Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng nền văn hóa dân tộc

Khám phá tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu văn hóa thế giới, xây dựng nền văn hóa dân tộc và ứng dụng trong phát triển văn hóa hiện nay.

• Tác giả: Trịnh Thanh Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Anh
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng nền văn hóa dân tộc và vận dụng tư tưởng đó trong phát triển nền văn hóa nước ta hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TIẾP THU VĂN HÓA THẾ GIỚI VÀO XÂY DỰNG VĂN HÓA DÂN TỘC
• 1.1. Quan niệm tổng quát về văn hóa và giao lưu văn hóa
• 1.2. Quan niệm về văn hóa
• 1.3. Quan niệm về giao lưu và tiếp thu văn hóa giữa các dân tộc
• 1.4. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới
• 1.5. Cơ sở thực tiễn
• 1.6. Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng văn hóa dân tộc
• 1.7. Nhu cầu khách quan tiếp thu văn hóa thế giới vào xây dựng văn hóa dân tộc
• 1.8. Nội dung tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng văn hóa dân tộc
• 1.9. Phương châm, nguyên tắc tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng văn hóa dân tộc
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN ĐỘNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TIẾP THU TINH HOA VĂN HÓA THẾ GIỚI VÀO XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY
• 2.1. Giao lưu và tiếp biến văn hóa trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay
• 2.2. Thực trạng tiếp thu văn hóa thế giới trong xây dựng và phát triển văn hóa nước ta hiện nay
• 2.3. Phương hướng, quan điểm chủ đạo việc tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới vào xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh
• 2.4. Phương hướng tổng quát
• 2.5. Các quan điểm chủ đạo chủ yếu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu văn hóa thế giới

Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc tiếp thu văn hóa thế giới trong xây dựng nền văn hóa dân tộc là một chủ đề quan trọng, phản ánh sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng việc tiếp thu văn hóa thế giới không chỉ là một nhu cầu mà còn là một nhiệm vụ cần thiết để phát triển văn hóa dân tộc. Ông cho rằng, việc tiếp thu văn hóa thế giới phải được thực hiện một cách có chọn lọc, phù hợp với bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.

1.1. Khái niệm văn hóa và vai trò của văn hóa trong xã hội

Văn hóa là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần mà con người tạo ra trong quá trình sống và phát triển. Vai trò của văn hóa trong xã hội không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn là cầu nối để giao lưu, học hỏi và phát triển. Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ ràng rằng văn hóa là sức mạnh nội sinh, là nền tảng cho sự phát triển bền vững của dân tộc.

1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu văn hóa thế giới

Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng việc tiếp thu văn hóa thế giới là cần thiết để nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân. Ông nhấn mạnh rằng, việc tiếp thu không có nghĩa là sao chép mà là lựa chọn những tinh hoa, những giá trị phù hợp với văn hóa dân tộc. Điều này giúp xây dựng một nền văn hóa dân tộc phong phú và đa dạng.

II. Vấn đề và thách thức trong việc tiếp thu văn hóa thế giới

Việc tiếp thu văn hóa thế giới không phải là điều dễ dàng. Có nhiều thách thức mà Việt Nam phải đối mặt trong quá trình này. Một trong những thách thức lớn nhất là sự xung đột giữa văn hóa truyền thống và văn hóa hiện đại. Sự du nhập của các yếu tố văn hóa nước ngoài có thể dẫn đến sự mai một của các giá trị văn hóa dân tộc. Do đó, cần có những biện pháp để bảo vệ và phát huy văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập.

2.1. Sự xung đột giữa văn hóa truyền thống và văn hóa hiện đại

Sự xung đột này thể hiện rõ trong các lĩnh vực như nghệ thuật, giáo dục và lối sống. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang bị lãng quên hoặc thay thế bởi các giá trị văn hóa hiện đại. Điều này đòi hỏi sự quan tâm và hành động từ phía các nhà quản lý văn hóa và xã hội.

