Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng phân tích một số nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán việt nam

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Châu
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Thúy Xiêm
• Trường học: Đại học Kinh Quốc dân
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Tài Chính Ngân Hàng Phân Tích Một Số Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận chung về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.1.2. Bản chất hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.1.3. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.2. Cơ sở lý luận chung về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.2.1. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp
• 1.2.2. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp
• 1.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ TỚI HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán giai đoạn 2017 - 2019
• 2.2. Kết quả mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.2.3. Kết quả kiểm định chứng thực các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2017-2019
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CỦA NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả nghiên cứu
• 3.2. Kết quả đạt được về ý nghĩa thực tiễn
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.3.1. Chiến lược sử dụng đòn bẩy tài chính
• 3.3.2. Chiến lược quản trị vốn lưu động
• 3.3.3. Một số giải pháp khác nâng cao giá trị doanh nghiệp
• 3.4. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng này tập trung vào việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Từ nhiều năm qua, việc nghiên cứu các yếu tố này đã trở thành một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng. Mục tiêu của luận văn là xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động, từ đó đưa ra những khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cho các doanh nghiệp niêm yết. Luận văn cũng sẽ hệ thống hóa các khái niệm và lý thuyết liên quan đến hiệu quả hoạt động và các nhân tố tác động đến nó.

II. Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm các khái niệm cơ bản và các chỉ tiêu đánh giá như ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản), ROE (Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) và ROS (Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu). Bản chất của hiệu quả hoạt động không chỉ nằm ở lợi nhuận mà còn ở khả năng sử dụng tài sản và vốn một cách hiệu quả. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động được chia thành hai nhóm chính: nhân tố bên trong (như quy mô doanh nghiệp, thời gian hoạt động, đòn bẩy tài chính) và nhân tố bên ngoài (như môi trường pháp lý, tình hình kinh tế). Việc hiểu rõ những yếu tố này là rất quan trọng để phát triển các chiến lược kinh doanh phù hợp.

III. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Chương này đi sâu vào việc phân tích các nhân tố cụ thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng quy mô doanh nghiệp có mối quan hệ thuận chiều với hiệu quả hoạt động; doanh nghiệp lớn thường có hiệu quả hoạt động cao hơn. Ngược lại, đòn bẩy tài chính lại có tác động ngược chiều, cho thấy rằng việc sử dụng nợ cao có thể làm giảm hiệu quả hoạt động. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng cũng được xác định là một yếu tố tích cực, cho thấy rằng các doanh nghiệp có mức tăng trưởng cao thường đạt hiệu quả hoạt động tốt hơn. Các yếu tố như thời gian hoạt động và giới tính của CEO không có ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu quả hoạt động, điều này có thể phản ánh thực trạng quản lý và điều hành tại nhiều doanh nghiệp hiện nay.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Chương cuối cùng của luận văn tổng kết các phát hiện chính và đưa ra những khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các khuyến nghị bao gồm việc cải thiện quy mô doanh nghiệp thông qua việc mở rộng thị trường, tối ưu hóa đòn bẩy tài chính và tăng cường khả năng thanh khoản. Ngoài ra, việc nâng cao chất lượng quản lý và đào tạo nhân lực cũng là yếu tố quan trọng giúp cải thiện hiệu quả hoạt động. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế và chính sách pháp luật để có cái nhìn toàn diện hơn về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2017-2019 đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với mức tăng trưởng vốn hóa đạt gần 4,3 triệu tỷ đồng, tương đương 85,9% GDP năm 2019. Số lượng doanh nghiệp niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX cũng tăng trưởng ổn định, với 112 doanh nghiệp được lựa chọn nghiên cứu đại diện cho đa dạng ngành nghề. Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này được đo lường qua các chỉ số tài chính như ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản) và ROE (Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu), với mức ROA trung bình khoảng 15% và ROE dao động quanh 2% trong giai đoạn nghiên cứu.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, bao gồm các yếu tố nội tại như quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính, tốc độ tăng trưởng, tính thanh khoản, đầu tư tài sản cố định, thời gian hoạt động, giới tính CEO và yếu tố bên ngoài như lĩnh vực hoạt động. Mục tiêu cụ thể là xác định mức độ ảnh hưởng và chiều hướng tác động của các nhân tố này đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong 112 doanh nghiệp niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2017-2019, đại diện cho 13 lĩnh vực ngành nghề khác nhau. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong việc đánh giá, dự báo và cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hiệu quả hoạt động doanh nghiệp, tập trung vào các khái niệm chính sau:

• Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: Được hiểu là lợi ích kinh tế, xã hội mà doanh nghiệp đạt được trong quá trình hoạt động, thường được đo lường qua các chỉ số tài chính như ROA, ROE và ROS.
• Đòn bẩy tài chính (LEV): Tỷ lệ nợ trên tổng vốn, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động thông qua cơ chế lá chắn thuế và chi phí đại diện.
• Quy mô doanh nghiệp (SIZE): Được đo bằng logarit tổng tài sản, có tác động thuận chiều đến hiệu quả hoạt động do khả năng đa dạng hóa và tận dụng quy mô.
• Tốc độ tăng trưởng (GROWTH): Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu, phản ánh khả năng mở rộng và phát triển của doanh nghiệp.
• Tính thanh khoản (LIQ): Khả năng thanh toán ngắn hạn, được đo bằng tỷ lệ tài sản ngắn hạn trên nợ ngắn hạn.
• Đầu tư tài sản cố định (TANG): Tỷ lệ tài sản cố định trên tổng tài sản, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tùy thuộc vào ngành nghề.
• Thời gian hoạt động (AGE): Số năm hoạt động của doanh nghiệp, liên quan đến kinh nghiệm và sự ổn định.
• Giới tính CEO (FEM): Vai trò của CEO nữ trong quản lý doanh nghiệp và ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.
• Lĩnh vực hoạt động (LINE): Ảnh hưởng của ngành nghề kinh doanh đến hiệu quả hoạt động do đặc thù cạnh tranh và môi trường kinh doanh.

Mô hình nghiên cứu sử dụng hồi quy đa biến với các biến phụ thuộc là ROA và ROE, các biến độc lập gồm SIZE, AGE, LEV, TANG, LIQ, GROWTH, FEM và LINE.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, báo cáo quản trị và báo cáo thường niên của 112 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2017-2019. Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo tính đại diện và tránh thiên lệch.

Phương pháp phân tích sử dụng phần mềm SPSS 20 để thực hiện hồi quy đa biến, kiểm định giả thuyết và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Các biến SIZE và AGE được biến đổi logarit để đảm bảo phân phối chuẩn và tính tuyến tính trong mô hình. Kiểm định đa cộng tuyến được thực hiện qua chỉ số VIF, với tất cả các biến đều có VIF < 10, cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 3 năm, từ 2017 đến 2019, phù hợp với giai đoạn có nhiều biến động và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô doanh nghiệp (SIZE) có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến hiệu quả hoạt động, với hệ số Beta dương và ý nghĩa thống kê cao (Sig < 0.05). Doanh nghiệp có quy mô lớn hơn thường đạt ROA và ROE cao hơn, thể hiện khả năng tận dụng quy mô và đa dạng hóa hoạt động kinh doanh.

2. Đòn bẩy tài chính (LEV) có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động, với hệ số Beta âm và ý nghĩa thống kê (Sig < 0.05). Việc sử dụng nợ vay quá mức làm tăng chi phí đại diện và rủi ro tài chính, từ đó giảm hiệu quả sinh lời của doanh nghiệp.

3. Tốc độ tăng trưởng (GROWTH) có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động, với hệ số Beta dương và ý nghĩa thống kê ở mức 12%. Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh có khả năng tạo ra lợi nhuận cao hơn nhờ mở rộng quy mô và nâng cao năng lực sản xuất.

4. Tính thanh khoản (LIQ) có mối quan hệ ngược chiều với hiệu quả hoạt động, đặc biệt ảnh hưởng tiêu cực đến ROA (Sig < 0.05). Việc duy trì thanh khoản cao có thể làm giảm hiệu quả sử dụng vốn do tồn kho và tiền mặt nhàn rỗi.

5. Thời gian hoạt động (AGE), đầu tư tài sản cố định (TANG) và giới tính CEO là nữ (FEM) không có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả hoạt động (Sig > 0.05), cho thấy các yếu tố này không phải là nhân tố quyết định trong giai đoạn nghiên cứu.

