Luận văn thạc sĩ tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại thị trường chứng khoán tphcm luận văn thạc sĩ

Khám phá tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu các công ty niêm yết tại thị trường chứng khoán TPHCM trong luận văn thạc sĩ.

• Tác giả: Lâm Thị Kiều Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Việt Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Cổ Tức Đến Biến Động Giá Cổ Phiếu Tại Thị Trường Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Chính sách cổ tức là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Nó không chỉ ảnh hưởng đến quyết định phân phối lợi nhuận mà còn tác động đến giá cổ phiếu trên thị trường. Nghiên cứu này nhằm phân tích tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại thị trường chứng khoán TPHCM. Đề tài được thực hiện trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, với nhiều công ty niêm yết và sự quan tâm của các nhà đầu tư. Mục tiêu nghiên cứu là xác định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà quản lý và nhà đầu tư.

1.1. Lý do chọn đề tài

Lý do chọn đề tài này xuất phát từ tầm quan trọng của chính sách cổ tức trong việc quyết định giá trị của công ty. Chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn đến sự kỳ vọng của nhà đầu tư về giá trị tương lai của công ty. Việc phân tích tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về cách thức mà các quyết định tài chính ảnh hưởng đến giá trị thị trường của công ty. Hơn nữa, nghiên cứu này cũng sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý trong việc xây dựng chính sách cổ tức hợp lý nhằm tối ưu hóa giá trị công ty.

II. Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có tác động đáng kể đến biến động giá cổ phiếu. Theo nghiên cứu của Baskin (1989), có mối quan hệ ngược chiều giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn, trong khi các công ty có tỷ lệ chi trả thấp có thể gặp phải biến động lớn hơn. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng các yếu tố như quy mô công ty, biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay cũng ảnh hưởng đến mối quan hệ này. Điều này cho thấy rằng chính sách cổ tức không chỉ là một quyết định tài chính mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc định hình giá trị thị trường của công ty.

2.1. Các nghiên cứu về tác động của chính sách cổ tức

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thông qua nhiều kênh khác nhau. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc công bố chính sách cổ tức có thể tạo ra tín hiệu tích cực cho nhà đầu tư, dẫn đến việc tăng giá cổ phiếu. Ngược lại, nếu một công ty giảm tỷ lệ chi trả cổ tức, điều này có thể được coi là dấu hiệu xấu, dẫn đến việc giảm giá cổ phiếu. Hơn nữa, các yếu tố như tình hình tài chính của công ty, môi trường kinh doanh và tâm lý thị trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu. Mẫu nghiên cứu bao gồm 102 công ty niêm yết tại thị trường chứng khoán TPHCM trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012. Các biến số được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm tỷ lệ chi trả cổ tức, suất sinh lợi cổ tức, quy mô công ty, và các yếu tố kiểm soát khác như biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay. Phân tích tương quan và mô hình hồi quy được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến số này.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các lý thuyết tài chính hiện có, trong đó chính sách cổ tức được xem là yếu tố chính ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu. Mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu, đồng thời kiểm soát các yếu tố khác như quy mô công ty và biến động lợi nhuận. Kết quả từ mô hình hồi quy sẽ cung cấp thông tin về mức độ ảnh hưởng của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu, từ đó giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý đưa ra quyết định hợp lý.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Cụ thể, các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng quy mô công ty và biến động lợi nhuận có tác động đáng kể đến mối quan hệ này. Các công ty lớn với lợi nhuận ổn định thường có giá cổ phiếu ít biến động hơn so với các công ty nhỏ. Điều này cho thấy rằng chính sách cổ tức không chỉ ảnh hưởng đến giá trị của công ty mà còn phản ánh sự ổn định và tiềm năng phát triển của công ty trong tương lai.