2.2. Nguy cơ mai một văn hóa dân tộc

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nguy cơ mai một văn hóa dân tộc là rất lớn. Các giá trị văn hóa truyền thống có thể bị thay thế bởi các giá trị văn hóa nước ngoài. Do đó, việc bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc là một nhiệm vụ cấp bách, cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

III. Phương pháp tiếp thu văn hóa thế giới hiệu quả

Để tiếp thu văn hóa thế giới một cách hiệu quả, cần có những phương pháp và chiến lược rõ ràng. Hồ Chí Minh đã đề xuất một số phương pháp tiếp thu văn hóa, trong đó nhấn mạnh đến việc lựa chọn có chọn lọc và kết hợp hài hòa giữa văn hóa thế giới và văn hóa dân tộc.

3.1. Lựa chọn có chọn lọc các giá trị văn hóa

Việc lựa chọn có chọn lọc các giá trị văn hóa từ thế giới giúp bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Hồ Chí Minh đã khuyến khích việc tiếp thu những giá trị tích cực, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của Việt Nam.

3.2. Kết hợp hài hòa giữa văn hóa thế giới và văn hóa dân tộc

Kết hợp hài hòa giữa văn hóa thế giới và văn hóa dân tộc là một phương pháp quan trọng để xây dựng nền văn hóa dân tộc. Điều này không chỉ giúp phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo ra những giá trị mới, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong việc xây dựng nền văn hóa dân tộc

Việc tiếp thu văn hóa thế giới đã được áp dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Việt Nam. Các chương trình giáo dục, nghệ thuật và truyền thông đã có những bước tiến đáng kể trong việc kết hợp các giá trị văn hóa thế giới với văn hóa dân tộc. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức văn hóa của người dân mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

4.1. Ứng dụng trong giáo dục

Trong lĩnh vực giáo dục, việc tiếp thu các phương pháp giảng dạy hiện đại từ thế giới đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục. Các chương trình giáo dục đã được cải tiến để phù hợp với nhu cầu của xã hội và xu thế toàn cầu.

4.2. Ứng dụng trong nghệ thuật

Nghệ thuật Việt Nam đã có sự giao thoa với các nền văn hóa khác, tạo ra những sản phẩm nghệ thuật độc đáo. Việc tiếp thu các yếu tố văn hóa từ thế giới đã làm phong phú thêm nền nghệ thuật dân tộc, đồng thời bảo tồn các giá trị truyền thống.

V. Kết luận và tương lai của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu văn hóa thế giới trong xây dựng nền văn hóa dân tộc vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay. Việc tiếp thu văn hóa thế giới không chỉ là một nhiệm vụ mà còn là một cơ hội để phát triển văn hóa dân tộc. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng tư tưởng này để xây dựng một nền văn hóa Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc.

5.1. Tầm quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện đại

Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện đại. Việc tiếp thu văn hóa thế giới cần được thực hiện một cách có chọn lọc và phù hợp với bản sắc văn hóa dân tộc.

5.2. Hướng đi tương lai cho nền văn hóa dân tộc

Hướng đi tương lai cho nền văn hóa dân tộc là kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống và văn hóa hiện đại. Điều này không chỉ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa mà còn tạo ra những giá trị mới, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Văn hóa là động lực nội sinh then chốt quyết định sự trường tồn và phát triển của mỗi quốc gia, với hơn 400 định nghĩa học thuật khác nhau được ghi nhận trên toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình hội nhập quốc tế từ sau Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII năm 1998 đặt ra thách thức gay gắt giữa việc mở cửa tiếp thu văn hóa nhân loại và nhiệm vụ bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Triết học (mã số 60.80) của tác giả Trịnh Thanh Mai, được thực hiện năm 2009 dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phạm Ngọc Anh tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã giải quyết thấu đáo vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách này.

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là hệ thống hóa toàn diện các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời làm rõ sự vận dụng sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn 1998 - 2009. Phạm vi nghiên cứu bao quát tiến trình lịch sử tư tưởng từ cội nguồn truyền thống dân tộc, không gian văn hóa phương Đông, văn hóa phương Tây đến văn hóa Mác-xít. Luận văn có dung lượng 82 trang với kết cấu chuẩn mực gồm 2 chương và 6 tiết chuyên sâu.