6. Lĩnh vực hoạt động (LINE) có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực Bất động sản, Du lịch và giải trí, Dịch vụ tài chính có ROA và ROE thấp hơn so với nhóm ngành Xây dựng và vật liệu. Ngược lại, các ngành như Hàng và dịch vụ công nghiệp, Y tế, Viễn thông có hiệu quả cao hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với nhiều nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước, khẳng định vai trò quan trọng của quy mô doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động. Mối quan hệ tiêu cực giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động phản ánh rủi ro tài chính và chi phí đại diện gia tăng khi sử dụng nợ vay quá mức, đồng thời phù hợp với lý thuyết về chi phí vốn và quản trị tài chính.

Tính thanh khoản cao tuy giúp doanh nghiệp đảm bảo khả năng thanh toán nhưng lại làm giảm hiệu quả sử dụng vốn, nhất là trong bối cảnh các doanh nghiệp niêm yết có xu hướng duy trì lượng tiền mặt và tài sản ngắn hạn lớn. Điều này cũng đồng nhất với các nghiên cứu trước đây cho thấy thanh khoản không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh cao.

Việc giới tính CEO là nữ không ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho thấy sự bình đẳng giới trong quản lý doanh nghiệp chưa tạo ra sự khác biệt rõ rệt về mặt tài chính trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam. Điều này cũng phù hợp với một số nghiên cứu quốc tế cho rằng giới tính không phải là yếu tố quyết định hiệu quả kinh doanh.

Ảnh hưởng của lĩnh vực hoạt động cho thấy đặc thù ngành nghề và môi trường cạnh tranh có vai trò quan trọng trong việc định hình hiệu quả hoạt động, từ đó nhà đầu tư và nhà quản trị cần cân nhắc khi ra quyết định đầu tư và chiến lược phát triển.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh ROA, ROE theo quy mô doanh nghiệp, thời gian hoạt động, giới tính CEO và lĩnh vực hoạt động để minh họa rõ ràng các mối quan hệ và sự khác biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược sử dụng đòn bẩy tài chính hợp lý
   Doanh nghiệp cần xác định mức độ vay nợ phù hợp, tránh sử dụng nợ quá mức gây rủi ro tài chính. Cần ưu tiên vay nợ dài hạn để tài trợ cho tài sản cố định và hạn chế vay nợ ngắn hạn cho tài sản lưu động. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp, phòng tài chính.

2. Quản trị vốn lưu động hiệu quả
   Kiểm soát chặt chẽ các khoản phải thu, tồn kho và tiền mặt để giảm lượng vốn nhàn rỗi, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Thiết lập hệ thống theo dõi công nợ và kế hoạch thu chi cụ thể. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Phòng kế toán, tài chính.

3. Tăng cường quy mô và tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp
   Đẩy mạnh mở rộng quy mô thông qua đầu tư, liên kết kinh doanh và phát triển thị trường mới. Tăng cường năng lực sản xuất và đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất và lợi nhuận. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể: Ban giám đốc, phòng chiến lược.

4. Đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao năng lực cạnh tranh theo lĩnh vực hoạt động
   Doanh nghiệp cần nghiên cứu đặc thù ngành nghề để xây dựng chiến lược phù hợp, tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và quản trị chi phí. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Ban quản lý, phòng marketing.

5. Hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhà nước

   • Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi.
   • Khuyến khích đổi mới công nghệ và ứng dụng khoa học kỹ thuật.
   • Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn và dự án đầu tư.
     Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Bộ Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư chứng khoán
   Giúp đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp dựa trên các nhân tố tài chính và phi tài chính, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

2. Ban lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp
   Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược tài chính, quản trị vốn và phát triển doanh nghiệp phù hợp với đặc thù ngành nghề và quy mô.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách
   Hỗ trợ trong việc thiết kế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy phát triển thị trường chứng khoán.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành Tài chính - Ngân hàng
   Là tài liệu tham khảo thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam, góp phần phát triển nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả hoạt động?
   Quy mô doanh nghiệp có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động. Doanh nghiệp lớn hơn thường có khả năng đa dạng hóa, tận dụng quy mô và đạt lợi nhuận cao hơn. Ví dụ, nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn trên 500 tỷ đồng có ROE cao hơn 1,5 lần so với nhóm nhỏ hơn.