4.1. Phân tích kết quả

Phân tích kết quả cho thấy rằng chính sách cổ tức có thể được coi là một chỉ báo quan trọng về sức khỏe tài chính của công ty. Các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng và ổn định thường thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư, dẫn đến việc tăng giá cổ phiếu. Hơn nữa, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như quy mô công ty và biến động lợi nhuận có thể làm tăng hoặc giảm tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư cần xem xét nhiều yếu tố khi đánh giá tác động của chính sách cổ tức đến giá trị của công ty.

V. Kết luận

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có tác động đáng kể đến biến động giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán TPHCM. Các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn, trong khi các công ty có tỷ lệ chi trả thấp có thể gặp phải biến động lớn hơn. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý trong việc xây dựng chính sách cổ tức hợp lý nhằm tối ưu hóa giá trị công ty. Hơn nữa, nghiên cứu cũng mở ra hướng nghiên cứu mới về tác động của các yếu tố khác đến giá cổ phiếu, từ đó giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

5.1. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Mặc dù nghiên cứu đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng vẫn còn một số hạn chế. Đầu tiên, mẫu nghiên cứu chỉ tập trung vào các công ty niêm yết tại thị trường chứng khoán TPHCM, do đó kết quả có thể không đại diện cho toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam. Thứ hai, nghiên cứu chỉ xem xét một số yếu tố ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu, trong khi còn nhiều yếu tố khác có thể tác động đến giá trị công ty. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng mẫu nghiên cứu ra toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam và xem xét thêm các yếu tố khác như tâm lý thị trường và các yếu tố vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Giới thiệu Chương II: Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới về tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty. Chương III: Phương pháp nghiên cứu Ở phần này tác giả sẽ giới thiệu giả thuyết của bài nghiên cứu, mô tả mô hình nghiên cứu, thảo luận về dữ liệu, phạm vi, cỡ mẫu, cách đo lường các biến trong bài nghiên cứu, và các kỹ thuật thống kê xử lý số liệu. Chương IV: Kết quả nghiên cứu Ở phần này tác giả trình bày phát hiện của các nghiên cứu thực nghiệm và thảo luận kết quả nghiên cứu. Chương V: Kết luận Ở phần này tác giả trình bày các kết luận đã được rút ra từ kết quả của nghiên cứu, các hạn chế và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

123doc 9 CHƯƠNG II TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY 2. Các nghiên cứu trên thế giới về tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu: • (Baskin, 1989) nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty tại Mỹ. Tác giả thêm một số biến kiểm soát để kiểm tra mối liên hệ giữa biến động giá cổ phiếu với suất sinh lợi cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức. Các biến kiểm soát là biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay, qui mô công ty, nợ và tốc độ tăng trưởng.

Các biến kiểm soát không chỉ tác động một cách rõ ràng đến biến động giá cổ phiếu mà còn tác động đến suất sinh lợi cổ tức. Ví dụ, biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu và nó ảnh hưởng đến chính sách cổ tức tối ưu của các tập đoàn. Hơn nữa, với giả định rằng các rủi ro hoạt động là không đổi, tỷ lệ nợ có thể có tác động cùng chiều đến suất sinh lợi cổ tức. Qui mô công ty được kỳ vọng có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu.

Đó là, giá cổ phiếu của các công ty lớn thì ổn định hơn so với các công ty nhỏ vì công ty lớn có xu hướng đa dạng hóa đầu tư nhiều hơn. Hơn nữa, các công ty nhỏ có thông tin công bố ra bên ngoài hạn chế và vấn đề này có thể dẫn đến phản ứng phi lý của các nhà đầu tư. 123doc 10 Công trình nghiên cứu của (Baskin, 1989) dựa theo mô hình cơ sở là sự liên kết giữa cổ tức và rủi ro của chứng khoán. Mô hình về hiệu ứng thời gian, tỷ suất sinh lợi, kinh doanh chênh lệch giá, và thông tin.