Công trình mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi lần đầu tiên xác lập tư tưởng Hồ Chí Minh về tiếp thu văn hóa thế giới như một đối tượng nghiên cứu độc lập. Kết quả nghiên cứu đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao 100% nhận thức lý luận cho cán bộ quản lý văn hóa, hỗ trợ đắc lực việc hoạch định chính sách đối ngoại văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng cùng chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin làm nền tảng định hướng. Đồng thời, tác giả tích hợp lý thuyết tiếp biến văn hóa (Acculturation) và lý thuyết hình thái kinh tế - xã hội để luận giải mối quan hệ tương tác giữa văn hóa và kiến trúc thượng tầng. Khung lý thuyết của công trình xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi:

1. Khái niệm văn hóa: Tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo nhằm đáp ứng nhu cầu sinh tồn và phát triển, được Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa từ tháng 8/1943.
2. Giao lưu và tiếp biến văn hóa: Quá trình tiếp xúc, trao đổi trực tiếp hoặc gián tiếp giữa các cộng đồng, tạo nên sự chuyển hóa các yếu tố ngoại sinh thành nội sinh.
3. Bản sắc văn hóa dân tộc: Cốt lõi giá trị truyền thống bền vững định hình phẩm cách và sức mạnh độc lập của dân tộc Việt Nam qua hơn 20 thế kỷ dựng nước và giữ nước.
4. Nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc: Mục tiêu chiến lược kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc, tính khoa học và tính đại chúng theo đường lối của Đảng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn tư liệu thứ cấp phong phú, chuẩn xác, bao gồm 15 tập Hồ Chí Minh Toàn tập, các văn kiện Đại hội Đảng từ khóa II năm 1951, Đại hội VII năm 1991 đến các nghị quyết chuyên đề văn hóa giai đoạn 1998 - 2009. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 82 tài liệu tham khảo chuyên ngành tiêu biểu, 13 đề tài khoa học cấp Nhà nước thuộc chương trình KX.02 giai đoạn 1991 - 1995, cùng hệ thống các văn bản pháp quy liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh, các nghị quyết chính trị và công trình nghiên cứu của các học giả đầu ngành như GS. Đặng Xuân Kỳ, GS. Song Thành, TS. Bùi Đình Phong. Phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp logic - lịch sử được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc tái hiện quy luật tư tưởng và đánh giá thực tiễn khách quan. Phương pháp so sánh đối chiếu được áp dụng triệt để nhằm làm rõ sự tiếp biến giữa văn hóa phương Đông (Nho, Phật, Đạo) và văn hóa dân chủ, nhân văn phương Tây trong tư duy Hồ Chí Minh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn khẳng định tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới trong tư tưởng Hồ Chí Minh là một quy luật khách quan của sự tiến bộ xã hội. Hồ Chí Minh xác định việc tiếp thu văn hóa nhân loại bắt nguồn từ nhu cầu tự thân của dân tộc Việt Nam nhằm khắc phục tình trạng lạc hậu, vượt qua chính sách ngu dân sau hơn 80 năm đô hộ của thực dân Pháp.

Thứ hai, nội dung tiếp thu văn hóa thế giới ở Hồ Chí Minh mang tính toàn diện, có chọn lọc sâu sắc, tập trung vào 4 trụ cột: tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng kim chỉ nam; tiếp thu các giá trị dân chủ, nhân quyền tiến bộ của các cuộc cách mạng tư sản Pháp và Mỹ; tiếp thu các thành tựu khoa học - kỹ thuật tiên tiến để xây dựng chủ nghĩa xã hội; tiếp thu tinh hoa giáo dục và lối sống văn minh phương Tây kết hợp đạo đức phương Đông nhằm xóa nạn mù chữ cho 95% dân số sau năm 1945.