2. Tại sao đòn bẩy tài chính lại có tác động tiêu cực đến hiệu quả?
   Sử dụng nợ vay quá mức làm tăng chi phí lãi vay và rủi ro tài chính, dẫn đến giảm lợi nhuận. Mâu thuẫn giữa cổ đông và quản lý cũng làm giảm hiệu quả sử dụng vốn vay.

3. Tính thanh khoản cao có phải lúc nào cũng tốt?
   Không hoàn toàn. Mức thanh khoản cao thể hiện khả năng thanh toán tốt nhưng cũng có thể gây lãng phí vốn khi doanh nghiệp giữ nhiều tiền mặt hoặc tồn kho không hiệu quả, làm giảm lợi nhuận.

4. Giới tính CEO có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động không?
   Nghiên cứu cho thấy giới tính CEO là nữ không có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

5. Lĩnh vực hoạt động ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả?
   Hiệu quả hoạt động khác nhau tùy ngành nghề. Ví dụ, doanh nghiệp trong lĩnh vực Bất động sản và Du lịch có ROA thấp hơn so với ngành Xây dựng và vật liệu, phản ánh đặc thù cạnh tranh và môi trường kinh doanh riêng biệt.

Kết luận

• Quy mô doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng là hai nhân tố chính có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2017-2019.
• Đòn bẩy tài chính và tính thanh khoản có ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động, đòi hỏi doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ.
• Thời gian hoạt động, đầu tư tài sản cố định và giới tính CEO là nữ không có ảnh hưởng đáng kể trong giai đoạn nghiên cứu.
• Lĩnh vực hoạt động có vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến sự khác biệt về hiệu quả giữa các doanh nghiệp.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào chiến lược tài chính, quản trị vốn lưu động và hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

Next steps: Doanh nghiệp và nhà đầu tư nên áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và ra quyết định đầu tư. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi và thời gian nghiên cứu để cập nhật xu hướng mới.

Hãy áp dụng các chiến lược quản trị tài chính và vốn lưu động hiệu quả để nâng cao giá trị doanh nghiệp và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận chung về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của doanh nghiệp © Chương 2: Phân tích ảnh hưởng của một số nhân tố tới hiệu quả hoạt động. của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam © Chương 3: Kết luận và hàm ý chính sách nghiên cứu. CHUONG1 CO SO LY LUAN CHUNG VE CAC NHAN TO ANH HUONG DEN HIEU QUA HOAT DONG CUA DOANH NGHIEP 1. Cơ sở lý luận chung về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp 1.

Khái niệm quả hoạt động của doanh nghiệp Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp xuất phát từ khái niệm hiệu quả hoạt động, phản ánh quan điểm của nhiệm vụ quản lý chiến lược và là một cấu phần đánh giá hiệu quả của tổ chức (Venkatran & Ramanujan, 1986). Mỗi doanh nghiệp. hoạt động trong ngành nghề, lĩnh vực khác nhau cũng sẽ có những mục tiêu hoạt động khác nhau, từ đó thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cũng. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp theo nghĩa chung nhất và dễ tiếp cận với đa số người đọc có thể hiểu là lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội mà một tổ chức hay cá nhận đạt được trong quá trình hoạt động của mình.

Hiệu quả hoạt động. của doanh nghiệp có thê bao gồm nhiều khía cạnh, như hiệu quả hoạt động sản xuất với doanh nghiệp sản xuất, hiệu quả hoạt động kinh doanh với những doanh nghiệp. diễn ra hoạt động kinh doanh, kể cả những doanh nghiệp sản xuất, hoặc hiệu quả hoạt động xã hội đối với các hoạt động của doanh nghiệp tới xã hội, Có nhiều quan điểm khác nhau về cách hiểu của hiệu quả hoạt động. Paule Samuelson (1991) cho rằng: “Hiệu quả sản xuất diễn ra khi xã hội không thể tăng sản lượng của một lượng hàng hóa mà không cắt giảm sản lượng của một loại hàng hóa khác.

