Chương 1: Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận và mô hình nghiên cứu. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Chương 5: Kết luận và một số hàm ý quản trị. 4 CHƯƠNG 2 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HỈNH NGHIÊN cứu 2.1 Các khái niệm lý thuyết có liên quan 2.1 Ngân h àng th ương mại Nguyễn Đăng Dờn và các cộng sự, (2010), ngân hàng được công nhận là cơ sở nhận tiền gửi tiết kiệm và sử dụng số tiền đó để cho vay, chấp nhận thanh toán và cung cấp dịch vụ tài chính cho khách hàng. Chính xác hơn, các giao dịch trực tiếp của ngân hàng với các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế và cá nhân chính là nguồn tiền gửi, tiết kiệm. Như vậy, ngân hàng thương mại có những tác động rất lớn đến nền kinh tế vì là định chế tài chính trung gian.
Nhờ hệ thống ngân hàng mà các nguồn tài chính nhàn rỗi trong xã hội sẽ được huy động, tập trung và được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau.2 Tiền gửi tiết kiệm Theo Thông tư số 48/2018/TT-NHNN, tiền gửi tiết kiệm được xác định là khoản tiền mà người gửi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, và người gửi sẽ nhận lại toàn bộ số tiền gốc cùng lãi theo thỏa thuận. Tiền gửi đóng vai trò là một phương tiện huy động vốn quan trọng của ngân hàng. Khách hàng có thể thực hiện gửi tiền thông qua ứng dụng của ngân hàng mà không cần phải đến trực tiếp các chi nhánh giao dịch. Để thu hút tiền gửi, các ngân hàng thường áp dụng chính sách lãi suất hấp dẫn và các chương trình khuyến mại khác nhau.3 Khách hàng cá nhân Theo Nguyễn Xuân Quang, (2005), khách hàng là người ra quyết định mua hàng và thừa hưởng những đặc tính, tính chất của sản phẩm.
Yeu tố quan trọng và quý giá nhất của một công ty là khách hàng. Đây là yếu tố quyết định hiệu quả hoặc không hiệu quả của một doanh nghiệp. 6 Họ như là những đối tác của doanh nghiệp. Họ đem lại doanh thu và lợi nhuận, đồng thời cũng là người đánh giá và xác định thành công của doanh nghiệp.
Neu không có khách hàng, doanh nghiệp không thể tồn tại và phát triển, có thể đối mặt với nguy cơ phá sản. Khi tiếp xúc với họ, các ngân hàng cần chú ý đến một số vấn đề như sau: - Để thu thập thông tin, bạn có thể dành nhiều thời gian để nghiên cứu thị trường, thu thập phản hồi trực tiếp từ khách hàng và sử dụng công. - Tìm cơ hội gặp gỡ và giao tiếp trực tiếp với khách hàng cá nhân để thực hiện tư vấn bán hàng. - Khách hàng có nhu cầu mua dịch vụ nào đó.
Người bán cần thẩm định xem khách hàng có đủ điều kiện để sử dụng dịch vụ đó hay không. - Theo dõi sát sao các khách hàng, tư vấn, hỗ trợ khi cần thiết. - Khách hàng là người không phụ thuộc vào chúng ta mà ngược lại. Do đó, khách hàng sẽ không đi tìm chúng ta mà ngược lại chúng ta lại đi tìm họ.
Chỉ bán thứ khách hàng cần chứ không phải thứ ta đang có - Khách hàng cá nhân là người mang tới nhu cầu và nhiệm vụ của người bán đó là thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của họ. - Gửi đi thông điệp hoặc giá trị có thể kích thích cảm xúc của khách hàng là một dấu hiệu cho thấy sự thành công.2 Các mô hình lý thuyết có liên quan 2.1 Mô hình thuyết hành vi có hoạch định Được phát triển bởi Fishbein & Ajzen, hướng tới việc dự đoán và lý giải hành vi của người tiêu dùng trên đa dạng các lĩnh vực (Ajzen, 1991). TRA giả định rằng hành động một cách phù hợp dựa trên việc họ thu thập và đánh giá có hệ thống tất cả thông tin có sẵn. 7 Theo TRA, dự đoán tốt nhất về hành vi thực sự được ảnh hưởng bởi thái độ và chuẩn chủ quan.