Thứ ba, nguyên tắc tiếp biến văn hóa mang tính biện chứng vượt trội: "lấy dân tộc làm gốc". Hồ Chí Minh chỉ rõ tiếp thu không đồng nghĩa với sao chép máy móc hay lai căng, mà phải thực hiện quá trình "Việt hóa" để làm giàu bản sắc dân tộc, biến tinh hoa nhân loại thành vũ khí giải phóng con người.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến tính đúng đắn và sức sống trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh giữa lòng yêu nước nồng nàn và bản lĩnh trí tuệ phi thường qua hành trình 30 năm bôn ba qua 4 châu lục (1911 - 1941). So với các công trình nghiên cứu đơn lẻ trước đây của GS. Đỗ Huy hay GS. Đặng Xuân Kỳ vốn chỉ tập trung vào một khía cạnh đạo đức hoặc văn hóa giáo dục, luận văn này đã khái quát hóa tư tưởng tiếp thu văn hóa thành một hệ thống lý luận hoàn chỉnh, có giá trị ứng dụng cao cho thời kỳ đổi mới.

Để trực quan hóa các phát hiện, dữ liệu nghiên cứu có thể được tổng hợp thành bảng ma trận so sánh 3 trục tiếp thu: trục văn hóa truyền thống Á Đông (sự tu dưỡng đạo đức Nho giáo, lòng từ bi Phật giáo), trục văn hóa phương Tây (tư tưởng tự do, bình đẳng, khoa học kỹ thuật) và trục văn hóa Mác-xít (phương pháp biện chứng, mục tiêu giải phóng con người). Đồng thời, xu hướng hội nhập văn hóa có thể biểu diễn qua biểu đồ phân kỳ chính sách từ năm 1945, mốc đổi mới 1986 đến giai đoạn hội nhập WTO sau năm 2007, thể hiện mức độ gia tăng giao lưu văn hóa quốc tế nhưng vẫn giữ vững 100% mục tiêu độc lập dân tộc.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực lãnh đạo văn hóa: Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát 100% các văn bản quy phạm pháp luật về giao lưu văn hóa quốc tế trong lộ trình 2010 - 2015, nhằm xây dựng hành lang pháp lý vững chắc cho việc tiếp nhận có chọn lọc văn hóa phẩm ngoại nhập.

Thứ hai, xây dựng bộ tiêu chí chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại: Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành cần thiết lập khung đánh giá 3 cấp độ (giá trị nhân văn, tính khoa học, khả năng tương thích xã hội) trước năm 2012, áp dụng cho 100% chương trình hợp tác văn hóa, nghệ thuật, phim ảnh và xuất bản phẩm từ nước ngoài.

Thứ ba, đẩy mạnh giáo dục văn hóa truyền thống gắn với chuyển giao tri thức: Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai tích hợp nội dung tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh vào 100% chương trình đào tạo phổ thông và đại học giai đoạn 2010 - 2020, đặt mục tiêu nâng cao 80% sức đề kháng văn hóa cho thanh thiếu niên trước các luồng phản văn hóa độc hại.

Thứ tư, đổi mới cơ chế quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới: Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài tăng cường 50% số lượng các sự kiện "Tuần lễ Văn hóa Việt Nam" hàng năm, hướng tới tầm nhìn 2030 định vị vững chắc thương hiệu văn hóa quốc gia trên trường quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách văn hóa: Cán bộ thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa các tỉnh, thành phố sử dụng luận văn làm cẩm nang lý luận để xây dựng chiến lược phát triển văn hóa đối ngoại và thẩm định các dự án giao lưu quốc tế.
2. Nhà nghiên cứu Triết học, Văn hóa học và Hồ Chí Minh học: Các chuyên gia tại Viện Triết học, Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam khai thác dữ liệu để phát triển các đề tài khoa học cấp Bộ và cấp Nhà nước về tiếp biến văn hóa.
3. Giảng viên và học viên cao học, sinh viên đại học: Giảng viên các bộ môn Triết học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh tại hơn 400 trường đại học, cao đẳng toàn quốc dùng tài liệu để thiết kế bài giảng, làm tài liệu tham khảo cho chuyên đề văn hóa.
4. Doanh nghiệp và nhà hoạt động truyền thông, ngoại giao: Đội ngũ làm việc trong lĩnh vực truyền thông số, ngoại giao văn hóa áp dụng các nguyên tắc "dân tộc làm gốc" và "bình đẳng, bác ái" để xử lý khủng hoảng văn hóa và thiết lập thông điệp truyền thông hội nhập.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận định nghĩa văn hóa của Hồ Chí Minh theo góc độ nào?
Luận văn tiếp cận định nghĩa văn hóa tháng 8/1943 của Hồ Chí Minh theo nghĩa rộng nhất, coi văn hóa là tổng thể mọi phương thức sinh hoạt vật chất và tinh thần mà loài người sáng tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu sinh tồn và mục đích sống.