Một nền kinh tế có hiệu quả nằm trong giới hạn khả năng sản xuất của nó”. Hướng tiếp cận này đề cập tới khía cạnh phân bổ có hiệu quả các nguồn lực kinh tế với mục tiêu tối đa hóa việc sử dụng các nguồn lực trên đường giới hạn khả năng sản xuất, từ đó làm cho nên kinh tế đạt hiệu quả tối ưu. Nhà kinh tế học Manfred Kuhn (1991) cho ø, “Tính hiệu quả cao được xác định bằng cách lấy kết quả tính theo đơn vị giá trị chia cho chỉ phí kinh doanh”. Bên cạnh đó, theo quan điểm tại giáo trình Thống kê doanh nghiệp của Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (1997) cho rằng “Hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kinh tế, nó xuất hiện và tồn tại từ xã hội chiếm hữu nô lệ đến xã hội chủ nghĩa.

Hiệu quả hoạt độngthê hiện trình độ sử dụng các yếu tố cần thiết tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh để đạt được một mục tiêu nhất định”. quan điểm này, đối với những hình thái xã hội có quan hệ sản xuất khác nhau thì bản chất của phạm trù hiệu quả và những yếu tố hợp thành phạm trù hiệu quả vận động theo những khuynh hướng khác nhau. Xét trên bình diện các quan điểm kinh tế học khác nhau, cách hiểu về “hiệu. quả hoạt động kinh doanh” cũng được thể hiện qua nhiều cách nhìn khác nhau.

Một số quan điểm của các nhà kinh tế học đi trước được tổng kết như sau: Nhà kinh tế học Adam Smith (1976) cho rằng "Hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, là doanh thu tiêu thụ hàng hoá". Như vậy, hiệu quả được. đồng nghĩa với chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh, có thể do tăng chỉ phí mở rộng sử dụng nguồn lực sản xuất; Nhà kinh tế học Coelli (2005) cho rằng: “Hiệu quả kinh doanh có thể xác định theo nhiều cách, thước đo để đo hiệu quả là một tỷ lệ giữa đầu ra và đầu vào”; Một số nhà kinh tế học quan điểm rằng “Hiệu quả kinh doanh được xác định bởi tỷ số giữa kết quả đạt được và chỉ phí bỏ ra đề đạt được kết quả đó”; Từ các quan điểm trên có thể hiểu một cách khái quát hiệu quả hoạt độngkinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của chủ thể sản xuất kinh doanh để đạt được mục tiêu xác định với chỉ phí bỏ ra là nhỏ nhất. Hiệu quả hoạt động kinh doanh theo khái niệm rộng là một phạm trù kinh tế phản ánh những lợi ích đạt được từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

cần phân định sự khác nhau và mối liên hệ giữa "kết quả" và "hiệu quả". Bản chất hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Từ khái niệm về hiệu quả hoạt động nêu trên, có thê hiểu bản chất của hiệu quả hoạt động là phản ánh được trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp để đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội và nó chính là hiệu quả của lao động xã hội được xác định trong mối tương quan giữa lượng kết quả cuối cùng thu được với lượng hao phí lao động xã hội bỏ ra. hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp phải được. xem xét một cách toàn diện cả về không gian và thời gian, cả về mặt định tính và định lượng.

'Về mặt thời gian, hiệu quả mà doanh nghiệp đạt được trong từng thời kỳ, từng giai đoạn không được làm giảm sút hiệu quả của các giai đoạn, các thời kỳ, chu kỳ kinh doanh tiếp theo. Điều đó đòi hỏi bản thân doanh nghiệp không được vì lợi ích trước mắt mà quên đi lợi ích lâu dài. Trong thực tế kinh doanh, điều này dễ xảy ra khi con người khai thác sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường và cả nguồn lao động. Không thể coi tăng thu giảm chỉ là có hiệu quả khi giảm một cách tuỳ tiện, thiếu cân nhắc các chỉ phí cải tạo môi trường, đảm bảo môi trường sinh thái, đầu tư cho giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực.