Thái độ bao gồm cảm nhận tích cực hoặc tiêu cực khi thực hiện hành vi, và thường phản ánh dự đoán về két quả của hành vi. Chuẩn chủ quan là nhận thức của người tiêu dùng về ý kiến của người khác, quyết định xem nên hoặc không nên tiến hành hoạt động đó (Ajzen, 1991). Thuyết hành vi có hoạch định (Theory of Planned Behavior - TPB) là một phát triển từ lý thuyết hành động hợp lý (Ajzen, 1991). TPB giải thích rằng thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức về kiểm soát hành vi sẽ ảnh hưởng đến ý định của cá nhân, và từ đó ảnh hưởng đến hành vi thực tế của họ.
Ngoài ra, nhận thức về kiểm soát hành vi cũng được xem xét có tác động trực tiếp đến hành vi thực tế của cá nhân. Sau nhiều lần kiểm tra thực nghiệm, Beck & Ajzen (1991) đã chỉ ra rằng TPB có những tiến bộ đáng kể trong việc dự đoán hành vi của cá nhân so với lý thuyết hành động hợp lý. Ajzen (2019) đã đưa ra một mô hình mới cho TPB dựa trên nghiên cứu thực tiễn.1 Mô hình lý thuyết hành vi có dự định (TPB) của Ajzen (2019) Nguồn: Ajzen và Fishbein (2019) Theo Ajzen (2019), hành vi của con người phụ thuộc vào niềm tin về kết quả, chuẩn mực xã hội và kiểm soát hành vi. Khi lựa chọn một ngân hàng gửi tiết kiệm, khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng phải tính đến thái độ và ảnh hưởng của môi trường xã hội.2 Thuyết hành vi người tiêu dùng Theo Kotler (1984), tiêu dùng là một hành động quan trọng của con người được thể hiện bằng cách mua và sử dụng hàng hóa để đáp ứng các nhu cầu về tinh thần, tình cảm và thể chất.
Người tiêu dùng có đặc điểm riêng biệt và mua hàng để đáp ứng nhu cầu của họ, với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận từ ngân sách của mình. Người tiêu dùng sử dụng các mô hình mua hàng khác nhau để đưa ra quyết định mua hàng cho nhu cầu cá nhân hoặc gia đinh. Các công ty tiến hành nghiên cứu tiếp thị để hiểu rõ hơn về những yêu cầu của người tiêu dùng. Các yếu tố chính bao gồm: Các yếu tố kích Các nhân tố kích Nhùng phàn ứng đáp lại của thích cùa Hộp đen ỷ thức người mua thích khác người mua Marketing Hàng hóa Mòi trường kinh tể Lựa chọn hàng hóa Các đặc tính Quá trinh Giá cà Khoa học kỳ thuật Lựa chọn nhàn hiệu của người quyết định Phàn phối Chính trị Lựa chọn nhà kinh doanh mua mua hàng Khuyến mài Văn hóa Lựa chọn khối lượng mua Hình 2.2 Mô hình chi tiết hành vi người mua Nguồn: Kotỉer (1984) Những yếu tố kích thích của marketing bao gồm bốn phần tử chính: sản phẩm, giá cả, kênh phân phối và khuyến mãi.
Qua quá trình hộp đen của ý thức người mua, có hai phần quan trọng. Phần thứ nhất, các thuộc tính của người mua, ảnh hưởng đến cách họ giải thích và phản ứng với các yếu tố kích thích. Phần thứ hai là quá trình quyết định của người mua và kết quả phụ thuộc vào quá trình này. Các yếu tố kích thích thông qua hộp đen ý thức của người mua gây ra các phản ứng như lựa chọn sản phẩm, nhãn hiệu, doanh nghiệp, thời điểm mua và khối lượng mua (Kotler, 1984).