Tại sao Hồ Chí Minh lựa chọn chủ nghĩa Mác - Lênin làm cốt lõi tiếp thu văn hóa?
Năm 1920 tại Đại hội Tours, Hồ Chí Minh nhận thấy chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cách mạng triệt để nhất, không chỉ giải thích thế giới mà còn vạch ra con đường khoa học để giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.

Nguyên tắc "lấy dân tộc làm gốc" trong tiếp thu văn hóa được hiểu như thế nào?
Nguyên tắc này đòi hỏi mọi yếu tố văn hóa ngoại sinh khi du nhập vào Việt Nam đều phải được thẩm định, cải biến và hòa quyện vào truyền thống dân tộc, tương tự cách nhân dân ta đã "Việt hóa" Nho giáo và Phật giáo trong hơn 1000 năm lịch sử.

Luận văn đánh giá vai trò của phong trào Bình dân học vụ ra sao?
Phong trào Bình dân học vụ phát động năm 1945 được đánh giá là minh chứng tiêu biểu của văn hóa giáo dục Hồ Chí Minh, nhanh chóng xóa mù chữ cho hơn 95% người dân, biến tri thức thành sức mạnh bảo vệ nền độc lập non trẻ.

Bài học lớn nhất của luận văn đối với quá trình toàn cầu hóa hiện nay là gì?
Bài học lớn nhất là xây dựng năng lực tự chủ văn hóa, chủ động mở rộng giao lưu với tinh hoa thế giới nhưng kiên quyết loại bỏ các yếu tố suy đồi, đảm bảo nền văn hóa vừa hiện đại vừa mang đậm bản sắc dân tộc.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ hệ thống quan điểm toàn diện, biện chứng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc mở rộng giao lưu và tiếp thu văn hóa thế giới.
• Khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc là điểm tựa vững chắc để tiếp nhận có hiệu quả các giá trị tiến bộ của nhân loại.
• Đúc kết bài học lịch sử sâu sắc từ việc tiếp biến Nho giáo, Phật giáo, văn hóa phương Tây và đỉnh cao là văn hóa Mác - Lênin.
• Đóng góp hệ thống giải pháp thiết thực cho sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến trong giai đoạn hội nhập toàn diện.
• Xác định lộ trình nghiên cứu mở rộng giai đoạn sau năm 2010 với việc số hóa di sản và phát triển công nghiệp văn hóa hiện đại.

Công trình là tài liệu học thuật giá trị cao, giúp bạn đọc nắm vững triết lý văn hóa Hồ Chí Minh. Hãy áp dụng ngay những luận điểm cốt lõi này vào hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và xây dựng chính sách văn hóa hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

§¹i häc quèc gia hµ néi tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n TrÞnh thanh mai T- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng nÒn v¨n ho¸ d©n téc vµ vËn dông t- t-ëng ®ã trong ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ n-íc ta hiÖn nay Chuyªn ngµnh: TriÕt häc M· sè : 60.80 LuËn v¨n th¹c sÜ triÕt häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS. Ph¹m Ngäc Anh Hµ Néi - 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lêi c¶m ¬n §Ó hoµn thµnh ®-îc LuËn v¨n, lêi ®Çu tiªn em xin c¶m ¬n c¸c thÇy, c« gi¸o trong Khoa TriÕt häc, Tr-êng §¹i häc Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi; c¸c thÇy, c« tham gia gi¶ng d¹y t¹i Khoa ®· tËn t×nh gi¶ng d¹y, cung cÊp cho em nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n, cÇn thiÕt vµ bæ Ých. §Æc biÖt, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n PGS. TS Ph¹m Ngäc Anh - ng-êi ®· nhiÖt t×nh, tËn t©m chØ b¶o, h-íng dÉn em hoµn thµnh LuËn v¨n.