Hiệu quả hoạt độngchỉ được coi là đạt được một cách toàn diện khi hoạt động của các bộ phận mang lại hiệu quả không ảnh hưởng đến hiệu quả chung (về mặt định hướng là tăng thu giảm chỉ). Điều đó có nghĩa là tiết kiệm tối đa các chỉ phí kinh doanh và khai thác các nguồn lực sẵn có làm sao đạt được kết quả lớn nhất. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Như đã trình bày, trong phạm vi của luận văn này, người viết chủ yếu phân tích về các chỉ tiêu đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Xuất phát từ các quan điểm khác nhau về hiệu quả hoạt động kinh doanh do đó tồn tại nhiều phương thức khác nhau đo lường hiệu quả hoạt độngcủa doanh nghiệp.

Nhìn chung, có hai hướng tiếp cận phô biến để đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như sau: Hướng tiếp cận theo mục tiêu. Quan điểm này cho rằng tùy thuộc vào mục tiêu của doanh nghiệp trong từng thời kỳ, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. được thể hiện qua hiệu quả tài chính hoặc hiệu quả phi tài chính. Đối với các doanh nghiệp có mục tiêu là tối đa hóa lợi nhuận thì hiệu quả hoạt động được đo lường bằng các chỉ số tài chính, hay nói cách khác hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp chính là hiệu quả tài chính.

Đối với doanh nghiệp không đặt mục tiêu hàng đầu là mục tiêu lợi nhuận thì hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được đo. lường bởi các chỉ tiêu yếu tố phi tài chính, như hiệu quả quản lý, hiệu quả xã hội. Hướng tiếp cận theo hệ thống. Quan điểm này cho rằng, hiệu quả hoạt động, kinh doanh là hiệu quả tông quát của toàn hệ thống, được đo bằng hiệu quả của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp tạo nên.

Theo cách tiếp cận này có nhiều mô hình nhằm đo lường hiệu quả doanh nghiệp như: Điểm cân bằng của Kaplan & Norton (1992), Kim tự tháp smart của Lynch & Cross (1989), Ma trận đo lường hiệu quả của Keegan (1989) hay Lăng kính hiệu suất của Kennerly & Neely (2000). Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn này, mục tiêu nhằm xác định những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của một số doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam theo đa dạng ngành nghề, người viết chọn cách đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh theo hướng tiếp cận mục tiêu. Đối với các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán, một trong số những mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, do đó, hiệu quả hoạt động ở đây. được hiểu là hiệu quả tài chính.

Bên cạnh đó, mục tiêu về lợi nhuận cũng là mục tiêu giúp nâng cao và tối đa hóa giá trị doanh nghiệp trên thị trường. Ngoài ra, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận cũng hỗ trợ cho việc nâng cao lợi ích của chính người sử dụng lao động theo lý thuyết đại diện của Jensen và Meckling (1976). Do vậy, trong trường hợp này, cách tiếp cận hiệu quả hoạt động từ khía cạnh hiệu quả tài chính của doanh nghiệp là hợp lý. Hiện nay, các chỉ tiêu đo lường hiệu quả tài chính của doanh nghiệp theo chỉ số kế toán phổ biến nhất bao gồm: ROE (“Retum On Equity” — Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu), ROA (“Return On Asset” — Tỷ suất lợi nhuận trên tông tài sản) và ROS (“Return On Sales” — Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần), a.

Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE - “Return On Equity”) Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, được tính bằng tỷ suất giữa lợi nhuận sau thuế và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Công thức tính như sau: Lợi nhuận sau thuế Tỳ suất lợi nhuận trén von chit so hitu (%) = ——— x 100% Vồn chủ sở hữu 10 Chỉ tiêu ROE thê hiện một đồng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bỏ ra sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Về mặt lý thuyết, chỉ số ROE càng cao cho thấy khả năng sử dụng vốn của doanh nghiệp càng hiệu quả. Nhằm tăng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, các nhà quản lý doanh nghiệp thường sử dụng phương pháp.

nâng cao doanh thu đồng thời với giảm chỉ phí kinh doanh đề tăng lợi nhuận thuần. Hoặc, nâng cao khả năng quay vòng vốn của doanh nghiệp, hay nói cách khác giảm thời gian quay vòng vốn, tạo ra nhiều doanh thu hơn từ việc sử dụng tài sản có sẵn của doanh nghiệp. Ngoài ra, phương pháp sử dụng đòn bẫy tài chính bằng vay vốn ngoài nhằm giảm phụ thuộc vào vốn chủ sở hữu cũng được các doanh nghiệp áp dụng nhằm làm tăng ROE.