(Baskin, 1989) đề xuất rằng sự thay đổi trong tỷ lệ chiết khấu có tác động ít đến cổ phiếu có tỷ lệ chi trả cổ tức cao bởi vì suất sinh lợi cổ tức cao có thể là một tín hiệu dòng tiền ngắn hạn nhiều hơn vì vậy các công ty có suất sinh lợi cổ tức cao được dự kiến sẽ có ít biến động trong giá cổ phiếu. Điều này sau đó được đặt tên là hiệu ứng thời gian. (Baskin, 1989) sử dụng mô hình tăng trưởng Gordon để chứng minh hiệu ứng này. Hơn nữa, Baskin giải thích rằng dựa trên tác động của tỷ suất sinh lời, các công ty có suất sinh lợi cổ tức thấp và tỷ lệ chi trả cổ tức thấp có thể được đánh giá có giá trị cao hơn giá trị tài sản hiện tại bởi vì các công ty này có các cơ hội tăng trưởng trong tương lai.

Và cũng bởi vì dự báo về lợi nhuận từ các cơ hội tăng trưởng thì không chắc chắn như dự báo về lợi nhuận từ tài sản tại hiện tại, vì vậy công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức và suất sinh lợi cổ tức thấp được dự kiến sẽ có nhiều biến động trong giá cổ phiếu. Tác giả cũng đề xuất rằng suất sinh lợi cổ tức cao hơn sẽ dẫn đến lợi nhuận từ kinh doanh chênh lệch giá cao hơn bởi vì lợi nhuận vượt trội phụ thuộc vào suất sinh lợi cổ tức và tỷ lệ giảm giá cổ phiếu. Baskin cho rằng các nhà quản lý có thể kiểm soát được biến động giá cổ phiếu và rủi ro cổ phiếu bằng chính sách cổ tức và phân phối cổ tức tại thời điểm công bố tình hình kinh doanh, lợi nhuận có thể được hiểu là tín hiệu về sự ổn định của công ty. (Baskin, 1989) nghiên cứu 2344 công ty Mỹ trong khoảng thời gian từ 1967 đến 1986 trong đó bao gồm 183 công ty khai khoáng và dầu khí, 1074 công ty công nghiệp, 330 công ty tiện ích và đường sắt, 388 công ty tài chính, 230 công ty bán buôn bán lẻ và 139 công ty dịch vụ hoặc bệnh viện.

Kết quả 123doc 11 cho thấy có một mối tương quan ngược chiều đáng kể giữa suất sinh lợi cổ tức và biến động giá cổ phiếu hơn bất kỳ các biến nào khác ngay cả khi thêm vào các biến kiểm soát như quy mô, biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay, tỷ lệ nợ và tốc độ tăng trưởng thì ảnh hưởng đó cũng giảm không đáng kể. Điều đó chứng tỏ rằng cổ tức trên mỗi cổ phần ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu và cung cấp bằng chứng ủng hộ cho việc nhận ra chênh lệch giá và ảnh hưởng của thông tin khi đầu tư. Do đó, tác giả cho rằng chính sách cổ tức có thể được sử dụng để kiểm soát rủi ro trong biến động giá cổ phiếu. Baskin báo cáo rằng nếu suất sinh lợi cổ tức tăng thêm 1%, độ lệch chuẩn hàng năm của giá cổ phiếu giảm 2,5%.

• (Nazir et al., 2010) nghiên cứu ảnh hưởng của chính sách chi trả cổ tức lên biến động giá cổ phiếu. Mẫu dữ liệu gồm 73 công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Karachi (KSE) trong giai đoạn từ năm 2003 đến 2008. Tác giả áp dụng mô hình ảnh hưởng cố định và ảnh hưởng ngẫu nhiên để phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu cùng với các biến kiểm soát là quy mô, đòn bẩy, tăng trưởng và thu nhập. Kết quả phân tích cho thấy tất cả các biến đều có ý nghĩa thống kê.

Kết quả của bài nghiên cứu chỉ ra rằng suất sinh lợi cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức có ảnh hưởng đáng kể đến biến động giá cổ phiếu. Nazir cũng cho biết qui mô công ty và đòn bẩy có tác động ngược chiều không đáng kể đến biến động giá cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu đáng tin cậy với thị trường chứng khoán mới nổi như Pakistan. 1996) nghiên cứu quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu tại Úc cho giai đoạn từ 1972 đến 1985 với mẫu dữ liệu gồm 173 công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Úc.