Do h¹n chÕ vÒ mÆt kiÕn thøc vµ lý luËn, LuËn v¨n ch¾c ch¾n cßn nhiÒu thiÕu sãt. V× vËy, em mong c¸c thÇy, c« gi¸o, cïng c¸c b¹n ®äc vµ nh÷ng ng-êi quan t©m gãp ý, bæ sung ®Ó LuËn v¨n ®-îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TrÞnh Thanh Mai Môc lôc Trang Më ®Çu………………………………………………………………………. 7 Ch-¬ng 1: T- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc……………………………….

Quan niÖm tæng qu¸t vÒ v¨n ho¸ vµ giao l-u v¨n ho¸……………. Quan niÖm vÒ v¨n ho¸……………………………………………. Quan niÖm vÒ giao l-u vµ tiÕp thu v¨n ho¸ gi÷a c¸c d©n téc. C¬ së h×nh thµnh t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi……………………………………………………………….

C¬ së thùc tiÔn…………………………………………………. Néi dung c¬ b¶n cña t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc…………. Nhu cÇu kh¸ch quan tiÕp thu v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc…………………………………………………………. Néi dung tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc………………………………………………………….

Ph-¬ng ch©m, nguyªn t¾c tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc…………………………………………. 49 Ch-¬ng 2: VËn dông t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ hiÖn nay………………………………………… 54 2. Giao l-u vµ tiÕp biÕn v¨n ho¸ trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ hiÖn nay…………………………………………………………………. Thùc tr¹ng tiÕp thu v¨n ho¸ thÕ giíi trong x©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ n-íc ta hiÖn nay…………………….

Ph-¬ng h-íng, quan ®iÓm chØ ®¹o viÖc tiÕp thu tinh hoa v¨n hãa thÕ giíi vµo x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n hãa ViÖt Nam tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc d-íi ¸nh s¸ng t- t-ëng Hå ChÝ Minh. Ph-¬ng h-íng tæng qu¸t. C¸c quan ®iÓm chØ ®¹o chñ yÕu. 80 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o…………………………………………….

82 LuËn v¨n Th¹c sÜ TriÕt häc 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TrÞnh Thanh Mai Më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi Chñ tÞch Hå ChÝ Minh - nhµ t- t-ëng, l·nh tô vÜ ®¹i vµ v« cïng kÝnh yªu cña §¶ng ta vµ nh©n d©n ta. T- t-ëng cña Ng-êi lµ sù kÕt tinh cao nhÊt gi÷a chñ nghÜa yªu n-íc, truyÒn thèng tèt ®Ñp cña d©n téc vµ tinh hoa v¨n ho¸ nh©n lo¹i. T- t-ëng Hå ChÝ Minh lµ hÖ thèng quan ®iÓm toµn diÖn vµ s©u s¾c vÒ nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, lµ kÕt qu¶ cña sù vËn dông vµ ph¸t triÓn s¸ng t¹o chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña ViÖt Nam nh»m gi¶i phãng d©n téc, gi¶i phãng giai cÊp, gi¶i phãng con ng-êi, x©y dùng chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n, tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, gãp phÇn tÝch cùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn v¨n minh, tiÕn bé cña nh©n lo¹i.