Hành vi tiêu dùng của người tiêu dùng được ảnh hưởng bởi bốn nhóm yếu tố cơ bản: yếu tố văn hóa (bao gồm văn hóa, nhóm văn hóa và địa vị xã hội), yếu tố xã hội (bao gồm các nhóm chuẩn mực, gia đình, vai trò và địa vị), yếu tố cá nhân (bao gồm tuổi, giai đoạn của chu kỳ đòi sống, nghề nghiệp, tình trạng kinh tế, lối sống, tính cách và 9 ý thức về bản thân), và yếu tố tâm lý (bao gồm động cơ, tri giác, lĩnh hội, niềm tin và thái độ). Các yếu tố này giúp hiểu rõ hơn về người mua và cung cấp cơ sở lý luận cho việc phục vụ khách hàng hiệu quả hơn. Các yếu tố trên cũng đóng một vai trò trong quy trình gồm nhiều giai đoạn mà khách hàng cá nhân phải trải qua khi lựa chọn ngân hàng gửi tiết kiệm. Tiến hành nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn này có thể hỗ trợ tạo ra các kế hoạch tiếp thị phù hợp và đưa ra các giải pháp hỗ trợ khách hàng hiệu quả.
Điều này cũng giúp tối ưu hóa quá trình huy động vốn từ cộng đồng dân cư.3 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan 2 3.1 Các nghiên cứu nước ngoài 2. ỉ Nghiên cứu của Katircioglu và các cộng sự (20ỉ ỉ) Trong nghiên cứu "Tiêu Chí Lựa Chọn Ngân Hàng: Điều Tra Thực Nghiệm từ Khách Hàng tại Thành Phố Romania" của Katircioglu và các cộng sự (2011), được thực hiện thông qua phân tích mẫu gồm 248 khách hàng từ ngân hàng ở 2 thành pho Bucharest và Constanta. Kết quả nghiên cứu chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn ngân hàng bao gồm: cơ sở vật chất, sự tiện lợi, danh tiếng và hình ảnh, bảo mật hồ sơ khách hàng, nhân viên, quà tặng, và quảng cáo.3 Mô hình nghiên cứu Katircioglu và các cộng sự (2011) Nguồn: Katirciogỉu và các cộng sự (2011) 2.2 Nghiên cứu của Tucker và Jubb (2018) Trong nghiên cứu "Lựa Chọn Ngân Hàng và Sản Phẩm - Một Bối Cảnh Sinh Viên Ở Úc" của Tucker và Jubb (2018), đã phát hiện ra sự cẩn trọng và kỹ lưỡng hơn của khách hàng trong việc chọn lựa sản phẩm và dịch vụ ngân hàng. Điều này diễn ra trong bối cảnh tài chính toàn cầu bất ổn do những tiến bộ của công nghệ trong lĩnh vực ngân hàng.
Nghiên cứu được thực hiện thông qua phân tích mẫu gồm 276 câu trả lời trực tuyến. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng những yếu tố sau đây là quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng bao gồm: năng lực của ngân hàng, khuyến nghị và ảnh hưởng, chi phí, lợi nhuận, dịch vụ, và vị trí.4 Mô hình nghiên cứu của Tucker và Jubb (2018) Nguồn: Tucker và Jubb (2018) 2. 3 Nghiên cứu của Arora và Kaur (2019) Trong nghiên cứu "Khám Phá Các Tiêu Chí Lựa Chọn Ngân Hàng ở Ân Độ: Phát Triển Thang Đo và Xác Nhận" của Arora và Kaur (2019), đã chỉ ra sự đổi mới mạnh mẽ trong ngành ngân hàng Ân Độ do sự cạnh tranh gay gắt và tiến bộ công nghệ. Giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút khách hàng mới trỏ thành ưu tiên hàng đầu.
Theo kết quả nghiên cứu của Arora và Kaur (2019) lợi thế tài chính là yếu tố quan trọng tác động đến việc lựa chọn ngân hàng gửi tiền tiết kiệm.