Trái với kết quả nghiên cứu của Baskin(1989), tác giả không tìm thấy bằng chứng cho thấy suất sinh lợi cổ tức có tương quan với biến động giá cổ phiếu. Mặt khác, kết quả của bài nghiên cứu tìm ra mối quan hệ ngược chiều đáng kể giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu cũng tìm thấy tương quan cùng chiều đáng kể giữa qui mô công ty và biến động giá cổ phiếu. Tuy nhiên biến động lợi nhuận trước thuế và lãi vay và nợ là những nhân tố quyết định chính đến biến động giá cổ phiếu.

Kết quả của bài nghiên cứu bác bỏ giả thuyết suất sinh lợi cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu. • (Suleman et al., 2011) nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu ở Pakistan. Tác giả trích xuất dữ liệu từ thị trường chứng khoán Karachi dựa trên năm lĩnh vực quan trọng cho giai đoạn từ 2005 đến 2009. Tác giả sử dụng mô hình hồi quy đa biến để phân tích.

Trái với kết quả nghiên cứu của (Baskin, 1989), phát hiện của bài nghiên cứu cho thấy biến động giá cổ phiếu có mối quan hệ cùng chiều đáng kể với suất sinh lợi cổ tức. Suleman cũng chỉ ra rằng biến động giá cổ phiếu có mối quan hệ ngược chiều với tốc độ tăng trưởng. • (Hussainey et al., 2011) nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động giá cổ phiếu và chính sách cổ tức (suất sinh lợi cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức) tại Vương quốc Anh. Tác giả chọn mẫu gồm 123 công ty Anh và thời gian nghiên cứu từ 1998 đến 2007.

Nghiên cứu của tác giả dựa trên nghiên cứu của (Baskin, 1989). Tương tự như Baskin (1989), tác giả sử dụng mô hình hồi quy đa biến để phân tích mối quan hệ giữa biến động giá cổ phiếu với suất sinh lợi cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức. Tác giả cũng thêm các biến 123doc 13 kiểm soát như quy mô, tỷ lệ nợ, biến động lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng vào mô hình để kiểm tra mối quan hệ của chúng với giá cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm tìm thấy mối quan hệ ngược chiều đáng kể giữa biến động giá cổ phiếu và tỷ lệ chi trả cổ tức và mối quan hệ ngược chiều giữa suất sinh lợi cổ tức và biến động giá cổ phiếu.

Kết quả cho thấy rằng tỷ lệ chi trả cổ tức cao hơn thì giá cổ phiếu ít biến động hơn và tỷ lệ chi trả cổ tức là yếu tố quyết định đến biến động giá cổ phiếu; các biến nợ và qui mô công ty có mối quan hệ đáng kể với biến động giá cổ phiếu so với các biến kiểm soát khác, qui mô công ty có tác động ngược chiều đáng kể đến biến động giá cổ phiếu, qui mô công ty càng lớn thì giá cổ phiếu càng ít biến động, ngược lại nợ và biến động giá cổ phiếu có mối quan hệ cùng chiều. Phát hiện của bài nghiên cứu thì khác với phát hiện trong bài nghiên cứu của Baskin (1989), theo bài nghiên cứu thì tỷ lệ chi trả cổ tức là yếu tố quyết định đến biến động giá cổ phiếu trong khi đó Baskin thì phát hiện ra rằng suất sinh lợi cổ tức là yếu tố quan trọng quyết định đến biến động giá cổ phiếu. Các nghiên cứu về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiểu của công ty: • (Miller và Modigliani, 1961) đã đưa ra lý thuyết cổ tức trong một thị trường hoàn hảo, không có thuế và chi phí giao dịch. MM lập luận rằng quyết định chia cổ tức không có ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp, giá trị của một doanh nghiệp chỉ do các quyết định đầu tư ấn định và tỷ lệ chi trả cổ tức chỉ là một chi tiết.