T- t-ëng Hå ChÝ Minh lµ tµi s¶n tinh thÇn quý b¸u cña §¶ng vµ cña d©n téc ta, soi ®-êng, chØ lèi cho c¸ch m¹ng ViÖt Nam trong cuéc ®Êu tranh giµnh ®éc lËp d©n téc, b¶o vÖ vµ thèng nhÊt ®Êt n-íc, ®-a ViÖt Nam tiÕn lªn theo con ®-êng x· héi chñ nghÜa. T- t-ëng Hå ChÝ Minh kh«ng nh÷ng thóc ®Èy c¸ch m¹ng ViÖt Nam trong qu¸ khø mµ cßn cïng víi chñ nghÜa M¸c - Lªnin lµm nÒn t¶ng t- t-ëng cho d©n téc ta hiÖn nay vµ t-¬ng lai, kh«ng nh÷ng cã gi¸ trÞ to lín cho c¸ch m¹ng ViÖt Nam mµ cßn cã gi¸ trÞ to lín ®èi víi tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng thÕ giíi. Nh©n dÞp kû niÖm 100 n¨m ngµy sinh cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, Tæ chøc gi¸o dôc, khoa häc, v¨n ho¸ cña Liªn hîp quèc - UNESCO ®· ghi nhËn: Hå ChÝ Minh lµ “ anh hïng gi¶i phãng d©n téc cña ViÖt Nam vµ lµ mét nhµ v¨n ho¸ kiÖt xuÊt” , “ mét biÓu t-îng kiÖt xuÊt vÒ quyÕt t©m cña c¶ mét d©n téc, ®· cèng hiÕn trän ®êi cho sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc cña nh©n d©n ViÖt Nam, gãp phÇn vµo cuéc ®Êu tranh chung cña c¸c d©n téc v× hoµ b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ tiÕn bé x· héi” , lµ ng-êi ®· cã “ sù ®ãng gãp quan träng vÒ nhiÒu mÆt trong c¸c lÜnh vùc v¨n ho¸, gi¸o dôc vµ nghÖ thuËt, lµ kÕt tinh cña truyÒn thèng v¨n ho¸ hµng ngµn n¨m cña nh©n d©n ViÖt Nam, vµ nh÷ng t- LuËn v¨n Th¹c sÜ TriÕt häc 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TrÞnh Thanh Mai t-ëng cña Ng-êi lµ hiÖn th©n cña nh÷ng kh¸t väng cña c¸c d©n téc trong viÖc kh¼ng ®Þnh b¶n s¾c d©n téc m×nh vµ tiªu biÓu cho viÖc thóc ®Èy sù hiÓu biÕt lÉn nhau”. Sù ghi nhËn ®ã cña UNESCO chÝnh lµ sù kh¼ng ®Þnh cña thÕ giíi ®èi víi mét ng-êi ViÖt Nam -u tó nhÊt - Hå ChÝ Minh vµ chÝnh Ng-êi ®· lµm nªn mét thêi ®¹i vÎ vang nhÊt trong lÞch sö d©n téc ViÖt Nam - thêi ®¹i Hå ChÝ Minh.

Víi t- c¸ch lµ mét “ nhµ v¨n ho¸ kiÖt xuÊt” , t- t-ëng v¨n ho¸ cña Hå ChÝ Minh cã gi¸ trÞ v« cïng to lín. Ng-êi kh«ng chØ ®Ó l¹i cho chóng ta mét hÖ thèng c¸c quan ®iÓm, t- t-ëng toµn diÖn vµ s©u s¾c vÒ lÜnh vùc v¨n ho¸ mµ Ng-êi cßn cã c«ng lao rÊt lín trong sù nghiÖp x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi ViÖt Nam. Trong ®ã, t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng nÒn v¨n ho¸ d©n téc cã mét ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng. B¶n th©n Hå ChÝ Minh còng lµ hiÖn th©n cao ®Ñp nhÊt cña sù kÕt tinh c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ truyÒn thèng cña d©n téc víi c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ cña nh©n lo¹i.

Trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ hiÖn nay, giao l-u vµ tiÕp thu v¨n ho¸ lµ quy luËt tÊt yÕu ®Ó mçi quèc gia, d©n téc ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ cña m×nh. Tuy nhiªn, mÆt tr¸i cña giao l-u vµ tiÕp thu v¨n ho¸ ®· vµ ®ang ®Æt ra nh÷ng vÊn ®Ò bøc thiÕt ®èi víi viÖc ph¸t triÓn v¨n ho¸ ph¶i g¾n víi gi÷ v÷ng b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc. Trong qu¸ tr×nh héi nhËp, §¶ng ta hiÖn nay vÉn ®ang tiÕp tôc thùc hiÖn môc tiªu “ X©y dùng nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc”. Nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh, chóng ta nhËn thÊy, t- t-ëng cña Ng-êi vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi vµo x©y dùng nÒn v¨n ho¸ d©n téc vÉn cßn nh÷ng gi¸ trÞ to lín vµ mang ý nghÜa thêi ®¹i s©u s¾c, gãp phÇn thóc ®Èy h¬n n÷a qu¸ tr×nh héi nhËp víi v¨n ho¸ quèc tÕ cña v¨n ho¸ ViÖt Nam.

