Khảo Sát Tương Quan Giữa Tính Mùa Vụ Và Suất Sinh Lợi Kỳ Vọng Trong Quản Trị Kinh Doanh

Chuyên đề nghiên cứu Tương Quan Giữa Tính Mùa Vụ Và Suất Sinh Lợi Kỳ Vọng Trong Quản Trị Kinh Doanh, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho

• Tác giả: Đổng Tử Thiên Tài
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Dương Như Hùng
• Trường học: Đại Học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Tương Quan Giữa Tính Mùa Vụ Và Suất Sinh Lợi Kỳ Vọng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm khảo sát tính mùa vụ và ảnh hưởng của nó đến suất sinh lợi kỳ vọng trong lĩnh vực quản trị kinh doanh. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa tính mùa vụ và suất sinh lợi có thể giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt hơn trong việc đầu tư. Các mô hình nghiên cứu như của Jegadeesh và Titman (1993) đã chỉ ra rằng tính mùa vụ có ảnh hưởng lớn đến suất sinh lợi. Hơn nữa, nghiên cứu này sẽ áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại để làm rõ hơn về mối quan hệ này trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Lý do hình thành đề tài

Lý do hình thành đề tài xuất phát từ nhu cầu tìm hiểu tính mùa vụ trong các quyết định đầu tư. Nghiên cứu trước đây cho thấy rằng tính mùa vụ có thể tạo ra những biến động đáng kể trong suất sinh lợi. Cụ thể, nghiên cứu của Heston và Sadka (2004) cho thấy rằng có sự khác biệt rõ rệt trong suất sinh lợi của cổ phiếu vào các tháng nhất định. Điều này đặt ra câu hỏi về việc liệu các nhà đầu tư có thể tận dụng được những xu hướng này để tối ưu hóa suất sinh lợi của mình hay không.

II. Tổng quan cơ sở lý thuyết

Chương này sẽ trình bày các lý thuyết liên quan đến danh mục đầu tư và chiến lược kinh doanh. Danh mục đầu tư là sự kết hợp của nhiều loại tài sản nhằm giảm thiểu rủi ro. Việc áp dụng chiến lược đầu tư theo mùa vụ có thể giúp các nhà đầu tư tối ưu hóa suất sinh lợi. Theo lý thuyết, các nhà đầu tư có thể sử dụng chiến lược mua và giữ hoặc chiến lược chủ động để tối đa hóa suất sinh lợi. Các nghiên cứu của Fama và French (1992) cũng đã chỉ ra rằng tính mùa vụ có thể ảnh hưởng đến suất sinh lợi kỳ vọng của cổ phiếu.

2.1. Lý thuyết về danh mục đầu tư

Danh mục đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa suất sinh lợi. Các nhà đầu tư thường áp dụng các phương pháp phân tích khác nhau để lựa chọn cổ phiếu cho danh mục của mình. Việc hiểu rõ về tính mùa vụ có thể giúp nhà đầu tư xây dựng danh mục hiệu quả hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng có những tháng mà suất sinh lợi của cổ phiếu cao hơn so với các tháng khác, điều này có thể được sử dụng để điều chỉnh chiến lược đầu tư.

III. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu

Nghiên cứu này sử dụng mô hình một nhân tố của Jegadeesh và Titman (1993) để phân tích suất sinh lợi kỳ vọng. Dữ liệu được thu thập từ các cổ phiếu niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) trong khoảng thời gian từ 2002 đến 2011. Phương pháp phân tích bao gồm việc tính toán suất sinh lợi trung bình theo tháng và phân tích sự biến động của suất sinh lợi theo mùa vụ. Các nhà đầu tư có thể áp dụng những kết quả này để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các lý thuyết hiện có về tính mùa vụ và suất sinh lợi. Nghiên cứu sẽ khảo sát ảnh hưởng của tính mùa vụ đến suất sinh lợi của các cổ phiếu niêm yết trên HOSE. Phương pháp phân tích sẽ giúp xác định được các khoảng thời gian có suất sinh lợi cao hơn, từ đó giúp các nhà đầu tư có được cái nhìn tổng quan về xu hướng của thị trường.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tính mùa vụ có ảnh hưởng đáng kể đến suất sinh lợi kỳ vọng của cổ phiếu. Các tháng như tháng 1 và tháng 12 thường có suất sinh lợi cao hơn so với các tháng khác. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư có thể điều chỉnh chiến lược đầu tư của mình dựa trên tính mùa vụ để tối ưu hóa suất sinh lợi. Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng có sự khác biệt trong suất sinh lợi giữa các ngành khác nhau, điều này cần được xem xét khi xây dựng danh mục đầu tư.

