trò ghi nhớ, học thuộc lòng.học cách học, cách ứng xử, cách giải quyê† van dé, cách sống. Thây độc quyên đánh giá.Tự đánh giá, ty điều chỉnh, cung cấp liên hệ ngojợc ch0 thầy đánh giá có tác dụng khuyến khich ty hoc. Thay 1a thay day: day chit, day nghề, dạy ngojời 5.Thay 1a thay hoc, chuyên gia về việc học, dạy cách học ch0 trò tự học chữ, tự học nghề, tự học nên Ig0IỜ!. 16 - _ học không chỉ dé nắm kiến thức mà cần nắm cả phoJơng pháp giành lấy kiến thức.
học cách học và cách tu đánh giá. - bởi dgj6ng nang luc tu hoc. - hoc lay việc áp dụng kiến thức và sồi dojong thai độ lam trungtam. - _ học hoJớng về những mục liêu và những yêu cầu có thề thực hiện đojợc.
- _ học để phát huy sản thân và dé tham gia và0 sự phát triển xã hội. - hoc co phan hoa voi cojong dé ca. -_ Sử dụng các pho\ơng liện kĩ thuật hiện đại. Đề đáp ứng nhu cầu đà0 lạ0 nguồn nhân lực ch0 sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc lễ, mojéc ta cần nhanh chóng chuyển từ mô hính day học thụ động sang mô hính dạy hoc tich cuc.L Xây dựng co so ly thuyết Xây dựng cơ sở lý thuyết có tình phơojơng pháp luận để lím hiểu sản chất phoøJong pháp dạy học và định hojớng hOàn thiện phoJơng pháp dạy học, chú ý phojơng pháp lậnvề phoJơng pháp dạy học.
hUàn thiện phương pháp dạy học hiện có - Tang cojong tinh tich cực, tim tòi sáng †a0 ở ngojời học, liềm năng trì luệ nói riêng và nhân cách nói chung, thìch ứng năng động với thực tiễn luôn đôi mới. - Tăng cojờng năng lực vận dụng lri thức đã học và0 cuộc sống, sản xuất. chuyên dần trọng lâm của phơ|ơng pháp dạy học lừ tình chất thông sá0, lái hiện đại trà chung ch0 cả lớp sang tình chất phân hóa, cá thể hóa ca0 độ liễn lên the0 nhịp độ cá nhân. - chuyển dần trọng lâm đầu to công sức và0 việc giảng giải kiến thức sạng day phoJơng pháp tự học ch0 học sinh.
Sáng lạ0 qc phgøng pháp mới * Sáng lạ0 đc phgơng pháp mới sằng qác qách sau đây: 18 - Liên kết nhiều phơoJơng pháp dạy học riêng lẻ thành tô hợp phoJơng pháp hợp phức - Liên kết phojơng pháp dạy học với các phoJơng liện kĩ thuật hiện đại (phoJơng liện nghe nhín, máy vi tình, mạng máy tình. ) lạ0 ra các lỗ hợp phoJơng pháp dạy học có sử dụng phoiơng liện kì thuật hiện đại dạy học. - chuyển hóa phoJơng pháp nghiên cứu kh0a học thành phojơng pháp dạy hocdac thd cla bộ môn. ( thì dụ : PP thực nghiệm đối với các nhà kh0a học lự nhiên, PP day hoc grap day hOc, PP algOrit.
- Đa dạng hóa các phơjơng pháp dạy học ch0 phò hợp với các cấp học, bậc học, các l0ại hính lroJờng và các môn học. Tho vậy khi đổi mới phoJơng pháp dạy học, ta can quán triệt ‡ơi loJởng chủ đạO là: - Sử dụng các yếu lố lịch cực đã có ở các phojơng pháp dạy học vật lý mhoy PP thực nghiệm, nêu và giải quyết van dé, đàm †h0ai, lrực quan.