Víi ý nghÜa ®ã, ng-êi viÕt muèn chän khÝa c¹nh nµy lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n, ®Ó thªm mét lÇn n÷a kh¼ng ®Þnh gi¸ trÞ cña t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ v¨n ho¸ nãi chung, t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ thÕ giíi nãi riªng ®èi víi sù nghiÖp x©y dùng nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam trong thêi ®¹i míi. T×nh h×nh nghiªn cøu Hå ChÝ Minh - con ng-êi, sù nghiÖp vµ t- t-ëng lµ ®Ò tµi rÊt lín thu hót nhiÒu nhµ khoa häc vµ ho¹t ®éng chÝnh trÞ trong n-íc còng nh- trªn thÕ giíi LuËn v¨n Th¹c sÜ TriÕt häc 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TrÞnh Thanh Mai quan t©m nghiªn cøu. Sau dÞp kû niÖm lÇn thø 100 ngµy sinh cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh (1990) vµ ®Æc biÖt lµ sau §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (1991) víi kh¼ng ®Þnh: “ §¶ng lÊy chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t- t-ëng Hå ChÝ Minh lµm nÒn t¶ng t- t-ëng vµ kim chØ nam cho hµnh ®éng cña §¶ng” th× viÖc nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh ®· ®-îc tiÕn hµnh mét c¸ch tÝch cùc h¬n, c¶ bÒ réng lÉn bÒ s©u. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ v¨n ho¸ nãi chung, vÒ tiÕp thu v¨n ho¸ nh©n lo¹i vµo x©y dùng v¨n ho¸ d©n téc nãi riªng, cã thÓ ph©n thµnh c¸c lo¹i: - Ch-¬ng tr×nh, ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp Nhµ n-íc, cÊp Bé, cÊp c¬ së; - C¸c luËn v¨n, luËn ¸n, gi¸o tr×nh; - C¸c s¸ch chuyªn kh¶o, kû yÕu Héi th¶o khoa häc; - C¸c bµi nghiªn cøu ®-îc c«ng bè trªn c¸c t¹p chÝ chuyªn ngµnh ë trong vµ ngoµi n-íc.

LÇn ®Çu tiªn, mét ch-¬ng tr×nh khoa häc- c«ng nghÖ cÊp Nhµ n-íc “ Nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh” (M· sè KX.02) gåm 13 ®Ò tµi ®· ®-îc triÓn khai trong giai ®o¹n 1991 - 1995. §ång thêi, §¶ng vµ Nhµ n-íc ®· quyÕt ®Þnh triÓn khai Ch-¬ng tr×nh biªn so¹n s¸ch gi¸o khoa c¸c bé m«n M¸c - Lªnin, t- t-ëng Hå ChÝ Minh vµ ®-a t- t-ëng Hå ChÝ Minh - mét bé m«n khoa häc míi ra ®êi - vµo gi¶ng d¹y trong hÖ thèng tr-êng §¶ng, tr-êng ®¹i häc, cao ®¼ng trong c¶ n-íc. Cho ®Õn nay, ®· cã rÊt nhiÒu c«ng tr×nh, bµi viÕt nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ v¨n ho¸ ®-îc tiÕp cËn d-íi c¸c gãc ®é kh¸c nhau. Cã thÓ kÓ ®Õn ®Ò tµi Khoa häc x· héi 01 - 04 “ T- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ ph¸t triÓn v¨n ho¸, x©y dùng con ng-êi” do GS.

§Æng Xu©n Kú lµm chñ nhiÖm; ®Ò tµi Khoa häc x· héi 04 - 01 (Ch-¬ng 5): “ Nghiªn cøu t- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸” cña GS. §ç Huy, “ Hå ChÝ Minh, nhµ v¨n ho¸ kiÖt xuÊt” cña GS. Song Thµnh (1999), “ T- t-ëng Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi ViÖt Nam” do TS. Bïi §×nh Phong chñ biªn (2001), “ Hå ChÝ Minh - danh nh©n v¨n ho¸” cña c¸c t¸c gi¶ Hoµng ChÝ B¶o - TrÇn §×nh Huúnh LuËn v¨n Th¹c sÜ TriÕt häc 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.