4.1. Ảnh hưởng của tính mùa vụ đối với quy mô và ngành

Nghiên cứu cho thấy rằng tính mùa vụ ảnh hưởng khác nhau đến các ngành khác nhau. Một số ngành có suất sinh lợi cao hơn trong các tháng nhất định, trong khi một số ngành khác lại không chịu ảnh hưởng nhiều từ tính mùa vụ. Điều này có thể giúp các nhà đầu tư xác định được ngành nào nên được ưu tiên trong danh mục đầu tư của mình. Việc nhận biết rõ về tính mùa vụ sẽ giúp tối ưu hóa suất sinh lợi cho các chiến lược đầu tư.

V. Kết luận

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng tính mùa vụ có ảnh hưởng mạnh mẽ đến suất sinh lợi kỳ vọng trong quản trị kinh doanh. Các nhà đầu tư nên cân nhắc tính mùa vụ trong quyết định đầu tư của mình để tối ưu hóa suất sinh lợi. Những phát hiện từ nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng thực tiễn trong việc xây dựng chiến lược đầu tư. Tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ này và các yếu tố ảnh hưởng khác đến suất sinh lợi.

5.1. Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà tính mùa vụ có thể ảnh hưởng đến suất sinh lợi kỳ vọng. Các nhà đầu tư có thể áp dụng những kiến thức này để xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp hơn với xu hướng của thị trường. Bằng cách nhận diện được các tháng có suất sinh lợi cao, nhà đầu tư có thể điều chỉnh danh mục đầu tư của mình để tối ưu hóa lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu. Chương 2 trình bày cơ sở lý thuyết. Chương 3 trình bày phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu. Chương 4 trình bày kết quả nghiên cứu.

Chương 5 tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu, những đóng góp cũng như các hạn chế của nghiên cứu và định hướng cho những nghiên cứu tiếp theo. 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Lý thuyết về danh mục đầu tư 2. Khái niệm danh mục đầu tư Danh mục đầu tư là sự kết hợp nắm giữ các loại chứng khoán, hàng hóa, bất động sản, các công cụ tương đương tiền mặt hay các tài sản khác bởi một cá nhân hay một nhà đầu tư thuộc tổ chức.

Mục đích của danh mục đầu tư là làm giảm rủi ro bằng cách đa dạng hoá đầu tư. Sự phát triển của thị trường tài chính đã tạo ra nhiều loại tài sản tài chính và công cụ đầu tư phong phú đa dạng. Đồng thời, các lý thuyết đầu tư hiện đại và nhiều bằng chứng thực nghiệm đã cho thấy hiệu ứng rõ ràng của việc giảm thiểu rủi ro thông qua quá trình đa dạng hoá danh mục đầu tư. Do vậy, các nhà tổ chức và cá nhân thường không chỉ đầu tư vào một loại tài sản đầu tư đơn lẻ mà kết hợp sở hữu nhiều loại tài sản đầu tư khác trong trong một danh mục.

Đây chính là quan điểm đầu tư theo danh mục. Lựa chọn chiến lược quản lý danh mục đầu tư Lựa chọn chiến lược đầu tư là một khâu quan trọng, nó là cầu nối truyền dẫn mục tiêu đầu tư và chính sách phân bổ tài sản đến công đoạn thực hiện cụ thể là lựa chọn chứng khoán. Nó là kim chỉ nam hướng dẫn quan trọng khi tiến hành xây dựng danh mục đầu tư và toàn bộ quá trình điều chỉnh danh mục đầu tư sau đó. Hai chiến lược được nhắc tới phổ biến nhất là chiến lược quản lý danh mục đầu tư chủ động và chiến lược quản lý danh mục đầu tư thụ động hay sự phối hợp giữa hai chiến lược này.

Chiến lược quản lý danh mục đầu tư thụ động được hiểu một cách đơn giản nhất là chiến lược mua và nắm giữ, nhà đầu tư sẽ mua và nắm giữ chứng khoán trong một thời gian dài, trong suốt thời gian đó họ hầu như không điều chỉnh hoặc chỉ điều chỉnh một cách tối thiểu danh mục đầu tư. Chiến lược thụ động được cổ vũ bởi lý thuyết thị trường hiệu quả, bởi vì trong thị trường là hiệu quả, giá cả thị trường của các cổ phiếu luôn hợp lý, nó phản ánh một cách nhanh chóng tất cả thông tin liên quan đến cổ phiếu đó, thị trường là một cơ chế định giá hiệu quả và do đó không tồn tại các chứng khoán bị định giá sai. 4 Chiến lược quản lý danh mục đầu tư chủ động là chiến lược ngược lại với chiến lược thụ động, chiến lược chủ động luôn chú trọng sử dụng các chỉ số kinh tế, tài chính, cùng các công cụ khác nhau để đưa ra các dự báo về thị trường và định giá chứng khoán từ đó mua bán chứng khoán một cách chủ động để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn so với việc chỉ mua và nắm giữ chứng khoán. Trên đây là cách hiểu cơ bản về hai chiến lược quản lý danh mục đầu tư chủ động và thụ động.

Tuy nhiên để hiểu một cách có hệ thống về các chiến lược quản lý đầu tư khác nhau cũng như hai chiến lược chủ động và thụ động, ta cần xem xét các nhân tố tác động đến thu nhập và rủi ro của cổ phiếu. Thu nhập hay rủi ro của một chứng khoán có thể chịu tác động của 3 nhóm nhân tố là tác động của toàn bộ thị trường, yếu tố nhóm cổ phiếu ( yếu tố ngành ) và yếu tố đặc thù của cổ phiếu. Nhà đầu tư có thể theo đuổi các chiến lược khác nhau đối với ba nhân tố này. Đối với hai chiến lược chủ động và thụ động, nhà đầu tư có thể theo đuổi chiến lược chủ động hoặc thụ động đối với từng yếu tố một hay kết hợp tất cả những yếu tố này.

Phương pháp lựa chọn cổ phiếu Đây là công đoạn trong đó nhà quản trị đầu tư phải sử dụng nhiều kỹ thuật, phương pháp và chiến lược khác nhau để lựa chọn các chứng khoán cụ thể vào danh mục đầu tư. Đây là một công việc mang tính chất liên tục, nhà đầu tư không chỉ thực hiện lựa chọn chứng khoán một lần duy nhất trong toàn bộ quá trình đầu tư mà còn phải thường xuyên điều chỉnh danh mục đầu tư khi thị trường có những biến động hay đưa ra quyết định mua bán kịp thời khi phát hiện có những chứng khoán bị định giá sai. Các phương pháp phân tích lựa chọn cổ phiếu gồm có 2 phương pháp là phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Phân tích cơ bản là phương pháp phân tích trong đó nhà phân tích sẽ sử dụng quy trình phân tích từ trên xuống hoặc quy trình phân tích từ dưới lên để phân tích và đánh giá các yếu tố nền kinh tế, ngành và điều kiện cụ thể của công ty để từ đó xác định giá trị nội tại của cổ phiếu.

Các nhà phân tích tin rằng trong ngắn hạn giá thị trường có thể biến động cao hơn hoặc thấp hơn giá trị nội tại, nhưng trong dài hạn thị trường sẽ điều chỉnh, giá thị trường của cổ phiếu sẽ có khuynh hướng tiệm cận với phản ánh gần đúng giá trị lý thuyết của nó. Nhà đầu tư sẽ so sánh giá trị nội tại với giá thị trường của cổ phiếu để đưa ra quyết định mua bán hay nắm giữ cổ phiếu. Phân tích kỹ thuật là cách ghi chép biểu đồ dưới dạng đồ thị các giao dịch cổ phiếu hoặc các nhóm cổ phiếu trong quá khứ và từ đó vẽ ra được bức tranh về xu thế trong 5 tương lai. Phân tích kỹ thuật tập trung xem xét giá và khối lượng giao dịch quá khứ để dự báo xu hướng giá trong tương lai.

Phân tích kỹ thuật sử dụng các công cụ như đồ thị, các chỉ số thống kê để nắm bắt các xu hướng giá của cổ phiếu để đưa ra quyết định giao dịch. Phương pháp phân tích kỹ thuật dựa trên giả định cơ bản là hầu hết các thông tin được phản ánh qua giá, không tồn tại các chứng khoán bị định giá sai. Trong phân tích đầu tư, nhà đầu tư có thể theo trường phái phân tích cơ bản, có thể theo trường phái phân tích kỹ thuật hoặc kết hợp cả hai phương pháp này. Phân tích cơ bản trả lời câu hỏi mua cổ phiếu nào và phân tích kỹ thuật trả lời câu hỏi mua vào lúc nào.

Lý thuyết thị trường hiệu quả Theo lý thuyết thị trường hiệu quả, giá cả của các tài sản tài chính kết hợp tất cả thông tin và giá cả được xem xét như là điều kiện dự đoán tốt nhất của giá trị đầu tư thật sự tại tất cả thời gian. Lý thuyết thị trường hiệu quả dựa vào nguyên tắc rằng mọi người hành xử có lý trí, tối đa hóa lợi ích mong đợi một cách chính xác và xử lý được tất cả thông tin. Nói một cách khác, tài sản tài chính thì luôn luôn được định giá hợp lý, và được phổ biến tới công chúng. Giá chứng khoán được mô tả xấp xỉ một cách ngẫu hứng theo thời gian: giá thay đổi thì không thể dự đoán bởi vì chúng xuất hiện chỉ trong sự phản ứng đối với thông tin thật sự mới, và không dự đoán được.

Bởi vì nếu tất cả thông tin được chứa đựng trong giá chứng khoán thì ta không thể kiếm được lợi nhuận trên trung bình và đánh bại thị trường theo thời gian mà không gánh lấy rủi ro. Dựa vào các hình thái thị trường hiệu quả mà các nhà đầu tư có chính sách đầu tư thích hợp. Nếu thị trường hiệu quả về thông tin trong quá khứ, hay nói cách khác, nếu tất cả các thông tin quá khứ đã được phản ánh vào trong giá, ta gọi đó là thị trường hiệu quả dạng yếu. Ở thị trường dạng yếu, việc sử dụng phân tích kỹ thuật sẽ không dẫn tới hiệu quả vượt trội vì thông tin được sử dụng để xây dựng chiến lược đầu tư đã được phản ánh trong giá chứng khoán thực tế.

Nếu mức giá thị trường phản ánh tất cả các thông tin hiện có, người ta gọi đó là hiệu quả dạng trung bình. Nếu thị trường ở dạng trung bình, phân tích cơ bản không mang lại kết quả hoạt động tốt hơn vì mọi thông tin công bố rộng rãi đã được phản ánh trong giá chứng khoán. 6 Thị trường mà tất cả các thông tin, bao gồm cả thông tin nội gián, được phản ánh trong giá được gọi là hiệu quả ở dạng mạnh. Tóm lại, những người bảo vệ giả thiết thị trường hiệu quả sẽ áp dụng chiến lược thu động (mua và nắm giữ).

Những người nghĩ rằng thị trường luôn tạo ra khoảng trống cơ hội sẽ tham gia chiến lược chủ động, gọi là chiến lược lựa chọn cổ phiếu và lựa chọn thời điểm thị trường. Chiến lược mua và giữ cổ phiếu Nếu cổ phiếu phản ứng mạnh hoặc phản ứng kém với thông tin của thị trường, thì những chiến lược đầu tư mà lựa chọn cổ phiếu dựa trên thông tin về lợi nhuận trong quá khứ sẽ có hiệu quả. Như vậy chúng ta sẽ hình thành các chiến lược đầu tư bằng cách lựa chọn cổ phiếu dựa trên suất sinh lợi của nhiều khoảng thời gian trong quá khứ và thời gian nắm giữ trong tương lai. Đối với mỗi tháng t, chúng ta sẽ lựa chọn ra các tập danh mục dựa trên suất sinh lợi của j tháng trong quá khứ, với thời gian nắm giữ là k.

Ta gọi chiến lược này là chiến lược j-k. Cách thành lập chiến lược j-k như sau: Ở đầu tháng t, các cổ phiếu được xếp hạng theo suất sinh lợi của j tháng trong quá khứ. Dựa trên sự xếp hạng này, ta lập ra 10 tập danh mục có số lượng cổ phiếu cân bằng ở mỗi tập danh mục. Tập danh mục chứa các cổ phiếu có suất sinh lợi cao nhất gọi là tập danh mục thành công (“winner”), tập danh mục chứa các cổ phiếu có suất sinh lợi thấp nhất gọi là tập danh mục thất bại (“loser”).

Trong mỗi tháng t, chiến lược j-k sẽ mua cổ phiếu ở tập danh mục thành công và bán cổ phiếu ở tập danh mục thất bại, và giữ tình trạng này trong k tháng.